Anahtar kelimeler: Code Davaalacak Emtiaya Menşeli Konşimentonun Navlun Lojistik Denizcilik Yük Makinenin
T.C.
İSTANBUL17. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ(DENİZCİLİK İHTİSAS MAHKEMESİ SIFATIYLA)ESAS NO
:███████KARAR NO
:███████DAVA
:Alacak (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan)DAVA TARİHİ
:█████/2023KARAR TARİHİ
:█████/2026Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; dava konusu zararın taşımadan kaynaklanan kusur sebebiyle meydana geldiğini, davacı müvekkili firmanın Çin menşeli dava dışı şirketten satın aldığı ve davalı firmalar ... ve ... ile müvekkili arasında belirlenen 19.500,00 USD navlun karşılığı taşıması yapılan ... (...: ...) HS CODE: ... seri numaralı,.. isimli makinenin deniz taşıması sırasında zarar gördüğünü, davalı şirketler tarafından ayıplı hale getirildiğini, emtiaya ait konşimentonun keşidecisinin ... olduğunu, müvekkili adına navlun düzenleyen firmanın ...ym Dış Ticaret ve Uluslararası Lojistik Ltd. Şti. olduğunu, iki şirketin de taşıyan/gemi acentesi taşıyan sıfatına haiz olduğunu, taşıma senedinde emtianın güvertede taşınabileceğine ilişkin herhangi bir kayıt bulunmamasına rağmen davalıların emtiayı güvertede taşıyarak hasarın meydana gelmesine sebebiyet verdiklerini, taşıyanın gerekli dikkat ve özeni göstermeyerek sebebiyet verdiği zararın tespit tutanağı ve sigorta şirketi hasar dosyası ile kayıt altına alındığını, taşıyanın TTK 1178. Maddesinde belirtilen yüke özen gösterme borcundan doğan sorumluluğu ihlal ettiğini, 18.11.2022 tarihli tutanakta ''... Limanı 3 No'lu rıhtıma yanaşan ...isimli geminin tahliye hazırlıkları yapıldığı esnada geminin güvertesi üzerinde bulunan ... özet beyan numaralı ve ... 17A konişmento numaralı .. ... ... ... San. Ve Tic. Ltd. Şti. Firmasına ait 2 kap eşya gemi güvertesinde zincirle sabitlenmesinden kaynaklı dış aksamında hasar tespit edildiği, makinenin gemi güvertesinden indirilirken herhangi bir hasarın meydana gelmediği, tespit edilen hasarların fotoğraflarının çekilerek kayıt altına alındığı'' belirlendiğini, sigortalanan ve taşıma esnasında hasar gören emtiaların uğradığı zararın karşılanmasının talep edildiği ... Sigorta nezdinde açılan ... numaralı hasar dosyasında ''İlgili evraklar ve eksper raporu üzerinde yapılan incelemeye göre sigortalı ... ... Muk. San. Ve Tic. Ltd. Şti firması tarafından Çin'de bulunan ...o. Ltd. Firmasından satın alınan 1 adet otomatik kalıp kesim makinesi emtiasının hasarlı olarak teslim alındığı, hasarın, emtianın gemi güvertesine yükleme ve sabitleme yetersizliği sebebi ile meydana geldiği'' tespit edildiğini, müvekkilİNİN davalılara gerekli bildirimi ihtarname ile yaptığını, aleyhe kabul anlamına gelmemekle beraber yüke özen borcunun ihlalinde taşıyan veya adamlarının kusurunun mevcut olduğunu, müvekkili şirketin uğradığı zararın tazmini amacıyla önce sözlü ve yazılı olarak davalılara ihbarda bulunulduğunu, ardından davalılara .... Noterliği'nden keşide edilen 25.11.2022 tarihli ... Yevmiye No'lu ihtarname keşide edildiğini, buna rağmen davalıların zararı karşılamadıklarını, bununla birlikte ihtarnameye cevap dahi vermediklerini, yükün muayenesi ve zarar ihbarının müvekkili tarafından yerine getirildiğini, taşıyanın sorumluluğunun yükün teslim alındığı andan itibaren başladığından yükleme tarihinden itibaren ticari avans faizi talep ettiklerini, yargılama sonucunda dava konusu alacağın belirsiz alacak olması ve yargılamaya muhtaç olmasından dolayı bedelin hesaplanmasının mümkün olmaması nedeniyle dava değerinin H.M.K'nın 107. Maddesi uyarınca artılması hakları saklı kalmak üzere şimdilik 1.000,00 TL'nin zararın meydana geldiği █████/2022 tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen davalılardan tahsiline, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalılara yükletilmesine, karar verilmesini talep ve dava etmiştir.Davalı ...'ne usulüne uygun olarak tebligat yapıldığı ancak cevap sunulmadığı anlaşılmıştır.Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; savunmalarının kısmen dahi olsa aleyhe isnat ve talepleri kabul anlamına gelmemekle birlikte aleyhe ikame edilen dava usul ve esas itibariyle haksız olduğunu, reddi gerektiğini, belirsiz alacak davası açma koşulları bulunmadığını, davanın hukuki yarar yokluğundan reddi gerektiğini, davacının davaya konu yaptığı cihaz için yaptığı ödeme belirli olduğunu, davada müvekkiline husumet yöneltilemeyeceğini pasif husumet yokluğundan davanın reddi gerektiğini, davacının talebinin hak düşürücü süre ve zaman aşımından reddi gerektiğini, davacının haksız ve dayanaksız iddialarını ispatla mükellef olduğunu, davacının iddia ettiği kusur yüklemesini kabul etmediklerini, müvekkiline atfı kâbil herhangi bir kusur bulunmadığını, iddia edilen hasarın/zararın husule gelme nedeninin "ambalajın ve işaretlerin yetersizliğinden" mütevellit olmasının kuvvetle muhtemel olduğunu, dava konusu hasara ilişkin taşıma senedi ile konşimento incelendiğinde mal bedelinin yazılı olmadığının görüldüğünü, yükün tahliyesi sırasında tutulan tutanağın TTK 1185. maddeye göre bildirimi yapılması gerekirken yapılmadığını, iddia edilen kusur/zarar iddia/talebinini kabul etmemekle birlikte bunun kabulü halinde dahi 'hasarın/sovtaj bedelinin' tam olarak tespitinin davacının haksız zenginleşmesine fırsat verilmemesi gerektiğini belirterek usul ve esas itibariyle davanın reddine, yargılama giderinin davacıya yüklenmesine karar verilmesini talep etmiştir.Mahkememizde açılan işbu davanın, .... Asliye Ticaret Mahkemesinin █████/2023 tarih, 2023/... Esas, 2023/... Karar sayılı görevsizlik kararı ile geldiği anlaşılmıştır.Dava; davacının yurtdışından ithal ettiği ürünlerin deniz taşıması sırasında hasarlanması sebebiyle hasar bedelinin davalılardan tahsili istemli alacak davası olup; uyuşmazlığın, davanın hak düşürücü süre içerisinde açılıp açılmadığı, zamanaşımı itirazının yerinde olup olmadığı, tarafların husumet ehliyetlerinin bulunup bulunmadığı, davanın belirsiz alacak davası olarak açılıp açılamayacağı, hasarın deniz taşıması sırasında meydana gelip gelmediği ,hasarın neden ve nasıl meydana geldiği, hasarın meydana gelmesinde davalıların kusur ve sorumluluğunun bulunup bulunmadığı, buna göre davalıların yük hasarını tazmin etme yükümlülüklerinin doğup doğmadığı ile istenebilecek hasar miktarına ilişkin olduğu anlaşılmıştır.Mahkememizce resen seçilen bilirkişiler Makine Mühendisi Prof. Dr. ..., Uzakyol Kaptanı ... ve Taşıma Uzmanı Doç. Dr. ... tarafından tanzim edilen █████/2025 havale tarihli raporda özetle; davaya konu hasarın emtianın denizyolu ile taşınması sırasında meydana geldiği, ambalaj yetersizliği bulunmadığı, gerçek zararın dosya muhteviyatı kapsamında tespitinin mümkün olmadığı, davacının aktif husumet ehliyetini haiz olduğu, 1 No'lu Davalının akdi taşıyan sıfatına haiz olup pasif husumet ehliyetini haiz olduğu, 2 No'lu Davalının pasif husumet ehliyetinin ispat edilemediği, konşimentodaki sorumsuzluk kaydının geçerli olması itibariyle uyuşmazlık konusu zarardan taşıyanın sorumlu tutulamayacağı sonuç ve kanaatlerine varılmıştır.Mahkememizce resen seçilen bilirkişiler Makine Mühendisi Prof. Dr. ..., Uzakyol Kaptanı ... ve Taşıma Uzmanı Doç. Dr. ... tarafından tanzim edilen █████/2025 havale tarihli ek raporda özetle; davaya konu makinanın onarımına ait faturaya istinaden onarım bedelinin KDV dahil 70.800,00 TL şeklinde layığında olduğu ve kabulü gerektiği, sinai imalata mahsus makinada meydana gelen hasarın niteliği ve tekniğin gereklerine uygun onarım yapıldığı göz önüne alındığında değer kaybı oluşturmayacağı, kazanç kaybının yapılması açısından teknik bilirkişi vasıtası ile hesaplama yapılamayacağı, Mahkemenin uygun görmesi halinde muhasip bilirkişi tarafından tespit gerektiği sonuç ve kanaatlerine varılmıştır.Davacı vekilince sunulan █████/2025 tarihli ıslah dilekçesi ile dava miktarının 900,00 Türk Lirası'ndan 70.800,00 Türk Lirası'na çıkartılarak ıslah edildiği, █████/2025 tarihinde de tamamlama harcının yatırıldığı görülmüştür.DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE;TTK 1188 maddesi uyarınca eşyanın zıyaı veya hasarı ile geç tesliminden dolayı taşıyana karşı her türlü tazminat istem hakkı, bir yıl içinde yargı yoluna başvurulmadığı takdirde düşer. Bu süre taşıyanın eşyayı veya bir kısmını teslim ettiği veya eşya hiç teslim edilmemişse, onun teslim edilmesinin gerektiği tarihten itibaren işlemeye başlar. Uyuşmazlığa konu olayda, dosyada mübrez gümrük kayıtları, hasar tutanağı ve ekspertiz raporlarına göre, davanın konusu itibariyle zamanaşımı itirazı olayın niteliğine uygun düşmediği için TTK 1246 gereğince zamanaşımı itirazı hakkında bir değerlendirme yapılmamış, emtianın hasarlı olarak 21.11.2022 tarihinde teslim edildiği, arabuluculuk görüşmelerinde 12.05.2023 tarihinde başladığı 24.5.2023 tarihinde sona erdiği 21.07.2023 tarihinde görevsiz mahkemede dava açıldığı görülmekle davanın TTK 1188 gereğince hak düşürücü süre içerisinde açılmış olduğu kabul edilmiştir.Dosyada yer alan belgeler kapsamında 1 No'lu Davalı ... Dış Ticaret adlı şirket tarafından Davacı şirkete 19.500,00 USD navlun bedeli karşılığında 08.11.2022 tarihli navlun faturası düzenlendiği tespit edilmiştir. Bu nedenle 1 No'lu davalı, Yargıtay içtihatları çerçevesinde akdi taşıyan sıfatını kazanmıştır ve pasif husumet ehliyetini haizdir. Aynı şekilde 1 No'lu Davalı Davacıya karşı taşıma taahhüdünde bulunduğundan Davacı taşıtan sıfatını haiz olup aktif husumet ehliyetini haizdir. 2 No'lu Davalı bakımından ise davacı ile aralarında bir navlun sözleşmesi bulunduğu ispat edilememiştir ancak dosya arasındaki konşimentoda 2 No'lu Davalının kaydının yer aldığı, dolayısıyla 2 No'lu Davalının da pasif husumet ehliyetinin olduğu görülmüştür.Dosyadaki delil ve fotoğraflara göre, taşımaya konu makinanın plastik esaslı örgü ambalaj malzemesinin ve file sargının güverte üzerinde olduğu sırada açıldığı, elleçleme sonrası ise ahşap sandığın tamamen içe çökerek deforme olduğunun görülebildiği, ambalajdan çıkarıldıktan sonrasına ait fotoğraflardan her yönde gövde saclarında ezilme gerçekleştiği, bit kısım sac malzemede kırıklar olduğu, hasarın nihai kara taşıması öncesinde gemi güvertesinden itibaren mevcut olduğu, fotoğraflarda güverte üzerinde ve sonrasındaki fotoğraflarda ambalajlamanın usulüne uygun şekilde yapıldığının görülebildiği, mevcut belgelere istinaden hasarın nakil ve elleçleme sırasında meydana geldiği anlaşılmaktadır.Dosyadaki belgelere göre yükün güvertede taşındığı anlaşılmaktadır. Taşıyan kural olarak eşyayı güvertede taşıyamaz ancak TTK 1151/2 ile belirtilen üç halde taşıyan yükü güvertede taşıyabilmektedir. Bu üç halden biri ise tarafların yükün güvertede taşınacağı hususunda anlaşmasıdır. Ancak taraflar bu hususta anlaştığı takdirde TTK m. 1151/3 uyarınca bu durumun konişmentoya yazılması gerekmektedir. Dosyaya ibraz edilmiş konişmento incelendiğinde, konşimentoda "shipped on board" kaydı yer aldığı görülmektedir. Bu itibarla yükün güvertede taşınması hususunda bir anlaşma bulunduğu sonucuna varılmıştır.Ayrıca konşimentoda;1. Güvertede taşınan yükler kiralayanların, gönderenlerin ve alıcıların risk, masraf ve sorumluluğunda olup, her ne şekilde olursa olsun herhangi bir kayıp, hasar, masraf veya gecikmeden dolayı geminin veya sahiplerinin sorumluluğu yoktur.2. Kargo tamamen branda ile örtülü olarak teslim alındı, kargonun durumu ve içeriği bilinmiyor.3. ...'YE göre miktar ve kalite, ağırlık, ölçü, içerik ve değer - gönderen tarafından belirtildiği gibidir, şeklinde bir kaydın bulunduğu görülmektedir.Uyuşmazlık konusu olayda da yükün güvertede taşınması hususunda anlaşılmış, bu durum konişmentoya kaydedilmiş ve yük fiilen güvertede taşınmıştır. Ayrıca konişmentoda güvertede taşınan eşyaya ilişkin bir sorumsuzluk anlaşması yazılmıştır. Bu anlaşma TTK 1244 kapsamında geçerli olduğundan taşıyanın sorumlu tutulamayacağı anlaşılarak aşağıdaki şekilde karar verilerek hüküm kurulmuştur.HÜKÜM
:1-Davanın esastan REDDİNE,2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harç Tarifesi gereğince peşin alınan 1.463,85 TL den karar harcı olan 732,00 TL nin mahsubu ile fazla alınan 731,85 TL'nin kesinleşmeye müteakip talep halinde davacıya iadesine,3-Davalı ... vekili için takdir edilen 45.000,00 TL red vekalet ücretinin davacıdan alınıp işbu davalıya verilmesine,4-Tarafların dava şartı olan Arabuluculuk toplantısına katıldıkları halde anlaşamadıkları, Arabuluculuk son tutanağından anlaşıldığından 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A-14 bendi uyarınca ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği tarife hükümleri uyarınca Suçüstü Ödeneğinden ödenen 3.200,00.-TL Arabuluculuk ücretinin davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına,5-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,6-Bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde taraflara iadesine,Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı, kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. █████/2026Katip ...e-imzalıdırHakim ...e-imzalıdır