ölçüldüğü bilginin mezun ilişiğinin amirleri puan başarısız sonu sınavında sınavın

Anahtar kelimeler: Ölçüldüğü Bilginin Mezun İlişiğinin Amirleri Puan Başarısız Sonu Sınavında Sınavın

DANIŞTAY İDARİ DAVA DAİRELERİ KURULU ████████ E. , █████████ K.

"İçtihat Metni"

T.C.

D A N I Ş T A Y

İDARİ DAVA DAİRELERİ KURULU

Esas No

: ████████

Karar No

: █████████

TEMYİZ EDEN (DAVACI)

: ...

VEKİLİ

: Av. ...

KARŞI TARAF (DAVALI)

: ... Genel Müdürlüğü

VEKİLİ

: Av. ...

İSTEMİN KONUSU

: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı ısrar kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ

Dava konusu istem

: Polis Amirleri Eğitimi Merkezinden mezun olan davacının, eğitim sonu sözlü sınavında başarısız sayılarak ilişiğinin kesilmesine ilişkin işlemin iptaline, yoksun kaldığı mali ve özlük haklarının ödenmesine karar verilmesi istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti

: ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; sözlü sınavın mesleki bilginin ölçüldüğü ve (40) puan üzerinden değerlendirilen kısmının hukuki denetiminin yapılması gerektiği ve bunun için; önceden hazırlanarak tutanağa bağlanan sorulara adayın verdiği cevapların ve varsa sınav sırasında sorulan soru ve verilen cevapların, hangi komisyon üyesince ne şekilde değerlendirildiğinin, her bir komisyon üyesince hangi notun takdir edildiğinin, düşük not verilmesi durumunda da gerekçelerinin ayrı ayrı ortaya konulması gerekirken, belirtilen şekilde yapılmayan ve etkili bir hukuki değerlendirmeye imkan tanımayan sözlü sınav sebebiyle tesis edilen işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı, öte yandan verilen kararın davacının doğrudan atanması sonucunu doğurmayacağı, kararda belirtilen hususlar göz önüne alınmak suretiyle idarece yeniden bir değerlendirme yapılacağı, davacının atanıp atanamayacağı ve hangi tarihte atanacağı belirsiz olduğundan, parasal hakka ilişkin isteminin bu aşamada karşılanma olanağı bulunmadığı gerekçesiyle, dava konusu işlemin iptaline, parasal ve özlük haklarının ödenmesi talebi hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti

: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; Emniyet Genel Müdürlüğü Kadrolarına Polis Memuru ve Komiser Yardımcısı Rütbelerine Aday Memur Olarak Atanacaklara Uygulanacak Sınav Yönetmeliği'nin 7. maddesine uygun bir şekilde sınav komisyonunun oluşturulduğu, sınav komisyonunun soracağı sorular için ise Polis Akademisi Başkanlığınca ayrı bir sınav soru hazırlama komisyonunun oluşturulduğu, her bir adaya soru hazırlama komisyonu tarafından hazırlanan sorular arasından kura yoluyla çektirilen sorunun sorulduğu, yine anılan Yönetmeliğin 8. maddesi uyarınca, mesleki bilgi düzeyi, bir konuyu kavrayıp özetleme, ifade yeteneği ve muhakeme gücü, özgüveni, ikna kabiliyeti ve inandırıcılığı, liyakati, temsil kabiliyeti, davranış ve tepkilerinin mesleğe uygunluğu konularında yüz tam puan üzerinden değerlendirme yapılarak her üyenin vermiş olduğu puanların aritmetik ortalaması ile adayların sözlü sınav puanlarının tespit edildiği, sınavın objektif olarak yapılmadığını ortaya koyacak herhangi bir çelişki de bulunmadığından, dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle istinaf başvurusunun kabulü ile istinafa konu İdare Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve davanın reddine karar verilmiştir.

Daire kararının özeti

: Danıştay Onikinci Dairesinin █████/2023 tarih ve E:█████████, K:█████████ sayılı kararıyla; davacı hakkında düzenlenen sözlü sınav puan değerlendirme karar formu incelendiğinde; bir başkan ve dört üyeden oluşan sınav komisyonu tarafından dört farklı kriter yönünden değerlendirme yapıldığı; (40) puan üzerinden değerlendirilen "mesleki bilgi düzeyi" kriteri yönünden komisyon üyelerinin her biri tarafından (10)'ar puan takdir edildiği; bir başka ifadeyle davacıya her bir komisyon üyesi tarafından "mesleki bilgi düzeyi" kriteri için aynı puanın verildiğinin anlaşıldığı, davacı hakkında her bir kriter yönünden yapılan değerlendirmede bütün komisyon üyeleri tarafından ayrı ayrı değerlendirme yapılmasına rağmen, "mesleki bilgi düzeyi" kriteri için komisyon üyelerinin aynı puanı takdir etmesinin hayatın olağan akışına aykırı olduğu, bu nedenle takdir yetkisinin objektif kullanılmadığı sonucuna varıldığından, davacının sözlü sınav neticesinde başarısız sayılmasına ilişkin işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı, bu itibarla, dava konusu işlemin iptali ile parasal ve özlük haklarının ödenmesi talebi hakkında karar verilmesine yer olmadığı yolunda verilen İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun kabulüne, İdare Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve davanın reddine ilişkin temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmadığı gerekçesiyle ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi ısrar kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; istinaf başvurusunun kabulü ile istinafa konu İdare Mahkemesi kararının kaldırılması ve davanın reddi yolundaki ilk kararda ısrar edilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

: Davacı tarafından, başarılı bir eğitim dönemi geçirdiği; idarenin, mesleki bilgi düzeyini kıyaslamaya yarayabilecek ve getirtilmesini talep ettiği objektif verileri dosyaya sunmadığı; sınavın kısa sürdüğü, bilgisini ölçmek ve değerlendirmek için yeterli sürenin tanınmadığı, buna rağmen kendini ifade ettiği, sorulan soruyu doğru cevapladığı; idarenin, verdiği cevabını sunmadığı hatta cevabına dair herhangi bir bilgi dahi vermediği; sınavların kamera kaydına alınmadığı ve belgelenmediği; komisyon üyelerinin hangi sebeple düşük puan verdiklerini belirtmedikleri ve gerekçelendirme yapmadıkları; hukuki denetimin ve nesnelliğin ölçülmesinin mümkün olmadığı bu durumun, iddialarının somut kanıtı olduğu; sözlü gerçekleştirilen sınavlarda, yapılan sınavın nesnellik ve objektifliği sağlayan mevzuat hükümlerine uygun olarak yapıldığının idarece ispatı gerektiği; kararın, sınavın objektifliğini ölçecek somut bir gerekçe göstermeksizin yalnızca sınav usulüne atıfta bulunmasının bozmayı gerektirdiği; liyakat ilkesinin uygulanmadığı; takdir yetkisinin objektif kullanılmadığı; aktardığı hususların sınavın yargı denetimi dışına çıkarılmasına yol açtığı belirtilerek ısrar kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

: Davalı idare tarafından, savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'ÜN DÜŞÜNCESİ

: Temyiz isteminin reddi ile ısrar kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunca, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Danıştay dava daireleri ile bölge idare mahkemelerinin temyize tabi kararlarının temyizen incelenerek bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan;

"a) Görev ve yetki dışında bir işe bakılmış olması,

b) Hukuka aykırı karar verilmesi,

c) Usul hükümlerinin uygulanmasında kararı etkileyebilecek nitelikte hata veya eksikliklerin bulunması" sebeplerinden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, temyiz dilekçesinde ileri sürülen iddialar kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

KARAR SONUCU

Açıklanan nedenlerle;

1. Davacının temyiz isteminin reddine,

2. Dava konusu işlemin iptaline, parasal ve özlük hakların ödenmesi talebi hakkında karar verilmesine yer olmadığına ilişkin ... İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf başvurusunun kabulü ile anılan Mahkeme kararının kaldırılması, davanın reddi yolundaki ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı ısrar kararının ONANMASINA,

3. Bu onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın ... İdare Mahkemesine gönderilmesine, █████/2024 tarihinde oyçokluğu ile kesin olarak karar verildi.

KARŞI OY

X- Dava, Polis Amirleri Eğitimi Merkezinden mezun olan davacının, eğitim sonu sözlü sınavında başarısız sayılarak ilişiğinin kesilmesine ilişkin işlemin iptaline, yoksun kaldığı mali ve özlük haklarının ödenmesine karar verilmesi istemiyle açılmıştır.

Emniyet Genel Müdürlüğü Kadrolarına Polis Memuru ve Komiser Yardımcısı Rütbelerine Aday Memur Olarak Atanacaklara Uygulanacak Sınav Yönetmeliği'nin "Amaç" başlıklı 1. maddesinde, "Bu Yönetmeliğin amacı, polis eğitim kurumlarında veya Emniyet Genel Müdürlüğü adına diğer yükseköğretim kurumlarında öğrenim gören öğrencilerden öğrenim süresini başarıyla bitiren öğrencilere uygulanacak sınavlarla ilgili usul ve esasları düzenlemektir." kuralına yer verilmiş, "Tanımlar" başlıklı 4. maddesinin birinci fıkrasının (c) bendinde, "Mesleki bilgi düzeyi" deyiminin; “Polis eğitim kurumları mezunlarının polis eğitim kurumunda gördüğü derslerle ilgili bilgi düzeyini, Emniyet Genel Müdürlüğü adına diğer yükseköğretim kurumlarından mezun olanların ise Başkanlıkça verilen mesleki eğitim dersleriyle ilgili bilgi düzeyini" ifade edeceği belirtilmiştir.

Aynı Yönetmeliğin "Sınav şekli ve esasları" başlıklı 8. maddesinin birinci fıkrasında, "Soru Hazırlama Komisyonu tarafından bastırılan sorular arasından adaylara soru kartı çektirilerek cevaplaması istenir. Komisyon tarafından adaya konu ile ilgili ilave sorular sorulabilir." düzenlemesi öngörülmüş, maddenin ikinci fıkrasında ise; "Sınav komisyonları tarafından yapılacak sözlü sınavda adaylar; a) Mesleki bilgi düzeyi, b) Bir konuyu kavrayıp özetleme, ifade yeteneği ve muhakeme gücü, c) Özgüveni, ikna kabiliyeti ve inandırıcılığı, ç) Liyakati, temsil kabiliyeti, davranış ve tepkilerinin mesleğe uygunluğu" yönlerinden yüz tam puan üzerinden değerlendirilirler." düzenlemeleri getirilmiş, aynı maddenin üçüncü fıkrasında, ikinci fıkranın (a), (b), (c) ve (ç) bentlerinde belirtilen hususların puan değerlerine işaret edilmiş, bu kapsamda mesleki bilgi düzeyinin yüz üzerinden kırk puan olduğu belirtilmiş, maddenin dördüncü fıkrasında ise, adayın sınavda başarılı olabilmesi için yüz tam puan üzerinden en az yetmiş puan alması gerektiği, başarısız olan adayın aldığı puan ve gerekçesinin puan değerlendirme karar formuna işleneceği, sınav sonuçlarının merkezi sınav komisyonuna bildirileceği ve sınav komisyonu kararlarına itiraz edilemeyeceği düzenlemeleri öngörülmüş bulunmaktadır.

Yönetmelik'te yer verilen ve metinleri yukarıda aktarılan düzenlemelerin birlikte değerlendirilmesinden; polis eğitim kurumlarında veya Emniyet Genel Müdürlüğü adına diğer yükseköğretim kurumlarında öğrenim gören öğrencilerden öğrenim süresini başarıyla bitirenlere uygulanacak sınavın, adaya, soru hazırlama komisyonunca bastırılan sorular arasından çektirilecek soru kartındaki soruları cevaplaması istenilmek suretiyle gerçekleştirileceği, bu uygulamada, gerek puansal ağırlık gerekse 8. maddenin ikinci fıkrasındaki sıralama göz önünde bulundurulduğunda en önemli değerlendirme kriterini “mesleki bilgi düzeyi” başlıklı kısmın teşkil ettiği, "mesleki bilgi düzeyi"nin polis eğitim kurumları mezunlarının polis eğitim kurumunda gördüğü derslerle ilgili bilgi düzeyini ifade edeceği, mesleki bilgi düzeyinin ölçülebilmesinin ise; polis eğitim kurumunda görülen derslerle ilgili sorular sorulmasına bağlı olduğu, çok sayıdaki dersten başarılı olunması sonucunda edinilen kazanımı ifade eden mesleki bilgi düzeyinin tek soruyla ölçülmesinin hem hayatın olağan akışına hem de bu tür sınav uygulamalarına ilişkin olarak yargı mercilerine intikal eden dava dosyalarının içeriğindeki verilere aykırı olduğu, nitekim Yönetmeliğin 8. maddesinin birinci fıkrasında "Soru Hazırlama Komisyonu tarafından bastırılan sorular arasından adaylara soru kartı çektirilerek cevaplaması istenileceği" belirtilmiş olmakla aday polis memuruna "tek soru sorulacağına" değil "soru kartındaki soruların sorulması gerektiğine" işaret edildiği, komisyon tarafından adaya sorulan soru/sorular neticesinde mesleki bilgi düzeyinin ölçülmesi hususunda yeterli kanaat edinilememesi halinde adaya ilave sorular sorulabileceği yönündeki düzenleme de göz önünde bulundurulduğunda, Yönetmeliğin; sınavın tek soru sorulmak şeklinde uygulanmasını amaçlamış olmasının söz konusu olamayacağını teyit ettiği anlaşılmaktadır.

Öte yandan; sınava tabi tutulacak aday memurun, yukarıda ifade edilen mesleki bilgi düzeyinin yanı sıra ifade ve muhakeme yeteneği, temsil kabiliyeti, liyakati gibi özellikler bakımından gerekli yeterliliğe sahip olup olmadığının da tarafına yöneltilecek tek soruyla ölçülebilmesi mümkün değildir.

Dava dosyasının incelenmesinden; davacının Polis Amirleri Eğitimi Merkezinden mezun olması üzerine yukarıda ilgili düzenlemelerine yer verilen Yönetmelik uyarınca sözlü sınava tabi tutulduğu, davalı idare savunmasından ve ekinde yer verilen belgelerden anlaşılacağı üzere █████/2021 tarihindeki sınavda tarafına, çektiği 67 numaralı soru kartında yer alan; "Liberalizmin bir türü olan modern liberalizmin, devletin ekonomik alana müdahalesi hakkındaki görüşlerini anlatınız?" sorusunun sorulduğu, yine aynı belgelerde davalı idarece bu sorunun cevabının; "Liberalizmin temel görüşlerinden biri de devletin ekonomik alana (yani piyasaların işleyişine) müdahale etmemesidir. Ancak zaman içinde, şartların gereği olarak liberalizmin farklı versiyonları ortaya çıkmıştır. Bunlardan biri de ikinci dünya savaşından hemen sonra Batı dünyasında yaygın kabul gören 'modern liberalizm' türüdür. Modern liberallere göre devlet, sosyal adaletin sağlanması ve piyasa ekonomisinin işleyişinden doğacak diğer olumsuzlukların giderilmesi adına ekonomik alanı düzenleyebilir. Örneğin, sağlık hizmetleri sağlayabilir, sosyal yardımlarda bulanabilir, düşük gelir grupları için konut üretebilir, fiyatları kontrol edebilir, ücretsiz eğitim hizmetleri sağlayabilir." şeklinde belirtildiği, Polis Akademisi Başkanlığı Polis Amirleri Eğitimi Merkezi Aday Komiser Yardımcısı Olarak Atanacaklara Uygulanan Sınav Puan Değerlendirme Karar Formunda komisyon başkan ve üyeleri tarafından sırasıyla davacıya; "mesleki bilgi düzeyi" ile ilgili olarak 10'ar; "bir konuyu kavrayıp özetleme, ifade yeteneği ve muhakeme gücü" ile ilgili olarak 12, 12, 10, 12, 12; "özgüveni, ikna kabiliyeti ve inandırıcılığı" ile ilgili olarak 14, 13, 12, 14, 11; "liyakati, temsil kabiliyeti, davranış ve tepkilerinin mesleğe uygunluğu" ile ilgili olarak 12, 10, 12, 12, 12 puan takdir edildiği ve sınav puan ortalamasının 46 puan olduğu belirlenmek suretiyle başarısız kabul edildiği görülmektedir.

Davacının tabi tutulduğu sözlü sınavda, tarafına, "Liberalizmin bir türü olan modern liberalizmin, devletin ekonomik alana müdahalesi hakkındaki görüşlerini anlatınız?" şeklinde tek soru sorulduğu ve uzun bir süre devam eden ve çok sayıda dersi kapsayan bir eğitim sürecinin sonunda elde edilen mesleki bilgi düzeyinin bu soru ile ölçülmeye çalışıldığı tartışmasızdır. Yapılan sözlü sınavda tarafına yöneltilen tek bir soru ile davacının hem mesleki bilgi düzeyinin ölçülmeye çalışıldığı hem de Yönetmeliğin 8. maddesinin ikinci fıkrasında yer verilen diğer hususlar olan "bir konuyu kavrayıp özetleme, ifade yeteneği ve muhakeme gücü", "özgüveni, ikna kabiliyeti ve inandırıcılığı" ve "liyakati, temsil kabiliyeti, davranış ve tepkilerinin mesleğe uygunluğu" yönlerinden değerlendirilme yoluna gidildiği anlaşılmaktadır.

Eğitim döneminde gördüğü derslerde başarılı olan davacının, eğitim dönemi sonunda tabi tutulduğu sınavda kendisine yöneltilen tek soru ile değerlendirilmeye çalışılmasının Emniyet Genel Müdürlüğü Kadrolarına Polis Akademisi Başkanlığı Polis Amirleri Eğitimi Merkezi Aday Komiser Yardımcısı Olarak Atanacaklara Uygulanacak Sınav Yönetmeliği'nin yukarıda yapılan değerlendirmeler çerçevesinde aktarılmaya çalışılan amacına ve içeriğine aykırı olduğu, kendisine yöneltilen tek bir soru ile davacının mesleki bilgi düzeyinin ölçülmesi mümkün olmadığı gibi diğer değerlendirme kriterleri yönünden de bir soru sorulmak suretiyle yeterli kanaat edinilmesinin söz konusu olamayacağı hususları birlikte dikkate alındığında, davacının aday memur olarak atanacaklara uygulanacak sözlü sınavda başarısız sayılmasına ilişkin işlemde hukuki isabet bulunmamaktadır.

Açıklanan nedenlerle, ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı ısrar kararının bozulması gerektiği oyuyla karara katılmıyoruz.