Anahtar kelimeler: Eser Devamı Bakirköy Vaki Sınırlı İnkar Milleti Talepleriyle Bedeli Karara
T.C.
İSTANBULBÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ15.HUKUK DAİRESİDOSYA NO
: █████████KARAR NO
: █████████TÜRK MİLLETİ ADINABÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARIİNCELENEN KARARINMAHKEMESİ
: BAKIRKÖY 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİTARİHİ
: █████/2024NUMARASI
: ████████ Esas, ████████ KararDAVANIN KONUSU
: İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)KARAR TARİHİ
: █████/2025Taraflar arasında görülen davanın yerel mahkemece yapılan yargılaması sonucunda verilen hükme karşı istinaf yoluna başvurulmuş olup, duruşmasız olarak dosya üzerinde yapılan inceleme ve istinaf talepleriyle sınırlı olarak yapılan değerlendirme sonunda;GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ
:Dava; taraflar arasında düzenlenen eser sözleşmesinden kaynaklanan bakiye iş bedeli alacağının tahsili için yapılan icra takibine vaki itirazın iptali, takibin devamı ve icra inkar tazminatı talebine ilişkin olup, mahkemece davanın kabulüne dair verilen karara karşı davalı vekilince istinaf talebinde bulunulmuştur.Davacı vekili, taraflar arasındaki ticari ilişki kapsamında davalı tarafın müvekkilinden aldığı mallara karşılık cari hesap bakiyesinde yer alan ödenmemiş faturalardan dolayı müvekkilinin davalıdan 42.134,54 TL alacaklı olduğunu, alacağın tahsili için Büyükçekmece 1. İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyası ile takip başlattıklarını, davalının takibe haksız olarak itiraz ettiğini ileri sürerek davalının itirazının iptaline, takibin devamına ve davalı yanın icra inkar tazminatı ile sorumlu tutulmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.Davalı vekili, müvekkilinin makina imalatı konusunda faaliyette bulunduğunu, davacı firmaya borcunun bulunmadığını, davacı tarafından düzenlenmiş olan faturanın müvekkilinin ticari defterlerinde yer almadığını, ispat yükünün davacıda olup davacının müvekkilinden alacaklı olduğunu kanıtlaması gerektiğini, taraflar arasında imzalanmış bir sözleşme bulunmadığını savunarak davanın reddi ile davacı yan aleyhinde kötü niyet tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini istemiştir.Mahkemece, taraflar arasındaki ticari ilişki kapsamında davacı tarafından davalıya kaynak ve boya yapılmasına ilişkin işçilik hizmeti verildiği, bu kapsamda davacı tarafından davalıya 103.740 kg. ürün teslim edildiği, verilen hizmet karşılığında davacı yanca █████/2017 tarihli ve 142.134,54 TL tutarlı faturanın düzenlenerek █████/2017 tarihinde davalıya gönderildiği, faturaya davalı tarafından yasal süresinde itiraz edilmemesi nedeniyle fatura içeriğinin kesinleştiği, dönem içerisinde davalı tarafından fatura borcuna karşılık olmak üzere toplam 100.000,00 TL ödeme yapıldığı, bu ödemenin düşülmesi sonucunda davacının ticari defter kayıtlarına göre davalıdan bakiye 42.134,54 TL alacaklı olduğunun tespit edildiği ve alacağın likit olduğu gerekçesiyle davanın kabulü ile, davalının Büyükçekmece 1.İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı icra takibine yönelik itirazının iptaline, takibin devamına, takip konusu asıl alacak tutarı olan 42.134,54 TL üzerinden hesaplanacak % 20 oranında tazminatın davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.Davalı vekili istinaf dilekçesiyle, mahkemenin gerekçeli kararında müvekkilinin faturayı iade etmediği ve bu suretle de fatura içeriğine itiraz etmediğinin belirtildiğini, ancak bu hususun doğru olmadığını, zira söz konusu faturanın ticari defterlerine kaydedilmediği gibi aynı gün davacı şirkete iade edildiğini,müvekkili ile alacaklı olduğu iddiasındaki davacı taraf arasında birim fiyatlara uygulanacak rakam için herhangi bir sözleşme bulunmadığını, tarafların toplam iş bedeli olarak 100.000,00 TL üzerinden mutabık kaldıklarını ve bu rakamın da davacıya ödendiğini, bu husunun bilirkişi raporunda da belirtildiğini,yine gerekçeli karar da İTO'dan istenen birim fiyatlardan bahsedildiğini, ancak bu rakamların taraflarınca kabulünün mümkün olmadığını, serbest piyasa koşullarında her tacir/esnafın ticaretini istediği veya anlaştığı rakam üzerinden serbestçe yapabileceğini, bu noktada İTO'nun birim fiyatlara uygulanacak rakamının hükme esas alınabilecek bir değeri bulunmadığını, İTO'nun müzekkere cevabının serbest piyasa şartlarına aykırılık oluşturan bir durum olduğunu, her firma farklı fiyatlar sunabildiği için zaten piyasa da "fiyat teklifi" denilen bir teamül bulunduğunu, bu nedenle İTO'nun birim fiyat rakamının somut uyuşmazlık açısından hükme esas alınmasının hatalı olduğunu,somut davanın her iki tarafın da tacir olduğunu, basiretli bir tacirin tüm işleri yazılı ve ispatı mümkün olması gerektiğini,basiretli tacir kavramı gereği davacı tarafın davasını ispat edemediğini, zira alacaklı olduğu iddiasındaki rakamın "nereden kaynaklandığı ve neye göre hesaplandığı" konusunda yazılı ve kesin bir delili dosyaya sunamadığını, kaldı ki herhangi bir sözleşme veyahut vesaikin olmadığının bilirkişi raporu ile de doğrulandığını, dosyada mevcut bilirkişi raporunun sonuç kısmının (4) nolu paragrafında "... ancak işbu birim fiyat ile ilgili tarafların mutabakatlarına ilişkin herhangi bir vesaikin bulunmadığı" belirtilmek sureti ile davadaki haklılıklarının net olarak ortaya konulduğunu belirterek yerel mahkeme kararının kaldırılması için istinaf kanun yoluna başvurmuştur. Dairemizin 05.4.2023 tarihli ████████ E ve ████████ K sayılı kararı ile özetle, mahkemece yalnızca davacı taraf ticari defterleri üzerinde inceleme yaptırılarak karar verildiği, mahkemece mahallinde uzman bilirkişi marifetiyle keşif yapılması suretiyle davacı yüklenicinin sözleşme ile davalı iş sahibine yaptığı işlerin yapıldığı yıl itibariyle mahalli serbest piyasa rayiç bedelinin belirlenmesi, bu şekilde belirlenecek iş bedelinden tarafların kabulünde olan 100.000,00 TL iş bedeli ödemesi düşüldükten davacının alacağı kalması halinde davacı alacağına hükmedilmesi gerekirken, mahkemece bu hususlar üzerinde durulmaksızın sadece davacı yan ticari defterleri esas alınarak hazırlanan bilirkişi raporu hükme esas alınarak karar verilmesi doğru görülmemiş ve mahkeme kararının kaldırılmasına karar verilmiştir.Mahkemece █████/2024 tarihli karar ile, taraflar arasındaki ticari ilişki kapsamında davacı tarafından davalıya kaynak ve boya yapılmasına ilişkin işçilik hizmeti verildiği, bu kapsamda davacı tarafından 103.740 kg. ürün için hizmet verildiği, verilen hizmet karşılığında █████/2017 tarihli ve 142.134,54 TL tutarlı fatura düzenlenerek █████/2017 tarihinde davalıya teslim edildiği, faturaya davalı tarafından yasal süresinde itiraz edilmemesi nedeniyle fatura içeriğinin kesinleşmiş olduğu, kaldırma ilamı sonrasında aldırılan bilirkişi raporu içeriğinden de, davacı şirketin talebi olan birim fiyatın 2017 yılı rayiç değerlere uygun olduğu, işçilik alacağının kg başına 1.1611 TL + KDV olduğu, bilirkişi raporunun hukuka ve dosya kapsamına uygun olduğu, KDV dahil 142.134,54 TL davacının alacaklı olduğu, davalı tarafından fatura borcuna karşılık olmak üzere toplam 100.000,00 TL ödeme yapıldığı, bu ödemenin düşülmesi sonucunda davacının ticari defter kayıtlarına göre davalıdan bakiye 42.134,54 TL alacaklı olduğu, bu nedenle davanın kabulüne, yaptırılan bilirkişi incelemesine göre alacağın ticari defterlerde belli olduğu, yani likit olduğu anlaşıldığından, davalının ayrıca icra inkar tazminatına da mahkum edilmesine karar verilmiştir.Davalı vekili istinaf dilekçesi ile, rayiç belirleme görevi kendisine verilen bilirkişinin sunduğu raporda, "imalat tarihinden takribi 6 yıl sonra birim fiyat için yapmış olduğum piyasa araştırmaları sonucunda herhangi bir sağlıklı veriye ulaşmak mümkün olmamıştır" şeklinde rapor hazırladığı, sözleşme ile kararlaştırılan iş bedelinin 100.000 TL olduğu belirtilerek mahkeme kararının kaldırılmasını talep etmiştir.DEĞERLENDİRMEUyuşmazlık, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 470. ve devamı maddelerinde düzenlenen eser sözleşmesinden kaynaklanmaktadır. Davacı yüklenici, davalı ise iş sahibidir. Taraflar arasında davalıya ait makine parçalarına davacı tarafça kaynak ve boya işlemi yapılması konusunda sözlü sözleşme akdedildiği ve sözleşme kapsamında davacı yanca davalıya 103.740 kg. ürün teslim edildiği ve davalı yanca davacıya toplam 100.000,00 TL ödeme yapıldığı konusunda bir ihtilaf bulunmamaktadır.İhtilaf, yapılan işin birim fiyatının belirlenmesi ve bu itibarla iş bedelinin hesaplanması noktasında toplanmaktadır.Davacı sözleşme ile birim fiyatın 1.1611 TL, toplam iş bedelinin de 142.134,54 TL olarak kararlaştırıldığını, iş bedelinin 100.000,00 TL'sinin davalı yanca ödendiğini, bakiye iş bedeli ödenmediğinden icra takibi yapıldığını ileri sürmüş, davalı ise toplam iş bedelinin 100.000,00 TL olarak belirlendiğini, bu bedelin de davacıya ödendiği yönünde savunmada bulunmuştur. Davacı yüklenici yanca davalı iş sahibi hakkında █████/2017 tarihli fatura alacağına istinaden Büyükçekmece 1. İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyasında faturaya dayalı olarak 42.134,54 TL alacağın tahsili için ilamsız takip yapıldığı, davalının itirazı üzerine takibin durdurulduğu anlaşılmaktadır.Mali Müşavir bilirkişi tarafından hazırlanan █████/2019 tarihli raporda, davacının düzenlemiş olduğu 142.134,54 TL tutarlı faturanın davacının ticari defter kayıtlarında kayıtlı olup fatura karşılığında davalının farklı zamanlarda yapmış olduğu toplam 100.000,00 TL ödemesinin bulunduğu, davacının ticari defter kayıtlarına göre takip tarihi itibariyle 42.134,54 TL bakiye alacağının bulunduğu, davacı tarafından davalı adına düzenlenmiş olan sevk irsaliyelerinde fason işler için gönderildiği ibaresinin yer aldığı, bu irsaliyeler ile davalı tarafça 110.100 kg. ürün karşılığında davacının imalat işçiliği yapmak suretiyle 103.740 kg. kısmını gönderdiği, kalan 6.360 kg. kısmın iade edildiğine dair imzasız belge sunulmuş olduğu, davalının 103.740 kg. üzerinden hizmet verdiğinin kabulü durumunda birim imalat işçiliğinin kg.başına 1,1611 + KDV tutarında alacağın hesaplandığı, irsaliyeler ve ödeme dekontları dikkate alındığında taraflar arasındaki ticari ilişkinin varlığının kabulünün gerektiğini, imalat işçiliğine ilişkin taraflar arasında sözleşme bulunmadığı, yine işçilik bedeline ilişkin tarafların mutabakatına dair kayıt bulunmadığı belirtilmiştir.Makine Mühendisi bilirkişi tarafından düzenlenen █████/2024 tarihli raporda; "Bölge Adliye Mahkemesi kararında belirtildiği üzere; dava dosyasına konu olan işin yapılan işin bedelinin tayin konusunda yeniden inceleme yapılması yönündeki kararı ve davacı, davalı talepleri incelenerek oluşan kanaat Yüksek Mahkemeye sunulmuştur. Yüksek Mahkeme tarafından 06.10.2023 tarihinde verilen ara karar gereğince yapılan keşfe davacı ve davacı vekili katılmış olup davacının iş adresi olan Adnan Kahveci Mah. Harbiye Cad.... adresinde bulunan yüzey Koruma Sistemleri Pazarlama A.Ş ye ait fabrikaya gidildi. Dava konusu olan elek makinasının fabrikada olmadığı imalatı yapıldıktan sonra davalı firmaya teslim edildiği beyan edilmiştir. 1-Burada yapılan imalatla ilgili olarak mevcut projeler gösterilmiş ve imalat sözlü olarak anlatılmıştır. 2- Davacı firma fason olarak aşağıda gösterilen projedeki elek makinasının kaynak ve boyama işlemelerini yaptığı toplam 103.740 kg kaynak ve boya işlemi yapıldığı tespit edilmiştir. 3-Elek makinası imalatı 2017 yılında bitmiş ve taraflar arasında birim fiyat üzerinde anlaşmazlık çıkmıştır. 4-İmalat tarihinden takribi 6 yıl sonra birim fiyat için yapmış olduğum piyasa araştırmaları sonucunda herhangi bir sağlıklı veriye ulaşmak mümkün olamamıştır. Bu nedenle sağlık bilgiye ulaşma yolunun meslek odalarından alına bilecek birim fiyatlar olduğu kanaatine varılmıştır. 06.11.2023 tarihli dilekçemle takdir Yüksek Mahkemeye ait olmak üzere meslek odalarından birim fiyat istemesini talep etmiştim Yüksek Mahkeme bu talebimi uygun görerek odalardan birim fiyat istemiştir. 5-İstanbul Bilumum Madeni Eşya Esnaf ve Sanatkârlar Odaları birliği küçük ölçekli sanayicilerin üye olduğu bir odadır bu oda tarafından aylık işçilik gideri olarak 2.200.-TL bir değer bildirmiştir. 6-Mevcut imalat göz önüne aldığında saatte ortalama 10 kg kaynak ve boya işlemi yapılabileceği kanaatine varılmıştır 7-Aylık çalışma süresinin 180 saat olduğu dikkate alınırsa saatlik ücret 12,222.Tl olduğu tespit edilmiştir. 8-İTO orta ölçekli sanayicilerin üye olduğu bir oda dır. Her iki odada istatistik yapmak için üyelerinde almış olduğu verilerin ortalamasından o yılki ortalama işçilik bedellerini belirlemektedirler. Bu nedenle her iki odanın da ortalama verilerinin değerlendirmeye alınmasının uygun olacağı kanaatine varılmıştır. 2017 yılında yapılan fason kaynak işçiliği ve boya işçiliği serbest piyasada ortalama maksimum 1.73 ila minumum 1,22 arasında olduğu kanaatine varılmıştır. Davalı tarafın talebi olan 1.1611.-TL uygun olduğu kanaatine varılmıştır. 8-Davalı tarafın 103.740 kg x 1.1611 = 120.453 .-TL x %18 KDV = 142.134,54.TL imalat bedelinin kadri marufunda olduğu kanaatine varılmıştır. Yukarıda arz ve izah olunduğu üzere; -Yukarıda yapılan tüm alıntı ve detaylı açıklamalar ışığında; Davacı firmanın talebi olan birim fiyatın 2017 yılı rayiç değerlere uygun olduğu kanaatine varılmıştır. Yapılan imalatın 103.740 kg x 1.11611 TL /kg = 120.453,00 x %18 kdv =142.134,54.TL'dir. Davacı tarafın talep edeceği alacak miktarı 142.134,54 -100.000,00.-TL = 42.134,54.-TL olduğu" sonuç ve kanaatine varıldığı belirtilmiştir. Uyuşmazlık konusu olay ele alındığında;Dairemizin 05.4.2023 tarihli ████████ E ve ████████ K sayılı kararı sonrasında ilk derece mahkemesi tarafından yapılan yargılamada, Dairemizin bozma kararına uygun şekilde bilirkişiden rapor alındığı, söz konusu raporda davacı tarafından yapılan işin 2017 yılı rayiç fiyatlarına göre hesaplanması sonucu yapılan imalatın 142.134,54 TL olarak belirlendiği, davacı firmanın talebi olan birim fiyatın 2017 yılı rayiç değerlerine uygun olduğunun tespit edildiği, taraflarca ihtilaf konusu olmayan davalının 100.000 TL tutarındaki önceki ödemesi mahsup edildikten sonra kalan bakiye alacağın 42.134,54 TL olduğu, bu itibarla mahkeme kararının usul ve yasaya uygun olduğu anlaşılmıştır.Davalı vekili her ne kadar bilirkişinin sunduğu raporda, "imalat tarihinden takribi 6 yıl sonra birim fiyat için yapmış olduğum piyasa araştırmaları sonucunda herhangi bir sağlıklı veriye ulaşmak mümkün olmamıştır" şeklinde rapor hazırladığı, sözleşme ile kararlaştırılan iş bedelinin 100.000 TL olduğu belirtilerek istinaf talebinde bulunmuş ise de, dosyadaki mevcut bilgi ve belgeler incelendiğinde Dairemizin kaldırma kararı sonrasında bilirkişinin öncelikle kendisinin bir piyasa araştırması yapmak istediği, ancak aradan geçen zaman nedeniyle 2017 yılındaki rayiç bedellere ulaşamadığı, sonrasında bilirkişinin bu durumu mahkemeye bildirerek rayiç bedel araştırması yapılmasını istediği, mahkemece yazılan müzekkereler neticesinde İstanbul Bilimum Madeni Eşya Esnaf ve Sanatkarlar Odaları Birliği ile İTO'dan 2017 yılına ilişkin rayiç bedeller temin edildiği, bilirkişinin de bu rayiç bedellerin ortalaması üzerinden bir hesaplama yaptığı anlaşılmakla davalı vekilinin rapora yaptığı itiraz kabul edilmemiştir. Diğer yandan her ne kadar davalı yanca sözleşme bedelinin 100.000 TL olduğu iddia edilmiş ise de, davacı yanca sözleşme ile birim fiyatın 1.1611 TL, toplam iş bedelinin de 142.134,54 TL olarak kararlaştırıldığı ileri sürülmüştür. Taraflar arasında yazılı sözleşme bulunmadığı için iş bedeli yapılan toplam iş miktarı ile işin yapıldığı tarihteki rayiç bedeller esas alınmak suretiyle bilirkişi tarafından hesaplanmış olup, davacı iddiasını doğrular şekilde iş bedeli miktarı tespit edilmiştir. Kaldı ki, davacı tarafın kabul ve talep ettiği birim fiyat, meslek odalarının bildirdiği rayiç birim fiyatın dahi altındadır. Bu nedenle ilk derece mahkemesi kararının usul ve yasaya uygun olduğu anlaşılmakla davalı tarafın istinaf iddiaları yerinde görülmemiştir.Açıklanan nedenlerle, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzeni gözetilerek yapılan istinaf incelemesi sonucunda, dosya kapsamına, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenler ve ileri sürülen istinaf sebeplerine göre, mahkeme kararında usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı anlaşılmakla, davalı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b-1. bendi gereğince esastan reddine karar verilmesi gerekmiştir.HÜKÜM
: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;1-BAKIRKÖY 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ'nin █████/2024 tarih ve ████████ Esas, ████████ Karar sayılı kararında usul ve esas yönünden yasaya aykırı bir durum bulunmamasına göre, davalı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b-1 maddesi gereğince esastan REDDİNE,2-Alınması gereken 2.878,21 TL nisbi istinaf karar harcından davalı tarafça peşin olarak yatırılan 720,00 TL harcın mahsubu ile bakiye 2.158,21 TL harcın davalıdan alınarak HAZİNEYE GELİR KAYDINA,3-Davalı tarafça yapılan istinaf yargılama giderlerinin üzerinde BIRAKILMASINA,4-İstinaf incelemesi sırasında duruşma açılmadığından vekâlet ücreti takdirine YER OLMADIĞINA,Dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda, HMK'nın 362/1-a maddesi gereğince KESİN olmak üzere █████/2025 tarihinde oybirliği ile karar verildi.