bitliste paneli emtea silvan panellerinin römork güneş sevkiyatın çekici cinsi

Anahtar kelimeler: Bitliste Paneli Emtea Silvan Panellerinin Römork Güneş Sevkiyatın Çekici Cinsi

T.C.

DİYARBAKIR TÜRK MİLLETİ ADINA

ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO

KARAR NO

HAKİM

KATİP

DAVACI

VEKİLLERİ

DAVALI

VEKİLİ

DAVA

: İtirazın İptali

DAVA TARİHİ

: █████/2023

KARAR TARİHİ

: █████/2026

KARAR YAZIM TARİHİ

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili .....Sigorta A.Ş nezdinde ..... numaralı poliçe ile nakliyat emtea sigorta poliçesi bulunan sigortalı firma tarafından .....Tic. A.Ş'den güneş paneli cinsi emtia satın alındığını, güneş panellerinin .....plaka (çekici) ve .....(yarı römork) plakalı nakliye aracına yüklenerek sigortalı firmanın Bitlis'te bulunan adresine sevk edilmek istendiğini, konu sevkiyatın .....Nakliyat-.....isimli nakliyenin sorumluluğunda olduğunu, sürücü .....idaresinde yola çıkan nakliye aracının Silvan ilçesi, Diyarbakır yolu üzerinde seyir halinde bulunduğu sırada tek taraflı trafik kazası meydana geldiğini, olay nedeniyle tanzim edilen kaza tespit tutanağı ve hasar ekspertiz raporuna göre .....plaka (çekici) ve .....(yarı römork) plakalı aracın kazanın oluşumunda kusurlu olduğunun açık olduğunu, hasar bedelinin müvekkili şirket tarafından ödendiğini, sigortalıdan alınan temlikname uyarınca zararın rücusunun gereği gerektiğini, müvekkili şirket tarafından yapılan ödemenin tahsili amacıyla Silvan İcra Müdürlüğü'nün .....Esas sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, davalı icra takibine itiraz etmiş olduğunu, itirazın iptali ile icranın devamını, yargılama gideri ve vekalet ücretinin de davalı tarafa yüklenmesi talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Husumet, derdestlik, zamanaşımı, hak düşürücü süre, görev ve yetki itirazlarında bulunduklarını, davalı .....Sigorta Anonim Şirketi tarafından davalı müvekkili aleyhine .....tarihinde Silvan İcra Müdürlüğü'nün .....Esas sayılı icra takibi başlatıldığını, ancak davalı müvekkilinin takip alacaklısına böyle bir borcu bulunmadığını, davacı taraf icra takip talebinde dayanmadığı belgeler ile işbu davayı açtığını, araç şoförünün söz konusu kazada kusurunun bulunmadığını, esasen araç şoförünün uzun yıllardır tır şofürlüğü yapıp, mütemadiyen iller arası taşımacılık işi yaptığını, zira o gün ve yakın tarihlerde araç şoförünün kaza ettiği yerde ve oraya yakın o güzergahta birden fazla kaza meydana geldiğini, ayrıca araç şoförünün kaza ettiği aynı yerde hemen bir kaç gün sonra gündemde de infial yaratan otobüs kazasının da meydana geldiğini, b kazaların sebebinin de karayolunun ufak bir yağışla adeta bir buz pisti haline gelmesi ve yol kaygandır uyarı levhasının olmaması olduğunu, meydana gelen kaza ile ilgili olarak herhangi bir delil tespiti yapılmadığını, davalı sigorta şirketinin atamış olduğu bir eksper tarafından tırdaki güneş panellerinin hesaplamasının yapıldığını, oysa bu hesaplamaların gerçeği yansıtmadığını, zira meydana gelen kazada güneş panellerinin çoğunun zarar görmediğini, emtiaların sahibinin kepçe tutmak suretiyle ve malesefki o kepçenin düzgün kullanılmamasından ötürü diğer birkaç paletin zarar gördüğünü, zararın artmasına kazadan ziyade emtia malikinin malları gereken dikkat ve özeni göstermeden kaza sonrası kaza yerinden kaldırmasının sebep olduğunu, müvekkilinin aleyhine açılmış bulunan işbu davanın reddini, davacı tarafın ihtiyati tedbir talebinin reddini, müvekkili aleyhinde Silvan İcra Müdürlüğünün .....esas numarasıyla görülmekte olan icra dosyasının iptalini, mahkeme masraflarının ve avukatlık ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER;

Karayolları Genel Müdürlüğü .....Bölge Müdürlüğünden şube şefliğinden günlük çalışma programı, üst yazı ve tutanaklar celp edilmiştir.

Mahkememizce kazanın gerçekleştiği yerde keşif yapılmış, Mahkememizce Adli Trafik konusunda uzman Makine Mühendisi bilirkişilerden rapor alınmıştır.

Zarar hususunda Elektrik Mühendisi bilirkişi ve Makine Mühendisi bilirkişiden bilirkişi raporu alınmıştır.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE;

Dava, davacı sigorta şirketi tarafından nakliyat emtia sigorta poliçesi düzenlenen ve poliçeye konu edilen dava dışı sigortalıya ait güneş enerjisi panelleri ve ekipmanlarının dava dışı sigortalı ile davalı arasındaki taşıma sözleşmesi gereğince davalıya ait araç ile taşınması esnasında taşımayı yapan davalıya ait aracın karışmış olduğu tek taraflı trafik kazası sonucu taşımaya konu ürünlerin zarar gördüğünden bahisle davacı sigorta şirketi tarafından dava dışı sigortalıya yapılan ödemenin, taşıyanın kusuru nedeniyle meydana geldiği iddiasına dayalı rücuen tahsili amacıyla başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir.

Taraflar arasındaki uyuşmazlık noktası ise; dava dışı sigortalıya ait ürünlerin davalı taşıyana ait araç ile taşınması esnasında meydana gelen trafik kazasında taşıyana ait araç sürücüsünün kusurunun bulunup bulunmadığı, kazanın meydana gelmesinde yol kusuru bulunup bulunmadığı, davacı sigorta şirketi tarafından dava dışı sigortalıya yapılan ödemenin yerinde olup olmadığı, temerrüdün gerçekleşip gerçekleşmediği, buradan varılacak sonucu göre davacı sigorta şirketinin sigortalıya yaptığı ödemeyi işlemiş faizi ile birlikte davalıdan rücuen tahsilini talep edip edemeyeceği, edebilecekse miktarına ilişkin olduğu anlaşılmıştır.

6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun TTK’nın 1472. maddesinin 1. fıkrasına göre; sigortacı, sigorta tazminatını ödediğinde, hukuken sigortalının yerine geçer. Sigortalının, gerçekleşen zarardan dolayı sorumlulara karşı dava hakkı varsa bu hak, tazmin ettiği bedel kadar, sigortacıya intikal eder. Sorumlulara karşı bir dava veya takip başlatılmışsa sigortacı, mahkemenin veya diğer tarafın onayı gerekmeksizin, halefiyet kuralı uyarınca sigortalısına yaptığı ödemeyi ispat ederek, dava veya takibi kaldığı yerden devam ettirebilir.

Bu madde uyarınca sigortacı, sigorta bedelini ödedikten sonra hukuken sigorta ettiren yerine geçer ve dava, tazmin ettiği bedel nispetinde sigortacıya intikal eder. Bu şekilde sigortalısının haklarına halef olan sigorta şirketinin, ödediği tazminat miktarınca hukuken sigortalı yerine geçerek açtığı rücû davası, aslında bir tazminat davası olup, bu niteliği itibariyle aynı zamanda şahsî nitelikte bir eda davasıdır. Burada sigortacı, sigorta ettiren yerine geçtiği için şahsî ve rücû ödediği bedelle sınırlı olduğundan dolayı da cüz'î haleftir.

Yargıtay İçtihadı Birleştirme Genel Kurulu'nun 22.3.1944 tarihli ve 37 E. 9 K. ve 17.01.1972 tarihli ve 1970/2 E.,1972/ 1 K. sayılı kararlarında bu husus "sigortacının sorumlu kişi aleyhine açacağı dava sigorta poliçesinden doğan bir dava değildir. Bu nedenle, halefiyet davası bir ticari dava sayılamaz. Bu dava, aynen sigortalı kimsenin sorumlu kişiye karşı açmış olduğu bir dava gibidir. Sigortalının muhtelif mahkemelerde dava açma hakkı varsa aynı hak sigortacının halefiyet hakkına dayanan rücu davası için de söz konusudur." şeklinde vurgulanmakta iken, 31.03.1954 tarihli ve ███████ E., ███████ K. sayılı İçtihadı Birleştirme Kararında ise sigortacının, sigortalıya ödediği tazminat oranında sigortalının yerine geçeceği ve onun kanuni halefi olacağı belirtilmiştir.

6098 sayılı TBK'nun 49. maddesinde, kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren kişinin, bu zararı gidermekle yükümlü olduğu belirtildikten sonra 50. maddesinde zarar görenin, zararını ve zarar verenin kusurunu ispat yükü altında olduğu düzenlenmiştir.

Davalı taraf, taşıma işini yapan .....(çekici) - .....(yarı römork) niteliğindeki aracın işletenidir. Davaya konu zararın gerçekleşmesinde, kusur ve zararın ispat edilmesi halinde zarardan işleten sıfatı ile sorumludur.

Silvan İcra Dairesi'nin .....Esas sayılı dosyasının uyap sisteminden incelenmesinde takip alacaklısının .....Sigorta A.Ş. ve takip borçlularının .....ve .....olduğu, .....tarihinde gerçekleşen kaza nedeni ile sigortalıya ödenen alacağın rücu alacağı ile genel haciz yoluna özgü icra takibi başlatıldığı, ödeme emrinin davalıya .....tarihinde tebliğ edildiği, davalının .....tarihinde borca itiraz ettiği, takibin durduğu görül

Mahkememizce davaya konu kazanın gerçekleştiği yerde, .....tarihinde keşif ve bilirkişi incelemesi yapılmış, bilirkişi tarafından düzenlenen .....tarihli raporda, şoför .....Karayolları Trafik Kanunu'nun 52. maddesini ihlal etmesi nedeni ile davaya konu tek taraflı kazada % 100 oranında kusurlu olduğu, bu kazanın oluşumunda kusur izafe edilebilecek başka bir kişi, kurum veya kuruluş olmadığı yönünde görüş ve kanaat bildirmiştir.

Davalı tarafın itirazı üzerine Mahkememizce .....tarihli celsenin (1) numaralı ara kararı ile dosyanın İstanbul Nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemesi'ne gönderilerek İTÜ'de görev yapan üç kişilik makine mühendisinden kusur hususunda rapor alınmasına karar verilmiştir. Makine Mühendisi bilirkişiler ....., Öğretim üyesi .....ve .....Mühendis ....., .....tarihli raporlarında özetle; KGM .....Bölge Müdürlüğü, ...... Şube Şefliği Diyarbakırın .....tarihli yazısında ve yazıda Diyarbakır-Silvan karayolunun km 28+000 45+000 arası konu edildiğini, öte yandan Trafik Kazası Tespit Tutanağına göre kaza mahalli km 55+000 da olup tarif edilen aralığın 10 km ötesinde olduğunu, dava dosyasında bulunan CD'deki video ile ilgili tespitlerinin sunulmuş olduğunu, kaza mahalli yaklaşımında yol yüzeyinde videoda görünür olan bir bozukluk belirlenemediğini, KGM ilgili şefliklerin kaza mahalli noktaya dair bir yol sathı bozukluğunu bildiren beyanları bulunmadığı taktirde, dosyada mevcut söz konusu yazılara dayanarak kaza mahallinde yolun kaygan hale gelmesine yol açan sathi kaplama soyulmalarından söz etmek mümkün olmadığını, araç sürücülerinin ve özellikle profesyonel araç sürücülerinin yolun durumu ile ilgili daha deneyimli olmalarına dayanarak ıslak olan zeminde her an normalden daha kaygan şartlarla karşılaşılabileceği dikkate alınması gerekmekte olduğunu, aracın hızını, mahal limitlerinin gereğinde çok altına, trafik kanunun ilgili maddesinde de belirtildiği gibi kritik şartlara uygun düzeye indirmelerinin bekleneceğini, meydana gelen dava konusu kaza aracın hızını araca, aracın yüküne, hava ve yol şartlarına uygun düzeyde tutulmamış olduğunu göstermekte olduğunu, bu hususun sorumluluğunun da sürücüye ait olduğunu, dava dışı sürücü .....aracı yeterince dikkatli, tedbirli ve özenli kullanmayarak havanın yağışlı ve zeminin ıslak olmasına rağmen hızını, aracı her an kontrol altında tutabileceği düzeye düşürmemiş olması nedeniyle 2918 sayılı KTKnın hızın gerekli şartlara uygunluğunu sağlamakla ilgili Madde 52 ile tanımlı "Sürücüler: ..b) Hızlarını, kullandıkları aracın yük ve teknik özelliğine, görüş, yol, hava ve trafik durumunun gerektirdiği şartlara uydurmak, .. zorundadırlar" kuralını ihlal etmiş olması nedeniyle tamamen kusurlu olduğunu, yol kusurunun mevcudiyeti ile ilgili bir tespit bulunmadığından kazada başkaca kusurlu bulunmadığı kanaatine varıldığını, dava konusu kazada; dava dışı sürücü .....tamamen kusurlu olduğu yönünde görüş ve kanaat bildirilmiştir.

Davalı tarafın söz konusu rapora karşı sunmuş olduğu itirazların karşılanması için bilirkişi heyetinden ek rapor alınmış, .....tarihli bilirkişi heyeti ek raporunda kök raporda varılan tespitlerin değişmediği yönünde görüş ve kanaat bildirilmiştir.

Kusur hususunda alınan bilirkişi raporları, kaza tespit tutanağı ve dosya kapsamı ile uyumlu, ayrıntılı, gerekçeli, denetime elverişli bulunmuş ve Mahkememizce hükme esas alınmış, davaya konu kazanın gerçekleşmesinde sürücü .....% 100 oranında kusurlu olduğu anlaşılmıştır.

Mahkememizce davacının davalıdan talep edebileceği zararın miktarı hususunda bilirkişi raporu alınmış, elektrik mühendisi ve makine mühendisi bilirkişiler .....tarihli raporlarında özetle; davalı sigorta şirketine sigortalı aracın yaptığı kaza sonucunda davacı sigortalısına ait taşınmakta olan güneş enerjisi panellerinin büyük çoğunluğunun kullanılmaz hale geldiğini, hasarın dava dışı mal sahibinin davacı nezdinde yaptırdığı sigorta poliçesi kapsamında bulunduğunu, davacı şirketin Yargıtay ilamlarına göre gerçek zarar ilkesi gereğince meydana gelen hasardan sigortalı aracın tam kusurlu olması nedeniyle dava dışı sigortalısına yaptığı tazminat ödemesi ile talep hakkı doğduğunu, davacının takip tarihi itibariyle talep edebileceği hasar giderim bedelinin piyasa rayiçlerine göre; 950.937,45 TL asıl alacak, 49.211,01 TL işlemiş faiz olmak üzere 1.000.148,46 TL olacağını, 1.002.288,07 TL üzerinden yapılan takipte 2.139,51 TL fazlalık olacağı yönünde görüş ve kanaat bildirilmiştir.

Her ne kadar davalı vekili, bilirkişi raporunun ekspertiz raporu üzerinden düzenlendiğini, ekspertiz raporunun ise farazi tespitler içerdiğini ileri sürmüş ise de kaza sonrası fotoğrafların incelenmesince taşımayı yapan aracın ters döndüğü, panellerin sadece 5 paletinin karton kolilerinin nispeten sağlam olarak bekletildiği, her paletin 31 adetten oluştuğu, karton ambalajların yırtılarak hasar gördüğü, kartonlu paletlerde panellerin istiflerinin kayarak bozulduğu, 5 paletten birinin yan şekilde bekletildiği, duvara yaslanmış panellerin alüminyum çerçevelerinin eğilerek/ezilerek deforme olduğu, panel hücre camlarının kırılarak hasar gördüğü, bir kısım panelin hücre camının ve çerçevesinin yırtılarak hasar gördüğü, duvara yaslanmış olan 181 adet panel incelendiğinde tamamının kırılarak hasar gördüğü, kırılmayan birkaç panel incelendiğinde hücre camı üzerinde çizilme şeklinde hasarların mevcut olduğu, karton ambalajlı nispeten iyi durumda olan paneller incelendiğinde yine alüminyum çerçevelerinde ve hücre camlarında kırılma şeklinde hasarların mevcut olduğu, 254 adet panelin ağır hasar alarak kullanılamaz halde olduğu, geri kalan 82 adet güneş panelinden termal kameralar ile yapılan kontroller sonrası 57 adetin hasarsız kullanılabilir olduğu, 25 adedinde ise kılcal çatlakların olduğu tespit edilmiştir. Buna göre sovtaj tenzilatı yapıldıktan sonra sigortalının toplam zararının 950.937,45 TL olduğunun tespit edildiği görülmüştür. Her ne kadar davalı taraf emtiaların sahibinin kepçe tutmak suretiyle ve o kepçenin düzgün kullanılmamasından ötürü diğer birkaç paletin zarar gördüğünü, zararın artmasına kazadan ziyade emtia malikinin malları gereken dikkat ve özeni göstermeden kaza sonrası kaza yerinden kaldırmasının sebep olduğunu ileri sürmüş ise de iddiasını ispata yarara herhangi bir delil sunmamıştır. Mahkememizce .....tarihli celsede bu hususta davalı vekilinden açıklama yapması istenilmiş, davalı vekili bu hususta yapmış olduğu bir tespit başvurusu veya açmış olduğu bir davanın olmadığını iddia etmiştir. Mahkememizce zarar hususunda bilirkişi raporu hüküm kurmaya elverişli bulunmuş, davacının davalıdan talep edebileceği ana para tutarının 950.937,45 TL olduğu anlaşılmıştır.

Her ne kadar bilirkişi raporunda işlemiş faiz 49.211,01 TL olarak hesaplanmış ise de davacının sigortalısına ödeme yaptığı .....tarihinden itiberen rücu hakkı doğmakta olup, yasalfaizhesaplama.net internet sitesinde Mahkememizce yapılan hesaplamaya göre .....tarihinden icra takip tarihi olan .....tarihine kadar geçen 219 günlük sürede asıl alacağa 51.350,62 TL yasal faiz işlediği, davacının da icra takibinde 51.350,62 TL işlemiş faiz talep ettiği görülmüş, takibe giren faiz hesabı yönünden bilirkişi raporuna itibar edilmemiştir.

İzah edilen nedenlerle davanın kabulü ile Silvan İcra Dairesi'nin .....Esas sayılı dosyasında davalı tarafından yapılan itirazın iptali ile takibin 950.937,45 TL asıl alacak, 51.350,62 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 1.002.288,07 TL üzerinden devamına, asıl alacağa takip tarihinden itibaren tahsil tarihine kadar talep ile bağlı kalınarak yıllık % 9 faiz yürütülmesine karar vermek gerekmiş ve Mahkememizce aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM

: gerekçesi yukarıda ayrıntılı olarak açıklandığı üzere,

1-Davanın KABULÜ ile Silvan İcra Dairesi'nin .....Esas sayılı dosyasında davalı tarafından yapılan itirazın iptali ile takibin 950.937,45 TL asıl alacak, 51.350,62 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 1.002.288,07 TL üzerinden devamına, asıl alacağa takip tarihinden itibaren tahsil tarihine kadar talep ile bağlı kalınarak yıllık % 9 faiz yürütülmesine,

2-Alınması gerekli 68.466,29 TL harçtan davacı tarafça peşin yatırılan 12.105,14 TL'nin mahsubu ile eksik 56.361,15 TL harcın davalıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydına,

3-Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 3.120,00 TL ara buluculuk ücretinin davalıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydına,

4-Davacı tarafından yapılan başvurma harcı 269,85 TL, peşin harç 12.105,14 TL, bilirkişi ücreti 22.000,00 TL, tebligat, posta ve müzekkere gideri 2.327,00 TL olmak üzere toplam 36.701,99 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,

5-Davalının gider avansından harcanan 7.000,00 TL yargılama giderinin davalı üzerinde brakılmasına,

6-Davacı kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte olan AAÜT uyarınca 156.343,21 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,

7-Gider avansından artan kısmın hüküm kesinleşince Yazı İşleri Müdürü tarafından ilgilisine iadesine,

Dair, davacı vekili ile davalı vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren iki haftalık süre içerisinde HMK'nın 345. maddesi uyarınca, mahkememize veya başka bir yer mahkemesine dilekçe ile başvurmak (HMK'nın 343. maddesi) ve istinaf harcı ile gerekli giderlerin tamamen ödemek (HMK'nın 344. maddesi) suretiyle, Diyarbakır Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yolu açık olmak üzere karar verildi.

Katip Hakim