devraldığı borcuna zayi vade hisselerini senedi senedin diş tanzim bedelli

Anahtar kelimeler: Devraldığı Borcuna Zayi Vade Hisselerini Senedi Senedin Diş Tanzim Bedelli

T.C.

İSTANBUL

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

13. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO

: █████████ Esas

KARAR NO

: █████████ Karar

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ

: İSTANBUL 12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

NUMARASI

: ████████ D.İş - ████████ Karar

TARİH

: █████/2025 (Ek Karar Tarihi)

DAVA

: İhtiyati Haciz

KARAR TARİHİ

: █████/2025

İlk derece Mahkemesinde yapılan inceleme sonucunda verilen karara karşı istinaf kanun yoluna başvurulmuş olmakla dava dosyası incelendi:

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMASININ ÖZETİ

İhtiyati haciz talep eden vekili talep dilekçesinde özetle, Borçlu ...'in, alacaklıya ait şirket hisselerini devraldığı sırada devir bedeli borcuna karşılık 31.03.2023 Tanzim Tarihli 13.04.2023 vade tarihli 2.750.000,00 TL bedelli senedi alacaklıya verdiğini, senedin zayi olduğunu, bu nedenle İstanbul 21. Asliye Ticaret Mahkemesi ████████ Esas -████████ Karar sayılı kesinleşmiş ilamı ile senedin zayi nedeni ile iptaline karar verdiğini, alacaklarının hiçbir teminata bağlı bulunmadığını, icra takibine başlanacağını, icra takibinden haberdar olduğunda mal kaçırması muhtemel bulunduğundan buna engel olmak amacıyla borçlunun menkul ve gayrimenkul malları ile üçüncü şahıslardaki hak ve alacaklarının ihtiyaten haczedilebilmesi için 2.750.000,00 TL'lik ihtiyatî haciz kararı verilmesini, muhakeme masrafları ile ücret-i vekâletin borçluya tahmilini dava ve talep etmiştir. İlk Derece Mahkemesinin █████/2025 tarihli kararı ile;"1-Yukarıda hüviyeti yazılı alacaklının borçlulardan alacağı olan 2.750.000,00 TL'nin tahsilinin ifasını temini bakımından vaki isteği İİK'nın 257.maddesinin 1.fıkrasına uygun bulunmuş, alacak rehinle temin edilmemiş ve karşı tarafla üçüncü şahısların muhtemel zarar ve ziyanlarına karşı yeterli teminat da alınmış bulunduğundan, adı geçen borçluların yukarıda gösterilen malları ile alacaklarının İcra İflas Kanunu'nda gösterilen muayyen tahditler dairesinde ihtiyaten haczine," karar verilmiş ve verilen karara karşı borçlu vekili tarafından itiraz kanun yoluna başvurulmuştur. Aleyhine ihtiyati haciz talep edilen vekili █████/2025 tarihli ihtiyati haciz kararına itiraz dilekçesinde; İtiraz eden müvekkili ... ile ihtiyati hacze müracaat eden ... arasında 31.03.2023 tarihinde yapılan "Pay Devir Sözleşmesi" ile ...Danışmanlık ve Pazarlama A.Ş. de %25 hissesi bulunan ...'nun hisselerinin tamamını karışı tarafın satın aldığını, hisselerin devredilmesinin sebebinin, ...'nun şirketin büyük ortağı olan müvekkilinin ve şirket çalışanlarının haberi olmadan yaptığı hukuka aykırı ve usulsüz işlemlerle kendisine haksız maddi kazanç temin ettiğini, müvekkilinin kendisine devredilen şirket hisseleri karşılığında ...' na 13.04.2023 vadeli 2.750.000,00 TL ve 20.04.2023 vadeli 6.750.000,00 TL olmak üzere toplam 9.900.000,00 TL tutarında senet verdiğini, senet bedellerinin tamamının ödendiğini, senet asıllarının alındığını, bu senetlerden ihtiyati hacze konu olan 13.04.2023 vadeli 2.750.000 TL tutarındaki senetle ilgili olarak kötüniyetle hareket ederek İstanbul 21. Asliye Ticaret Mahkeme'sinin ████████ Esas sayılı dosyasıyla "Senedin zayi olduğuna " ilişkin mahkeme kararı alarak mahkemenize ibraz etmek suretiyle ihtiyati haciz kararı aldığını, mahkemeden alınan ihtiyati haciz kararının İstanbul 31. İcra Müdürlüğünün ... Esas dosyasıyla icraya konulduğunu, alacaklı tarafından adi ilamsız icra takibi yapılarak müvekkiline ödeme emri gönderildiğini, müvekkili aleyhine senet kambiyo vasfını kaybettiği için kambiyo senetlerine özgü icra takibi yapılamadığını, ihtiyati haciz kararında görevli ve yetkili mahkemenin Asliye Hukuk Mahkemesi olduğunu, ihtiyati haczin sebebi olan senet bedeli alacaklı olduğunu iddia eden karşı tarafa vadesinden önce ödenmiş ve senet aslı müvekkiline teslim edildiğinden ortada ihtiyati hacze konu olacak bir borç bulunmadığını, ... müvekkili ve eski ortağı olduğu şirkete karşı sahte senet düzenlediği için nitelikli dolandırıcılık suçundan 5 yıl 10 ay hapis ve 166.650,00 tl adli para cezasına mahkum edildiğini, bu nedenlerle; ihtiyati haciz kararına yaptığkları görev itirazının kabulüne, ihtiyati hacze konu olacak bir borç olmadığı, senet konusu alacağın ödenmiş olduğu, takibe konu senet aslı müvekkilin elinde olup senedin bedelsiz kaldığı nedeniyle ihtiyati hacze konu bir alacak bulunmadığından ihtiyati haciz kararının kaldırılmasına, haksız ve kötüniyetli ve dahi adli makamları kötüye kullanarak suç işlenmek suretiyle tahsil edilmiş bir senedi tekrar tahsil etmek için bu yola tevessül edilmesi nedeniyle % 20 den aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesini, mahkeme aksi kanaatte ise yukarıda belirttiğimiz nedenler dikkate alınarak teminat karşılığında ihtiyati haczin kaldırılmasına karar verilmesini, mahkeme masrafları ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİNİN KARARININ ÖZETİ

İlk Derece Mahkemesi █████/2025 (Ek Karar Tarihi) tarih ve ████████ D.İş - ████████ Karar sayılı kararı ile: " Tedbire yönelik itirazın duruşmalı yapılması gerektiğinden mahkememizce taraflara usulüne uygun tebligat çıkarıldığı, ihtiyati haciz talep eden vekilinin ve ihtiyati haciz talebine itiraz eden vekilinin duruşmaya katıldığı görülmüştür.İhtiyati hacze itiraz eden vekili duruşmada: İtiraz dilekçemizi tekrar ederiz, ihtiyati haczin kaldırılmasını talep ederiz, zira ihtiyati hacze konu edilen ve İstanbul 21.ATM dosyasıyla hakkında zayi nedeniyle iptal kararı alınan █████/2023 tarihli 2.750.000,00 TL bedelli senet bizzat ...'na ödenerek senet kendisinden teslim alınmıştır, bu senedi ve yine dosyada yer alan protokolde geçen ve yine tarafımızca ödenmiş olan 6.750.000,00 TL bedelli iki adet senet elimizdedir, şuan incelenmek üzere mahkemenize sunuyoruz" dedi. İhtiyati hacze itiraz eden vekili tarafından sunulan 2 adet senet aslı alındı, incelenmesinde; her ikisinin keşidecisinin ..., lehtarının ..., düzenleme tarihin █████/2023 olduğu 1 nolu senedin ödeme gününün █████/2023 olup bedelinin 2.750.000,00 TL olduğu, 2 nolu senedin ödeme gününün █████/2023 olup 6.750.000,00 TL bedelli olduğu, senetlerin arka yüzünde ... cirosunun bulunduğu, senetlerin ön yüzünde ödendi yazısının yazılı olduğu, senetlerin mavi tükenmez kalemle doldurulmuş olduğu görüldü. İhtiyati haciz talep eden vekili duruşmada: ihtiyati haciz talebimizi tekrar ediyoruz, borçlu tarafın ihtiyati hacze yönelik itirazının reddine karar verilsin, dilekçemizde de belirttiğimiz üzere 2 nolu olan senet 6.750.000,00 TL banka aracılığıyla ödenmiştir, 1 nolu olan ve ihtiyati hacize konu olan senet ödenmemiştir, bu senet zayi olmuştur, itiraz eden ... İstanbul 21.ATM dosyasında yapılan yargılamada kendisine çıkartılan tebligata rağmen beyanda bulunmamıştır, bu senet ile ilgili olarak İstanbul 5.ATM'de kambiyo senedinin iptali davası açılmıştır, senet ile ilgili yargılama o davada yapılacaktır." dedi.Yapılan inceleme ve değerlendirmeye göre; her ne kadar mahkememizce İstanbul 21 ATM'nin ████████ esas sayılı dosyasındaki ihtiyati hacze konu olan senedin zayi olduğuna ilişkin karar esas alınarak ihtiyati haciz kararı verilmiş ise de, yapılan mürafaada itiraz eden vekilinin, ihtiyati hacze konu olan senedin ödendiğini beyan ederek, senet aslını mahkememize sunmuş olduğu görülmekle, aleyhine ihtiyati haciz talep edilmiş olan itiraz edenin elinde bulunan senet dolayısıyla, mahkememizce verilmiş olan ihtiyati haciz kararının kaldırılması gerektiği vicdani kanaati ile, ihtiyati haciz kararı kaldırılarak aşağıdaki şekilde karar verilmiştir. " gerekçesi ile,"1-İtiraz eden vekilinin itirazının kabulü ile mahkememizin █████/2025 tarihli ihtiyati haciz kararının kaldırılmasına, 2-İtiraz eden vekilince sunulan 2 adet senet aslının taranıp dosyaya aktarıldıktan sonra itiraz eden vekiline mahkeme kaleminde teslimine, (murafaa duruşması sonrasıda mahkeme personelince tarama işlemi yapılıp uyapa aktarıldıktan sonra 2 adet senet aslı itiraz eden vekiline mahkeme duruşma salonunda fiziki olarak teslim edildi)" karar verilmiş ve karara karşı davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle, yerel mahkemenin verdiği ek kararın aşağıdaki nedenlerle usul ve yasaya, özellikle de yerleşik Yargıtay içtihatlarına aykırı olduğunu,İhtiyati haciz taleplerinin, İstanbul 21. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ████████ Esas - ████████ Karar sayılı kesinleşmiş ilamı ile zayi nedeniyle iptaline karar verilen 2.750.000,00 - TL bedelli senede dayanmakta olduğunu, mahkemenin, borçlu vekilinin itirazı üzerine yaptığı yargılamada, itiraz eden vekilinin senedin ödendiğini beyan ederek senet aslını sunmasını yeterli gördüğünü ve bu durumun "vicdani kanaati" ile ihtiyati haciz kararını kaldırdığını, borçlunun "senet aslı" diye sunduğu şeyin taraflarınca incelenmesine olanak tanınmadığını; duruşma sırasında saniyeler içerisinde heyete gösterilip sonra da geri alındığını; mahkemece de herhangi bir inceleme yaptırılmadığını; borçlunun "senet aslı" diye sunduğu kağıt parçasının müvekkili ile hiçbir alakası olmadığını, tamamen o anı kurtarmaya yönelik, borçlu tarafça üretilmiş sahte bir belge olduğunu, ancak, senedin zayi nedeniyle iptaline ilişkin kesinleşmiş bir mahkeme kararı mevcut iken, senedin fiziki olarak ibraz edilmesinin, iptal kararını hükümsüz kılmayacağını; müvekkili lehine, zayi nedeniyle senedin iptaline dair kesinleşmiş İstanbul 21. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ████████ Esas - ████████ karar mevcut olduğunu; İptal kararı devam ettiği sürece, senet kambiyo senedi vasfını yitirir ve itiraz eden tarafın senede dayanarak borcun ödendiğini ispat etmesi için öncelikle iptal kararını kaldırtmasının hukuken zorunlu olduğunu, Yargıtay Hukuk Genel Kurulu ve 11. Hukuk Dairesi İçtihatlarına Göre; zayi nedeniyle verilen iptal kararından sonra senedi elinde bulunduranın senede dayanabilmesi için öncelikle iptal kararını iptal ettirmesi gerektiğini; iptal kararı devam ettiği sürece, senetin hukuki vasfını yitireceğini ve senet metnindeki ibarelere dayanılamayacağını, yerel mahkemenin, bu kesin hukuki ilkeye aykırı olarak, senedin ibrazını ödemeye dair nihai ispat kabul etmekle, iptal kararının hukuki etkisini yok saydığını (Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin 11.04.2018 tarihli ve █████████ E., █████████ K. sayılı kararı), bu bağlamda, itiraz eden tarafın borcun ödendiği yönündeki iddiasını ispat yükü, senedin iptal edilmiş olması nedeniyle, adi senet hükmünde olan bu belgeyi ibraz etmekle yerine gelmiş sayılmayacağını; iptal kararı kalkmadığı sürece, bu belgeye dayanarak borcun ödendiğinin kabul edilemeyeceğini, ihtiyati hacze konu olan senedin ödenmediği ve zayi olduğu iddiasının baki olduğunu; borçlunun sunduğu senet üzerinde "ödendi" ibaresinin bulunmasının, kesinleşmiş iptal kararının varlığı karşısında ödemenin yapıldığına dair yeterli ve kesin bir delil olmadığını, Müvekkilinin, kesinleşmiş senet iptali kararı ve asıl alacak davasının açıldığını göstererek yaklaşık ispatı sağladığını ve ihtiyati haciz kararının bu nedenle verildiğini; itiraz aşamasında ise, borçlu tarafın sunduğu, hukuken geçersiz sayılması gereken bir senet ile borcun esasına (ödendi-ödenmedi) girilerek, ihtiyati haczin kaldırılmasına karar verilmesinin, geçici hukuki korumanın doğasına aykırı olduğunu; yerel mahkemenin, asıl yargılamanın konusu olan ödeme itirazını kesin bir hüküm gibi değerlendirerek ihtiyati haczi kaldırdığını adeta asıl davanın sonucunu tayin ettiğini; bu yaklaşımın, ihtiyati haczin amacına ve ispat kurallarına ters olduğunu, Yargıtay 19. Hukuk Dairesi'nin yerleşik içtihatlarına göre; ihtiyati haciz talebinde alacağa ilişkin sözleşme, fatura, teslim tutanağı gibi delillerle yaklaşık ispat yeterli olup, tam ve kesin ispat aranmamakta olduğunu:İleri sürerek, yukarıda arz ve izah olunan nedenlerle, İstanbul 12. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ████████ D. Esas ve ████████ Karar sayılı Ek Kararı'nın, usul ve yasaya aykırı olan İhtiyati Haciz Kararının Kaldırılmasına, yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini, talep etmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ

HMK'nın 355. maddesine göre istinaf incelemesi; istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırılık görüldüğü takdirde ise resen gözetilmek suretiyle yapılmıştır. Talep; taraflar arasındaki hisse devir sözleşmesine istinaden ihtiyati haciz talep edene verilen iki adet bonodan ilki olduğu, zayi nedeniyle iptaline karar verildiği belirtilen keşidecisi ..., lehtarı ..., tanzim tarihi tarihi █████/2023 vadesi █████/2023 olan 2.750.000,00-TL bedelli bonoya dayalı ihtiyati haciz istemine ilişkin olup, mahkemece talep kabul edilmiş, karara karşı yapılan itiraz duruşmalı olarak incelenmiş ve murafaa sonucu verilen ek karar ile itirazın kabulü ile ihtiyati haciz kararının kaldırılmasına karar verilmiştir. Ek karara karşı ihtiyati haciz tale eden vekili tarafından süresinde istinaf kanun yoluna başvurulmuştur. İİK'nun 257/1 fıkrası uyarınca; rehinle temin edilmemiş ve vadesi gelmiş bir para borcunun alacaklısı, borçlunun yedinde veya üçüncü şahısta olan taşınır ve taşınmaz mallarını ve alacaklariyle diğer haklarını ihtiyaten haczettirebilir. İİK'nun 258 maddesi uyarınca; ihtiyati haciz talep eden alacaklı alacağı ve icabında haciz sebepleri hakkında mahkemeye kanaat getirecek deliller göstermeğe mecburdur. Burada aranan ölçü yaklaşık ispat ölçüdür. İİK'nun 265. maddesi hükmü gereğince, borçlu kendisi dinlenilmeden verilen ihtiyati haciz kararına yönelik haczin dayandığı sebeplere, mahkemenin yetkisine ve teminata, huzuru ile yapılan hacizlerde haczin uygulandığı, aksi halde haciz tutanağının kendisine tebliği tarihinden itibaren yedi gün içinde itiraz edebilir. Bu durumda mahkeme, gösterilen itiraz sebepleri ile bağlı inceleme yaparak itirazı kabul veya reddeder.Somut olayda; dosyaya mübrez pay devir sözleşmesi, İstanbul 21 Asliye Ticaret Mahkemesi'nin zayi nedeniyle iptal kararı, itiraz eden vekilince dosyaya asılları sunulan ve mahkeme kalemince asılları taranarak dosya arasına alınan iki adet bono ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde, taraflar arasında pay devir sözleşmesi kapsamında ... tarafından ...'na devir bedeli karşılığı █████/2023 vadeli 2.750.000,00 TL bedelli, █████/2023 vadeli 6.750.000,00 TL bedelli iki adet bono verildiğine dair ihtilaf bulunmadığı, ihtiyati haciz talep edenin █████/2023 vadeli 6.750.000,00 TL bedelli bononun ödendiğini, █████/2023 vadeli 2.750.000,00 TL bedelli bononun ise ödenmediğini ve kaybolduğunu, bu bono hakkında zayi nedeniyle iptal kararı alındığını ileri sürerek ihtiyati haciz talep ettiği, itiraz eden ve aynı zamanda keşideci ...'in ise bono bedellerinin ödenerek bono asıllarının geri alındığını ileri sürdüğü, incelenen █████/2023 vadeli 2.750.000,00 TL bedelli bono aslının ön yüzünün çizilerek ödendi kaydının düşüldüğünün anlaşıldığı, hasımsız olarak ikame edilen davalarda verilen zayi nedeniyle iptal kararlarının kesin hüküm teşkil etmedikleri, keşidecinin bono aslını elinde bulundurmasının bono bedelinin ödendiğine karine olduğu, bu itirazın doğrudan İİK'nun 265 maddesinde sayılan ihtiyati haciz sebebine yönelik itiraz teşkil ettiği, aleyhine ihtiyati haciz istenen keşidecinin bono aslını ibrazı ile ihtiyati haciz talep edenin zayi nedeniyle iptal kararına konu bonoya dayalı alacağının varlığı bakımından yaklaşık ispat koşulunun ortadan kalktığı, aksi yöndeki istinaf sebeplerinin yerinde olmadığı, bu durumda mahkemece itirazın kabulü ile ihtiyati haciz kararının kaldırılmasına karar verilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmadığı anlaşılmış olup, kamu düzenine aykırılık da saptanmadığından ihtiyati haciz talep edenin istinaf başvurusunun 6100 Sayılı HMK'nun 353/1-b1 maddesi uyarınca esastan reddine karar vermek gerekmiştir.

HÜKÜM

: Yukarıda açıklanan nedenlerle;

1-İhtiyati haciz talep edenin istinaf başvurusunun 6100 sayılı HMK' nın 353/1-b1 maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE, 2-Harçlar Kanunu gereğince istinaf eden tarafından yatırılan istinaf kanun yoluna başvurma harcının hazineye gelir kaydına, 3-Karar tarihi itibariyle Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 615,40-TL istinaf karar harcı istinaf eden tarafından peşin olarak yatırıldığından yeniden harç alınmasına yer olmadığına, yatırılan harcın hazineye gelir kaydına,

4-İstinaf yargılama giderlerinin istinaf talep eden üzerinde bırakılmasına, 5-Artan gider avansı bulunması ve talep halinde yatıran tarafa iadesine, 6-Kararın ilk derece mahkemesince taraflara tebliğe gönderilmesine, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda █████/2025 tarihinde HMK'nın 362/1-f maddesi gereğince kesin olarak oy birliği ile karar verildi.