mukabilinde şehircilik erzurum kentsel dönüşüm tapuda çevre uzlaşma ili mahallesi

Anahtar kelimeler: Mukabilinde Şehircilik Erzurum Kentsel Dönüşüm Tapuda Çevre Uzlaşma İli Mahallesi

3. Hukuk Dairesi █████████ E. , █████████ K.

"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ : Erzurum Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi

SAYISI

: █████████ E., █████████ K.

İLK DERECE MAHKEMESİ

: Erzurum 2. Asliye Hukuk Mahkemesi

SAYISI

: ████████ E., ███████ K.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı, taraf vekillerince temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

1. Asıl davada davacı vekili; .. ili .. Merkez .. Mahallesi 31- 32... ada 23 parsel sayılı taşınmaz, tapuda müvekkili adına kayıtlı iken, davalı Belediyenin 21.07.2011 tarihli kararı gereğince kentsel dönüşüm kapsamında kamulaştırılmasına karar verildiğini, 14.11.2011 tarihli uzlaşma tutanağı ile 3.901.092,00 TL bedel mukabilinde ve taşınmaz üzerinde bulunan değeri .. Çevre Şehircilik Müdürlüğünce tespit edilen müştemilatın, sökülerek satışa hazır halde müvekkiline teslim edilmesi şartı ile kamulaştırma işleminin gerçekleştiğini, 07.07.2017 tarihinde davalı ... Başkanlığınca aradaki anlaşmaya aykırı bir şekilde müvekkiline hiçbir bilgi verilmeden ve tahliye yazısı gönderilmeden, içerisinde malzemeler bulunan müştemilden yıkıldığını ve müvekkiline ait menkul malların, ayrıca yine kamu malı niteliğindeki büyük canlı hayvan kantarının kullanılamaz hale geldiğini ileri sürerek; fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere, şimdilik 10.000,00 TL tazminatın davalıdan tahsilini istemiştir.

2. Karşı davada davacı ... vekili; dava konusu taşınmazın Kentsel Dönüşüm kapsamında kamulaştırılmasına karar verilerek 14.11.2011 tarihli uzlaşma tutanağı ile kamulaştırıldığını, buna rağmen karşı davalının taşınmaz üzerindeki müştemilatı sökmeyerek Belediyenin herhangi bir izni olmadan ve herhangi bir kira ilişkisi kurmadan taşınmazı haksız olarak kullanmaya devam ettiğini, Belediyenin kendisine ait olan taşınmazı verdiği hizmetlerde kullanamadığını, bu yerde sağlıksız ve ruhsatsız hayvan satışı yapıldığını, bu duruma istinaden geriye dönük 5 yıllık süre için haksız işgal tazminatı talep zarureti hasıl olduğunu ileri sürerek; Ağustos 2012 tarihinden itibaren 2013, 2014, 2015, 20 16... Temmuz ayına kadar olan dönem için, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak şartıyla, şimdilik 10.000,00 TL haksız işgal tazminatına hükmedilmesini talep etmiştir.

II.CEVAP

1. Asıl davada davalı vekili; yıkım işlemi .. Valiliğinin talimatı üzerine gerçekleştirdiğinden davacının idari yargıda dava açması gerektiğini, ayrıca davacının dava konusu taşınmaz üzerindeki müştemilatı sökmediği gibi Belediyenin herhangi bir izni olmadan ve herhangi bir kira ilişkisi kurmadan taşınmazı haksız olarak kullanmaya devam ettiğini, olayda Belediyenin yapmış olduğu yıkım işleminin davacının kendi kusurundan kaynaklandığını, davacının kendi sorumluluğunda olan söküm işlemini 2011 yılından yıkım olayının gerçekleştiği tarihe kadar gerçekleştirmediğini ve Belediyeninde buna istinaden yıkım işlemini gerçekleştirdiğini, davacının kendi kusurundan sorumlu olduğunu savunarak; davanın reddini istemiştir.

2. Karşı davada davalı vekili; davacının sözleşmede açıkça kendisine yüklenen sorumluluğu müvekkili üzerine yüklemeye çalıştığını, yapılan sözleşmeye istinaden ilgili müştemilatın sökümünün Belediyeye ait olduğunu, Belediyenin yıkım ve sökümü işlemini birbirine karıştırdığını, Belediyenin yapılan sözleşmeye göre müştemilatı söküp teslim etmesi gerekirken yıkımın yağmalanmasına neden olduğunu, Belediyenin kamulaştırma işlemini yaptığı taşınmaz üzerinde 07.07.2017 tarihine kadar hiçbir işlem tesis etmeden kendi yavaş ve kusurlu işleyişinden kayanaklanan nedenlerle olduğu gibi bıraktığını ve bu yerin .. İl .. Hayvan Pazarı olarak kullanılmaya devam edildiğini, Belediyenin bu süre içinde ecrimisil talep etmemesinin mevcut durumu zımmen kabul ettiği anlamını taşıdığını savunarak; davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; davacı ile davalı arasındaki 14.11.2011 tarihli kamulaştırma uzlaşma tutanağına göre, müştemilatın (yapılar, padok, mobilya ve eşyalar vs) davalı ... tarafından sökülerek satışa hazır halde davacıya teslim edileceği konusunda anlaştıkları, bu durumda davacı tarafından taşınmazın bu uzlaşma tutanağına göre boşaltılması gerektiği, davalı tarafından davacının taşınmaz üzerindeki müştemilatın yıkımına ve eşyaların boşaltılmasının istenilmesine dair usulünce haberdar edilmediği (ihtar/ihbarda bulunulmadığı), muhdesatların usulünce sökülmesi halinde 2017 yılına göre yapı yaklaşık maliyet tebliğince bedellerinin tespiti için alınan bilirkişi ek raporun hükme esas alındığı gerekçesiyle; asıl davanın kısmen kabulü ile 10.000,00 TL alacağın dava tarihinden, 171.974,40 TL alacağın ıslah tarihi olan 25.04.2019 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, haksız işgal nedeniyle ecrimisil istemine ilişkin karşı davanın reddine karar verilmiş; karara karşı, taraf vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuşlardır.

IV. İSTİNAF

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; taraflarca imzalanan 14.11.2011 tarihli kamulaştırma uzlaşma tutanağına göre, müştemilatın (yapılar, padok, mobilya ve eşyalar vs) davalı ... tarafından sökülerek satışa hazır halde davacıya teslim edileceği konusunda anlaştıklarına göre, davacı tarafından taşınmazın bu uzlaşma tutanağına göre boşaltılması gerektiği, ancak davalı tarafından davacının taşınmaz üzerindeki müştemilatın yıkımına ve eşyaların boşaltılmasının istenilmesine dair usulünce haberdar edilmediği (ihtar/ihbarda bulunulmadığı), davacının eldeki davayı açmakta haklı olduğu gibi aynı nedenle karşı davanın reddedilmesinin de yerinde bulunduğu, davacıya ait davaya konu muhdesatların davalı ... tarafından teslim edildiği ispat edilemediğinden, 2017 yılı yapı yaklaşık maliyet tebliğine göre bilirkişi 3. ek raporunda belirlenen bedeller üzerinden davanın kısmen kabulüne, karşı dava yönünden ise ret kararı verilmesinde bir isabetsizlik bulunmadığı gerekçesiyle; istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiş; karara karşı, taraf vekilleri temyiz yoluna başvurmuşlardır.

V. TEMYİZ

A.Temyiz Sebepleri

1. Davacı vekili; 07.07.2017 tarihinde .. Büyükşehir Belediye Başkanlığınca gece yarısı aradaki anlaşmaya aykırı bir şekilde, müvekkiline bilgi verilmeden ve tahliye yazısı gönderilmeden içerisinde malzemeler bulunan binanın yıkımın yapıldığını ve menkul malların ayrıca yine kamu malı niteliğindeki büyük canlı hayvan kantarının kullanılamaz hale geldiğini, .. 2. Sulh Hukuk Mahkemesinin ███████ d.İş sayılı dosyasında yapılan bilirkişi incelemesinde zararın 1.594.106,20 TL olarak tespit edildiğini, yargılama sırasında alınan bilirkişi raporunda uygulanan hesaplama yönteminin hatalı olduğunu, uzlaşma tutağında taşınmaz üzerinde müştemilatın sökülerek hazır halde davacı tarafa teslimi kararlaştırıldığını sürerek; kararın bozulmasını istemiştir.

2. Davalı vekili; davanın idari yargıda görülmesi gerektiğini, söz konusu taşınmazın 2011 yılında Belediye tarafından kamulaştırıldığını, davacının taşınmaz üzerindeki müştemilatın Belediye tarafından sökülerek satışa hazır halde kendilerine verilmesi gerektiğini iddia ettiğini, ancak dava tarihine kadar geçen 6 yıllık zaman dilim içerisinde Belediye tarafından taşınmaz kamulaştırılmasına rağmen davacının müştemilatı sökmediğini, dava konusu olayda davacının herhangi bir zararının olmadığını, davacının mezkur taşınmazı tahliye etmediği gibi yetkisiz kişilerin de kullanımına olanak sağlaması nedeniyle .. Valiliğinin yazılı talimatı üzerine bu tür olaylara bir kez daha mahal vermemek için Belediye tarafından boşaltma işlemi yapıldığını, davacının taşınmaz üzerindeki müştemilatı sökmediği gibi Belediyenin herhangi bir izni olmadan ve herhangi bir kira ilişkisi kurmadan taşınmazı haksız olarak kullanmaya devam ettiğini, Belediyenin kendisine ait olan taşınmazı verdiği hizmetlerde kullanamadığını, bu duruma istinaden, Belediye lehine geriye dönük 5 yıllık süre için haksız işgal tazminatı talep edildiğini, dava konusu yerde sağlıksız ve ruhsatsız olarak hayvan satışı yapıldığını, ilgili mevzuat göz önüne alındığında hayvan pazarlarının denetiminden .. Valiliğinin sorumlu olduğunu, .. Valiliği tarafından müvekkili Belediyeye ruhsatsız olarak faaliyet gösteren yerlerin tahliyesi talimatlarını içeren resmi yazılar gönderildiğini, müvekkili Belediyece tahliye ve yıkım işlemlerinin .. Valiliğinin yazılı talimatları ve talebi üzerine gerçekleştirildiğini, bu nedenle davanın .. Valiliğine ihbarı talep edildiği halde İlk Derece Mahkemesi tarafından taleplerinin ret edilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu belirterek; kararın bozulmasını istemiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık; asıl davada, taraflar arasındaki anlaşmaya aykırı işlem nedeniyle oluşan zararın tazmini, karşı davada, haksız işgal nedeniyle ecrimisil tazminatının davalıdan tahsili istemine ilişkindir.

Dava dosyasının incelenmesinde; 14.11.2011 tarihli uzlaşma tutanağı ile 3.901.092,00 TL bedel karşılığında ve müştemilatın (yapılar, padok, mobilya ve eşyalar vs) davalı/karşı davacı ... tarafından sökülerek satışa hazır halde davacı/karşı davalıya teslim edileceği konusunda tarafların anlaştıkları, yıkım ve söz konusu taşınmazın boşaltılarak davalı/karşı davacı Belediyeye teslimiyle ilgili olarak davacı/karşı davalıya ihtar ya da ihbarda bulunulduğuna ilişkin Belediye tarafından yazılı bir belge sunulmadığı, dosya kapsamında alınan bilirkişi raporunda başvurulan hesaplama şeklinin doğru olduğu, davanın üçüncü kişiye ihbarının reddine ilişkin kararın yerinde bulunduğu anlaşılmakla; taraf vekillerinin temyiz itirazlarının reddi ile kararın onanmasına karar verilmiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 370/1 maddesi uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı bakiye temyiz karar harçlarının temyiz edenlere yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

21.10.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.