kabulgöndermehmk tcankara esaskarar yazim eser ankara neticesinde karara yoluna özeti

Anahtar kelimeler: Kabulgöndermehmk Tcankara Esaskarar Yazim Eser Ankara Neticesinde Karara Yoluna Özeti

T.C.ANKARA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 31.HUKUK DAİRESİ

Esas-Karar No

: ████████-████████

T.C.

ANKARA

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

31.HUKUK DAİRESİ

(İnceleme Aşamasında / Duruşmasız)

(Başvuru Kabul/Gönderme/HMK m. 353/1-a.6)

DOSYA NO

: ████████ Esas

KARAR NO

: ████████

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

İ S T İ N A F K A R A R I

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ

: ANKARA 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ

: █████/2024

NUMARASI

: ████████ Esas-████████ Karar

DAVANIN KONUSU

: Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan)

KARAR TARİHİ

: █████/2025

KARAR YAZIM TARİHİ

: █████/2025

Taraflar arasında yapılan yargılama neticesinde, Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasında mahkemece davanın kısmen kabulüne, kısmen reddine dair verilen karara karşı süresi içinde taraf vekilleri tarafından istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine yapılan incelemede;

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Asıl Davada;

Davacı karşı davalı vekili; müvekkili ... A.Ş. (Yüklenici) ile davalı ... A.Ş. (İşveren) arasında █████/2020 tarihinde ... Rüzgar Enerji Santrali (RES) Tasarım, Tedarik, İnşaat ve Montaj Sözleşmesi imzalandığını, taraflar arasında sözleşme imzalanmadan önce davacı müvekkil yüklenicinin şirket olarak sözleşme kapsamında yapacağı iş kalemlerini ve bedellerini belirten fiyat listesini karşı tarafa sunduğunu, sunulan iş kalemleri ve fiyat listesini karşı tarafın kabulü üzerine sözleşmenin taraflarca imza altına alındığını, müvekkil şirketin sözleşme kapsamında yapacağı işleri anahtar teslim olarak yapacağını ve teslim edeceğini taahhüt ettiğini, yapılacak işlerin bedellerinin ise 1.490.000,00 EURO ve 3.600.000,00 TL + KDV olarak belirlendiğini, müvekkili şirketin sözleşmenin imzalanmasına mütakip, sözleşmenin 4.maddesi uyarınca ... Bankası'ndan aldığı █████/2020 tarihli ... nolu 200.000,00 Amerikan Doları (USD) bedelli teminat mektubunun Avans/Kesin Teminat/Kusur ve Sorumluluk Teminatı olarak davalı karşı tarafa verildiğini, davalı işverenin yapılacak işler için sözleşme gereğince davacıya ödemesi gereken avans ödemesini █████/2020 tarihinde yapması üzerine sözleşmenin tarafları bağlayıcı hale geldiğini, sözleşmenin 5.maddesinde sözleşme bedellerinin ödeme koşullarının ve tarihlerinin açıkça belirtildiğini, sözleşme hükümlerine göre, sözleşmenin imza tarihinin █████/2020, bitiş tarihinin ise █████/2020, yüklenilen işin yapım süresinin 164 gün olduğunu, ancak yükleniciye atfedilecek hiçbir kusur olmaksızın davalı işverenden kaynaklı ve iş yeri sahasından kaynaklı fiili ve hukuki nedenlerle yüklenici müvekkili şirketin sahadaki çalışmalarına geç başlamak durumunda bırakıldığını, sözleşmenin 3. maddesi gereğince sözleşmenin tarafları bağlayıcı olarak yürürlüğe girebilmesi için olmazsa olmaz şart olan avans ödemesinin davalı tarafından █████/2020 tarihinde yapıldığı için, davacı müvekkil şirketin bu tarihten önce çalışmalara mecburen başlayamadığını ayrıca sözleşmeye göre, işveren davalı şirketin işe başlama bildirimini imza tarihinden en geç 10 gün içerisinde yapması, bunun için de yer teslimi yapması zorunluluğu bulunduğu halde, işveren tarafından yer teslim belgesi düzenlemeksizin sahanın hazır olduğu bildirildiğini, davacı yüklenici ve davalı işveren yetkililerinin sahada birlikte yaptıkları incelemede, işveren tarafından hazır olduğu söylenen kazı çalışmasının eksik ve hatalı olduğunun tespit edildiğini, durumun hemen davalı tarafa iletilerek işe başlanabilmesi için davalının sahada eksik ve hatalı yaptığı/yaptırdığı kazı çalışmasının zaman geçirilmeksizin tamamlanması gerektiğini şayet uygun görülmesi ve talep edilmesi halinde bu eksik işlerin acilen işveren nam ve hesabına yaptırılabileceğinin bildirildiğini, bu konuuda █████/2020 tarihinde işverenin uygun onayı alındıktan sonra, eksik ve hatalı kazı çalışmalarının işveren adına müvekkil şirket tarafından düzeltilip tamamlanarak hazır hale getirildiğini, bu yüzden yüklenici müvekkilin sahanın bina kısmında █████/2020 tarihinde, şalt kısmında ise █████/2020 tarihinde kendi çalışmalarına başlayabildiğini, Enerji İletim Hattı (EİH) için █████/2020 tarihinde, RES parkı için █████/2021 tarihinde yer teslimi yapıldığını, davalı tarafından yer tesliminin geç yapılmasına ve işin yapım süresinin 164 gün olmasına, ayrıca Dünyada ve Türkiye'de mücbir sebep sayılan Covit-19 Pandemi sürecine rağmen, müvekkil şirketin üstün gayret ve çaba sarf ederek, işveren tarafından kaybettirdiği süreleri telafi edebilmek için mümkün olan en kısa sürede işlerini tamamlayarak ... tarafından yapılacak geçici kabulden önce tüm işlerin testi yapılmak suretiyle taahhüt edilen süreden önce işverene teslim edildiğini, müvekkili şirketin sözleşme gereği üstlendiği tüm edimlerini █████/2020 tarihinde projeye uygun şekilde tam ve eksiksiz olarak ifa ettiğini, tüm işlerin testinin yapılarak geçici kabule hazır halde taahhüt edilen süreden önce işverene teslim ettiğini, ... tarfından da hiç bir eksik ve hata kaydı düşülmeksizin 14-█████/2020 tarihinde Geçici Kabulün yapıldığını, sözleşme kapsamındaki işlerin yapımı sırasında, davacı işveren tarafından sözleşmede belirlenmeyen başka işlerin de yapımına karar verildiğini, müvekkil yüklenici şirketten kapsam artışı olarak ilave bazı işlerin de yapılmasını talep edildiğini, yüklenici müvekkil şirketin yapılacak bu ilave işler için sunduğu birim fiyat listesinin işveren tarafından kabul edilmesi neticesinde, düzenlenen kapsam artış tutanağında belirtilen tüm ilave işlerin de müvekkil tarafından tam ve eksiksiz olarak yerine getirilerek işverene teslim edildiğini, müvekkili şirketin yaptığı ve geçici kabule hazır hale getirdiği tüm işlerin ... tarafından hiç bir itirazi kayıt düşülmeksizin █████/2020 tarihinde Trafo Merkezinin (TM) ve █████/2020 tarihinde de Enerji İletim Hattının (EİH) geçici kabulü yapıldığını, Geçici Kabul Tutanaklarında yapılan işlerde "özür ve eksiklik olmadığı" nın açık bir şekilde belirtildiğini, davalı işveren tarafından yapılan işlerle ilgili olarak herhangi bir eksiklik veya ayıp bildiriminde bulunulmadığını, davalı tarafın sözleşmenin 4.maddesi gereğince kendisine teminat olarak verilen 200.000,00 ABD doları bedelli teminat mektubunu, █████/2021 tarihi itibariyle davacıya iade etmesi gerektiği halde, aksine müvekkilin alacağını talep etmesi üzerine teminat mektubunu nakde çevirdiğini, bu suretle işveren karşı tarafın kötü niyetle hareket etmesi, sebepsiz yere borcunu ifa etmemesi, teminat mektubunu müvekkile zarar vermek maksadıyla nakde çevirmesi, yapılan tüm şifahi taleplere olumsuz cevap vermesi, hakaret ve tehdit içeren sözler sarf etmesi nedeniyle müvekkilin yaptığı ve davalıya teslim ettiği işlerin tespiti için Lapseki Sulh Hukuk Mahkemesi'nin 2021/6 D.İş sayılı dosyası üzerinde açtığı dava kapsamında düzenlenen bilirkişi raporunda; müvekkil şirketin tüm edimlerini tam ve eksiksiz yerine getirdiğini, karşı tarafın müvekkile 90.405,17 EURO ve 617.124,12 TL borcunun bulunduğunun tespit edildiğini, fazlaya ilişkin haklarının ve munzam zararlarının saklı kalmak kaydıyla davanın kabulünü, taraflar arasında akdedilen sözleşme, kapsam artış tutanağı ve Lapseki Sulh Hukuk Mahkemesi'nin 2021/6 D.İş sayılı dosyasında düzenlenen bilirkişi raporuyla sabit olan davacının alacağı 90.405,17 EURO ve 617.124,12 TL'nin █████/2020 hakediş tarihinden itibaren Bankalarca Ticari Kredilere uygulanan en yüksek faiz oranı üzerinden hesaplanacak faizleriyle birlikte tahsiline, davalının iade etmesi gerekirken nakde çevirmiş olduğu ... Bankasının 200.000,00 ABD Doları tutarlı Teminat Mektubu bedelinin █████/2021 tarihinden itibaren bankalarca ABD Doları karşılığı verilen Ticari kredilere uygulanan en yüksek faiz oranı üzerinden hesaplanacak faiziyle birlikte tahsiline, davacının cari hesap bakiyesi alacağı 4.343,93 TL'nin mahkeme masrafları ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı karşı davacı vekili; müvekkilinin sözleşmenin 5. maddesinde yer alan düzenleme uyarınca davacı/karşı davalının avans teminat mektubunu müvekkiline teslim ettiği █████/2020 tarihini takiben 15 iş günü içerisinde olmak üzere, █████/2020 tarihinde 400.000,00 EURO tutarında avans ödemesinin yapıldığını, sözleşmenin bitiş tarihi diye bir tarihin sözleşmede öngörülmediğini, davacı/karşı davalı tarafın kendi kendisine sözleşmenin bitiş tarihi diye █████/2020 tarihini baz aldığını söz konusu işin yapım süresinin 164 gün olduğunu beyan ettiğini ancak bu hususların sözleşmenin hangi hükmünde ifade edildiğinin belirtilmediğini, davacı/karşı davalının █████/2020 tarihinden önce çalışmalara başlayamamış olduğu yönündeki beyanının gerçeği yansıtmadığını, yer teslimlerinin yaptırılması sorumluluğunun sözleşmeye göre davacı/karşı davalıya ait olduğunu, yer tesliminin gecikmeli olarak yapılmış olması nedeniyle çalışmalara geç başlanılmış olduğunun ileri sürülmesi, sorumluluktan kurtulmaya ve ayrıca zihinlerde karışıklık yaratmaya yönelik beyanlardan başka hiçbir anlam ifade etmediğini, ... heyetini hazır etmek ve yer teslim tutanaklarının düzenlenmesini sağlamak davacı, karşı davalının sorumluluğunda olduğunu, sözleşmede mücbir sebep olarak sayılan haller arasında salgın hastalık pandemisinin yer almadığını, ... mekanizmasına dahil olabilmek için yasal sürenin sona ereceği tarih olan 30 Ekim 2020 tarihine kadar santralin devreye alınarak enerji üretimine başlamış olmasının müvekkili şirket için hayati önem taşıdığını, bu sebeple müvekkili şirketin zaman kaybına sebep olmasının mümkün olmadığını, işin yapılma süresinde müvekkili şirketin sürekli olarak davacı/karşı davalıya ihtarda bulunulduğunu, sözleşme gereğince davacı/karşı davalının tedarik etmesi gereken kesicileri bile müvekkilinin satın alarak montajı yapılmak üzere sahaya getirmiş olduğunu, aradaki fiyat farkı nedeniyle zarara uğradığını, tüm bu nedenlerle davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Karşı Davada;

Davacı karşı davalı vekili; sözleşme gereğince üstlendiği edimlerini ifa etmekte geciken, bu nedenle müvekkil şirketin sahip olduğu rüzgar enerjisi santralinin enerji üretimine öngörülen zamanda başlayamaması nedeniyle hem sözleşme ahkamına göre gecikme cezası uygulanmasına, hem de üretim kaybından kaynaklanan zarara sebebiyet veren, sözleşme ile üstlenmiş olduğu kesicileri zamanında tedarik etmeyerek müvekkil şirketin doğrudan satın almasına ve aradaki fiyat farkı nedeniyle maddi zarara uğramasına sebebiyet veren davacı/ karşı davalıya Altındağ 6. Noterliği'nin █████/2021 tarih ve ... yevmiye no.lu ihtarnamesi keşide edildiğini, sözleşme ile belirlendiği üzere yüklenici davalı/karşı davacının üstlendiği edimleri █████/2020 tarihine kadar tamamlayarak geçici kabule hazır hale getiremediğini, geçici kabulün 45 günlük gecikmeyle █████/2020 tarihinde yapıldığını, gecikilen beher gün için sözleşme bedelinin %0,5'i (binde beşi) oranında gecikme cezası uygulandığını, sözleşme bedelinin %15'ini aşmamak üzere 223.500,00 EURO ve 547.500,00 TL hesap edildiğini, kesicilerin zamanında tedarikinin sağlanmaması nedeniyle, müvekkili şirket tarafından piyasadan satın almak zorunda kalınması nedeniyle aleyhe oluşan fiyat farkının 6.593,00 EURO olduğunu, 14 türbinden 2 tanesinin █████/2020, 5 tanesinin █████/2020, 4 tanesinin █████/2020, 3 tanesinin ise █████/2020 tarihinde kabullerinin yapılarak enerji verilmeye başlanıldığını, türbin bazında yapılan hesaplamaya göre toplamda 75 günlük gecikme ve üretin kaybının ortaya çıktığını, 75 günlük üretim kaybının yaklaşık olarak 13.000.000,00 TL olduğunu, sözleşmeye göre talep edilecek tutarın sözleşme bedelinin %15'i olarak hesaplanan 223.500,00 EURO ve 547.500,00 TL tutarındaki tazminatın müvekkili şirkete ödenmesi gerektiğini, davalı/ karşı davacının sözleşmeden kaynaklanan borçlarını ödememesi nedeniyle █████/2021 tarihinde hükümsüz hale gelecek olan 200.000,00 USD bedelli banka teminat mektubunun █████/2021 tarihinde nakde tahvil edildiğini, TL karşılığı olarak 1.759.220,00 TL tutarın emanet hesaba alındığını, müvekkil davalı/karşı davacı aleyhinde açılmış bulunan davanın reddine, yargılama giderlerinin davacı/ karşı davalı tarafa tahmiline, karşı davada gecikme cezası için şimdilik 250.000,00 TL, enerji üretim kaybı tazminatı için şimdilik 250.000,00 TL, kesicilerin bedel farkı olarak şimdilik 100.000,00 TL olmak üzere 600.000,00 TL alacağın davacı/ karşı davalıdan tahsiline, alacak miktarına özel bankalarca ticari kredilere uygulanan en yüksek faiz oranında faiz tahakkuk ettirilmesine, ilamda belirlenecek alacak/ borç rakamları üzerinden gerekli takas/mahsup işleminin yapılmasına, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı karşı davacı vekili ; davalı/ karşı davacının alacaklı olduğunu iddia etmekle beraber, bu gecikmenin nasıl meydana geldiği konusunda somut herhangi bir bilgi ve belge sunamadığını, sözleşmede işin yapım süresinin 154 gün olarak belirlendiği halde, yer tesliminin 151 gün sonra yapması nedeniyle yüklenicinin tüm iş akışının bozulduğunu, müvekkilin █████/2020 tarihli sözleşme kapsamında yüklendiği tüm edimlerini tam ve eksiksiz olarak ifa ederek █████/2020 tarihinde işi teslim ettiğini, ... ve ... tarafından incelenip kontrol edildikten sonra yapılan işlerde ''özür ve eksiklik olmadığı'' 14-█████/2020 tarihinde geçici kabulün yapıldığını, davalı/karşı davacı işveren tarafından ne iş sürecinde ne de geçici kabulden sonra işlerin geç teslim edildiği veya zarara uğradığı yolunda herhangi bir bildirimde bulunulmadığını, haksız ve yasal dayanaktan yoksun karşı davanın reddine, mahkeme masrafları ile vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini" talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece; Asıl davadaki hak ediş alacağı yönünden tespit bilirkişi raporu, dosyadaki delillere göre, bilirkişi tarafından yapılan hesaplamaya göre davacı yüklenicinin 51.864.44 EURO ve 556.470,64 TL alacağının bulunduğu, bu alacağının ödenmesinden iş sahibi olarak davalının sorumlu olduğu kanaatine varılmakla, bu miktarlar üzerinden talebin kabulüne, dava tarihi itibariyle temerrüt oluştuğundan dava tarihinden itibaren faiz işletilmesine;

Cari hesap alacağı yönünden, davacının bilirkişi raporuna göre 7.216,44 TL alacağının bulunduğu, ancak davacı defterlerine göre alacağın 4.345,00 TL olduğu belirtilerek bu miktar üzerinden talebin kabulüne;

Teminat mektubu yönünden sözleşmenin 4. Maddesi gereğince 200.000,00 TL'lik kesin teminat mektubunun davacı yüklenici tarafından davalıya verildiği, davalı tarafça teminat mektubunun nakde çevrildiğinin tespit edildiği,

Sözleşmenin 4/2. Maddesinde "Kesin teminat mektubu, geçici kabul tarihine kadar işlerin yapım süresi esnasındaki yüklenicinin yükümlülüklerinin sözleşmeye uygun bir biçimde yapılmasını sağlamak için düzenlenecektir. Geçici kabul tarihinden sonra söz konusu bu kesin teminat mektubu kusur sorumluluk dönemi boyunca kusur sorumluluk teminatı olarak 12 ay şirket tarafından tutulacaktır ve 12 ay sonunda garanti süresinin sonuna kadar olan süre için yüklenicinin vereceği garanti senedi karşılığında kesin teminat mektubu yükleniciye teslim edilecektir. Teminat mektubu şirket yetkilisine imza karşılığında teslim edilecektir." şeklinde hüküm bulunduğu,

Kusur sorumluluk döneminin de sözleşmede geçici kabul tarihinden itibaren 24 ay süre dönem olarak tanımlandığı,

geçici kabul onay tarihi █████/2020 olduğundan, bu tarihe 24 ay eklendiğinde kusur sorumluluk döneminin █████/2022 tarihinde sona ereceği ve teminatın iade edilmesi gereken tarihin bu tarih olacağı, ancak davanın █████/2022 tarihinde açılmış olması sebebiyle, dava tarihi itibariyle teminatın iade şartları sözleşmenin 4/2. Maddesine göre oluşmadığından teminat mektubuna yönelik davanın reddine;

Karşı dava yönünden, kesicililerin bedel farkından dolayı bilirkişi raporuna göre davalının davacıdan 6.593 EURO alacağının bulunduğu, karşı davacı tarafından kesicilerin bedel farkından dolayı 100.000,00 TL talep edildiği, karşı dava tarihindeki 18,3581 kur üzerinden 6.593 EURO Türk Lirası'na çevrildiğinde karşı davacının alacağının 121.034,95 TL olarak hesaplandığı, bu miktarın ödenmesinden yüklenicinin sorumlu olduğu belirtilerek, davanın bu miktar üzerinden kabulüne;

Her ne kadar karşı davada işin süresinde tamamlanmaması nedeniyle gecikme cezası ve üretim kaybı talep edilmiş ise de 6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 123. Maddesine göre karşılıklı borç yükleyen sözleşmelerde taraflardan biri temerrüte düştüğü takdirde diğerinin borcunun ifa edilmesi için uygun bir süre verebileceği veya uygun bir süre verilmesini hakimden isteyebileceği, aynı kanunun 125. Maddesi gereğince borçlunun temerrütü halinde seçimlik hakların kullanılabilmesi için temerrüte düşen borçlunun verilen süre içerisinde borcunu ifa etmemesi gerektiği, TBK 123'e göre süre verilmeden TBK 125'deki gecikme sebebiyle tazminat istenemeyeceği, somut olayda karşı davacı iş sahibi tarafından yükleniciye TBK 123'e göre süre verilmediği, bu nedenle karşı davacının üretim kaybı ve gecikme cezasını talep edemeyeceği belirtilerek, bu kalemlere yönelik talebin reddine karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı/karşı davalı vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; sulh hukuk mahkemesi tespit raporuna göre davanın açıldığını, teminat mektubunun nakde çevrildiğinin gözden kaçırıldığını, bu durumun açıkça sözleşmenin ihlali olduğunu, mahkemece belirlenen sorumluluk tarihinden sonra karar verildiğini, sözleşme dışı iş bedelinin tamamen veya kısmen ödenmediğini, inşaatta yerinde keşifle inceleme yapılması gerektiğini, eksik inceleme ve değerlendirme yapıldığını belirterek yerel mahkeme kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

Davalı/karşı davacı vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; asıl davada kabul edilen alacağın sözleşmeye ve dosya kapsamına aykırı, hatalı olduğunu, beton m³ bedelinin sözleşmede belirlendiğini, sözleşmede fiyat farkının 125 TL/m³ olup, fiyat farkı olarak bu bedelin ödenmesi gerektiğini, davacının iddia ettiği işlerin fiyata dahil olduğunu, tek yanlı tespit raporuna itiraz ettiklerini, raporun denetime elverişli olmadığını, keşif kararı verilmeden bilirkişiden rapor alındığını, asıl dava kararının kaldırılmasını, karşı dava yönünden mahkeme gerekçesinin hatalı olduğunu, TBK 123.maddesine göre karşı tarafa süre verilmesine gerek olmadığını, Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun █████/2022 tarihli ███████-3/2245 Esas-█████████ Karar sayılı ilamının bu yönde olduğunu, gecikme cezasından vazgeçmediklerini, işin gecikmesinde davacının kusurlu olduğunu, gecikme tazminatının TBK'nın 179/2.maddesine göre istenebileceğini, ifayla birlikte gecikme cezası isteyebileceklerini, üretim kaybı bedelinin de ödenmesi gerektiğini belirterek karşı dava yönünden kararın kaldırılmasını ve davanın tam kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava, eser sözleşmesinden kaynaklanan alacağın tahsili istemine ilişkindir.

İnceleme, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK)'nun 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

1- Hâkim, uyuşmazlık konusu hakkında bizzat duyu organları yardımıyla bulunduğu yerde veya mahkemede inceleme yaparak bilgi sahibi olmak amacıyla keşif yapılmasına karar verebilir. Hâkim gerektiğinde bilirkişi yardımına başvurur (HMK m. 288/1).

Yargılama öncesi davacı tarafın yapmış olduğu başvuru sonucu sözleşme dışı işlerin tespit edilmesine ve tarafların keşif talebinde bulunmalarına rağmen dosya üzerinden alınan bilirkişi raporuyla davalı tarafından kabul edilen veya hak edişlerde yer alan işlerle sınırlı olarak hesap yapılması ve bu şekilde eksik inceleme ile sonuca gidilmesi doğru görülmemiştir.

2- Davadan önce davacı tarafın teminatı davalı tarafça gecikme tazminatı ve zararları gerekçe gösterilerek nakde çevrilmiş olup, artık işin tasfiyesi ile teminatın iade koşulları yönünden işin esasına girilmesi gerekirken yazılı şekilde davanın erken açıldığından bahisle talebin usulden reddine karar verilmesi doğru görülmemiştir.

3- Bir sözleşmenin hiç veya gereği gibi ifa edilmemesi durumu için bir ceza kararlaştırılmışsa, aksi sözleşmeden anlaşılmadıkça alacaklı, ya borcun ya da cezanın ifasını isteyebilir (TBK m. 179/1). Ceza, borcun belirlenen zaman veya yerde ifa edilmemesi durumu için kararlaştırılmışsa alacaklı, hakkından açıkça feragat etmiş veya ifayı çekincesiz olarak kabul etmiş olmadıkça, asıl borçla birlikte cezanın ifasını da isteyebilir (TBK m. 179/2).

Somut olayda taraflar arasındaki sözleşme gereğince öngörülen gecikme cezasının TBK'nın 179/2 maddesinde belirtilen ceza olduğu açıkça belirtilmiş olup TBK'nın 179/2 maddesine göre feragat veya ifa sırasında saklı tutmama durumu olup olmadığının tartışılması gerekirken TBK'nın 123. Maddesine göre değerlendirme yapılması doğru görülmemiştir.

4- O halde Mahkemece yapılacak işlem;dava dışı idareden (...) ihale dosyasının getirtilmesi, HMK'nın 266 ve devam maddelerine göre, konusunda uzman bilirkişilerden yeni bir heyet oluşturulması, oluşturulacak bu heyetle mahallinde keşif yapılması, sözleşmenin ayakta olduğu sürece yapılan imalatın eser sözleşmesinin yüklenicisi tarafından yapıldığı yönündeki karine de dikkate alınarak ve tespit raporundan faydalanılarak yapılan işlerin sözleşme kapsamında olup olmadığının tartışılması, sözleşmeye dahil olup hak edişlere girmeyen ve bedeli ödenmeyen imalat bedelinin sözleşme hükümlerine göre hesaplanması; sözleşme dışı iş varsa yapıldığı yıl serbest piyasa rayicine (yüklenici kârı, KDV, giderler gibi tüm kalemler dahil olduğundan ayrıca eklenmeksizin) göre bedelinin hesaplanması; teminat yönünden tasfiye hesabı yapılarak iade koşullarının oluşup oluşmadığının tartışılması suretiyle işin esasına girilmesi, gerekiyorsa giderilebilir eksiklikler yönünden davacı tarafa süre verilmesi, gecikme tazminatı ve üretim kaybı talepleri yönünden kabule göre sözleşmenin 16 ve 17. Maddelerindeki sınırlandırmaların dikkate alınması; karşı davada gecikme tazminatı talebi yönünden feragat veya ifa sırasında saklı tutmama durumu olup olmadığının öncelikle tartışılması, kabule göre işin esasına girilmesi ve denetime elverişli olarak işin yapımında gecikme olup olmadığının, iş uzamışsa bu hususta kimin kusurlu olduğunun, gecikme süresinin ne kadar olduğunun tartışılması; yine karşı davadaki üretim kâr kaybı talebi yönünden ihale dosyası ve sözleşme hükümleri değerlendirilerek ve kabule göre üretimin yapılmaması nedeniyle karşı davacının yapmaktan kurtulduğu, işçilik, malzeme, personel, vergi, sigorta, SGK, amortisman vs. Giderleri düşülerek sözleşmedeki sınıra göre hesap yapılması; bu şekilde ulaşılacak sonuca göre karar verilmesinden ibaret olacaktır.

Açıklanan nedenlerle; sair hususlar incelenmeksizin taraf vekillerinin istinaf başvurularının kabulüne, mahkeme kararının HMK'nın 353/1-a.6 maddesi gereğince kaldırılmasına, dosyanın Dairemiz kararına uygun şekilde sonuçlandırılması için kararı veren mahkemeye gönderilmesine karar verilmesi gerekmiştir.

HÜKÜM

: Yukarıda açıklanan nedenlerle;

1- Taraf vekillerinin istinaf başvurularının KABULÜNE,

2-ANKARA 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ'nin █████/2024 tarih ve ████████ Esas-████████ Karar sayılı kararının HMK’nun 353/1-a.6 maddesi gereğince KALDIRILMASINA,

3-Davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren ilk derece mahkemesine GÖNDERİLMESİNE,

4-Davacı karşı davalı tarafından yatırılan istinaf karar harcının talep halinde davacıya iadesine,

5-Davalı karşı davacı tarafından yatırılan istinaf karar harcının talep halinde davalıya iadesine,

6-Taraflarca ödenen istinaf kanun yoluna başvurma harcı ve yapılan istinaf yargılama giderlerinin ilk derece mahkemesince verilecek kararda dikkate alınmasına,

7-İnceleme konusu kararın icrasının geri bırakılması için İİK'nın 36/1 maddesi gereğince varsa taraflarca yatırılan nakit teminatların veya sunulan banka teminat mektuplarının dosya kapsamı ve kararın niteliğine göre aynı maddenin 5. Fıkrası gereğince yatıran/sunan tarafa İADESİNE,

Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda HMK'nın 353/1.a maddesi gereğince KESİN olmak üzere █████/2025 tarihinde oybirliği ile karar verildi.

Başkan

✍e-imzalıdır

Üye

✍e-imzalıdır

Üye

✍e-imzalıdır

Katip

✍e-imzalıdır