kanadada kanada köklü yağı üretmekte kurduğu merkezli motor tedarik makineleri

Anahtar kelimeler: Kanadada Kanada Köklü Yağı Üretmekte Kurduğu Merkezli Motor Tedarik Makineleri

T.C. BAKIRKÖY 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

: ████████ Esas

KARAR NO

: ████████

DAVA

: Tazminat (Haksız Rekabetten Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ

: █████/2023

KARAR TARİHİ

: █████/2025

YAZIM TARİHİ

: █████/2025

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Rekabetten Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde;Müvekkili tarım, bahçe ve orman makineleri ile makinelere ilişkin çeşitli ürünlerin satış, tedarik ve ithalatını yaparak ticari faaliyette bulunan köklü bir şirket olduğunu, yurtdışı merkezli pek çok şirketle ticari ilişki kurduğu ve çeşitli ürünleri ithal ederek Türkiye'de sattığını, Kanada merkezli bir şirket olan dava dışı ... ile uzun yıllardır devam eden bir ticari ilişki içinde olduğu ve ticari ilişki kapsamında ..., Kanada'da kendi adına tescilli ... markası altında üretmekte olduğu motor yağı ürünü "..."i müvekkili ...'a sattığı, ...'ın da söz konusu ürünü on beş yıldan uzun bir süredir ithal ederek Türkiye pazarında ilgili ürünün dağıtım ve satışını üstlendiğini, ...'ın yıllardır Türkiye'de satmakta olduğu ... ürünü davalının taklit etmek suretiyle neredeyse tamamen aynı görüntüye sahip bir başka taklit ürünün ... adına tescilli marka altında davalı ... tarafından satılmakta olduğunu ve ... sayılı "..." markasının Türk Patent ve Marka Kurumu nezdinde ... adına sınai amaçlı yağlar, sıvı ve gaz yakıtları da içeren 04 numaralı Mal ve Hizmet sınıfı kapsamında █████/2022 tarihinde tescil edildiği, davalının işbu eyleminin 6102 Sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun haksız rekabeti düzenleyen 54. Madde ve devamı aykırılık teşkil ettiğini, davalı tarafından davacıya ... ibaresini kullanmaması için ihtarname gönderildiği, davalıya ... markasının hükümsüzlüğü davası açıldığı, davalının "..." ifadesi haricisinde, aynı zamanda ambalajın şeklini, ambalaj etiketinin rengini ve tasarımını, Kanada'da tescilli olan ... markasının logosunu, dünyaca ünlü ....'nin ... markasını ve logosunu da taklit ettiği, açıklanan fiiller ile davacının ürünü ile davalıların piyasaya sunduğu ürünü arasında karıştırılmaya yol açıldığını, TTK Gereği haksız rekabetin tespiti, meni, ürünlerin üretiminde kullanılan makinelere el konulması davalıların ürünlerden elde ettiği/edeceği gelir davacının yoksun kaldığı gelirden yüksekse, bu durumda tazminat olarak davalıların elde ettiği gelir talepli maddi tazminat ve haksız rekabetin tespiti davası açılmış olduğu tüm bu nedenlerle, TTK m. 61 ve HMK m. 389 uyarınca teminatsız olarak, teminatsız olmasına ilişkin talebimizin kabul görmemesi ihtimalinde Sayın Mahkemece uygun görülecek teminat karşılığı, Taklit Ürünlerin satışının durdurulması ve piyasaya dağıtılmış ürünlerin toplatılması, davalıların gerek elindeki taklit ürünlere, gerek bu ürünleri üretmekte kullandığı her türlü makine ve araca el konulması yönünde ihtiyati tedbir talebimizin kabulünü, davalıların fiillerinin TTK m. 55’nin ilgili fıkraları kapsamında haksız rekabet teşkil ettiğinin TTK m. 56/1/a uyarınca tespitini, TTK m. 56/1/b uyarınca haksız rekabetin men’ine ve durdurulmasını, TTK m. 56/1/c uyarınca Davalıların haksız rekabetin işlenmesinde araç olarak kullanmakta oldukları Taklit Ürünler’in ve bu ürünlerin üretiminde kullanılan makinelerin imhasını, TTK m. 56/1/d uyarınca HMK md. 107 kapsamında belirsiz alacak davası niteliğinde olmak üzere- 10.000 TL tutarında maddi tazminatın Müvekkiline ödenmesini, TTK m. 59 uyarınca hükmün ilanı marifetiyle kamuoyuna duyurulmasını talep etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde; Davacının huzurdaki davada haksız rekabet hükümlerine başvuracağı yasal bir dayanağın bulunmadığı, davacının kendisine ait olmayan dava dışı 3. Tüzel kişilik adına huzurdaki davayı ikame edemeyeceği, Bakırköy .... FSHHM'ndeki dosyada verilen cevapları tekrar ettiği, davacının müvekkili aleyhine açtığı markanın hükümsüzlüğü davasının sonucunda işbu davanın anlam bulacağı, davacının hukuki menfaatinin bulunmadığı, müvekkilinin uzun yıllardır madeni yağ üretimi ile iştigal ettiği, sektörde bilinen tanınmış yağ ürünü olan Selentra markasının sahibi olduğu, bu marka ile ticaretini devam ettirdiği, ... markasının tescilini marka yedekleme niyeti ile yapmadığı, kötü niyet iddiasının gerçeğe aykırı olduğu, dava konusu ürünün sahibinin Kanada merkezli dava dışı ... International şirketine ait olduğu, ... adı altında ... markasının Türkiye'de tescilin bulunmadığı Kanada ve Amerika ülkelerinde marka patent tescili incelenmesinde 4. Sınıfta ... şirketinin tescili bulunmadığı, ... markasının SMK. 6/4 bağlamında tanınmış marka olmadığı, dava konusu ... markasını ithal ettiği beyan eden davacının bu ürün ile ilgili yapmış olduğu ithalat ve satış kayıtlarının incelenmesi gerektiği, davacının ithal ettiği Alcı amblemi ile davalıya ait amblem incelendiğinde ... ibaresinin kullanılmadığının görüldüğü, davaya konu ürünün tescilsiz bir ürünün korunması için yenilik/özgünlük kriterlerini taşıması gerektiği oysa işbu sınai yağların kutuları ve içeriklerinin birbirine benzer olduğu, bu nedenle taklit, benzerlik iddiasının yersiz olduğu, davacının dava dışı şirketle arasında bir distribütörlük sözleşmesi bulunmadığı bu nedenle haksız rekabet iddiasında bulunamayacağı, tüm bu nedenlerle davanın reddini talep etmiştir.

ARAŞTIRMA;

1- Bakırköy .... Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi'nin █████/2023 Tarih, ... Esas sayılı yazısı ile; Mahkemelerinin ... Esas sayılı dosyası UYAP üzerinden Mahkememize getirtilmiştir.

2-Bakırköy Vergi Dairesi Müdürlüğü'nün █████/2023 Tarih, ... sayılı yazısı ile; davalılar ... ile ...'in tacir araştırmaları yaptırılmıştır.

3-Türk Patent ve Marka Kurumu'nun █████/2023 Tarih, ... sayılı yazısı ile; tescilli markaya ait kullandıkları ürün ve hizmet listeleri ve tescil belgesi getirtilmiştir.

4-Türk Patent ve Marka Kurumu'nun █████/2023 Tarih, ... sayılı yazısı ile; davalı ... adına ilgili tescilli markaya ilişkin kullandıkları ürün ve hizmet listeleri, tescil tarihlerini, koruma süreleri, renkli ibarelerini ve tescil/başvuru belgeleri getirtilmiştir.

5- Bakırköy .... Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi'nin █████/2023 Tarih, ... Esas sayılı yazısı ile; ilgili dosyanın akıbeti hususunda mahkememize bilgi istenilmiştir.

6-Yenikapı Vergi Dairesi Müdürlüğü'nün █████/2024 Tarih, ... sayılı yazısı ile; davacının uyap üzerinden vergi beyannameleri getirtilmiştir.

7- Bakırköy .... Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi'nin █████/2025 Tarih, ... Esas sayılı yazısı ile; ilgili dosyanın tümü UYAP üzerinden getirtilmiştir.

8-Bakırköy .... Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi'nin █████/2025 Tarih, ... Esas sayılı yazısı ile; ilgili dosyanın İstinaf incelemesinde olduğu bildirilmiştir.

█████/2024 Tarihli Bilirkişi Raporunda;

Davacı ve davalı adreslerinde yapılan keşif, davacı ve davalı defter incelemeleri, davaya konu ürün adı olan ... ibaresinin markasal açıdan değerlendirmeleri, davaya konu ürünün ait olduğu sektör araştırmaları, dava dosyası içeriğinin incelemeleri ve iddia olunan suçla ilgili kanun değerlendirmeleri sonucu elde edilen sonuç ve kanaat aşağıda sıralanmış bulunmaktadır.

1- Davacı 2005-2011 yılları Ticari defterlerinin, 6102 sayılı TTK. İlgili hükümleri yönünden usulüne uygun tutulmamış olduğu, 2012-2023 yılları Ticari defterlerinin, 6102 sayılı TTK. İlgili hükümleri yönünden usulüne uygun tutulmuş olduğu,

2- Davalı 2019,2020,2021,2022 ve 2023 yıllarına ait Ticari defterlerinin, 6102 sayılı TTK. İlgili hükümleri yönünden usulüne uygun tutulmuş olduğu,

3- Davacı yanın incelenen ticari defterleri ve sunulan İthalatlara ilişkin Gümrük Beyannamelerine ve Faturalara göre, dava konusu ... markalı ... isimli ürünlerin defterlerin incelendiği 2015 yılından 2023 yılına kadar yurt dışından ithal edilip satışlarının yapılıyor olduğu tespit edilmiş olduğu,

4- ... markalı ... isimli ürünlerin 2005-2008 yılları arasında ... şirketinden, 2008-2020 yılları arasında ... şirketinden, 2023 yılında ... şirketinden ithal edilmiş olduğu tespit edilmiş olduğu, 2005-2023 yılı ... markalı ... isimli ürünlerin ithalat toplam Alış Tutarının 1.394.893,78 USD (5.920.693,18 TL) tespit edilmiş olduğu,

5- Davalı yana ait incelenen 2019,2020,2021,2022 ve 2023 yıllarına ait ticari defterlerinde ve sunulan Faturalarda dava konusu .... açıklamalı ürün alım ve satışına rastlanmamış olduğu,

6- Davalı yanın bağlı olduğu Bakırköy Vergi Dairesi Müdürlüğü tarafından Sayın Mahkemeye gönderilmiş cevap yazı ekleri olan Gelir Vergisi Beyannamelerine göre davacının 2018 yılı net satışlarının 976.230,12 TL, Brüt Karının 59.512,87 TL ve Dönem Net Karının 12.903,58 TL, 2019 yılı net satışlarının 532.120,09 TL, Brüt Karının 34.811,67 TL ve Dönem Net Zararının 15.611,56 TL, 2020 yılı net satışlarının 1.136.373,45 TL, Brüt Karının 74.343,21 TL ve Dönem Net Karının 15.762,83 TL, 2021 yılı net satışlarının 593.498,14 TL, Brüt Karının 38.828,09 TL ve Dönem Net Zararının 43.533,50 TL, 2022 yılı net satışlarının 188.691,42 TL, Brüt Karının 20.216,94 TL ve Dönem Net Karının 264,55 TL olduğu, 2023 yılı ticari defterlerine göre, 2023 yılı satışlarının 2.269.717,30 TL, Brüt Zararının 82.289,69 TL, Dönem Net Zararının 115.351,74 TL olduğu tespit edilmiş olduğu, Takdirin Sayın Mahkemenize ait olduğu,

7- TTK. 54-55 maddeleri gereğince davalının ... ibareli, ... markalı davacı tarafından uzun yıllardır yurtdışından ithal edilen madeni yağ ürününe, davalı ürününün tasarım ve marka yönünden birebire yakın benzerlikler nedeniyle ortalama tüketiciler nezdinden karıştırma ihtimali yaratılacağı, bahsi geçen nedenle haksız rekabet hükümlerinin oluştuğu,

Sonuç ve kanaatine varılmıştır.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE;

Dava, haksız rekabetin saptanması, önlenmesi ve durdurulması, haksız rekabetin işlenmesinde araç olarak kullanılan ürünlerin ve bu ürünlerin üretiminde kullanılan makinelerin imhası, haksız rekabet nedeniyle ortaya çıkan maddi zararın giderilmesi ile bu hususlara ilişkin verilecek kararın ilanı istemlerine ilişkindir.

Davalıların ticari faaliyetlerinde davacıya karşı haksız rekabette bulunup bulunmadıkları, davalıların üreterek sattıkları ürünlerinin davacının satışını yaptığı ürünlerin taklidi veya karıştırılmaya yol açacak derecede kopyası niteliğinde olup olmadığı, davalıların tescil ettirip satışını yaptığı ürünlerin davacının satışını yaptığı ürünlerle müşteriler nezdinde kutu, ambalaj, logo, kullanım amacı, renk, tasarım, dizayn, şekil vb. Yönlerden karıştırılmaya neden olup olmayacakları, davacının sattığı ürünlerin tanınırlığı ve güvenilirliğinden faydalanıp faydalanmadığı/faydalanmayacağı, davalıların satışını yaptığı ürünlerin üretimi, menşei, işbirliği, iş ortaklığı hususunda müşteriler nezdinde yanıltıcı bilgiler verilip verilmediği, davalıların eylemlerinin davacıya karşı iş ilişkilerini etkileyen aldatıcı veya dürüstlük kuralına aykırı davranışlar ile ticari uygulamalar niteliğinde sayılıp sayılmayacağı, davalıların eylemlerinin haksız rekabet oluşturup oluşturmayacağı, oluşturacak ise haksız rekabetin önlenmesi ve durdurulması ile araç olarak kullanılan ürünlerin ve bu ürünlerin üretimde kullanılan makinelerin imhasının gerekip gerekmediği, davalıların eylemlerinin davacıya karşı haksız rekabet oluşturması durumunda davacının ticari faaliyetleri yönüyle maddi bir zararına veya yoksun kalınan bir kazanca neden olup olmayacağı, olacak ise ne kadar olabileceği noktalarında toplandığı anlaşılmıştır.

Mahkememizce tarafların iddia ve savunmaları kapsamında gösterdikleri deliller toplanmış, bilirkişi raporu aldırılmış, taraflar arasında, davaya ait markanın hükümsüzlüğüne karar verilmesi talepli olarak davacı tarafından açılan Bakırköy Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesinin ... esas sayılı davasının derdest olduğu, mahkemenin ... esas, ... karar sayılı kararı ile davanın kabulüne karar verildiği, dosyanın halen istinaf incelemesinde olup, kesinleşmediği anlaşılmıştır.

Mahkememizde görülen eldeki dosyada, haksız rekabetin önlenmesi ve durdurulması, haksız rekabetin işlenmesinde araç olarak kullanılan ürünlerin ve bu ürünlerin üretiminde kullanılan makinelerin imhası, haksız rekabet nedeniyle ortaya çıkan maddi zararın giderilmesi talep edilmiş olup, tarafların iddia ve savunmaları dikkate alındığında, davanın marka hakkına dayalı olarak açılmış bir dava olduğu, davacı tarafından, Kanada merkezli bir şirket olan dava dışı ... International ile uzun yıllardır devam eden bir ticari ilişki içinde oldukları ve ticari ilişki kapsamında ...'ın, Kanada'da kendi adına tescilli ... markası altında üretmekte olduğu motor yağı ürünü "..."i davacıya sattığı, davacının da söz konusu ürünü on beş yıldan uzun bir süredir ithal ederek Türkiye pazarında ilgili ürünün dağıtım ve satışını üstlendiği, davalının ise, söz konusu ürünü taklit etmek suretiyle neredeyse tamamen aynı görüntüye sahip bir başka taklit ürünü ... adına tescilli marka altında, davalı ... tarafından satılmakta olduğunu ve ... sayılı "..." markasının Türk Patent ve Marka Kurumu nezdinde ... adına sınai amaçlı yağlar, sıvı ve gaz yakıtları da içeren 04 numaralı Mal ve Hizmet sınıfı kapsamında █████/2022 tarihinde tescil edildiğini, davalının işbu eyleminin 6102 Sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun haksız rekabeti düzenleyen 54. Madde ve devamı aykırılık teşkil ettiğini iddia ettiğinin ileri sürüldüği, tarafların iddia ve savunmaları dikkate alındığında, davanın marka hakkına dayalı olarak açılmış bir dava olması nedeniyle, dava konusu uyuşmazlığın çözümünde, 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu hükümlerinin de tartışılması gerekmekte olduğu anlaşılmıştır.

6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu'nun 156/1.maddesi gereğince Bu kanunda öngörülen davalarda görevli mahkeme, fikri ve sınai haklar hukuk mahkemesidir.

Davacı vekili, dava dilekçesinde, TTK'nın 52 vd. maddelerindeki düzenleme ile haksız rekabet hükümlerine dayanıyor olması yanında, aynen "....Davacı ...'ın yıllardır Türkiye'de satmakta olduğu ... ürünü davalının taklit etmek suretiyle neredeyse tamamen aynı görüntüye sahip bir başka taklit ürünün ... adına tescilli marka altında davalı ... tarafından satılmakta olduğunu ve .... sayılı "..." markasının Türk Patent ve Marka Kurumu nezdinde ... adına sınai amaçlı yağlar, sıvı ve gaz yakıtları da içeren 04 numaralı Mal ve Hizmet sınıfı kapsamında █████/2022 tarihinde tescil edildiği, davalının işbu eyleminin 6102 Sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun haksız rekabeti düzenleyen 54. Madde ve devamı aykırılık teşkil ettiğini, davalı tarafından davacıya ... ibaresini kullanmaması için ihtarname gönderildiği, davalıya ... markasının hükümsüzlüğü davası açıldığı, davalının "..." ifadesi haricisinde, aynı zamanda ambalajın şeklini, ambalaj etiketinin rengini ve tasarımını, Kanada'da tescilli olan .... markasının logosunu, dünyaca ünlü .... markasını ve logosunu da taklit ettiği, açıklanan fiiller ile davacının ürünü ile davalıların piyasaya sunduğu ürünü arasında karıştırılmaya yol açıldığı..." şeklinde açıklamada bulunduğu görülmektedir.

Sınai Mülkiyet Kanunu'nun 29/1- a maddesi yollaması ile aynı kanunun 7. maddesinde belirtilen biçimlerde markanın kullanımları marka hakkını tecavüz teşkil etmektedir Aynı yasanın 7/3-e maddesi gereğince tescilli bir markadaki işaret ile aynı olan bir işaretin, ticaret alanında ve markanın tescilli olduğu mal veya hizmetlerde ticaret unvanı ya da işletme adı olarak kullanılması da marka hakkına tecavüz eden bir fiil olarak kabul edilmiştir

Bu durumda, iddianın ileri sürülüş biçimi ve dava dilekçesindeki açıklamalara göre, uyuşmazlığın, SMK'nın 7/3-e maddesi kapsamında da değerlendirilmesi gerektiğinden, aynı yasının 156/1.maddesi gereğince görevli mahkeme özel görevli mahkeme olan fikri ve sınai haklar hukuk mahkemesidir.

HMK'nun 1.maddesi "Mahkemelerin görevi, ancak kanunla düzenlenir. Göreve ilişkin kurallar, kamu düzenindendir." hükmünü içermekte olup görev hususu dava şartlarındandır. HMK'nun 115.maddesi " Mahkeme, dava şartlarının mevcut olup olmadığını, davanın her aşamasında kendiliğinden araştırır." hükmüne haizdir.

Yapılan açıklamalar çerçevesinde, dosya kapsamına göre, dava konusu edilen uyuşmazlığın, markanın, karışıklığa yol açacak şekilde haksız tescili ve haksız kullanımı iddiasına dayalı olduğu, bu kapsamda Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemelerinnin görevli olduğu, görev hususu kamu düzenine ilişkin olduğundan, davanın her aşamasında resen görev ile ilgili karar verilebileceği göz önüne alınarak, Mahkememizin görevsizliği nedeni ile HMK'nin 114/1-c ve 115/2 maddeleri gereğince göreve ilişkin dava şartı yokluğu nedeni ile davanın usulden reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM;Yukarıda gerekçesi açıklandığı üzere;

1-Açılan davada görev yönünden dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddine, mahkemememizin GÖREVSİZLİĞİNE,

Görevli mahkemenin BAKIRKÖY FİKRİ VE SINAİ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ OLDUĞUNA,

2-Karar kesinleştikten sonra iki hafta içinde talep halinde dosyanın görevli BAKIRKÖY FİKRİ VE SINAİ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ'ne gönderilmesine,

3-Harç, yargılama giderleri, vekalet ücreti ve gider avansı hususlarının görevli Mahkemece değerlendirilmesine,

4-HMK'nın 20/1. maddesi gereğince süresinde dava dosyasının görevli mahkemeye gönderilmesi talep edilmezse davanın açılmamış sayılması yönünde karar verilmesine,

Dair, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 341 vd. maddeleri gereğince (5235 sayılı Kanunun 2. maddesi de dikkate alınarak) davacı vekili ve davalı vekilinin yüzlerine karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içinde mahkememize verilecek veya başka bir mahkeme aracılığıyla gönderilecek dilekçe ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi ilgili Hukuk Dairesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere açıkça okunup usulen anlatıldı. █████/2025

Katip ...

e-imzalıdır

Hakim ...

e-imzalıdır