Anahtar kelimeler: Çarpıştığını Sincan Çarpışma Bürosunun Müzakere Kaldıklarını İlçesinde Ölen Yolcu Desteği
T.C.
İSTANBULBÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ40. HUKUK DAİRESİTÜRK MİLLETİ ADINABÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARIDOSYA NO
: ████████KARAR NO
: ████████İNCELENEN KARARINMAHKEMESİ
: İstanbul Anadolu 4. Asliye Ticaret MahkemesiTARİHİ
: █████/2023NUMARASI
: ████████ (E) - ████████ (K)DAVANIN KONUSU
: TazminatKARAR TARİHİ
: █████/2025Yukarıda yazılı İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine Dairemiz Heyetince yapılan müzakere sonucunda;GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
: Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle; █████/2021 tarihinde Ankara Sincan İlçesinde gerçekleşen kaza neticesi ... Plakalı araç ile ... plakalı aracın çarpıştığını, çarpışma neticesi ... plakalı araç içerisinde yolcu olarak bulunan müvekkillerinin desteği ...'ın vefat ettiğini, müvekkillerinin destekten yoksun kaldıklarını, ölen ...'ın infaz koruma memuru olduğunu, kaza nedeniyle arabuluculuk başvurusunda bulunulmuş olup İstanbul Anadolu Arabuluculuk Bürosu'nun ... arabuluculuk numaralı dosyasından davalılar ile yapılan görüşmelerde anlaşma sağlanamadığını belirterek tahkikat sonucunda müvekkillerinin maddi zararının değerinin tam ve kesin olarak belirlenebilmesinin mümkün olduğu anda artırılmak ve manevi tazminata ve fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla, ... için 10.000 TL, ... için 10.000 TL, ... için 10.000 TL, ... için 10.000 TL ve ... için 10.000 TL olmak üzere toplam 50.000 TL maddi tazminatın kaza tarihi olan █████/2021 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan, sigorta şirketininin sigorta poliçesinde yazılı limiti ile sınırlı olmak üzere, müştereken ve müteselsilen davalılardan tahsiline; davalılardan ...'den müvekkillerinden ... için 60.000 TL, ... için 60.000 TL ve ... için 60.000 TL olmak üzere toplam 180.000 TL manevi tazminatın kaza tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile tahsiline, davalılardan ...'den müvekkillerinden ... için 20.000 TL, ... İçin 20.000 TL, ... için 20.000 TL olmak üzere toplam 60.000 TL manevi tazminatın kaza tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile tahsiline, dava sonucunda kazanılması muhtemel maddi ve manevi zararlarının, davalılardan tahsili bakımından, kazaya karışan ... Plakalı araç ile ... plakalı araçların kaydına ve davalılardan ... ve ...'ün gayrimenkulleri üzerine ihtiyati tedbir konulmasına, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiş, █████/2023 tarihli (ıslah olarak kabul edilen) dilekçesiyle taleplerini davacı ... için 1.263.873,08 TL'ye, davacı ... için 146.113,37 TL'ye, davacı ... için 192.045,58 TL'ye, davacı ... için 204.999,89 TL'ye ve davacı ... için 399.271,57 TL'ye yükseltmiştir. Davalılar vekilleri ayrı ayrı cevap dilekçelerinde davanın reddini savunmuşlardır. Mahkemece: "Davanın kısmen kabulü ile, A. 1- a) Davacı eş ... için 156.036,42 TL destekten yoksun kalma tazminatının davalı ... Sigorta Anonim Şirketi yönünden █████/2021 tarihinden, davalı ... yönünden █████/2021 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalılar ... Sigorta Anonim Şirketi ve ...'den müştereken ve müteselsilen alınarak davacı eş ...'a verilmesine, b) Davacı eş ... için 101.109,85 TL destekten yoksun kalma tazminatının davalı ... Sigorta Anonim Şirketi yönünden █████/2021 tarihinden, davalı ... yönünden █████/2021 tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalılar ... Sigorta Anonim Şirketi ve ...'den müştereken ve müteselsilen alınarak davacı eş ...'a verilmesine, c) Davacı eş ... için 714.943,09 TL destekten yoksun kalma tazminatının █████/2021 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalı ...'den alınarak davacı eş ...'a verilmesine, 2- a) Davacı oğul ... için 18.039 TL destekten yoksun kalma tazminatının davalı ... Sigorta Anonim Şirketi yönünden █████/2021 tarihinden, davalı ... yönünden █████/2021 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalılar ... Sigorta Anonim Şirketi ve ...'den müştereken ve müteselsilen alınarak davacı oğul ...'a verilmesine, b) Davacı oğul ... için 11.689,07 TL destekten yoksun kalma tazminatının davalı ... Sigorta Anonim Şirketi yönünden █████/2021 tarihinden, davalı ... yönünden █████/2021 tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalılar ... Sigorta Anonim Şirketi ve ...'den müştereken ve müteselsilen alınarak davacı oğul ...'a verilmesine, c) Davacı oğul ... için 82.652,87 TL destekten yoksun kalma tazminatının █████/2021 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalı ...'den alınarak davacı oğul ...'a verilmesine, 3- a) Davacı oğul ... için 23.709,74 TL destekten yoksun kalma tazminatının davalı ... Sigorta Anonim Şirketi yönünden █████/2021 tarihinden, davalı ... yönünden █████/2021 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalılar ... Sigorta Anonim Şirketi ve ...'den müştereken ve müteselsilen alınarak davacı oğul ...'a verilmesine, b) Davacı oğul ... için 15.363,56 TL destekten yoksun kalma tazminatının davalı ... Sigorta Anonim Şirketi yönünden █████/2021 tarihinden, davalı ... yönünden █████/2021 tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalılar ... Sigorta Anonim Şirketi ve ...'den müştereken ve müteselsilen alınarak davacı oğul ...'a verilmesine, c) Davacı oğul ... için 108.635,73 TL destekten yoksun kalma tazminatının █████/2021 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalı ...'den alınarak davacı oğul ...'a verilmesine, 4-a) Davacı baba ... için 28.121,19 TL destekten yoksun kalma tazminatının davalı ... Sigorta Anonim Şirketi yönünden █████/2021 tarihinden, davalı ... yönünden █████/2021 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalılar ... Sigorta Anonim Şirketi ve ...'den müştereken ve müteselsilen alınarak davacı baba ...'e verilmesine, b) Davacı baba ... için 18.222,22 TL destekten yoksun kalma tazminatının davalı ... Sigorta Anonim Şirketi yönünden █████/2021 tarihinden, davalı ... yönünden █████/2021 tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalılar ... Sigorta Anonim Şirketi ve ...'den müştereken ve müteselsilen alınarak davacı baba ...'e verilmesine, c) Davacı baba ... için 110.626,21 TL destekten yoksun kalma tazminatının █████/2021 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalı ...'den alınarak davacı baba ...'e verilmesine, 5- a) Davacı anne ... için 49.293,64 TL destekten yoksun kalma tazminatının davalı ...eket Sigorta Anonim Şirketi yönünden █████/2021 tarihinden, davalı ... yönünden █████/2021 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalılar ... Sigorta Anonim Şirketi ve ...'den müştereken ve müteselsilen alınarak davacı anne ...'e verilmesine, b) Davacı anne ... için 31.941,73 TL destekten yoksun kalma tazminatının davalı ... Sigorta Anonim Şirketi yönünden █████/2021 tarihinden, davalı ... yönünden █████/2021 tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalılar ... Sigorta Anonim Şirketi ve ...'den müştereken ve müteselsilen alınarak davacı anne ...'e verilmesine, c) Davacı anne ... için 225.938,47 TL destekten yoksun kalma tazminatının █████/2021 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalı ...'den alınarak davacı anne ...'e verilmesine, B. 1- a) Davacı eş ... için 20.000,00 TL manevi tazminatın █████/2021 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalı ...'den alınarak davacı ...'a verilmesine, b) Davacı oğul ... için 20.000,00 TL manevi tazminatın █████/2021 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalı ...'den alınarak davacı ...'a verilmesine, c) Davacı oğul ... için 20.000,00 TL manevi tazminatın █████/2021 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalı ...'den alınarak davacı ...'a verilmesine, 2- a) Davacı eş ... için 4.000,00 TL manevi tazminatın █████/2021 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalı ...'den alınarak davacı ...'a verilmesine, b) Davacı oğul ... için 4.000,00 TL manevi tazminatın █████/2021 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalı ...'den alınarak davacı ...'a verilmesine, c) Davacı oğul ... için 4.000,00 TL manevi tazminatın █████/2021 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalı ...'den alınarak davacı ...'a verilmesine, C. Davacı tarafın diğer ve fazlaya ilişkin taleplerinin reddine," karar verilmiş,Bu karara karşı davacılar vekili, davalı ... Sigorta AŞ vekili ve davalı ... vekili istinaf başvurusunda bulunmuşlardır. Davacılar vekili istinaf dilekçesinde özetle; hatır taşıması indirimi yapılmasının hatalı olduğunu, müvekkilleri lehine hükmedilen manevi tazminat tutarlarının çok düşük kaldığını beyanla, mahkeme kararının bu yönleriyle kaldırılmasını ve en son sunulan bilirkişi raporu doğtultusunda hatır taşıması indirimi yapılmaksızın hüküm kurulmasını, talep yerinde görülmez ise hatır taşıması indirimi oranının daha düşük tutulmasını ve dava dilekçesindeki talepleri doğrultusunda manevi tazminata hükmedilmesine karar verilmesini istemiştir. Davalı ... Sigorta AŞ vekili istinaf dilekçesinde özetle; Gerekçeli kararın, HMK 297. maddesine aykırı olduğunu, davacı tarafça üç kez talep artırım dilekçesi sunulduğunu, mahkeme tarafından üçüncü talep artırım dilekçesinin dikkate alınmasının ve bu doğrultuda karar verilmesinin doğru olmadığını, raporlar arasındaki çelişki giderilmeden karar verildiğini, hatır taşıması ve müterafik kusur yönündeki itirazları dikkate alınmadan karar verildiğini, olaya ilişkin olarak ayrı ayrı ve %20'den az olmamak üzere hatır taşıması ve müterafik kusur indirimleri yapılması gerektiğini, müteveffanın davacılara destek olduğu hususunun ve destekten yararlanma sürelerinin incelenmesi ve ispatlanması gerektiğini, SGK'den veya müteveffanın çalıştığı kurumdan rücuya tabi bir tazminat alınmışsa bu miktarın bulunacak zarar miktarından indirilmesi gerektiğini, TRH 2010 Yaşam Tablosu ile %1,8 teknik faiz esas alınarak destekten yoksun kalma tazminatının hesaplanması gerektiğini, progresif rant yöntemi esas alınarak hesaplama yapılmasının hatalı olduğunu, kabul anlamına gelmemek kaydıyla, ancak dava tarihinden itibaren yasal faize hükmedilebileceğini ileri sürerek kararın kaldırılmasını talep etmiştir. Davalı ... vekili istinaf dilekçesinde özetle; Davacılar vekilinin sunmuş olduğu iki dilekçede de açıkça "bedel artırım dilekçesi" sunduğunu ifade ettiğini, dava belirsiz alacak davası olarak ikame edildiğinden davacıların ikinci kez bedel artırım yapamayacaklarını, buna rağmen dosyaya sunulan ikinci bedel arıtım dilekçesi ile karar verilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu, kazanın meydana gelmesinde müvekkilinin kusuru bulunmadığını, müvekkili aleyhine hükmedilen tazminattan hatır taşıması indirimi yapılmamasının hakkaniyete aykırı olduğunu, hükmedilen tazminattan yapılacak müterafik kusur indiriminin en az %25 olması gerekirken mahkemece %20 indirim yapılamsının hatalı olduğunu, yine müvekkili aleyhine hükmedilen tazminata kaza tarihinden itibaren faiz işletilmesinin hukuka aykırı olduğunu, davacılar lehine hükmedilen manevi tazminat miktarının fahiş olduğunu beyanla kararın kaldırılmasını istemiştir. Dava, trafik kazasından kaynaklanan ölüm nedeniyle destekten yoksun kalma ve manevi tazminat istemlerine ilişkindir. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun (HMK) 355. maddesi kapsamında ileri sürülen istinaf nedenleri ve kamu düzenine ilişkin konularla sınırlı yapılan inceleme sonunda: Öncelikle; dava, niteliği itibarıyla belirsiz alacak davası olarak açılmıştır. Bu bağlamda davacılar vekili bilirkişi raporuna itirazlarından sonra, █████/2022 tarihli dilekçesiyle de maddi tazminat bakımından talep sonucunu her bir davacı için ayrı ayrı açıklayıp █████/2022 tarihli bilirkişi raporunda hesaplanan tutarlara göre toplamda 1.500.154,20 TL olarak belirlemiş; █████/2022 tarihli dilekçeyle, bedel belirleme dilekçesindeki talep sonucunu artırmaksızın davalı sigorta şirketlerinin eylemlerinden sorumlu oldukları sürücülerin kusur oranlarına göre talebini ayrıştırmış, bu yönde açıklamada bulunmuştur. Bu haliyle sözü edilen dilekçe, ikinci bir bedel belirleme dilekçesi niteliğinde değildir. Bu aşamadan sonra Mahkemece, ilk bilirkişi raporunda kaza tarihi itibarıyla sigorta şirketlerinin ölüm için teminat limitlerinin eksik (410.000 TL) kabul edilmesi ve aradan geçen süre göz önüne alınarak hüküm tarihine en yakın tarihteki verilerin esas alınmasının gerekmesi nedeniyle ek bilirkişi raporu alınmasına karar verilmiş, aynı bilirkişi tarafından bu kez teminat limiti 430.000 TL olarak kabul edilip önceki raporda bilinmeyen dönemin kısmen bilinen dönem haline gelmesi nedeniyle yapılan hesaplamaya göre █████/2023 tarihli rapordaki tazminat tutarlarına göre davacılar vekilince █████/2023 tarihli dilekçeyle bedel artırım talebinde bulunulmuştur. Davacılar vekilince sunulan bu dilekçe "bedel artırım dilekçesi" olarak ifade edilmiş ise de, anılan dilekçenin ıslah dilekçesi olarak kabulü gerekmiş, mahkemece bu dilekçedeki talep uyarınca karar verilmesinde usul ve yasaya aykırılık görülmemiştir. Bu itibarla davalılar ... Sigorta AŞ vekili ile İbrahim Bilgin vekilinin istinaf itirazları kabul edilmemiştir. Davalı sürücüler hakkında açılan ceza davasında alınan ATK Trafik İhtisas Dairesinin raporunda davalı sürücü ...'in asli, diğer sürücü davalı ...'ün tali derecede kusurlu oldukları saptanmış, eldeki davada ise mahkemece aynı kuruldan alınan █████/2022 tarihli raporda da davalı sürücü ...'in, sevk ve idaresinde bulunan araç ile seyir sırasında gerekli dikkat ve özeni yola vermesi, istikamet yönüne hitaben bulunan trafik işaret levha durumunu da dikkate alarak kaza mahalli kavşak noktasına yaklaştığı sırada hızını mahal şartlarına uydurması, seyrini istikamet yönü içerisinde kalacak şekilde müteyakkız sürdürmesi gerekirken bu hususlara riayet etmeden seyirle gelmiş olduğu kavşak yaklaşımında direksiyon hakimiyetini kaybederek yolun sol tarafında bulunan orta refüj bordür taşlarına çarpması akabinde bir süre sürüklenip trafik işaret levhasına çarpması akabinde kavşak noktasına hafif şekilde giriş yapan sürücü idaresindeki araca çarpması sonucu gerçekleşen kazada kusurlu olduğu; sürücü ...'ün ise sevk ve idaresinde bulunan araç ile kaza mahalli kavşak noktasına geldiği esnada seyir yönüne hitaben bulunan trafik işaret levhasına riayet ederek kavşak gerisinde geçiş için duraklaması gerekirken bu hususlara yeterince riayet etmeden hafif şekilde kavşağa girmiş vaziyette anayola çıkma hazırlığında bulunduğu sırada gerçekleşen kazada kusurlu olduğu sonucuna varılmış ve sonuç olarak sürücü ...'in %90 oranında kusurlu olduğu sürücü ...'ün %10 oranında kusurlu olduğu kanaati bildirilmiştir. Görüldüğü üzere, ceza mahkemesince hükme esas alınan rapor ile eldeki davada alınan raporun örtüşmediğini ve çelişkili olduğunu kabul etme imkanı bulunmayıp mahkemenin hükmüne esas aldığı raporun olayın oluşuna, dosya içeriğine, usul ve yasaya uygun olduğu anlaşılmakla kusura ilişkin davalılar vekillerinin itirazları kabul edilmemiştir. Anayasa Mahkemesinin █████/2020 tarih ve ███████ (E) - ███████ (K) sayılı kararı ile "Karayolları Trafik Kanunu’nun 90. maddesinin birinci cümlesinin “...bu Kanun ve bu Kanun çerçevesinde hazırlanan genel şartlarda öngörülen usul ve esaslara tabidir.” bölümünde yer alan “...ve bu Kanun çerçevesinde hazırlanan genel şartlarda…” ibaresi, ikinci cümlesinde yer alan “...ve genel şartlarda...” ibaresinin, b) Kanun’un 92. maddesinin (i) bendi “Bu Kanun çerçevesinde hazırlanan zorunlu mali sorumluluk sigortası genel şartları ve ekleri ile tanımlanan teminat içeriği dışında kalan talepler.” ibaresinin, Anayasa’nın 5, 13, 17, 35 ve 48. maddelerine aykırı olduğundan iptallerine karar vermiştir.Yargıtay 17. (Kapatılan) ve 4. Hukuk Dairelerinin Anayasa Mahkemesi'nin yukarıda bahsedilen kararı sonrasında vermiş olduğu güncel kararları gereğince tazminat hesaplarında bakiye ömrün belirlenmesinde TRH 2010 tablosu uygulanacak, bilinmeyen (işleyecek) devre bakımından da "progresif rant" formülü kullanılarak tazminatın hesaplanması gerekecektir (Yargıtay 4. Hukuk Dairesinin █████████ E. ve ██████████ K., ██████████ E. ve ██████████ K., ██████████ E. ve ██████████ K.,Yargıtay 17. Hukuk Dairesinin █████████ E. ve ███████ K., █████████ E. ve █████████ K. sayılı kararları). İlk Derece Mahkemesince hükme esas alınan █████/2023 tarihli bilirkişi raporundaki tazminat hesabı TRH 2010 yaşam tablosuna, progresif rant yöntemine göre ve Anayasa Mahkemesinin iptaline karar verdiği düzenleme doğrultusunda teknik faiz indirimi yapılmaksızın düzenlenmiş olduğundan davalılar vekillerinin bu konudaki istinaf itirazı da yerinde görülmemiştir.TBK'nin 51/1. maddesi uyarınca; hâkim, tazminatın kapsamını ve ödenme biçimini, durumun gereğini ve özellikle kusurun ağırlığını göz önüne alarak belirler. Herhangi bir çıkar karşılığı olmayan hatır taşıması nedeniyle TBK'nin 51. maddesi uyarınca tazminattan uygun bir indirim yapılması gerek öğretide gerekse Yargıtay İçtihatlarında benimsenmiş ve yerleşmiş bulunmaktadır. Hâkim tazminattan mutlaka indirim yapmak zorunda değilse de indirim yaptığı takdirde indirim oranını objektif ölçüler içinde takdir etmek zorundadır. Bu bakımdan hatır taşıma ilişkisinin değerlendirilmesinde taşıma ya da kullanmanın kimin çıkar ve yararına olduğunun saptanması önemlidir. Bu bağlamda somut olayda, davalı ... Sigorta AŞ vekilince cevap dilekçesinde hatır taşıması indirimi savunmasında bulunulmuş, ceza dosyası içeriğindeki davalı ...'in beyanlarında, iş arkadaşı olan davacılar desteğinin kendisini arayarak görüşmek istemesi üzerine müteveffayla birlikte otomobille bir yerde oturup sohbet ettikten sonra dönüşte kazanın meydana geldiğini ifade edilmiştir. Buna göre hatır taşıması nedeniyle hesaplanan tazminattan ... Sigorta AŞ yönünden indirim yapılması isabetli olup indirim oranının Yargıtayın süreklilik kazanan uygulamasına göre %20 oranında yapılması da yerinde görülmüş, davacılar vekilinin indirim yapılmaması gerektiğine; davalı ... Sigorta AŞ vekilinin indirim oranına; cevap dilekçesinde hatır taşıması itirazında bulunmayan davalı ...'in de hakkında hatır taşıması indirimi yapılması gerektiğine ilişkin itirazları kabul edilmemiştir. Davacı destek alacaklılarına SGK'den rücuya tabi ödeme yapılmadığı anlaşılmakla, bu konudaki davalılar vekillerinin itirazları da reddedilmiştir. Olayda uyuşmazlık, haksız eylemden kaynaklanmaktadır. Haksız eylem faili, ihtar ve ihbara gerek olmaksızın, zararın doğduğu anda, başka bir anlatımla haksız eylem tarihinden itibaren zararın tamamı için temerrüde düşmüş sayılır. Dolayısıyla zarar gören, haksız eylem tarihinden itibaren temerrüt faizi isteme hakkına sahiptir. O halde, haksız fiil faili veya işleten yönünden, maddi tazminata ilişkin faiz başlangıcının kaza tarihi olması gerekir. Bu nedenle davalı ... aleyhine hükmolunun tazminatlara olay tarihi itibarıyla faiz uygulanmasına karar verilmesinde isabetsizlik bulunmamaktadır. Bu itibarla adı geçen davalının vekilinin bu konudaki itirazı yerinde görülmemiştir. Yine, davacıların sigorta şirketlerine başvurularından sonuç alınamaması üzerine arabuluculuk süreci işletilmiş, mahkemece faiz başlangıcı olarak arabuluculuk başvuru tarihinin esas alınmasında dosya içeriğine aykırılık bulunmadığı anlaşılmakla, davalı sigorta şirketinin bu konudaki itirazı da kabul edilmemiştir. Manevi tazminat hükümlerine ilişkin istinaf itirazlarına gelince; TBK'nin 56/1. maddesine göre hâkim, bir kimsenin bedensel bütünlüğünün zedelenmesi durumunda, olayın özelliklerini göz önünde tutarak, zarar görene uygun bir miktar paranın manevi tazminat olarak ödenmesine karar verebilir. Aynı maddenin 2. fıkrası uyarınca ağır bedensel zarar veya ölüm hâlinde, zarar görenin veya ölenin yakınlarına da manevi tazminat olarak uygun bir miktar paranın ödenmesine karar verilebilir.Bir kimsenin, hukuka aykırı bir fiil yüzünden çektiği, bedeni acılarla ruhsal üzüntüye manevi zarar denir. Manevi zarar, gerçek anlamda zarar değildir; zira malvarlığında bir azalmayı ifade etmez. Bir acının veya üzüntünün maddi zarar gibi parayla ölçülmesine olanak bulunmamaktadır. Paranın manevi zararları karşılamak üzere kullanılabilmesi, hiçbir zaman manevi kaygı geri getirip yerine koyduğu veya manevi varlığın bir bölümünün onunla değiştirilebildiği anlamını taşımaz. Paranın bu anlamda gördüğü iş, kişilik hakları ve yararları zedelenen kimsenin duyduğu manevi acıyı bir dereceye kadar yumuşatıp yatıştırmakta; bozulan manevi dengeyi onarıp düzeltmekte; bir teselli, bir avunma, bir ruhsal tatmin aracı olmaktan ibarettir.Hâkimin özel halleri göz önünde tutarak manevi zarar adı ile hak sahibine verilmesine karar vereceği bir para tutarı olan manevi tazminatın miktarı adalete uygun olmalıdır. Zarara uğrayanda manevi huzuru doğurmayı gerçekleştirecek tazminata benzer bir fonksiyonu olan ve özgün bir nitelik taşıyan hükmedilecek bu para, bir ceza olmadığı gibi, malvarlığı hukukuna ilişkin zararın karşılanmasını da amaç edinmemiştir. O halde, bu tazminatın sınırı onun amacına göre belirlenmelidir. Takdir edilecek miktar, mevcut halde elde edilmek istenilen tatmin duygusunun etkisine ulaşmak için gerekli olan kadar olmalıdır. █████/1966 gün ve 7/7 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararı'nın gerekçesinde takdir olunacak manevi tazminatın tutarını etkileyecek özel hal ve şartlar da açıkça gösterilmiştir. Bunlar her olaya göre değişebileceğinden hâkim bu konuda takdir hakkını kullanırken ona etkili olan nedenleri de karar yerinde objektif ölçülere göre isabetli bir biçimde göstermelidir. Nitekim Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun █████/2004 gün ve ██████-370 sayılı kararında da vurgulandığı gibi, hâkimin bu takdir hakkını kullanırken, ülkenin ekonomik koşulları, tarafların sosyal ve ekonomik durumu, paranın satın alma gücü, tarafların kusur durumu, olayın ağırlığı, olay tarihi gibi özellikleri göz önünde tutması ve buna göre manevi tazminatın miktarını takdir edilmesi gerektiği açıkça ortadadır. Yukarıda açıklanan ilkeler ışığında, manevi tazminat zenginleşme aracı olmamakla beraber, bu yöndeki talep hakkında hüküm kurulurken; olay sebebiyle duyulan acı ve elemin kısmen de olsa giderilmesi amaçlanmalı, bu nedenle tarafların sosyal ve ekonomik durumları ile birlikte olayın meydana geliş biçimi ve tarafların kusur durumları gözönünde tutularak, 4721 sayılı Türk Medeni Kanununun 4. maddesinde belirtildiği gibi, hukuka ve hakkaniyete uygun sonuca varılmalıdır.Somut olay yukarıda açıklanan yasal düzenlemeler ve ilkeler ışığında değerlendirildiğinde; tarafların dosya kapsamından anlaşılan sosyal ve ekonomik durumlarına, olayın meydana geliş biçimine, ATK Trafik İhtisas Dairesinin raporundan anlaşılan kusur oranlarına (davacılar desteğinin müterafik kusur dışında kusurlu sayılan eyleminin bulunmamasına), desteğin henüz otuz dört yaşında iken ölümü üzerine davacı evlatlarının çocuk yaşta annelerinin ölümüyle yaşadıkları ve yaşayacakları acı ve elemin derecesine, yine davacı eşin genç yaştaki eşini kaybetmesi nedeniyle yaşadığı üzüntüye ve günün ekonomik koşulları itibarıyla paranın satın alma gücüne göre davacılar lehine hükmolunan manevi tazminat miktarının yetersiz olduğu sonucuna ulaşılmış, davacılar vekilinin bu yöndeki istinaf itirazının kabulüne, davalı ... vekilinin itirazının ise reddine karar verilmiştir.HÜKÜM
: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere: A-Davalı ... Sigorta AŞ vekilinin ve davalı ... vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nin 353/1-b/1 maddesi uyarınca ayrı ayrı esastan reddine, B-Davacılar vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile yukarıda esas ve karar numarası belirtilen İlk Derece Mahkemesi kararının, HMK'nin 353/1-b/2. maddesi gereğince düzeltilerek yeniden esas hakkında karar verilmek üzere kaldırılmasına, Buna göre;1-Maddi tazminat davasının kısmen kabulü ile, a)Davacı ... için 156.036,42 TL destekten yoksun kalma tazminatının davalı ... Sigorta Anonim Şirketi yönünden █████/2021 tarihinden, davalı ... yönünden █████/2021 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalılar ... Sigorta Anonim Şirketi ve ...'den müştereken ve müteselsilen alınarak davacı ...'a verilmesine, b)Davacı ... için 101.109,85 TL destekten yoksun kalma tazminatının davalı ... Sigorta Anonim Şirketi yönünden █████/2021 tarihinden, davalı ... yönünden █████/2021 tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalılar ... Sigorta Anonim Şirketi ve ...'den müştereken ve müteselsilen alınarak davacı ...'a verilmesine, c)Davacı ... için 714.943,09 TL destekten yoksun kalma tazminatının █████/2021 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalı ...'den alınarak davacı ...'a verilmesine, 2-a)Davacı ... için 18.039 TL destekten yoksun kalma tazminatının davalı ... Sigorta Anonim Şirketi yönünden █████/2021 tarihinden, davalı ... yönünden █████/2021 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalılar ... Sigorta Anonim Şirketi ve ...'den müştereken ve müteselsilen alınarak davacı ...'a verilmesine, b)Davacı ... için 11.689,07 TL destekten yoksun kalma tazminatının davalı ... Sigorta Anonim Şirketi yönünden █████/2021 tarihinden, davalı ... yönünden █████/2021 tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalılar ... Sigorta Anonim Şirketi ve ...'den müştereken ve müteselsilen alınarak davacı ...'a verilmesine, c)Davacı ... için 82.652,87 TL destekten yoksun kalma tazminatının █████/2021 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalı ...'den alınarak davacı ...'a verilmesine, 3-a)Davacı ... için 23.709,74 TL destekten yoksun kalma tazminatının davalı ... Sigorta Anonim Şirketi yönünden █████/2021 tarihinden, davalı ... yönünden █████/2021 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalılar ... Sigorta Anonim Şirketi ve ...'den müştereken ve müteselsilen alınarak davacı ...'a verilmesine, b)Davacı ... için 15.363,56 TL destekten yoksun kalma tazminatının davalı ... Sigorta Anonim Şirketi yönünden █████/2021 tarihinden, davalı ... yönünden █████/2021 tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalılar ... Sigorta Anonim Şirketi ve ...'den müştereken ve müteselsilen alınarak davacı ...'a verilmesine, c)Davacı ... için 108.635,73 TL destekten yoksun kalma tazminatının █████/2021 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalı ...'den alınarak davacı ...'a verilmesine, 4-a)Davacı ... için 28.121,19 TL destekten yoksun kalma tazminatının davalı ... Sigorta Anonim Şirketi yönünden █████/2021 tarihinden, davalı ... yönünden █████/2021 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalılar ... Sigorta Anonim Şirketi ve ...'den müştereken ve müteselsilen alınarak davacı ...'e verilmesine, b)Davacı ... için 18.222,22 TL destekten yoksun kalma tazminatının davalı ... Sigorta Anonim Şirketi yönünden █████/2021 tarihinden, davalı ... yönünden █████/2021 tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalılar ... Sigorta Anonim Şirketi ve ...'den müştereken ve müteselsilen alınarak davacı ...'e verilmesine, c)Davacı ... için 110.626,21 TL destekten yoksun kalma tazminatının █████/2021 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalı ...'den alınarak davacı ...'e verilmesine, 5-a)Davacı ... için 49.293,64 TL destekten yoksun kalma tazminatının davalı ... Sigorta Anonim Şirketi yönünden █████/2021 tarihinden, davalı ... yönünden █████/2021 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalılar ... Sigorta Anonim Şirketi ve ...'den müştereken ve müteselsilen alınarak davacı ...'e verilmesine, b)Davacı ... için 31.941,73 TL destekten yoksun kalma tazminatının davalı ... Sigorta Anonim Şirketi yönünden █████/2021 tarihinden, davalı ... yönünden █████/2021 tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalılar ... Sigorta Anonim Şirketi ve ...'den müştereken ve müteselsilen alınarak davacı ...'e verilmesine, c)Davacı ... için 225.938,47 TL destekten yoksun kalma tazminatının █████/2021 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalı ...'den alınarak davacı ...'e verilmesine, verilmesine, 6-a)Harçlar Kanunu uyarınca maddi tazminat talebi yönünden alınması gerekli 115.875,81 TL harçtan, davacı tarafça dava açılırken peşin olarak yatırılan 298,86 TL harç ile dava esnasında yatırılan 8.474,49 TL tamamlama harcı toplamı olan 8.773,35 TL'den mahsubu ile arta kalan 107.102,46 TL harcın davalılar ..., ... Sigorta Anonim Şirketi, ... ve ... Sigorta Anonim Şirketi (davalı ... Sigorta Anonim Şirketi %16,22'sinden, davalılar ... ve ... Sigorta Anonim Şirketi %10,51'inden sorumlu)'nden tahsili ile Hazineye gelir kaydına, b)Davacı tarafça dava açılırken peşin olarak yatırılan 298,86 TL harç ile dava esnasında yatırılan 8.474,49 TL tamamlama harcı toplamı olan 8.773,35 TL harcın davalılar ..., ... Sigorta Anonim Şirketi, ... ve ... Sigorta Anonim Şirketi (davalı ... Sigorta Anonim Şirketi %16,22'sinden, davalılar ... ve ... Sigorta Anonim Şirketi %10,51'inden sorumlu)'nden tahsili ile davacı tarafa ödenmesine, c)Maddi tazminat talebi yönünden davacılar vekili lehine karar tarihinde yürürlükte olan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesaplanan 207.705,82 TL vekalet ücretinin davalılar ..., ... Sigorta Anonim Şirketi, ... ve ... Sigorta Anonim Şirketi (davalı ... Sigorta Anonim Şirketi %16,22'sinden, davalılar ... ve ... Sigorta Anonim Şirketi %10,51'inden sorumlu)'nden tahsili ile davacı tarafa ödenmesine, fazlaya ilişkin maddi tazminat taleplerinin reddine, C-1-Davacıların manevi tazminat davalarının ayrı ayrı kabulü ile, a)Davacı ... için 60.000 TL manevi tazminatın █████/2021 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalı ...'den alınarak davacı ...'a verilmesine, b)Davacı ... için 60.000 TL manevi tazminatın █████/2021 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalı ...'den alınarak davacı ...'a verilmesine, c)Davacı ... için 60.000 TL manevi tazminatın █████/2021 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalı ...'den alınarak davacı ...'a verilmesine, 2-a)Davacı ... için 20.000 TL manevi tazminatın █████/2021 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalı ...'den alınarak davacı ...'a verilmesine, b)Davacı ... için 20.000 TL manevi tazminatın █████/2021 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalı ...'den alınarak davacı ...'a verilmesine, c)Davacı ... için 20.000 TL manevi tazminatın █████/2021 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalı ...'den alınarak davacı ...'a verilmesine, 3-a)Harçlar Kanunu uyarınca manevi tazminat hükmü yönünden alınması gerekli 16.394,40 TL karar/ilam harcının, davalı ... 4.098,60 TL ile sınırlı müteselsil sorumlu olmak kaydıyla, davalılar ... ve ...'den müteselsilen tahsili ile Hazineye gelir kaydına, -İhtiyari dava arkadaşı konumunda olan davacılar bakımından ilk derece mahkemesince tek vekalet ücretine hükmedilmesi şeklindeki uygulamaya karşı istinaf itirazı bulunmadığından, bu uygulama tekrar edilerek;b)Davalı ...'e yönelik manevi tazminat davası yönünden Dairemizin karar tarihinde yürürlükte olan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre belirlenen 30.000 TL vekalet ücretinin davalı İbrahim Bilgin'den alınarak davacılara verilmesine, c)Davalı ...'e yönelik manevi tazminat davası yönünden Dairemizin karar tarihinde yürürlükte olan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre belirlenen 30.000 TL vekalet ücretinin davalı ...'den alınarak davacılara verilmesine, 4-Davacı tarafça yapılan toplam 2.987,30 TL yargılama giderinin davalılar ..., ... Sigorta Anonim Şirketi, ... ve ... Sigorta Anonim Şirketi (davalı ... Sigorta Anonim Şirketi %16,22'sinden, davalılar ... ve ... Sigorta Anonim Şirketi %10,51'inden sorumlu)'nden tahsili ile davacı tarafa ödenmesine, 5-Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-(13) maddesi ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Yönetmeliğinin 26/2 maddeleri ile Arabuluculuk Asgari Ücret Tarifesi uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 1.400,00 TL arabuluculuk ücretinin, davalılar ..., ... Sigorta Anonim Şirketi, ... ve ... Sigorta Anonim Şirketi (davalı ... Sigorta Anonim Şirketi %16,22'sinden, davalılar ... ve ... Sigorta Anonim Şirketi %10,51'inden sorumlu)'nden alınarak Hazineye gelir kaydına, 6-HMK'nin 333. maddesi gereğice bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,Ç-İstinaf İncelemesi Bakımından: 1-Davacılar tarafından peşin olarak yatırılan istinaf karar harcının, istem halinde İlk Derece Mahkemesi tarafından iadesine,2-Harçlar Kanunu'na göre maddi ve manevi tazminat hükümleri bakımından alınması gereken toplam 120.793,81 TL istinaf karar ve ilam harcından davalılar ... Sigorta AŞ ve ... tarafından peşin yatırılan toplam 31.680 TL'nin mahsubuyla kalan 89.113,81 TL karar ve ilam harcının, -davalı ... Sigorta AŞ 14.095 TL'den müteselsil sorumlu olmak kaydıyla- davalılar ... Sigorta AŞ ve ...'den müteselsilen tahsili ile Hazineye gelir kaydına, 3-İstinaf aşamasında davacılar tarafından yapılan 157,70 TL posta ve tebligat gideri ile toplam 5.904 TL istinaf başvuru harcının davalılar ... ve ...'den müteselsilen alınarak davacılara verilmesine, 4-İstinaf incelemesi duruşmalı yapılmadığından vekalet ücretine hükmedilmesine yer olmadığına, 5-İstinaf için yatırılan gider avansından artan kısmın yatıran tarafa iadesine, Dair, dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda, davacı ... yönünden kurulan hükümler için HMK'nin 361/1. maddesi uyarınca gerekçeli kararın tebliği tarihinden itibaren iki haftalık süre içerisinde, dairemize ya da bulunulan yer bölge adliye mahkemesi hukuk dairesine veya ilk derece mahkemesine verilecek dilekçeyle Yargıtayda temyiz yolu açık; diğer davacılar yönünden kurulan hükümler için HMK'nin 362/1-a maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliğiyle karar verildi. █████/2025