Anahtar kelimeler: Kuryesi Satıma Teslimat Kablo Kargo Çekler Görmüş Taşıyıcı İstirdat Firma
T.C. BAKIRKÖY 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO
: ████████KARAR NO
: █████████DAVA
: Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan), İstirdat (Ticari Satıma Konu Malın İadesi)DAVA TARİHİ
: █████/2019BİRLEŞEN BAKIRKÖY ... ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ'NİN ... ESAS .... KARAR SAYILI DOSYASI YÖNÜNDENDAVA
: İstirdat (Ticari Satıma Konu Malın İadesi)DAVA TARİHİ
: █████/2019KARAR TARİHİ
: █████/2024KARARINYAZILDIĞI TARİH
: █████/2025Davacı tarafından mahkememizde açılan davada yapılan yargılama sonunda;GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
:Asıl davada davacı vekili tarafından mahkememize sunulan dava dilekçesinde özetle; Müvekkilinin sanayi tipi kablo satışı işi gören, alanında tanınmış ve yüksek itibarlı bir firma olduğunu, . görmüş olduğu hizmetin karşılığı olarak müşterilerinin tanzim ettiği çekler, ... Kargo firması aracılığıyla Müvekkili firma adresine gönderilmiş olduğunu, taşıyıcı ... Kargo kuryesi, teslimat işi esnasında içerisinde uyuşmazlığa konu çekin de olduğu kargo çantasını uğradığı bir saldırı sonucunda çaldırmış olduğunu, bu hırsızlık olayı ile ilgili olarak ... Kargo'nun Müvekkil firmaya göndermiş olduğu yazı ve saldırıya uğrayan ... Kargo çalışanı ....'ın ... Amirliği aracılığı ile tutturmuş olduğu şikayetçi ifade tutanağının bir sureti de ekte sunulmaktadır. Söz konusu hırsızlık olayı hakkında faillerin tespiti ve cezalandırılması için suç duyurusunda da bulunulmuştur. İlgili suç duyurusu UYAP üzerinden yapıldığından soruşturma bilgilerine ulaşılamasa da suç duyurusunun yapıldığına dair UYAP evrak numarası ekli evrak görüntüsünde sunulmuştur. Müvekkil firma da çalınan bu çekin karşılığının bankadan gerçek hamil olmayan kişilerce tahsil edilmesini önlemek maksadıyla Malatya .... Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ... E. sayılı dosyası üzerinden söz konusu çek hakkında ivedilikle ödeme yasağı konulmasına ve dava sonunda çeklerin iptaline karar verilmesi için 11.10.2019 tarihinde dava açmıştır. Dava mahkemece ciddi görülmüş, çek hakkında ödeme yasağı konulmasına karar verilmiş, derhal çekin iptali için gerekli ilanların yayınlanmasına geçilmiştir. Ödeme yasağı şerhinin banka nezdinde işlenmesine ilişkin talebimiz doğrultusunda ... Bankası .... Şubesi, 17.10.2019 tarihinde ilgili talebin yerine getirilerek mahkeme ödeme yasağı şerhinin çeke işlendiğine dair bildirimde bulunmuştur. Söz konusu bildirim 30.10.2019 tarihinde UYAP'a yüklendiğinden tarafımızca aynı gün görülmüştür. 21.10.2019 günü saat 15.40'ta ise çeki elinde bulunduran kişinin, .... Bankası'na çeki ibraz ettiği ancak çek hakkında ödeme yasağı kararının bulunması nedeniyle tahsil işleminin gerçekleşmediği öğrenilmiştir. 30.10.2019 tarihinde ise; çek üzerinde lehdar konumunda olan Müvekkil'in rızası dışında elinden çıkmış bir çek üzerinde sahte bir ciro zinciri oluşturulmak suretiyle çek, Bakırköy ... İcra Dairesi'nin ... E. sayılı dosyası ile icra takibine konu edilmiş ve 31.10.2019 tarihinde ilgili dairenin icra memurlarınca fiilen ihtiyati haciz gerçekleştirilmiştir. Mahkemenize sirayet eden olaya konu çekin henüz müvekkil'in eline ulaşmadan, müvekkil tarafından ... sanayi ve tic. ltd. şti’ye müvekkile ait olmayan sahte imza VE KAŞE İLE ciro edildiği, onun çeki ... Tic. Ltd. Şti’ye ciro ettiği, onun da çeki en son .... Sanayi ve Tic. Ltd. Şti.’ye ciro ettiği çekin arka yüzünden anlaşılmıştır. Çekin arkasında yer alan kaşenin sahte olması bir yana esas olan bu kaşenin üstünde yer alan imza sahtedir. Tüm bu nedenlerle; Öncelikle ilgili takip nezdinde Müvekkil'in zarara uğramasını engellemek adına uygulanan muhafaza tedbirlerinin tedbiren durdurulmasını, ilgili takip nezdinde müvekkil'in zarara uğramasını engellemek adına bakırköy ... icra dairesi'nin .... e. takibinin tedbiren durdurulmasını, davalı tarafından takip konusu, müvekkil tarafından dava konusu yapılan <....> seri numaralı 20.10.2019 vade tarihli ve 39.224,00-tl bedelli çekte yer alan ve müvekkil'e ait olduğu iddia edilen kaşe ve imzanın sahte olduğunun tespitini, müvekkil firmanın davalı firmayla hiçbir ticari ilişkisinin olmadığının ve müvekkil firmanın davalı firmaya karşı özellikle somut olaya konu çekten dolayı olmak üzere herhangi bir borcunun olmadığının tespitini, davalı aleyhine açmış olduğumuz bu menfi tespit davamızın kabulünü, davalının "haksız" ve "kötü niyetli" olması nedeniyle iik 72 gereği, müvekkil lehine %20'den aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatının tahsiline karar verilmesini, yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davalı tarafa yüklenmesini talep ve dava etmiştir.Davalı tarafça asıl dava yönünden cevap dilekçesi sunulmadığı görülmüştür.Birleşen davada davacı vekili tarafından sunulan dava dilekçesinde özetle;müvekkilinin sanayi tipi kablo satışı işi gören, alanında tanınmış ve yüksek itibarlı bir firma olduğunu, görmüş olduğu hizmetin karşılığı olarak müşterilerinin tanzim ettiği çekleri, ... Kargo firması aralıcığı ile müvekkili fiörma adresine gönderildiğini, taşıyıcı ... Kargo Kuryesinin teslim işi esnasında uyuşmazlığa konu çekinde olduğu kargo çantasını uğradığı bir saldırı soncu çaldırdığını, çalınan bu çekin piyasada ticari itibarı yüksek olan bir firma tarafından keşide edilmesinini, müvekkili firmanın da yetkili hamil olması ve çeklerin vadelerinin henüz gelmemiş olması nedeniyle çek vadesi geldiğinden çekin karşılığının bankadan tahsili ihtimalini bertaraf etmek maksadıyla █████/2019 tarihinde Malatya .... Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ... esas sayılı dosyası ile çek iptali davası ikame ettiğini, çek hakkında ödeme yasağı konulmasına karar verildiğini,çeki elinde bulunduran kişinin, ... Bankası'na çeki ibraz ettiği ancak çek hakkında ödeme yasağı kararının bulunması nedeniyle tahsil işleminin gerçekleşmediğini, Bakırköy .... . İcra Dairesi'nin ... Esas sayılı dosyası ile icra takibine konu edilip 31.10.2019 tarihinde ilgili dairenin icra memurlarınca fiilen ihtiyati haciz gerçekleştirildiğini, çekteki imzanın sahte olduğunu, imzaya itiraz için Bakırköy .... İcra Hukuk Mahkemesi'nin ... esas sayılı dosyasını ikame dildiğini, daha sonra Bakırköy .... İcra Hukuk mahkemesi'nin .... Esas sayılı dosyası ile icra memurunun muamelesini şikayet davası, Bakırköy .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... değişik iş dosyası ile ihtiyati tedbir talepli davası, Bakırköy .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyası ile menfi tespit davası ve Bakırköy CBS'nin sahtecilik ve nitelikli dolandırıcılık suçlarından ... soruşturma sayılı dosyalarının açıldığını, çek aslının Bakırköy .... İcra Dairesi kasasında bulunduğu, davaya konu edilen .... seri numara, █████/2019 vade tarihi, 39.224,00-TL bedelli çekin davalıdan geri alınıp müvekkiline iadesine karar verilmesini, Bugüne kadar yatırılmış teminatlar göz önüne alınarak dava konusu çek hakkında gerçek yetkili bir hamilin bulunmaması nedeniyle herhangi bir ilave teminat olmaksızın Bakırköy .. İcra Dairesi'nin ... Esas Sayılı dosyasına dair herhangi bir kişi tarafından yatırılan herhangi bir paranın herhangi bir surette alacaklıya kesinlikle ödenmemesi konusunda ihtiyati tedbir uygulanmasına, yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini dava ve talep etmiştir.Davalı tarafça birleşen dava yönünden cevap dilekçesi sunulmadığı görülmüştür.Dosya mahkememizin █████/2020 tarihli celsesi ara kararı gereğince bilirkişi ...'a tevdi edilmiş, bilirkişi sunmuş olduğu █████/2021 tarihli raporunda özetle; " davacı şirket yetkilisi ...'nun referans imzaları ile aralarında genel biçimlendirme itibarıyla ilk bakışta benzerlik bulunduğu izlenimi edinilmekle birlikte imza yolu ve karşılaştırmalı incelemelerde esas alınan diğer kriterler itibarıyla aralarında ileri düzeyde fark saptandığından; inceleme konusu, ... .... Şubesine ait, keşidecisi “....” olan, “MALATYA — █████/2019” keşide yer ve tarihli, “...” numara ve “39.224/ Otuzdokuzbinikiyüzyirmidört TL” meblağlı çek aslının arka yüzünde “.... SAN. VE TİC.LTD.ŞTİ...” içerikli kaşe izinin üzerinde atılı bulunan 1.ciranta imzasının, davacı şirket yetkilisi ...'nun eli ürünü olmadığı kanaatine varılmış olduğunu" belirtmiştir.Dava, asıl ve birleşen dava yönünden davacının meşru hamili olduğunu ileri sürülen çeklerinin rızası dışında davacının elinden çıktığı iddiasına dayalı menfi tespit ve istirdat istemine ilişkindir.İcra ve İflas Kanunu'nun 72.maddesi gereğince borçlu icra takibinden önce veya takip sırasında borçlu olmadığını ispat için menfî tespit davası açabilir. Yargıtay .... Hukuk Dairesi; menfi tespit davasını, bir hukuki ilişkinin ya da ondan doğan bir hak veya yetkinin mevcut olmadığının, bir belgenin sahteliğinin ya da herhangi bir nedenle hükümsüzlüğünün tespiti için hukuki yarar bulunması koşuluna bağlı olarak açılan ve sonucunda herhangi bir mahkumiyet istemini içermeyip, konusunu teşkil eden hususun bir kararla tespitini amaçlayan dava olarak tanımlamıştır.Borçlu icra takibine süresinde itiraz etmediği ve takibin kesinleşmesi halinde borcunun bulunmadığını bu dava türü ile ileri sürebilir. Menfi tespit davasında ispat yükü kural olarak davalı alacaklıya düşer. Ancak kambiyo senedi niteliğinde bulunan bonolardan kaynaklanan alacaklarda ispat yükü borçlu bulunmadığını iddia eden davacı borçluya düşer. Senetteki imza inkar edildiğinde ise ispat yükü tekrar davalı alacaklıya geçer. Bono ödeme vaadinde bir kambiyo senedi olup, bağımsız borç ikrarını içerir, sebepten mücerrettir. Mevcut olayımızda davacı taraf asıl davada çek üzerindeki imzanın kendisine ait olmadığını ileri sürerek, davalıya borçlu olmadığını iddia etmektedir.Somut olayda davalının iktisabında ağır kusurlu veya kötüniyetli olup olmadığının değerlendirilmesi gerekmektedir.Muhatabın çeki ibraz eden kişiye geçerli bir ödeme yapabilmesi için bu kişinin çek bedelini tahsil konusunda talep hakkına sahip olması zorunludur. Emre yazılı çeklerde düzgün bir ciro zinciri ile hak sahibi olduğu anlaşılan kişi (yetkili hamil) olması gerekir.TTK.'nın 792. Maddesi gereğince çekin herhangi bir surette hamilin elinden çıkması halinde, ister hamile yazılı, ister ciro yolu ile devredilen bir çek söz konusu olup da hamil hakkının 790. Maddeye göre ispat etsin, çek eline geçmiş bulunan yeni hamil ancak çeki kötü niyetle iktisap etmiş olduğu veya iktisapta ağır bir kusuru bulunduğu takdirde o çeki geri vermekle yükümlüdür. Anılan kanunun 790. Maddesi gereğince cirosu kabil bir çeki elinde bulunduran kişi, son ciro beyaz ciro olsa bile, kendi hakkı müteselsil ve birbirine bağlı cirolardan anlaşıldığı takdirde yetkili hamil sayılır düzenlemesi bulunmaktadır.Yargıtay .... Hukuk Dairesi'nin ... esas, ... karar sayılı ilamında; " 818 sayılı BK 53 maddesi (6098 sayılı TBK 74.md.) gereğince, kural olarak, ceza mahkemesince verilen beraat kararları hukuk hakimini bağlamaz ise de; verilecek mahkumiyet kararı ve belirlenen maddi olgular hukuk hakimi yönünden bağlayıcıdır. " denmektedir. İş bu Yargıtay kararı ve Borçlar Kanunu'nun 74. Maddesine göre beraat kararı verilmesi halinde dahi bu durumun hukuk hakimi yönünden bağlayıcı olmadığı, Bakırköy .... Ağır Ceza MAhkemesinin ... Esas sayılı dosyasında ceza yargılaması yapıldığı, dosyanın derdest olduğu, mahkememizce senet üzerinde imza incelemesi yaptırıldığı ve ilgili raporun hüküm kurmaya elverişli olduğu kanaatine varılarak senet üzerindeki imzanın davacı şirket yetkililerinin el ürünü olmadığı mahkememizce aldırılan bilirkişi raporu ile sabit olduğundan usul ekonomisi açısından Bakırköy ... Ağır Ceza Mahkemesi'nin dosyasının sonucu beklenmeyerek dosya kapsamı itibariyle bekletici mesele yapılmaktan vazgeçilmiştir.Uyap entegrasyon ekranında yapılan araştırmada; dosya arasına alınan entegrasyon raporuna göre davalı ve önceki cirantalara yönelik aynı mahiyette yalnızca Bakırköy Ticaret Mahkemeleri nezdinde birçok davanın açıldığı, mahkememizin ... esas sayılı dosyasında da davalının aynı olduğu menfi tespit davasının olduğu, davacı tarafından bildirilen İstanbul ... Asliye Ticaret Mahkemesi dosyası de değerlendirilerek Türkiye'nin muhtelif yerlerinde kargodan çalınan çeklerin son hamili olarak davalı şirkete intikal etmesi ve davalı şirket tarafından icra takiplerine konu edilmesi hayatın olağan akışına uygun olmadığı, bu bağlamda davalı şirketin TTK 792.maddesi gereğince kötü niyetli olarak dava konusu çeki iktisap ettiği mahkememizce değerlendirilmiştir.İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi .... HD. ... Esas ve ... Karar sayılı ilamına göre;"Dosya kapsamı incelendiğinde davacının taraf olduğu ve dava konusu edilmeyen farklı çeklerin de benzer ciro silsileleriyle davalıya geçtiği ve davalı tarafından bankaya ibraz edildiği görülmüş, bunun üzerine UYAP’nda yapılan tespitler itibariyle, davalı taraf hakkında farklı hırsızlık suçlarına konu çok sayıda çeki elinde bulundurması nedeniyle başlatılan ceza soruşturmalarının ve ceza davasının henüz sonuçlanmadığı görülmüş ise de, davalının farklı çok sayıda olayda, hırsızlık yoluyla elden çıkan çekleri benzer cirantalardan ciro yoluyla devralıp, bir çoğunu son hamil olarak farklı kişiler/firmalar aleyhine icra takiplerine konu ettiği sabittir. Bu durumda bir tacir olarak basiretli davranması gereken davalının, keşidecileri ve lehdar-cirantaları farklı olan çok sayıda hırsızlık iddiasına konu çeki yeterli araştırmayı yapmadan iktisabında ağır kusurlu olduğunun kabulü gerekmiştir. O halde ilk derece mahkemesince ağır kusurlu olarak iktisap edilen çekin davalıdan istirdatına karar verilmesi gerekirken..." denmektedir.Toplanan deliller ve tüm dosya kapsamına göre; davacı şirketin hamili olduğu asıl ve birleşen dava konusu çeklerin meydana gelen hırsızlık olayı sonucunda zayi olduğu, hırsızlık sonucunda zayi olan çekteki cirantaların aynı olduğu, Türkiye'nin değişik yerlerinde ve değişik kargo şirketlerinden çalınan çeklerin son hamili olarak davalıya intikal etmesi ve aynı mahiyette davalı şirket aleyhine birçok dava açılması, yalnızca Bakırköy Ticaret Mahkemeleri nezdinde davalı şirket aleyhine açılan davaların Uyap entegrasyon verileri ile sabit olduğu hususu dikkate alındığında davalı şirketin dava konusu çeki kötü niyetli olarak iktisap ettiği ve bu nedenlerle asıl dava yönünden davacı şirketin dava konusu çekler yönünden borçlu olmadığının tespitine, birleşen dava yönünden çekin davacıya istirdatına karar verilmiştir. Şartları oluştuğundan kötü niyet tazminatına hükmedilmiştir.HÜKÜM-Yukarıda açıklanan nedenlerle;1-Asıl dava yönünden
:a) Davanın KABULÜ ile, davacının Bakırköy ... İcra Müdürlüğü'nün .... esas sayılı dosyasına konu 20.10.2019 vade tarihli 39.224,00-TL bedelli 0002824 seri nolu çekten dolayı davalıya borçlu olmadığının tespitine,b)39.224,00-TL'nin %20'si oranındaki kötü niyet tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,c)Harçlar Kanunu'na göre belirlenen 2.679,39-TL ilam harcından peşin alınan 669,85-TL harcın mahsubu ile bakiye 2.009,54-TL'nin davalıdan alınarak Hazine'ye irat kaydına,d)Davacı tarafından sarf edilen 1.000,00-TL bilirkişi ücreti, 220,30-TL posta masrafı, 44,40-TL başvuru harcı, 669,85-TL peşin harç ücreti olmak üzere toplam 1.934,55-TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,e)Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesaplanan 30.000 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak kendisini vekille temsil ettiren davacıya verilmesine,2-Birleşen Bakırköy ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas ... karar sayılı dosyası yönünden: Davanın KABULÜ ile, 20.10.2019 vade tarihli 39.224,00-TL bedelli ... seri nolu çekin davacıya iadesine,a)Harçlar Kanunu'na göre belirlenen 2.679,39-TL ilam harcından peşin alınan 669,85-TL harcın mahsubu ile bakiye 2.009,54-TL'nin birleşen dosyada davalıdan alınarak Hazine'ye irat kaydına,b)Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesaplanan 30.000,00-TL vekalet ücretinin birleşen dosyada davalıdan alınarak kendisini vekille temsil ettiren davacıya verilmesine,3HMK’nın 333. maddesi gereğince hükmün kesinleşmesinden sonra artan avansın taraflara iadesine,Dair, tarafların yokluğunda gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi İSTİNAF yolu açık olmak üzere verilen karar verildi.█████/2024Katip ...¸e-imzalıdırHakim ...¸e-imzalıdır