yakalama süreç görüşü hukukî ret bentleri koruma tedbirleri işleyecek neticesinde

Anahtar kelimeler: Yakalama Süreç Görüşü Hukukî Ret Bentleri Koruma Tedbirleri İşleyecek Neticesinde

12. Ceza Dairesi █████████ E. , █████████ K.

"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ :Ceza Dairesi

SAYISI

: █████████ E. ████████ K.

DAVA

: Koruma tedbirleri nedeniyle tazminat

HÜKÜM

: Düzeltilerek istinaf başvurusunun esastan reddi kararı

TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ

: Ret, Onama

İlk Derece Mahkemesince verilen hükme yönelik istinaf incelemesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesi tarafından verilen kararın; davacı vekili ile katılma yoluyla davalı vekili tarafından temyizi üzerine yapılan ön inceleme neticesinde 6100 sayılı HMK'nın 361/1. ve 5271 sayılı CMK'nın 298/1. maddesindeki temyiz isteminin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı tespit edilmekle, işin esasına geçildi, gereği düşünüldü:

I. HUKUKÎ SÜREÇ

İlk Derece Mahkemesince, davacı vekilinin CMK'nın 141/1. maddesinin " a,d,e,g, ve k " bentleri gereği 800.000,00 TL manevi tazminatın, " i ve j " bentleri gereği 16.000,00 TL maddi ve 200.000,00 TL manevi tazminatın haksız yakalama tarihinden işleyecek yasal faizi ile ödenmesine ilişkin talebinin reddine karar verilmiş, Bölge Adliye Mahkemesince davacı vekilinin istinaf başvurusunun düzeltilerek esastan reddine karar verilmiş, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığınca davalı vekilinin temyiz isteminin hükmün davalı yönünden kesin olması nedeniyle reddine, davacı vekilinin temyiz isteminin ise esastan reddi ile hükmün onanmasına karar verilmesi görüşünü içeren Tebliğname ile dava dosyası Daireye tevdi edilmiştir.

II. TEMYİZ SEBEPLERİ

Davacı vekilinin temyiz sebepleri; yakalama, tutuklama ve tutuklamanın devamına ilişkin kararının haksız ve gerekçesiz olduğuna, tutuklamanın devamına ilişkin kararların kanuni süre içerisinde verilmediğine, yakalama - tutuklama nedenlerinin ve hakkındaki suçlamaların açıklanmadığını, tutuklamaya karşı itiraz yasa yolu hakkının kullandırılmadığını, ölçüsüz arama , dijital eşyaya ve taşınmaz hak ve alacaklara el konulduğunu, makul sürede yargılama merci önüne çıkarılmadığını, davanın kabulü gerektiğine ve davalı lehine hükmedilen vekalet ücretine, davalı vekilinin temyiz sebepleri; davalı lehine hükmedilen vekalet ücreti miktarının bölge adliye mahkemesince indirilmesinin hukuka aykırı olduğuna ve resen sebeplere ilişkindir.

III. DAVANIN KONUSU

İlk Derece Mahkemesince, tazminat talebinin dayanağı olan Gaziantep Cumhuriyet Başsavcılığının ██████████ sayılı soruşturma dosyası kapsamında, davacının Anayasal Düzeni Ortadan Kaldırmaya teşebbüs etme suçundan █████/2016 tarihinde gözaltına alındığı, aynı tarihte Anayasal Düzeni Ortadan Kaldırmaya teşebbüs etme ve Silahlı Terör Örgütüne Üye Olma suçlarından tutuklandığı, █████/2017 tarihinde Anayasal düzeni ortadan kaldırmaya teşebbüs suçundan resen tahliye edilerek, aynı gün hakkında ek kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verildiği, kararın itiraz edilmeksizin kesinleştiği, silahlı terör örgütüne üye olmak suçundan hakkında iddianame tanzim edildiği ve Gaziantep 8. Ağır Ceza Mahkemesinin ████████ Esas sayılı kararıyla davacı sanığın sabit görülen eylemine uyan TCK'nın 314/2 ve Terörle Mücadele Kanununun 5.maddesi gereğince neticeten 6 yıl 3 ay hapis cezası ile cezalandırılmasına karar verildiği, dosyanın henüz istinaf incelenmesinde olup, söz konusu suç bakımından kesinleşmiş bir mahkeme kararı bulunmadığı, dosyada toplanan tüm deliller ışığında; 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Yasasının 142/1 maddesinin "Karar veya hükümlerin kesinleştiğinin ilgilisine tebliğinden itibaren üç ay ve her hâlde karar veya hükümlerin kesinleşme tarihini izleyen bir yıl içinde tazminat isteminde bulunulabilir." hükmü gereğince haksız koruma tedbirleri nedeni ile açılan tazminat davaları için öngörülen sürenin bu nedenle henüz başlamadığı, ayrıca her ne kadar davacı tarafından dava dilekçesinde hakkında keyfi ve hukuksuz olarak arama ve gözaltı işlemi yapıldığından bahisle de manevi tazminat talebinde bulunulmuş ise de, davacı hakkındaki arama kararının ölçülü olup, davacının kanuna uygun şekilde yakalandığı anlaşılmakla, koşulları oluşmayan davanın reddine karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince kısmen kabul edilen davada, Bölge Adliye Mahkemesince hükmün vekalet ücreti miktarı yönünden düzeltilerek istinaf başvurusunun esastan reddine karar verildiği anlaşılmıştır.

IV. GEREKÇE VE KARAR

Davalı vekilinin, davacı tarafın temyiz dilekçesinin kendisine █████/2020 tarihinde tebliği üzerine █████/2020 tarihinde süresinde verdiği dilekçesinin katılma yoluyla temyiz olduğu anlaşıldığından tebliğnamedeki görüşe iştirak edilmemiştir.

Gaziantep 8. Ağır Ceza Mahkemesinin █████/2018 tarih ████████ Esas ve ███████ Karar sayılı ilamıyla davacı sanığın silahlı terör örgütüne üye olma suçundan 6 yıl 3 ay hapis cezası ile mahkumiyetine karar verildiği, hükmün istinaf edilmesi üzerine Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 18.Ceza Dairesinin █████/2019 tarihli ████████ Esas-███████ Karar sayılı ilamı ile istinaf başvurusunun esastan reddine karar verildiği, kararın sanık ve sanık müdafisi tarafından temyiz edildiği, hükmün Yargıtay 3. Ceza Dairesinin █████/2023 tarihli ██████████ Esas- ████████ Karar sayılı ilamı ile eksik araştırma nedeni ile bozulduğu, kararın henüz kesinleşmediği anlaşılmıştır.

Yapılan yargılamaya, toplanıp karar yerinde gösterilen delillere, mahkemenin kovuşturma sonuçlarına uygun olarak oluşan kanaat ve takdirine, incelenen dosya kapsamına göre, davacı ve davalı vekillerinin sair temyiz sebeplerinin reddine, ancak;

Tazminat talebinin dayanağı olan Gaziantep Cumhuriyet Başsavcılığının ██████████ sayılı dosyası kapsamında, davacı hakkında Anayasal Düzeni Ortadan Kaldırmaya Teşebbüs Etme suçundan █████/2017 tarihinde ek kovuşturmaya yer olmadığı kararı verildiği, davacı hakkında silahlı terör örgütüne üye olma suçundan kamu davası açıldığı, takipsizlik kararı verilen bu suçla birlikte soruşturma işlemine ve koruma tedbirlerine konu edilen silahlı terör örgütüne üye olma suçu bakımından davacı hakkında kamu davası açıldığı anlaşıldığından davacının CMK'nın 141/1-e maddesi gereğince talep ettiği tazminatın reddedilmesinde hüküm tarihi itibariyle hukuka aykırılık görülmemiş ise de;

5271 sayılı Kanunun tazminat istemenin koşulları başlığını taşıyan 142. maddesinde; “Karar veya hükümlerin kesinleştiğinin ilgilisine tebliğinden itibaren üç ay ve her hâlde karar veya hükümlerin kesinleşme tarihini izleyen bir yıl içinde tazminat isteminde” bulunulabileceği hükme bağlanmıştır. Ancak asıl davanın sonucuna bağlı olmayan ve asıl davada verilecek kararları etkilemeyecek talepler yönünden mutlaka davanın esasıyla ilgili verilen karar veya hükmün kesinleşmesi zorunlu değildir. Tazminat talebinin dayanağı olan ceza soruşturmasında davacının kanunda belirtilen koşullar dışında yakalanan, tutuklanan ve tutukluluğunun devamına karar verilen, kanuni gözaltı süresi içerisinde hâkim önüne çıkarılmayan, yakalama ve tutuklama nedenleri ve hakkındaki suçlamalar kendilerine yazıyla veya bunun hemen olanaklı bulunmadığı hallerde sözlü açıklanmayan, hakkındaki arama kararı ölçüsüz bir şekilde gerçekleştirilen, eşyasına veya diğer malvarlığı değerlerine, koşulları oluşmadığı halde elkonulan veya korunması için gerekli tedbirler alınmayan ya da eşyası veya diğer malvarlığı değerleri amaç dışı kullanılan veya zamanında geri verilmeyen, yakalama, adli kontrol veya tutuklama işlemine karşı Kanunda öngörülen başvuru imkânlarından yararlandırılmayan nedenlerine dayanarak CMK'nın 141/1-a,d,g,i,j ve k bentlerine dayanarak tazminat talebinde bulunduğu anlaşılmıştır.

Davacının belirtilen kanun maddelerine dayanarak tazminat talebi ile ilgili olarak asıl davada hüküm verilmesinin veya verilen hükmün kesinleşmesinin beklenmesine gerek bulunmadığı, zira bu hususa ilişkin tazminat taleplerinin asıl davanın sonucunu etkileyici veya asıl davanın sonucuna bağlı olmadığından davacının talepleri hakkında ilgili delillerin toplanarak gerekçeli kararda CMK'nın 141/1-a,d,g,i,j ve k bentlerinde belirtilen koşulların oluşup oluşmadığına ilişkin her bir talep yönünden gerekçelendirme yapılmadan eksik araştırma ve değerlendirme ile yazılı şekilde hüküm kurulması,

Kabule göre de;

5271 sayılı CMK’nın 142/9. maddesindeki “Tazminat davaları nedeniyle Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesaplanan nisbî avukatlık ücreti ödenir. Ancak, ödenecek miktar Tarifede sulh ceza hâkimliklerinde takip edilen işler için belirlenen maktu ücretten az, ağır ceza mahkemelerinde takip edilen davalar için belirlenen maktu ücretten fazla olamaz” hükmü gereğince, ilk derece mahkemesince davanın tümüyle reddedilmesi, dava değeri ve karar tarihi dikkate alınarak, ağır ceza mahkemelerinde takip edilen davalar için belirlenen 5.450,00 TL maktu vekalet ücretine hükmedilmesi gerekirken, bölge adliye mahkemesince sulh ceza hâkimliklerinde takip edilen işler için belirlenen 1.056,00 TL maktu vekalet ücretine hükmedilmesi,

Kanuna aykırı olup, açıklanan nedenlerle davacı ve davalı vekillerinin temyiz istemleri yerinde görüldüğünden Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 16. Ceza Dairesinin kararının 5271 sayılı CMK'nın 302/2. maddesi gereği, Tebliğnameye aykırı olarak, oy birliğiyle BOZULMASINA,

Dava dosyasının, 5271 sayılı CMK'nın 304/1 maddesi uyarınca Gaziantep 3. Ağır Ceza Mahkemesine, kararın bir örneğinin de Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 16. Ceza Dairesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,

13.02.2025 tarihinde karar verildi.