zımnında tellallığı tuttuklarını alıcılar edişlerinin edişler üstlenilen mezkur satıcı alıcı

Anahtar kelimeler: Zımnında Tellallığı Tuttuklarını Alıcılar Edişlerinin Edişler Üstlenilen Mezkur Satıcı Alıcı

T.C.

İSTANBUL

4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

: ████████ Esas

KARAR NO

: ████████

DAVA

: İtirazın İptali (Ticari İş Tellallığı Sözleşmesinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ

: █████/2023

KARAR TARİHİ

: █████/2025

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari İş Tellallığı Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde ve duruşmalarda özetle; Müvekkili ve davalı arasında davacının 'aracı', davalının 'satıcı' ve dava dışı ...A.Ş. ile ... A.Ş.'nin 'alıcı' olarak tanımlandığı Aracılık Sözleşmesi akdedildiğini, üstlenilen işi yerine getirilmesi ve hak edişlerinin tahsili zımnında davalının dava dışı alıcı adına düzenlediği faturaların müvekkili ile paylaşıldığını, davalı satıcı ile dava dışı alıcılar arasında akdedilen sözleşme, yapılan işler ve karşılığında alınan hak edişler nedeniyle müvekkili lehine doğan hakları saklı tuttuklarını, müvekkili ile davalı arasındaki mezkur sözleşme uyarınca bu fatura bedelleri üzerinden müvekkilinin alacağının ortaya çıktığını, bu borç nedeniyle davalıya ihtarname gönderildiğini, davalının borcunu ödemekten imtina ettiğini, bunun üzerine borcun tahsili amacıyla davalı aleyhine, taraflar arasındaki cari hesaba / ... sayılı 306.760,08 TL bedelli faturaya istinaden ... 33. İcra Müdürlüğünün ...E. Sayılı dosyasından icra takibi başlatıldığını, İcra takibi akabinde, takip dosyasına itiraz eden ancak dosya borcunu taksitlendirmek suretiyle ödeme kolaylığı sağlanması halinde ödeyeceğini taahhüt eden davalının taahhüdüne itimat eden davacı müvekkil ile davalı arasında vekilleri aracılığıyla 05.05.2023 günü "Anlaşma Protokolü" düzenlenerek borcun toplamda 6 taksit halinde ödenmesi konusunda anlaşmaya varıldığını, ancak davalı borçlunun anlaşma şartlarına uymayarak hiçbir ödeme yapmadığını, dava şartı arabuluculuk anlaşamama ile sonuçlandığını, fazlaya dair hakları saklı kalmak kaydıyla, izah edilen ve re'sen göz önüne alınacak nedenlerle, yasal şartları bulunmakla, davalının borca yetecek miktarda menkul ve gayrimenkul malları ile 3. kişilerdeki hak ve alacakları üzerine öncelikle teminatsız olarak ihtiyati haciz konulmasına, taraflar arasındaki cari hesap bakiye alacağından ötürü ... 33. İcra Müdürlüğünün ...E. sayılı dosyasına yapılan haksız ve mesnetsiz itirazın iptali ile icra takibinin devamına, haksız ve kötü niyetli itirazla kesin ve likit bir alacağın sürüncemede kalmasına neden olan davalı aleyhine %20 oranından az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine, 6100 sayılı HMK'nın 329/1-2 maddesi gereğince kendisine dava açılmasına sebebiyet veren kötü niyetli davalı aleyhine davaya konu alacağın %15 oranında sözleşmesel vekalet ücreti ile 5.000,00 TL den az olmamak üzere disiplin para cezasına hükmedilmesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalıya tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde ve duruşmalarda özetle; Taraflar arasında düzenlenmiş aracılık sözleşmesi sebebiyle yapılan giderler, hizmet bedeli ve sair birtakım masraflar için fatura düzenlendiğini, müvekkilinin davacıya █████/2022 tarihinde 50.000,00-TL ödediğini, kalan giderlere ilişkin olarak ise yapılan şifahi görüşmeler neticesinde borcun 2023 yılından itibaren taksitlerle ödenmesi kararlaştırıldığını, bu anlaşmaya uygun olarak █████/2023 tarihinde 45.000,00-TL, █████/2023 tarihinde ise 70.000,00-TL ödeme yapıldığını, müvekkilinin hem 2. hem de 3. taksit olarak şubat ayında 70.000,00-TL ödeme yapacağını davacıya bildirmişse de Mart ayında ödeme yapılmaması üzerine ... 33. İcra Müdürlüğü ... E. sayılı icra takibi başlatıldığını, icra takibinin tebliği sonrası vakit geçirilmeden iletişime geçilerek protokol hazırlandığını ve işbu protokol ile icra takibi durdurulduğunu, ancak 01.06.2023 tarihi ilk taksitin geciktirilmesi üzerine davacı yan tarafından 08.06.2023 tarihinde arabuluculuğa başvurulduğunu, taraflar arasındaki güven ilişkisinin zedelendiğini, bu sebeplerle; dava tarihi itibariyle dava şartları oluşmamış olduğundan davanın reddine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı taraf üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkememizin █████/2023 tarihli ara kararı ile "İhtiyati haciz talebinin, talebin haklılığı hususunda yaklaşık ispat koşulları oluşmadığından reddine" dair karar verildiği görülmüştür.

Davacı vekilince ihtiyati haciz talebinin reddine ilişkin istinaf talebinde bulunulduğu ve dosyanın bir suretinin İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 19. Hukuk Dairesine gönderilmiş olduğu, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 19. Hukuk Dairesinin ... esas... karar sayılı "İstinafa konu kararın usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu anlaşıldığından HMK 353/1-b maddesi gereğince davacının istinaf kanun yolu başvurusunun esastan reddine " dair karar verildiği görülmüştür.

Mahkememizce tarafların bildirdiği deliller toplanmış, icra dosyasının UYAP kayıtları, bilirkişi raporu dosyamız arasına alınmıştır.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, takibe yapılan itirazın iptali istemine ilişkindir.

Somut olayda taraflar arasındaki uyuşmazlık, taraflar arasında düzenlenen 2021 tarihli aracılık sözleşmesinde ve █████/2023 tarihli anlaşma protokolünde belirtilen yükümlülüklerin taraflarca gereği gibi yerine getirilip getirilmediği, bakiye fatura borcu nedeni ile davacının ... 33. İcra Müd ...Esas sayılı takip dosyası kapsamında davalıdan alacaklı olup olmadığı ve miktarı hususunda toplanmaktadır.

Davaya konu ... 33. İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasının UYAP kayıtlarının çıkartılarak dosyamız arasına alınıp incelendiğinde; davacı alacaklı tarafından davalı borçlu aleyhine 258.255,58-TL fatura/cari hesap bakiye alacağı, 14.932,83-TL işlemiş gün reeskont avans faizi olmak üzere toplam 273.188,41-TL 'lik ilamsız takipte bulunduğu,ödeme emrinin borçluya █████/2023 tarihinde tebliğ olduğu, davalı borçlu vekili itiraz dilekçesi ile borca itiraz etmesi üzerine takibin durduğu ve süresi içerisinde itirazın iptali davası açıldığı görülmüştür.

Mahkememizin █████/2023 tarihli celse ara kararı gereğince dosyamız rapor hazırlanmak üzere Mali Müşavir bilirkişiye tevdi edilmiş, bilirkişi tarafından ibraz edilen █████/2024 tarihli raporda özetle;

"A- Defterlerin Usulüne Uygun Tutulup Tutulmadığı Yönünden; Davacı şirketin 2021-2022- 2023 ve 2024 yıllarına ilişkin ticari defterlerinin TTK ve VUK hükümlerine göre usulüne uygun tutulduğu,

Raporumuzun 4.b bölümünde açıklandığı üzere davalı şirket defterleri incelenemediği ve hesap incelemesi yapılamadığı,

B- Davacı Alacağı Yönünden

: Raporumuzun Genel Değerlendirme bölümünde detaylı bir şekilde açıklandığı üzere, davacı şirketin takip konusu alacağı oluşturan faturalar içeriği hizmeti ifa ettiğine ilişkin karinelerin oluştuğu, bakiye kalan fatura bedellerini ödediğini ispatlaması gerektiği, ancak bu hususta davalı şirketin dosyaya sunmuş olduğu herhangi bir belge bulunmaması nedeniyle, nihai ve hukuki değerlendirme Sayın Mahkemeye ait olmak üzere, davacı şirketin takip tarihi itibari ile 258.255,58 TL tutarındaki alacak talebinin yerinde olduğu,

C- Faiz Yönünden

: Sayın Mahkeme'nin kısmen ya da tamamen Davacı lehine hüküm kurması halinde; taraflar arasında imzalana sözleşmenin 4.Maddesi gereği ödeme günü belirlenmiş, ancak temerrüt halinde faiz oranı ile ilgili hükmünün olmadığı, tarafların tacir olması, işin ticari iş olması, temerrüt faiz oranının önceden kararlaştırılmamış olması münasebetiyle, asıl alacağı için 3095 s.k m.2/2 kapsamında avans faizi talep edebileceği tarafımdan yapılan hesaplamada davacının takip öncesi 10.952,87 TL faiz alacağının olduğu, takip sonrası için 3095 s.k m.2/2 kapsamında avans faizi talebinin yerinde olduğu" yönünde tespit ve değerlendirmelerde bulunulmuştur.

Taraflar arasında imza edilen Aracılık Sözleşmesinin ilgili hükümleri aşağıdaki şekildedir:

Aracı

: ...Tic. Ltd. Şti.

Satıcı

: ...A.Ş.

Alıcı

: ...A.Ş., ...Tic. A.Ş.

İşbu sözleşmenin huzurdaki dava ile ilgili hükümleri aşağıdaki gibidir.

Madde 1-Tanımlar

Aracı komisyonu, İnşaat Taahhüt İşleri'nin Satıcı tarafından yerine getirilmesi konusunda Satıcı ile Alıcının anlaşması ve Taahhüt bedelinin tamamının veya bir kısmının Alıcı tarafından Satıcı'ya nakden ve fiilen ödenmesi halinde, ödenmiş olan kısım üzerinden Aracı'ya fatura karşılığı ödenecek olan, Ana Sözleşme Net Bedeli'nin 904'üne tekabül eden komisyon tutarını ifade eder.

Madde 4 -Ücret ve ödeme

Satıcı, Taahhüt Bedeli'nin tamamının veya bir kısmının Alıcı tarafından nakden ve fiilen kendisine ödenmesi halinde, ödenen kısma dair Net Taahhüt Bedeli üzerinden doğan Aracı Komisyonu'nu, Alıcı tarafından kendisine yapılan ödeme tarihinden 15 (onbeş) gün sonra, Aracı'nın ... Bankasına ait ... iban numaralı hesabına, Aracı tarafından işbu Sözleşme konusu aracılık hizmetine istinaden düzenlenecek fatura karşılığında yatıracaktır.

İtirazın iptali davalarında kural olarak ispat yükü alacaklı olduğunu iddia eden davacı taraf üzerinde ise de ileri sürülen savunmaya göre ispat yükünün yer değiştirmesi söz konusu olabilmektedir. Davalı taraf protokolde belirtilen yükümlülüklerin yerine getirilmediğini savunduğundan fatura konusu hizmetinin verildiği hususunda ispat yükü davacı alacaklı üzerinde bulunmaktadır.

Bu doğrultuda alınan bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; taraflar arasında 2021 tarihli Aracılık Sözleşmesinin ve █████/2023 tarihli Anlaşma Protokolünün imzalandığı ve geçerliliği konusunda herhangi bir ihtilafın bulunmadığı, mali raporda yapılan tespitlere göre, davacı tarafın defterlerinin usulüne uygun olarak tutulduğu, lehe ve aleyhe delil vasfını haiz olduğu, davalı tarafça yapılan ihtarata rağmen inceleme gün ve saatinde ticari defterlerinin ibraz edilmediği, yerinde inceleme talebinde bulunulmadığı görülmüş, takip konusu faturaların davacı defterlerinde kayıtlı olduğu, davalı tarafından söz konusu hizmetin bakiye fatura karşılığının ödendiğine ilişkin herhangi bir bilgi ya da belge ibraz edilmediği, davalı tarafça defterleri sunulmayarak ticari defterlerinde davacının alacaklı olduğuna dair kayıtların mevcut olduğu halde sunulmadığının ve bunun sonucunda da davacının incelenen defter kayıtlarının davacı lehine delil oluşturduğunun kabulünün gerektiği anlaşıldığından (Ankara BAM 27. HD'nin ...Esas ve ... Karar sayılı ilamı) HMK'nın 222.maddesi de nazara alınarak davacının fatura alacağı nedeniyle dava açmakta kısmen haklı olduğu kanaatiyle hükme esas alınan bilirkişi raporu doğrultusunda davanın kısmen kabulü ile davalının ... 33. İcra Müdürlüğü'nün ...esas sayılı icra dosyasına yapmış olduğu itirazın kısmen iptali ile takibin 258.255,58-TL asıl alacak ve 10.952,87-TL işlemiş faiz üzerinden kaldığı yerden devamına, fazlaya ilişkin istemin reddine, alacak miktarı likit olduğundan asıl alacağın % 20 oranında icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine, disiplin para cezasına hükmedilmesi yönündeki talebin reddine dair karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM

: Açıklanan gerekçeye göre;

1-Davanın kısmen kabulü ile, davalının ... 33. İcra Müdürlüğü'nün ...esas sayılı icra dosyasına yapmış olduğu itirazın kısmen iptali ile takibin 258.255,58-TL asıl alacak ve 10.952,87-TL işlemiş faiz üzerinden kaldığı yerden devamına, fazlaya ilişkin istemin reddine,

2-Asıl alacağın % 20 oranında icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

3-Disiplin para cezasına hükmedilmesi yönündeki talebin reddine,

4-Karar tarihine göre alınması gereken 18.389,63 TL harçtan peşin alınan 3.299,44 TL harcın mahsubu ile bakiye ‭15.090,19 TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydedilmesine,

5-Peşin alınan 3.299,44-TL harcın davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,

6-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A-13,14. Maddeleri ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği 26.maddesi gereğince Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 2.644,08-TL arabuluculuk ücretinin, 2.605,56-TL sinin davalıdan geriye kalan 38,52-TL sinin davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına,

7-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi hükümleri gereğince hesaplanan 43.073,35 TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,

8-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi hükümleri gereğince hesaplanan 3.979,96 TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya verilmesine,

9-Davacı tarafından yapılan 269,85 TL başvuru harcı, 38,40-TL vekalet harcı, 3.500,00 TL bilirkişi ücreti, 412,50 TL tebligat posta gideri olmak üzere toplam 4.220,75 TL yargılama giderinin kabul ve red oranına göre takdiren 4.159,26 TL'sinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, arta kalan masrafın davacı üzerinde bırakılmasına,

10-Davacı ve davalı tarafından yatırılan ve artan gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde taraflara iadesine,

Dair verilen karar davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı vekilinin yokluğunda gerekçeli kararın tebliğden itibaren 2 hafta içerisinde İstanbul Bölge Adliyesi ( İstinaf Mahkemesi ) nezdinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usülen anlatıldı. █████/2025

Katip ... Hakim ...

¸e-imzalıdır ¸e-imzalıdır