tetkikatın hasımsız bam kıymetli diyarbakir istenmiş çek hmknın evrak yine

Anahtar kelimeler: Tetkikatın Hasımsız Bam Kıymetli Diyarbakir İstenmiş Çek Hmknın Evrak Yine

T.C. DİYARBAKIR BAM 6. HUKUK DAİRESİ

T.C.

DİYARBAKIR

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

6. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO

: ████████

KARAR NO

: ████████

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ

: DİYARBAKIR ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

DAVANIN KONUSU

: Kıymetli Evrak (Çek) İptali

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

KARAR TARİHİ

: █████/2025

Hasımsız olarak görülen davada İlk Derece Mahkemesince davanın reddine dair verilen kararın istinaf incelemesi davacı vekili tarafından istenmiş, 6100 sayılı HMK’nın 353. maddesi gereğince tetkikatın evrak üzerinde yapılmasına karar verildikten ve istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için düzenlenen rapor ile istinaf sebepleri dinlendikten ve yine dosya içerisindeki tüm belgeler okunup incelendikten sonra, gereği görüşülüp düşünüldü:

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekili; müvekkilinin düzenleyen olarak bulunduğu,....ödeme tarihli ... seri numaralı,...TL bedeli... Şubesine hitaben keşide edilen çekin müvekkilinin elindeyken kaybolduğunu beyan ederek çekin ibrazında bankaca ödenmemesi için tedbire hükmedilerek zayi nedeniyle iptaline karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

İlk Derece Mahkemesince, zayi olunduğu iddia edilen çekin keşidecisinin davacı olduğu, 6102 sayılı TTK m. 651/2 hükmü uyarınca göre zayi nedeni ile çek iptali isteminin keşideci tarafından talep edilemeyeceği, yetkili hamil tarafından talep edileceği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Karara karşı, davacı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

İstinaf kanun yoluna başvuran davacı vekili; kararının hukuka ve usule tamamen aykırı olduğunu, kaybolan çekin üçüncü şahıslar tarafından kullanılması ihtimali bulunduğunu, dava konusu çekin kötüniyetli üçüncü şahısların eline geçmesi ve vadesi geldiğinde muhatap banka tarafından karşılığının ödenmesinin müvekkilinin mağduriyetine neden olacağını, bu nedenlerle çekin ibrazında bankaca ödenmemesi için ivedi olarak tedbir kararı verilmesi ve iptali gerektiğini beyan ederek istinaf isteminde bulunmuştur.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ, HUKUKİ SEBEPLER VE GEREKÇE:

6100 sayılı HMK'nın 355. maddesi uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebepler ve kamu düzeni ile sınırlı olarak yapılan istinaf incelemesinde;

Dava, 6102 sayılı TTK m. 818(1)-s atfıyla aynı Kanun'un m. 757(1) hükmü gereğince iradesi dışında kambiyo senedi elinden çıkan kişi tarafından açılan zayi nedeniyle çek iptali talebine ilişkindir.

Kıymetli evrakın iptali, kıymetli evraka ilişkin “umumi hükümler” arasında TTK m. 651 ve 652’de genel bir şekilde düzenlenmiş, ayrıca nama (TTK m. 657) ve hâmiline senetlerin iptali hakkında (TTK m. 661-668) özel hükümler öngörülmüştür. TTK’da emre yazılı senetlerin iptaline dair ayrık hükümler bulunmamaktadır. Bunun yerine poliçenin iptali için özel bir düzenleme (TTK m. 757-765) getirilerek bu hükümlerin TTK m. 778/1-ı yollamasıyla bonolar bakımından, 818/1-s yollamasıyla çekler bakımından da uygulanacağı öngörülmüştür.

6102 sayılı TTK'nın m. 818(1)-s hükmü delaletiyle çekler hakkında da uygulanması gereken TTK'nın m. 757 hükmüne göre çek iptali davası, çeki elinden iradesi dışında çıkan hâmil tarafından açılabilir. Yargıtay’ın yerleşik uygulamasına göre de iptal davası hasımsız olarak ve sadece hâmil tarafından açılabilir; keşidecinin iptal davası açma hakkı yoktur (Yargıtay 11. HD, █████/2017, E. █████████, K. █████████).

Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına, davacının iptalini talep ettiği Halkbank Ofis/Diyarbakır Şubesine hitaben keşide edilen, ...keşide tarihli, .... seri numaralı ....TL bedelli çekin keşidecisi olduğunun anlaşılmasına ve 6102 sayılı TTK'nın 757. maddesi uyarınca zayi nedeniyle iptal davasının keşideci tarafından açılamayacak olmasına göre, davacı tarafın yerinde görülmeyen istinaf başvurusunun 6100 sayılı HMK'nın m. 353(1)-b-1 hükmü gereğince esastan reddine karar verilmiştir.

H Ü K Ü M

: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1-) Davacı vekilinin İlk Derece Mahkemesinin yukarıda anılan kararına yönelik istinaf başvurusunun 6100 sayılı HMK'nın 353(1)-b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,

2-) 492 sayılı Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 615,40 TL maktu istinaf karar harçlarının davacı tarafından yatırılan peşin harçtan mahsubu ile harcın yeterli olması nedeniyle başkaca harç alınmasına YER OLMADIĞINA,

3-) İstinaf yargılama giderlerinin istinaf eden davacı üzerinde BIRAKILMASINA,

4-) 6100 sayılı HMK'nın 7035 sayılı Kanun ile değişik m. 359(4) hükmü uyarınca Dairemiz kararının İlk Derece Mahkemesince taraflara TEBLİĞİNE,

dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda, 6100 sayılı HMK'nın m. 362(1)-ç hükmü gereğince KESİN olmak üzere oy birliği ile karar verildi. █████/2025