Anahtar kelimeler: Çekler Esaskarar İçerir Takım Yazim Kambiyo Noterliğinin Katip Ettirdiğini Yevmiye
T.C. ANKARA 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: ████████ Esas - ████████
TÜRK MİLLETİ ADINAT.C.ANKARA5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARARESAS NO
: ████████ EsasKARAR NO
: ████████HAKİM
: .....KATİP
: .....DAVACI
: .....VEKİLİ
: Av. .....DAVALI
: .....VEKİLİ
: Av. .....İHBAR OLUNAN
:.....DAVA
: AlacakDAVA TARİHİ
: █████/2020KARAR TARİHİ
: █████/2023KARARIN YAZIM TARİHİ
: █████/2024Mahkememizde görülmekte olan alacak davasının yapılan açık yargılaması sonunda,GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
:Davacı vekili █████/2020 tarihli dava dilekçesinde özetle; davacı şirket yetkilisi ...'ün ... Noterliği'nin █████/2015 tarihli ... yevmiye numaralı vekaletnamesi ile şirketin "çek hariç kambiyo senetlerine düzenleme" yetkisini içerir bir takım işlerini takip etmek üzere dava dışı ... adına vekaletname tanzim ettirdiğini, ...'ın çek düzenleme yetkisi bulunmamasına rağmen davacı şirket adına çek keşide ettiğini ve bu çekler nedeni ile bilindiği kadarıyla üçüncü kişilere toplam 340.000 TL tutarında ödeme yapıldığını ve davacı şirketin zarara uğratıldığını, vekaleten bir çekin keşidesi halinde ödemede bulunacak olan muhatap bankanın öncelikle bu yetkiyi araştırması zorunlu olmasına rağmen davalı bankanın bu yükümlülüğünü yerine getirmeyerek haksız yere ödenen çek bedellerinden sorumlu olduğunu, nitekim taraflarınca .... Noterliğinin █████/2016 tarihli ... yevmiye numaralı ihtarnamesinin davalı bankaya gönderildiğini ancak bir sonuç alınamadığını belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile 340.000 TL'nin davacıya iadesine, çeklerin ödenme tarihi itibariyle avans faizi işletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Mahkememizin █████/2023 tarihli celsesi ara kararı ile davacı vekiline davasına dayanak olan ve zarara sebep olduğunu iddia ettiği çekler yönünden talebini somutlaştırması için HMK 31. maddesi gereği verilen kesin süre üzerine davacı vekilinin sunduğu █████/2023 tarihli dilekçesi ile keşide tarihi ve seri numarası ile tutarları belirtilen 15 adet çek bildirilmiştir.Davalı vekili süresinde sunduğu █████/2020 tarihli cevap dilekçesinde özetle; hak düşürücü süre, zamanaşımı, husumet itirazlarında bulunmuş, davacının dava dışı ...'ı █████/2015 tarihli vekaletname ile çek karnelerini almaya yetkili kıldığını, bu kapsamda 25 yapraklı çek karnesinin █████/2015 tarihinde ...'ın firma kaşesi üzerine atmış olduğu imza ile yetkili kıldığı firma çalışanı ...'a teslim edildiğini yine 25 yapraklı bir başka çek karnesinin █████/2016 tarihinde ...'ın firma kaşesi üzerine atmış olduğu imza ile yetkili kıldığı firma çalışanı ...'a teslim edildiğini, bu tarihten sonra davacı firma adına çek teslimi olmadığını, toplam 50 adet çekin 24 adedinin takas merkezi aracılığı ile ödendiğini, 3 adedinin davalı bankanın çeşitli şubeleri aracılığı ile ödendiğini, 1 adedinin davalı bankaya iade edildiğini, 20 adedinin hesapta yeterli bakiye olmaması sebebiyle karşılıksız işlem gördüğünü ve 2 adedinin halen davacı şirketin elinde olduğunu, dava dışı ...'ın █████/2016 tarihine kadar davalı bankadan işlem yaptığını, █████/2016 tarihinde ...'ın azledilmesine ilişkin belgenin davalı bankaya ulaştığını, █████/2010 tarihinde davacının ilk çekinin karşılıksız işlem gördüğünü, toplam 50 adet çekin dava dışı ... tarafından düzenlenmesinin ve anılan çeklere istinaden 2015 ile 2016 yıllarında yapılan ödemelerin basiretli bir tacir tarafından 4 yıl boyunca tespit edilememesinin hayatın olağan akışına aykırı olduğunu, yine söz konusu çeklerin şirketin borcuna istinaden düzenlenmiş olması ve borcu kapsamında davalı bankada ödemede bulunulmuş olması halinde şirket zararından bahsedilemeyeceği, davacı tacirin her bir ödeme yönünden zararını ispat etmesi gerektiği, bu nedenle husumetin dava dışı ...'a yöneltilmesi gerektiğinden bahisle davanın ...'a ihbar edilmesini talep ettiklerini, kabul anlamına gelmemekle birlikte yapılan ödemelerin davacı şirketin menfaatine olup olmadığının, vekaletsiz iş görme hükümlerinin uyuşmazlıkta uygulanma imkanı bulunup bulunmadığının ya da sebepsiz zenginleşme durumu bulunup bulunmadığının gözetilmesinin, bu kapsamda ödemelere dair davacı şirketin ticari defterleri de dahil kayıtlarının incelenmesi gerektiğini belirterek davanın reddini savunmuştur.Dava; yetkisiz vekil olduğu iddia edilen kişi tarafından davacı şirket adına keşide edilen çeklerin davalı banka tarafından ödenmesi nedeni ile şirketin zarara uğradığı iddiasına dayalı alacak istemine ilişkindir.Davacı ticari defter ve kayıtlarının incelenmesi gerektiğinden, mahkememizin █████/2023 tarihli ara kararı ile; davacı vekiline ticari defter ve kayıtlarını mahkememize sunması, sunulamayacak olması durumu halinde irtibata geçilecek kişinin isim, adres ve iletişim bilgilerini bildirmesi için iki haftalık kesin süre verilmesine, iş bu kesin süre içerisinde ticari defterlerin sunulmaması, yahut irtibata geçilecek kişinin isim, adres ve iletişim bilgilerinin bildirilmemesi halinde bu delile dayanmaktan vazgeçileceğinin ve davalı tarafın da bu delile dayandığı dikkate alınarak mevcut dosya kapsamı itibariyle karar verileceği davacı vekiline ihtar edilmiş, davacı vekili █████/2023 tarihli beyan dilekçesi ile eldeki davanın davacı şirketin ticari defterleri ile ispatlanabilir nitelikte bir dava olmadığını bildirerek ticari defter ve kayıtlarını sunmamış, bulunduğu yeri bildirmemiş, mahkememizce verilen kesin sürenin gereğini yerine getirmemiştir.Davalı banka █████/2021 tarihli yazısı ile; █████/2016 ile █████/2016 tarihleri arasında ... tarafından imzalanan 28 adet çek bulunduğunu, 1 adet çekin bankaya iade olduğunu bildirmiştir.Mahkememizce aldırılan █████/2023 tarihli bilirkişi ön raporu ile; davaya konu edilen ve takas merkezi aracılığı ile davacı şirket hesabından ödendiği belirlenen 14 adet çekin hangi şirketler emrine keşide edildiği bilgisinin davacı ve davalıdan müzekkere ile istenmesi, çeklerin ödendiği tarihler itibariyle davacıyı ilgilendiren başkaca işlemler bulunup bulunmadığı, ödenen çek bedellerinin karşılığının hesapta ne şekilde oluştuğu, çek ödemelerini davacının açık/zımni onayının bulunup bulunmadığının tespiti yönünden ticari mevduat hesabının 2016-2017 yıllarına ilişkin ekstresinin davalının ilgili şubesinden müzekkere ile istenmesi halinde nihai görüş bildirilebilecek şekilde rapor tanzim edilebileceği bildirilmiştir.... Noterliği'nin █████/2015 tarihli ... yevmiye numaralı vekaletnamesi incelendiğinde ihbar olunan ...'a banka işlemleri başlığı altında; bankalar nezdinde ..... bulunan bilcümle banka ve finans kurumlarının bütün şubelerine müracaat ederek vekalet veren adına yeni hesaplar açmaya, açılan bu hesaplar ile açılmış ve gerekse bundan sonra açılacak TL, döviz, yatırım hesapları, ticari hesaplar, vadeli, vadesiz ve her ne nam altında olursa olsun bilcümle hesaplardan dilediği zamanlarda dilediği miktarlarda paralar çekmeye, iş bu hesaplara paralar yatırmaya, talep, tahsil ve ahzu kabza, sulh ve ibraya, elektronik ortamda dilediği şekilde tasarruf etmeye, elektronik şifreleri almaya, makbuz almaya, hesaplar arası virman yapmaya, hesaplar hakkında bilgiler almaya, beyan, form, taahhütname ve her ne nam altında olursa olsun tüm evrak ve belgeleri tanzim ve imzalamaya, hesapları kontrol etmeye mevcut olan ve bundan sonra açılacak hesapları kapattırmaya, yeniden açtırmaya, icabında vadelerini uzatmaya, vadeli hesapları gerek vade bitiminde ve gerekse vade tarihini bozmak kaydıyla ana para ve faizleri ile talep, tahsil ve ahzu kabza, sulh ve ibraya, icabında faizlerinden feragat etmeye, hesap cüzdanlarını im almaya, hesap cüzdanlarını işletmeye, hesap cüzdanları zayi olduğu taktirde yeniden çıkartılması için ibralar vermeye, noterliklerde ve İlgili makamlı gerekli evrak ve belgeleri İmzaya, hesap özeti,ekstre ve dökümleri almaya ve yine ... dahilinde bulunan bilcümle banka ve finans kurumlarının şubeleri ile diğer bilcümle özel ve tüzel kurum ve kuruluş veznelerinden posta vasıtası İle, gümrükçe ve diğer yollarla gelmiş ve gelecek olan TL, döviz, elektronik fon transfer (eft) ile gelen havaleleri, paket, kıymetli evrak, koli ve bilumum eşyaları ve sairleri dahi almaya, talep, tahsil ve ahzu kabza, sulh ve ibraya, gerektiğinde TL, döviz ve elektronik fon / transfer (eft) ile gelen havaleleri, paket kıymetli evrak, koli ve bilumum eşyaları ve sairleri dahi bilcümle ilgili makamlara, kişi ve kuruluşlara göndermeye, iş ve işlemlerini takıp ve neticelendirmeye, ifa ve ikmale, evraklarını imzalamaya, yazılı ve sözlü müracaatlarda bulunmaya, yanlışlıkları düzeltmeye ve yine ... dahilinde bulunan bilcümle banka şubeleri ile diğer bilcümle özel ve tüzel kurum ve kuruluş vezne makamlarına müracaatla çek karnesi almak için müracaatlarda bulunmaya, ,cek karnelerini almaya, çek taahhütnamesi imzalamaya, gerekli evrak ve belgeleri tanzim ve İmzalamaya, yanlışlıkları düzeltmeye, elden evrak âlıp vermeye, harç ve masrafları yatırmaya, yazılı ve sözlü beyarı ve taahhütlerde bulunmaya, hamili alacaklısı olduğum çekleri ve senetleri ilgili özel ve tüzel makam ve kuruluşlardan elden teslim almaya, evraklarını imzalamaya, ciro etmeye, ilgili banka ve banka şubesi veya bilcümle özel ve tüzel makam ve kuruluş veznelerinden talep tahsil ve ahzu kabza, sulh ve ibraya, gerektiğinde protesto ettirmeye, protesto İşlemlerini takip ve neticelendirmeye, imzalamaya, makbuz almaya, yanlışlıkları düzelttirmeye yetki verildiği ve yine banka kredi alımı başlığı altında; ..... dahilindeki bilumum banka merkez veya Şubelerinden şirketimiz adına ithalat, ihracat, makine, teçhizat ve her türlü ihtiyaçlar için dış ve iç kredi, döviz kredileri ile tüketici kredileri, araç kredileri, konut kredileri talep ederek tahsislerini yaptırmaya, sözleşme, taahhütname, beyanname, rehin, ipotek, muvafakat, ek ve tadil işlemleri ile belgelerini İmzalamaya, vekil edeni borçlandırmaya, bu kredilerle ilgili olarak adıma hesaplar açtırmaya, açılmış ve açılacak alacaklı veya borçlu cari hesaplardan dilediği miktarda para çekmeye, virman yaptırmaya, çek hariç kambiyo senetlerini düzenlemeye, kambiyo taahhüdünde bulunmaya, teminat mektubu almaya, vadelerini uzatmaya, poliçeleri kabule veya kabul etmemeye, iştira ve iskonto yaptırmaya, kredi ve hesapları kapatmaya, yeniden açmaya, üçüncü kişilere ödeme talimatı vermeye, bu kredilerden dolayı senetli senetsiz her türlü alacaklarımı tahsile, ahzu kabza, ibraya, vadelerini uzatmaya, yenilemeye, üçüncü kişilere devir ve temlik etmeye, senetleri bankaya vermeye, bedellerini almaya, ciro etmeye, ihtarname, İhbarname, protesto çekmeye, cevap vermeye, tebliğ ve tebellüğe, yıllık bilanço hesaplarımı ciromu ve adıma kayıtlı menkul ve gayrimenkullerin liste ve beyannamelerini Imzalamaya, bankaya bildirmeye, hesap özeti, ekstre ve ayrıntılı hesap dökümleri almaya yetki verildiği anlaşılmıştır.Somut olayda davacı yetkisiz vekil olduğu iddia edilen kişi tarafından davacı şirket adına keşide edilen çeklerin davalı banka tarafından ödenmesi nedeni ile şirketin zarara uğradığı iddiasına dayalı alacak isteminde bulunmuş olup, davacının vekilin yetkisiz işlem gören olduğunu ve bu işlem nedeniyle davacının zarara uğradığını ispatlaması gerekmektedir. Bu kapsamda davaya konu ... Noterliği'nin █████/2015 tarihli ... yevmiye numaralı vekaletnamesi incelendiğinde, eldeki davada husumet yöneltilmeyen ...'a banka kredi alımı başlığı altında düzenlenen yetkiler içinde kambiyo senedi düzenleme yetkisi verilirken çek düzenleme yetkisinin hariç tutulduğu, bununla birlikte bu yetkinin sadece banka kredi kullanımı yetkisi ile sınırlandırıldığı anlaşılmış olup, bu halde vekalet veren davacı şirketin kendi nam ve hesabına bankadan kullanacağı kredilere karşılık, çek düzenleme yetkisinin hariç tutulduğunun kabulünün gerektiği açıktır (Benzer yönde ..... sayılı ilamı, .....sayılı ilamı, aynı Daire'nin ..... sayılı ilamı). Eldeki davaya konu çeklerin banka kredi işlemleri için keşide edildiği yönünde bir iddia ve savunma bulunmadığı da dikkate alınarak vekaletnamenin banka kredi işlemleri başlığı altında kambiyo taahhüdü özel yetkisinde çek keşidesini hariç tutmasının eldeki davaya konu uyuşmazlıkta uygulama alanı bulunmadığı kabul edilmiştir. Öte yandan aynı vekaletname ile banka işlemleri başlığı altında verilen yetkiler kapsamında; ... dahilinde bulunan bilcümle banka şubeleri ile diğer bilcümle özel ve tüzel kurum ve kuruluş vezne makamlarına müracaatla çek karnesi almak için müracaatlarda bulunmaya, çek karnelerini almaya, çek taahhütnamesi imzalamaya, gerekli evrak ve belgeleri tanzim ve imzalamaya, yanlışlıkları düzeltmeye, elden evrak âlıp vermeye, harç ve masrafları yatırmaya, yazılı ve sözlü beyarı ve taahhütlerde bulunmaya, hamili alacaklısı olduğum çekleri ve senetleri ilgili özel ve tüzel makam ve kuruluşlardan elden teslim almaya, evraklarını imzalamaya, ciro etmeye yetkili kılınan vekil ...'a Türk Borçlar Kanunu'nun 504/3 maddesi kapsamında kambiyo taahhüdünde bulunma özel yetkisinin verildiği, bu haliyle vekilin çek keşide etme işleminin yetkisiz vekil tarafından icra edilen işlem niteliğinde olmadığı anlaşılmış olup, bununla birlikte aksi yönde bir kabul ile ...'a çek keşide etme yönünde özel yetki verilmediğinin kabulü halinde dahi ..... Dairesi'nin ..... sayılı ilamı ile de işaret edildiği üzere; davacı yetkisiz vekil olduğu iddia edilen kişi tarafından davacı şirket adına keşide edilen çeklerin davalı banka tarafından ödenmesi nedeni ile şirketin zarara uğradığı iddiasında zararın, davaya konu çeklerin davacının ticari ilişkisinde kullanılıp kullanılmadığı, bu suretle zararın gerçekleşip gerçekleşmediği yönünden ispatlanması gerektiği, ispat külfetinin davacıda olduğu, davacının bu çeklerin kendi ticari ilişkisinde kullanılmadığı yönünde dosyaya bir delil ibraz etmediği, davalının çeklerin şirketin borcuna istinaden düzenlenmiş olması ve borcu kapsamında davalı bankada ödemede bulunulmuş olması halinde şirket zararından bahsedilemeyeceği, davacı tacirin her bir ödeme yönünden zararını ispat etmesi gerektiği savunmasında bulunarak davacının ticari defter ve kayıtlarına delil olarak dayandığı, buna göre dava konusu çeklerin davacının ticari ilişkisinde kullanılıp kullanılmadığının, davacının zararının gerçekleşip gerçekleşmediğinin tespiti için mahkememizce davacının ticari defter ve belgeleri üzerinde inceleme yapılmasına karar verilmiş ise de bu hususta davacıya verilen kesin sürede davacı vekilinin, davanın ispatına fayda sağlamayacağından bahisle ticari defter ve kayıtları sunmayacaklarını bildirerek ticari defter ve kayıtları sunmaktan kaçındığı, bu halde davalının ispatlanamayan bir zarardan sorumlu da tutulamayacağı anlaşılmakla, yukarıda açıklanan gerekçeyle, ispatlanamayan davanın reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.HÜKÜM
: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;1-Davanın reddine,2-492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gerekli 269,85 TL karar ve ilam harcının dava açılırken alınan 5.806,35 TL peşin harçtan mahsubu ile Hazineye irat kaydına, kalan 5.536,50 TL peşin harcın talep halinde davacıya iadesine,3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,4-Davalı tarafından yapılan 100 TL yargılama giderinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,5-6325 Sayılı Kanunun 18/A-14 maddesi gereğince ..... bütçesinden karşılanacak olan 1.320 TL arabuluculuk giderinin davacıdan tahsili ile Hazineye irat kaydına,6-Davalı vekille temsil olunduğundan karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca takdir olunan 53.000 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,7-HMK'nın 333. maddesi gereğince kararın kesinleşmesinden sonra yatırılan gider avansının kullanılmayan kısmının yatırana iadesine,Dair, taraf vekillerin yüzlerine karşı, kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde ..... Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar, açıkça okunup, usulen anlatıldı. █████/2023Katip .....e-imzalıdırHakim .....e-imzalıdır