Anahtar kelimeler: Geçilmiştir Bam Esaskarar Yazildiği Başkan Katip Menfi Kaldirma İstenmiş Üye
T.C. ANKARA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ BAM 22. HUKUK DAİRESİ
T.C.A N K A R AB Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ22. H U K U K D A İ R E S İESAS NO
: █████████ (KABUL KALDIRMA)KARAR NO
: ████████T Ü R K M İ L L E T İ A D I N Aİ S T İ N A F K A R A R IBAŞKAN
: ... (...)ÜYE
: DR. ... (...)ÜYE
: ... (...)KATİP
: ... (...)İNCELENEN KARARINMAHKEMESİ
: ANKARA 12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİTARİHİ
: █████/2023ESAS-KARAR NO
: ████████ E ████████ KDAVANIN KONUSU
: Menfi TespitKARAR TARİHİ
: █████/2025YAZILDIĞI TARİH
: █████/2025Taraflar arasında yukarıda bilgileri belirtilen kararın Dairemizce incelenmesi davalı ... vekili tarafından istenmiş, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 352. maddesi uyarınca, yapılan ön inceleme sonucu, istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği ve eksiklik bulunmadığı anlaşıldığından inceleme aşamasına geçilmiştir. İncelemenin dosya üzerinde yapılmasına karar verildi.GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜİDDİANIN ÖZETİDavacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı ...'ın ...Ambalaj ve Matbaacılık San. Tic. Ltd. Şti. ve ... ve Matb. Ltd.Şti' nin %50 hisse sahibi ve müdürlerinden biri iken, müvekkili ...'nın ortak olduğu ... Ltd. Şti. ve müdürü olduğu...Ltd. Şti.'in, diğer ortakları ve yetkili müdürlerinin onayı ve bilgisi olmadan, yetki ve görevini aşarak, Ankara 2. İcra Müdürlüğü'nün █████████ Esas sayılı dosyasında takibe konu edilen senedi şirketleri hayali olarak borçlandırmak için kendisini kız kardeşi ...'e karşı borçlu gibi göstererek keşide edip şirketleri kefil yaptığını, bu borçlandırıcı işlemlerin TTK'nın 443/2 kapsamında Yargıtay'ın istikrar kazanmış uygulamalarında belirtildiğinin aksine ortaklar kurulu kararı olmadan yapıldığını, ancak TTK'nın 393. maddesi kapsamına aykırı bir şekilde menfaat çatışması gözardı edilerek kendi borcu için şirketi kefil olarak göstererek tüm imzaları kendisinin attığını, ...'ın bu işlemlerde alacaklı olarak da davalı kardeşi ...'i gösterdiğini, 6.000.000,00 TL gibi kardeş dahi olsa kimsenin kimseye veremeyeceği bir parayı ...'a borç verilmiş gibi gösterildiğini, böyle bir miktarda paranın 4.000.000,00 TL sermayeli bir şirketin iki ortağından biri olan ...'ın kardeşinden almasının, kardeşinin de bu parayı hiçbir somut gerekçe olmadan ödemesinin hayatın olağan akışına aykırı olduğunu, işlemin yetki ve şekil olarak açıkça hukuka aykırı olduğunu, ...'ın bu senedi imzalar iken şirketin yetkili müdürü olmasına dayandığını, ancak bu şirketler için senede kefil sıfatı ile atılan imzaların TTK'nın 626. vd maddeleri çerçevesinde müdürün şirkete özen ve bağlılık yükümlülüğü ile bağdaşmayacak şekilde yetkinin kötüye kullanılması ve temsil yetkisinin aşılması sureti ile atıldığından batıl ve geçersiz olduğunu, TTK'nın ve Yargıtay'ın yerleşik içtihatları uyarınca ...'ın söz konusu muvazaalı senet ile kız kardeşine değil de gerçekten piyasaya borçlanmış olsa dahi yine de müdürü olduğu şirketleri kefil olarak gösteremeyeceğini, çünkü TTK'nun 393. maddesine aykırı olarak kendi borcundan dolayı kendisi ile çıkar çatışması olacak şekilde kendisi ile işlem yapma yasağını, menfaat çatışması yasağını çiğneyerek yapamayacağını, yapar ise şekil şartı eksikliği ile butlan olduğunu ve geçersiz olduğunu, bu nedenlerle Ankara 2. İcra Müdürlüğü █████████ Esas sayılı dosyasında takip konusu edilen bonodaki .... Ltd Şti ve... ....Ltd Şti. için atılan kefil imzaların TTK 443/2 gereği ortaklar kurulu kararı olmadığı için, TTK 393 maddesi gereği menfaat yasağı ve çıkar çatışması olduğu için ve TTK 626 maddesine göre şirkete özen ve bağlılık, yetkinin aşılması sebepleri ile mutlak butlan ve yoklukla malul olduğu belirtilerek takip konusu senetten ve takipten dolayı ... ..Ltd Şti ve... Ltd Şti'nin borçlu olmadıklarının tespiti ile tahsili halinde istirdatına karar verilmesini dava ve talep etmiştir.SAVUNMANIN ÖZETİDavalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkilinin takip konusu senette alacaklı olmadığı gibi lehtar veya ciranta sıfatının bulunmadığını, aksine müvekkilinin senette keşideci olup borçlu durumda olduğunu, bu sebepten dolayı davanın müvekkiline karşı açılmasının hukuka aykırı olduğunu, davacı ...'nın iş bu dayayı açmakta hukuki yararı bulunmadığı gibi dava açma ehliyetinin de olmadığını, kendisi icra takibinde borçlu olmadığı gibi senet üzerinde imzasının da olmadığını, diğer davacı... şirketi yönünden ise dava, şirket ortağı olmayan ... tarafından verilen vekaletnameye dayanılarak halihazırda şirketin temsilcisi ve ortağı olan müvekkiline karşı açılmış olup, davanın bu yönüyle de usule aykırı olduğunu, ... şirketinin % 50 hissedarı müvekkili, diğer % 50 hissedarı ile ... olduğunu, davacı ...'nın müvekkili... şirketine ortak olmadan önce dışarıdan müdür olarak atandığını, şirkette ortaklığının bulunmadığını, ayrıca ... ve şirketin müvekkili aleyhinde... şirketi için sorumluluk davasını şirket adına açabilmesi için ortaklar kurulu kararı gerektiğini, böyle bir kararın olmadığını savunarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.İLK DERECE MAHKEMESİ KARAR ÖZETİMahkemece toplanan delillere ve tüm dosya kapsamına göre, davacı ...'nın ... Ltd Şti için münferit temsil yetkisine dayalı olarak şirket adına verdiği vekalet ile, yine ... Ltd Şti yönünde ise TTK'nun 553. ve 555. maddeleri hükmünce ortak sıfatıyla verdiği vekalet ile açılan davalarda, dava şartlarının ve aktif husumet ehliyetinin bulunduğu, TTK' nun 395.maddesindeki ".. şirketle kendisi veya başkası adına herhangi bir işlem yapamaz; aksi hâlde, şirket yapılan işlemin batıl olduğunu ileri sürebilir. ... yönetim kurulu üyelerinin pay sahibi olmayan 393 üncü maddede sayılan yakınları şirkete nakit borçlanamaz. Bu kişiler için şirket kefalet, garanti ve teminat veremez, sorumluluk yüklenemez, bunların borçlarını devralamaz." yönündeki açık hükümüne aykırı olarak davalı şirket temsilcisi ...ın, kız kardeşi lehine ve kendisinin borçlu olduğu senet için yani kendi borcu için kız kardeşi yararına yöneticisi olduğu şirketleri kefil/avalist olarak gösterip borçlandırılması işlemi batıl olup, bu nedenle davacı ... Ltd Şti ve davacı ...' nın ortağı olduğu ... Ltd Şti nin söz konusu senetten dolayı davalı ...'e borçlu olmadığı, yapılan borçlandırma işleminin geçersiz/batıl olduğu, senet lehdarı yönünden menfi tespit/istirdat vasfında ise de, senedi keşide ederek şirketlere zarar veren yönetici ... yönünden aynı zamanda sorumluluk davası niteliğinde olup her iki davalı ve dava yönünden, ...'nın ... Ltd Şti için münferit temsil yetkisine dayalı olarak şirket adına verdiği vekalet ile yine ... Ltd Şti yönünde ise TTK'nun 553. ve 555. maddeleri hükmünce ortak sıfatıyla verdiği vekalet ile açılan davalarda, dava şartlarının ve aktif husumet ehliyetinin bulunduğu, takip dosyasında ve senetten dolayı her iki şirketin de borçlu olmadığı yasanın açık hükmü nedeniyle kabul edilmekle davanın kabulüne, senet nedeniyle... şirketi ve ... şirketinin borçlu olmadığının tespitine, takibin iptaline, takip dosysında ... şirketinden tahsil edilen 3.893.503,13 TL'nin davalı ...'den tahsili ile ... şirketine verilmesine karar verilmiştir.İSTİNAF SEBEPLERİDavalı ... vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; borçlu şirket yetkililerinden ...'nın taraf ehliyetinin bulunmadığını, senette aval veya borçlu olmadığını, senet borçlusu ... şirketinin ortağı sıfatıyla şirket adına davayı açmadığını, buna rağmen mahkemenin taleple bağlılılık ilkesini gözetmeden ... şirketi lehine istirdata karar verdiğini, davacının aktif dava ehliyetinin olmadığını, senedin kambiyo vasfında olduğunu, şirketin sahip olduğu ve elinden çıkardığı demirbaşların toplam değerinin bilirkişi tarafından tam olarak hesaplanmadığını, şirket kayıtlarının usulüne uygun tutulmadığını, tam olarak aktif değeri bilinmeyen şirketin hacmini hesaplamada eksik ve hatalı karar verildiğini, müvekkilinin şirkete borç verdiğini karşılığında şirket yetkilisi ...'dan senedi aldığını ileri sürerek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını istemiştir.UYUŞMAZLIK KONUSU OLAN HUSUSLARUyuşmazlık, mahkeme kararının usul ve yasaya uygun olup olmadığı noktasında toplanmaktadır.DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇEDava, menfi tespit istemine ilişkindir.İnceleme, 6100 sayılı HMK’nin 355.maddesi uyarınca istinaf dilekçesinde ileri sürülen sebeplerle sınırlı, ancak kamu düzenine ilişkin nedenler resen göz önünde tutularak yapılmıştır.Davalının istinaf itirazlarının incelenmesinden önce hükmün 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 297. maddesine uygun olup olmadığı ön sorun olarak tartışılmıştır.6100 sayılı HMK'nın 297/1-c maddesinde hükmün gerekçe bölümünün, 2.fıkrada ise hükmün sonuç bölümünün kapsayacağı hususlar düzenlenmiştir. Anılan 297/1-c maddesinde, hükmün, iki tarafın iddia ve savunmalarının özetini, anlaştıkları ve anlaşamadıkları hususları, çekişmeli vakıalar hakkında toplanan delilleri, delillerin tartışılması ve değerlendirilmesini, sabit görülen vakıalarla bunlardan çıkarılan sonuç ve hukuki sebepleri de kapsaması gerektiği öngörülmüştür. HMK'nın 297/2.maddesinde, hükmün sonuç kısmında, gerekçeye ait herhangi bir söz tekrar edilmeksizin, taleplerden her biri hakkında verilen hükümle, taraflara yüklenen borç ve tanınan hakların, sıra numarası altında; açık, şüphe ve tereddüt uyandırmayacak şekilde gösterilmesinin zorunlu olduğu öngörülmüştür. Kararın hüküm fıkrası ile gerekçesi birbirine sıkı sıkıya bağlı olup, arasında çelişki bulunmaması gerekmektedir.Bu itibarla, denetime elverişli usulün aradığı nitelikleri haiz bir kararın bulunması istinaf incelemesinin yapılabilmesinin ön şartı olup bu nitelikte olmayan bir kararla ilgili olarak istinaf denetim ve yargılaması yapılarak bir hüküm verilemeyecektir.Mahkeme kısa kararında ;"1-Davacıların davalarının KABULÜ ile,Ankara 2. İcra Müdürlüğünün █████████ Esas sayılı dosyasında takip konusu 6.000.000,00 TL bedelli █████/2018 keşide tarihli ve █████/2020 vade tarihli, lehtarı ..., keşidecesi ... ve kefilleri ... Ltd. Şti. Ve ...Ambalaj San. Tic. Ltd. Şti. Olan bonodan dolayı davacı ... Ltd. Şti. Ve ...Ambalaj San. Tic. Ltd. Şti.' nin borçlu olmadığının tespitine, takibin iptaline, takipte ...Ambalaj San. Tic. Ltd. Şti.' den tahsil edilen miktarın davalı ...' den tahsili ile ...Ambalaj San. Tic. Ltd. Şti.' ne ödenmesine, " şeklinde hüküm kurulmuş,Gerekçeli kararın hüküm fıkrasında ise;"1-Davacıların davalarının KABULÜ ile; Ankara 2. İcra Müdürlüğü'nün █████████ Esas sayılı dosyasında takip konusu edilen" 6.000.000,00 TL bedelli, █████/2018 keşide tarihli ve █████/2020 vade tarihli, lehtarı ..., keşidecesi ... ve kefilleri ... Ltd. Şti. Ve ...Ambalaj San. Tic. Ltd. Şti. Olan" bonodan dolayı davacı ... Ltd. Şti. Ve ...Ambalaj San. Tic. Ltd. Şti.' nin BORÇLU OLMADIĞININ TESPİTİNE, TAKİBİN İPTALİNE, Takip dosyasında ...Ambalaj San. Tic. Ltd. Şti.' den tahsil edilen 3.893.503,13 TL nin DAVALI ...' DEN TAHSİLİ İLE ...AMBALAJ SAN. TİC. LTD. ŞTİ.' NE ÖDENMESİNE, " şeklinde karar verildiği, bu şekilde HMK 297/2 maddesine aykırı hüküm kurulduğu görülmüştür.Mahkemece verilen kısa kararda davanın kabulüne, tahsil edilen miktarların davalı ...'den tahsili ile ...Ambalaj San. Tic. Ltd. Şti.' ne ödenmesine karar verildiği, gerekçeli kararın hüküm fıkrasında ise davanın kabulü ile 3.893.503,13 TL'nin davalı ...'den tahsili ile ...Ambalaj San. Tic. Ltd. Şti.' ne karar verilmekle HMK 297/2 maddesine aykırı hüküm kurulduğu gibi kısa karar ile gerekçeli kararın hüküm fıkrası da birbirine uygun değildir.Mahkemece yapılacak iş yukarıda belirtilen ilke ve açıklamalar ışığında dosya kapsamı dikkate alınarak tarafların her bir talebine yönelik olarak yine taraflara yüklenen borç ve tanınan hakların sıra numarası altında belirtildiği açık, infazda şüphe ve tereddüt uyandırmayacak biçimde HMK'nin 297.maddesine uygun gerekçeli karar oluşturulmasıdır.Açıklanan nedenler ve yukarıda gösterilen yasal düzenleme uyarınca oluşturulan hüküm usul ve yasaya aykırı olup davalı trarafın istinaf başvurusu bu nedenle kabul edilerek, HMK'nın 355. maddesi uyarınca, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılması ve yeniden hüküm kurulmak üzere dosyanın mahkemesine gönderilmesi gerekmiştir.HÜKÜM
:Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;1-Davalı ... vekilinin istinaf başvurusunun KABULÜ ile;Ankara 12. Asliye Ticaret Mahkemesinin █████/2023 tarih ve ████████ Esas, ████████ Karar sayılı kararının KALDIRILMASINA2-HMK.'nin 355.maddesi uyarınca davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren mahkemeye GÖNDERİLMESİNE,3-İstinaf başvurma harcı dışında alınan istinaf karar ilam harcının istek halinde dava.... İADESİNE,4-İstinaf yargılaması sırasında duruşma açılmadığından istinaf kanun yoluna başvuran vekiline vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,5-İstinaf yargılama giderlerinin İlk Derece Mahkemesince verilecek nihai kararda dikkate alınmasına,6-Kararın tebliğinin İlk Derece Mahkemesince yapılmasına,HMK'nin 353/1-a maddesi uyarınca dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda, █████/2025 tarihinde kesin olmak üzere oybirliği ile karar verildi.Başkan ...e-imzalıdırÜye ...e-imzalıdırÜye ...e-imzalıdırKatip ...e-imzalıdırNOT
: BU BELGE ELEKTRONİK İMZA İLE İMZALANMIŞ OLUP, AYRICA FİZİKİ OLARAK İMZALANMAYACAKTIR."5070 sayılı Kanun m. 5 ve 6098 sayılı TBK m. 15. uyarınca elektronik imza ile oluşturulan belgeler elle atılan fiziki imza ile aynı sonucu doğurur."