Anahtar kelimeler: Yaramalı Karışmış Çarpan Nde Bekleyen Onarımı Fiilden Arka Hasarlı Yapmakta
T.C.
ANTALYA2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİESAS NO
: ████████ EsasKARAR NO
: ████████DAVA
: Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)DAVA TARİHİ
: █████/2020BİRLEŞEN MAHKEMEMİZİN .../... E. .../...K. SAYILI DOSYASINDADAVA
: Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)DAVA TARİHİ
: █████/2020KARAR TARİHİ
: █████/2025Mahkememizde görülmekte bulunan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
:Mahkememiz dosyasında davacı vekilinin dava dilekçesinde özetle; Davalı ... yönetimindeki ... plaka sayılı aracın karışmış olduğu ve ...'nde meydana gelen trafik kazasında davacının adına kayıtlı ve trafik ışığında bekleyen ... plakalı aracın sağ arka kısmına sol ön kısmı ile çarpması sonucu yaramalı ve maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, çarpan aracın ... firması adına servis yapmakta olduğunun ekli fotoğraflarda görüldüğünü, davacının aracının ... firmasına teslim edildiğini ve onarımı gerçekleştikten sonra ... tarihinde şirket yetkilisi ... tarafından teslim alındığını, aracın yolcu taşıma, okul servisi ve turistik taşımacılık işlerinde kullanılan ticari bir araç olduğunu, trafik kazası nedeniyle değer kaybı ve aracın kaza tarihi ... itibariyle teslim alındığı ... tarihine kadar aracın ticari kazanç kaybı nedeniyle davacı firmanın oluşan zararının tazmini amacıyla arabuluculuk işlemleri talep edildiğini, ancak sehven arabuluculuk sonucu sadece aracın değer kaybı için anlaşmama tutanağı düzenlendiğini, aracın serviste olduğu dönem için ticari kazanç kaybı yönünden ayrıca arabuluculuk talebinde bulunulduğunu, aracın ticari kazanç kaybı yönünden çarpan ... nolu aracın zorunlu trafik sigortasını düzenleyen ... Firmasına başvurulduğunu ancak olumsuz cevap geldiğini, bu nedenle, davacı firma adına kayıtlı ... plaka sayılı aracın kaza nedeniyle serviste geçen sürede ticari kazanç kaybı ile ilgili olarak ayrıca arabuluculuk işlemleri ve dava açmak hakları saklı kalmak kaydı ile aracın kaza nedeniyle oluşan değer kaybının taraflarına kaza tarihi itibariyle yasal faizi ile birlikte ödenmesi amacıyla işbu davayı açma zorunluluğunun doğduğunu iddia ederek, davacı firma adına kayıtlı ... plaka sayılı aracın kaza nedeniyle oluşan fazlaya ilişkin haklarımız saklı kalmak kaydı ile ... TL değer kaybının kaza tarihi itibariyle yasal faizi ile birlikte davalılardan müteselsilen tahsili ile davacı firmaya ödenmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalılara yükletilmesine karar verilmesini talep etmişlerdir.Davalı ... vekilinin cevap dilekçesinde özetle; meydana gelen trafik kazasındaki kusur oranlarının şüpheye yer bırakmayacak şekilde tespit edilmesi gerektiğini, kaza tespit tutanağında belirtilen kusur tespitlerinin hatalı olduğunu, huzurdaki dava bakımından tarafların sorumluluğu kusur oranlarına bağlı olduğunu, bu bağlamda konusunda uzman bilirkişi tarafından kusur tespiti yapılmasını talep ettiklerini, maddi hasarlı trafik kazalarında, kusurlu olan tarafın zarara uğrayanın kusursuz olduğu takdirde meydana gelen maddi zararın öncelikle zorunlu mali sorumluluk (trafik) sigortasının limiti dâhilinde karşılanacağını, bu sigorta limitinin maddi hasarı karşılamaya yetmemesi halinde kasko poliçesi dahilindeki ihtiyari mali mesuliyet hükümlerince maddi zararın giderileceğini, trafik kazasına karışan ... plakalı aracın ... numaralı ... Zorunlu Mali Sorumluluk (Trafik) Sigorta Poliçesi ile sigortalandığını, davacının dava dilekçesinde belirttiği üzere, ... plakalı araçta meydana gelen hasarın ... plakalı aracın ... poliçe numaralı ... Zorunlu Mali Sorumluluk (Trafik) Sigorta Poliçesinin teminat limitleri kapsamında karşılandığını, bu poliçenin zararı karşılamaya yetmemesi halinde ...-...-... numaralı ... Genişletilmiş Kasko Poliçesinin ihtiyari mali mesuliyet sigortasına ilişkin hükümlerince maddi zararın giderilmesi gerektiğini, davacının ticari kazanç kaybına ilişkin taleplerinin de davalı şirket yönünden reddi gerektiğini, ... tarihli dava dilekçesinde kazanın gerçekleştiği ... tarihi ile aracın teslim alındığı ... tarihi aralığındaki ticari kazanç kaybının talep edildiğini, kaza tespit tutanağından da açıkça görüleceği üzere hasar oranları bakımından kazaya karışan iki aracın da hasar derecesinin 2, yani hafif hasar olduğunu, hafif hasar hali bulunan bir aracın davacının iddia ettiği şekilde 2 ay gibi bir süre tamirde bırakılmasının hayatın olağan akışına aykırılık teşkil etmekte olduğunu, davacının dosya kapsamına sunduğu ... Müşteri İstek Formunun düzenlenme tarihinin ... olduğunu, form üzerinde bulunan müşteriye tahmini teslim tarihinin ... olarak belirtildiğini, davacı, her ne kadar aracın ... tarihinde teslim aldığını iddia etmiş olsa da; tahmini teslim tarihi ile aracın teslim alındığı tarih arasında 1 ay sürenin geçmesinin şüphe uyandırdığını, ne sebeple gecikme yaşandığı, tamirat süresinin makul olup olmadığının araştırılması ve bilirkişilerce bu hususa ilişkin rapor düzenlenmesi gerektiğini, bununla birlikte; davacı tarafından iddia edilen tarihler arasında aracın hasar giderimi için hangi işlemlerin yapıldığı, yapılan bu işlemlerin aracın söz konusu kaza sonucu uğradığı hasardan kaynaklanıp kaynaklanmadığının aydınlatılması gerektiğini, davacının sunduğu faturada da araç üzerinde hangi işlemlerin yapıldığının belirtilmediğini, dolayısıyla davacı tarafından öncelikle bu hususların ispat edilmesi gerektiğini, huzurdaki dava konusu tazminat taleplerinin diğer davalılar tarafından karşılanması gerektiğini, davalı şirkete herhangi bir tazminat yükletilmesinin usul ve yasalara aykırılık teşkil edeceğinden davanın reddine karar verilmesini talep etme zorunluluğu doğduğunu belirterek haksız ve mesnetsiz davanın usul yönünden reddine, mahkeme aksi kanaatte ise davanın esastan reddine karar verilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacıya vükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.Davalı ... cevap dilekçesinde özetle; Dava konusu kazaya karışan aracın davalı nezdinde ... numaralı karayolları motorlu araçlar zorunlu mali sorumluluk sigortası ile sigortalandığını, aynı hasar dolayısıyla daha önceden yapılan ödeme ile teminat limitinin tükendiğini, başkaca sorumluluğu bulunmadığını, hasar dosyası kapsamında maddi hasar dolayısıyla zarar gören aracın kasko sigortacısı olan ...'ye maddi tazminat teminat limiti olan ... TL ödeme yapıldığını, sorumluluğunun son bulduğunu, trafik teminatını aşan taleplerin kasko poliçesinde yer alan artan mali mesuliyet teminatından ödendiğini ancak söz konusu araca ait kasko poliçesinin de davalı şirket nezdinde bulunmadığını, davalı şirketçe yapılan hasar ödemesi ile teminat limitinin tükenmesi dolayısıyla davalı şirket yönünden olay tarihinden itibaren ticari faiz talebi ile haksız ve mesnetsiz davanın reddine mahkeme masraf ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmişlerdir.Birleşen dosyada dava dilekçesinde özetle;...'nın ... ilçesinde, ... tarihinde davadışı ... adına kayıtlı davalı ... idaresindeki ... plakalı aracın karıştığı trafik kazasında müvekkili olduğu şirket adına kayıtlı araca trafik ışığında bekleyen ... plakalı araca çarpması sonucunda trafik kazası meydana geldiğini, aracın onarımının ... tarihinde gerçekleştirildiğini, aracın yolcu taşıma işlerinde kullanılan bir ticari araç olduğunu, kaza tarihi ve aracın servisten çıkış tarihi arasındaki ticari kazanç kaybı için arabuluculuğa başvurusunun anlaşamama ile sonuçlandığını, aracın zorunlu trafik sigortasını düzenleyen davalı sigorta şirketine başvurulduğunu, ancak olumsuz cevap verildiğini, bu sebeple kaza nedeniyle oluşan değer kaybının tazmini amacıyla açılmış olan mahkememize ait .../... E. Sayılı dosyası ile tarafların ve konuların aynı olması sebebiyle dosyaların birleştirilmesini, ... plakalı aracın kaza tarihi ile servisten çıkış tarihine kadar olan ticari kazanç kaybı için ...-TL'nin davalılardan alınarak müvekkiline ödenmesini, davalı sigorta şirketine yapılan başvuru ve verilen cevabın celbini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalılara bırakılmasını, talep etmiştir.DELİLLER VE GEREKÇE
:Davacı vekili tarafından sigortaya başvuru evrakı, kaza tespit tutanağı, poliçe evrakı, fatura suretinin sunulmuş, mahkememizce hasar dosyası dosyamız içerisine alınarak Mali Müşavir bilirkişiden, ATK Trafik İhtisas Dairesinden, Makine Mühendisi bilirkişiden ve Ankara Asliye Ticaret Mahkemesine talimat yazılarak yeniden rapor aldırılmış, tüm deliller toplanmıştır.Dava, 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanununun 91/1, 85/1 ve Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları A.3 maddesi uyarınca trafik kazasından kaynaklı değer kaybı ve kazanç kaybından kaynaklı zarar taleplerine ilişkin maddi tazminat istemine ilişkindir.Kusur oranının tespiti için dosya ATK'ya gönderilmiş olup Trafik İhtisas Dairesinin ... tarihli raporunda özetle; sürücü ... sevk ve idaresindeki otobüs ile olay mahallinde önünde trafik yoğunluğu nedeniyle duraklayan araç ile gerekli yeterli takip mesafesini koruması gerekirken bu hususa riayet etmediği, kontrolsüzce önünde trafik yoğunluğundan dolayı duran araca çarptığı anlaşılmakla kusurlu olduğu, sürücü ... olay mahallinde trafik yoğunluğu nedeniyle durakladığı sırada aynı yönde gerisinden gelen otobüse karşı alabileceği bir önlem bulunmadığından atfı kabil bir kusuru bulunmadığı, olayda sürücü ...' nın % 100 oranında kusurlu olduğu, sürücü ...'in kusursuz olduğu mütalaa edilmiştir.Mali Müşavir Bilirkişinin ... tarihli raporunda özetle; davalı ...'nin ibraz edilen 2018 yılı e-defterlerinin usulüne uygun olduğu, davalı ... tarafından ticari defterlerin ibraz edilmediği, dava konusu ... plakalı aracın davalı ... tarafından ... de Antalya ... Noterliği ... yevmiye nolu Taşıt Kira sözleşmesi ile dava dışı ... arasında kiralandığı, ... ile davalı ... arasında ise dava konusu ... plakalı araç ile ilgili ortak taşıma sözleşmesi imzalandığı ... plakalı araç ile ilgili kira faturalarının ... tarafından davalı ...'ne düzenlendiği davalı şirket muhasebesi tarafından beyan edilmiş olup davalı ...'nin incelenen ticari defter kayıtlarına göre ... tarafından araç plakası belirtilmeden düzenlenen kira faturalarının .../... dönemlerinde davalı ... adına düzenlendiği bu fatura bedellerinin ödemelerinin davalı ... tarafından ... adına yapıldığının tespit edildiği belirtilmiştir.Makine Mühendisi Bilirkişinin ... tarihli raporunda özetle; dava konusu ... plakalı ... servis aracının kaza tarihi itibariyle; araçta oluşan değer kaybının ... TL tutarında olduğu, yaklaşık tamir süresinin malzeme tedariği ve işçiliği düşünüldüğünde 15 gün süreceği belirtilmiştir.Talimat yolu ile alınan bilirkişi heyetinin ... tarihli raporunda özetle; davacıya ait ... plakalı araçta meydana gelen hasar nedeniyle, ... olay tarihi itibariyle ikinci el piyasa rayiç değeinde yaklaşık ... TL reel değer kaybı meydana gelebileceğini, davalı ... Şirketinin davalı ...” in maliki olduğu ... plakalı araca ilişkin düzenlemiş trafik sigorta poliçesi olay tarihi itibariyle araç başına azami teminat limiti olan ... TL bedeli rücuen davacının aracının hasarına ilişkin tazminatı ödeyen kasko sigorta poliçesini düzenleyen ....'ye rücuen ödemiş olduğunu, ilgili sigorta poliçesi kapsamında sorumluluğu bulunmadığını, ihbar olunan ....” nin ...” in maliki olduğu ... plakalı araca ilişkin düzenlemiş olduğu kasko sigorta poliçesi ihtiyari mali mesuliyet teminatının ...-TL olduğunu, davacının aracında olay tarihi itibariyle meydana gelen ... TL reel değer kaybı zararının, ihbar olunan .... tarafından düzenlenen kasko sigorta poliçesi ihtiyari Mali mesuliyet teminatı dahilinde karşılanabileceği, davacının olay tarihi itibariyle aracında oluşan hasara bağlı 15 günlük makul onarım süresince mahrumiyete bağlı zararının kusur KDV dahil ...-TL civarında olabileceği, davacının araç mahrumiyetine ilişkin talebinin, sigorta poliçesi teminatı dışında olduğunu belirtmişlerdir.Rapordan sonra davacı vekili ... tarihli ıslah dilekçesi ile dava dilekçesinde ticari kazanç ve değer kaybına ilişkin ...'er TL dava değeri belirtmiş olduklarını ifade edip değer kaybına ilişkin talebini ... TL arttırarak ...-TL değer kaybı bedelinin kaza tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte tahsiline karar verilmesini talep etmiş ve harcını yatırmıştır.2918 sayılı KTK hükümlerine göre, trafik kaydı "işleteni" kesin olarak gösteren bir karine değilse de, onun kim olduğunu belirleyen güçlü bir kanıt niteliğindedir.Ancak, trafik kaydına rağmen işletenliğin 3. kişi üzerinde bulunmasını engelleyen bir yasa hükmü yoktur. Kazaya karışan araçların meydana getirdikleri zararlardan araç sahiplerinin hukuken sorumlu olacağı ilkesi benimsenmiş ise de, araç malikleri tarafından herhangi bir sebeple yararlanılması için bir başka kimseye devir edilmesi halinde (kısa bir süre için kiralanmaması kaydıyla) artık üzerindeki fiili hâkimiyeti kalmaması ve bu sebeple ekonomik yönden de bir yararlanma olanağının kalktığı durumlarda, o araca kaza sırasında fiili hâkimiyeti altında bulunduran ve ondan iktisaden yararlanan kimsenin işleten sıfatıyla meydana gelen zarardan sorumlu tutulması gerekir. Bunun sonucu olarak da, araç maliki sorumlu tutulmamalıdır. Gerek doktrinde, gerekse Yargıtay'ın uygulamalarında, işleten sıfatının belirlenmesinde, kira sözleşmesinin uzun süreli olması, araç üzerinde fiili hâkimiyet ve ekonomik yararlanma unsurlarının birlikte bulunması gerekmektedir.Mahkememizce yapılan inceleme neticesinde toplanan deliller ve bilirkişi raporları hep birlikte değerlendirildiğinde; ... tarihinde davalı ...'in adına kayıtlı ve davalı ... sevk ve idaresindeki ... plakalı aracın, davacının maliki olduğu ... plakalı araca çarptığı, bu çarpma nedeniyle maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiği, meydana gelen kaza neticesinde davacıya ait olan araçta değer kaybı ve davacı tarafın kazanç kaybı oluştuğu, mahkememizce alınan ATK Trafik İhtisas Dairesi raporuna göre, meydana gelen kazada davalı sürücü ...'nın % 100 oranında kusurlu olduğu, davacı adına kayıtlı ... plakalı araç sürücüsünün kusursuz olduğu, davalıya ait aracın aracın kaza tarihinde davalı ...'ne zorunlu mali mesuliyet sigorta poliçesi ile sigortalı bulunduğu, ancak davalı sigorta şirketinin poliçe teminat limitlerini davacının kasko sigortasına yapmış olduğu ... TL' lik hasar ödemesi ile poliçe teminat litimini tükettiği anlaşıldığından davalı sigorta yönünden davanın reddine karar vermek gerektiği, bilirkişi heyetinin ... tarihli değer kaybı bedelinin ... TL ve aracın onarım süresince mahrumiyete bağlı zararın ... TL olduğuna yönelik düzenlediği raporun somut olaya uygun ve denetime elverişli olması sebebiyle hükme esas alınması gerektiği ve talep arttırım dilekçesi doğrultusunda ... TL değer kaybı ve ... TL ticari kazanç kaybı istenebileceği kanaatine varılarak davalılar ... ve ... yönünden davanın kabulüne karar vermek gerekmiş, davalı araç sürücüsü ve işleten sıfatıyla ... şirketinin haksız fiil hükümlerine göre kaza tarihinden itibaren faizle sorumlu olduğu sonuç ve kanaatine varılmıştır.Diğer davalı ... yönünden yapılan değerlendirmede, davalı ...'nın beyan dilekçesi, davalı şirket tarafından ibraz edilen Ortak Taşıma Sözleşmesi ile Antalya ... Noterliğinin ... tarih ... yevmiye numaralı Taşıt Kiralama Sözleşmesi kapsamında, davaya konu trafik kazasına sebebiyet veren ... plakalı aracın davalı ... tarafından ... tarihinde Antalya ... Noterliği ... yevmiye nolu Taşıt Kira sözleşmesi ile dava dışı ...'ye kiralandığı, ... ile davalı ... arasında ise dava konusu ... plakalı araç ile ilgili ortak taşıma sözleşmesi imzalandığı, davalı ...'nın ... tarihli beyan dilekçesinde davalı ... Şirketinde ... olarak çalıştığını beyan ettiği, ... plakalı araç ile ilgili kira faturalarının ... tarafından davalı ... Şirketine düzenlendiği, davalı ... Şirketi'nin incelenen ticari defter kayıtlarına göre ... tarafından araç plakası belirtilmeden düzenlenen kira faturalarının .../... dönemlerinde davalı ... Şirketi adına düzenlendiği bu fatura bedellerinin ödemelerinin davalı ... tarafından ... adına yapıldığı, sonuç olarak kaza tarihinde araç üzerinde fiili hâkimiyet ve ekonomik yararlanmanın davalı ... şirketine ait olduğu kanaatine varılarak davalı ...'e yönelik açılan davanın pasif husumet yokluğu nedeniyle usulden reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.HÜKÜM
: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere,A)Asıl dava yönünden davanın KISMEN KABULÜ İLE,1-Davalı ... yönünden davanın pasif husumet yokluğundan REDDİNE,2-Davalı ... yönünden esastan REDDİNE,3-...-TL değer kaybı bedelinin olay tarihi olan ... tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ... ile ... Şirketinden müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,Alınması gerekli ...-TL harçtan peşin alınan ...-TL ile tamamlama harcı olarak alınan ...-TL harcın mahsubu ile bakiye ...-TL harcın davalılardan tahsili ile hazineye irat kaydına,3-Davacı tarafından yapılan ...-TL ilk masraf, ...-TL tebligat gideri, ...-TL bilirkişi ücreti, ...-TL peşin harç, ...-TL tamamlama harcı olmak üzere ...-TL yargılama giderinin davalılar ... ile ... Şirketi'nden müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,4-Arabuluculuğa ilişkin dava şartı nedeniyle Adalet Bakanlığı Bütçesinden ödenen ...-TL yargılama giderinin 6325 Sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/a-13 gereğince davalılar ... ile ... Şirketi'nden müştereken ve müteselsilen alınarak hazineye irat KAYDEDİLMESİNE,5-Davacı kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesaplanan ...-TL nispi vekalet ücretinin davalılar ... ile ... Şirketi'nden müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,6-Davacı tarafından yatırılan gider avansı bakiyesinin karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,B) Birleşen Antalya ... Asliye Tİcaret Mahkemesinin .../... esas sayılı dosya yönünden davanın KISMEN KABULÜ İLE,1-Davalı ... yönünden davanın pasif husumet yokluğundan REDDİNE,2-Davalı ... yönünden esastan REDDİNE,3-...-TL ticari kazanç kaybı bedelinin olay tarihi olan ... tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ... ile ...'nden müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,4-Alınması gerekli ...-TL harçtan peşin alınan ...-TL harcın mahsubu ile bakiye ...-TL harcın davalılar ... ile ...'nden müştereken ve müteselsilen tahsiline,5-Davacı kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesaplanan ...-TL nispi vekalet ücretinin davalılar ... ile ...'nden müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,6-Davalı ... kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesaplanan ...-TL nispi vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı ...'ye verilmesine,7-Davacı tarafından yatırılan gider avansı bakiyesinin karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,Dair, davalı ... vekilinin yüzüne karşı, davacı tarafın ve diğer davalıların yokluğunda miktar itibariyle kesin olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. █████/2025Katip ...(E-İmzalıdır)Hakim ...(E-İmzalıdır)