Anahtar kelimeler: Chiller Şirketden Egzoz Çevirdiğini Havalandırma Harcadığı İzolasyonu Soğutma Ünitesi Kanal
T.C.
İSTANBUL3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİESAS NO
: ████████ EsasKARAR NO
: ████████DAVA
: İtirazın İptali (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan)DAVA TARİHİ
: █████/2022KARAR TARİHİ
: █████/2024Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; "Müvekkil Şirketin Sözleşmeden doğan yükümlülüklerini gereği gibi yerine getirmediğini zira chiller, soğutma ve havalandırma sisteminden tam verim alınamadığını, sistemde gizli ayıplı olduğunu, Müvekkil Şirket'den gerekli kontrolleri yapmasını ve sistemin tüketim talebi olduğu her an tam kapasite çalışmaya hazır hale getirilmesini talep ettiklerini, Müvekkil Şirket'in ise bu yöndeki talebi geri çevirdiğini iddia etmektedir. Bu sebeple Davacı Şirket, üçüncü kişilerden alınan ... ünitesi temizliği ve egzoz hatları izolasyonu, imalat ve havalandırma kanal işleri için harcadığı toplam 11.100 USD + KDV ve işlemiş avans faizinden Müvekkil Şirketin sorumlu olacağından bahisle ... 9. İcra Müdürlüğü'nün ... E. sayılı dosyası üzerinden icra takibi başlatmıştır. Ancak Müvekkil Şirket tarafından Sözleşme kapsamındaki yükümlülükler layığıyla yerine getirildiğinden işbu dava konusu icra takibine itiraz edilmiş ve takip durdurulmuştur. Akabinde Davacı Şirket ... 9. İcra Müdürlüğü'nün ... E. sayılı dosyası üzerinden yapılan itirazın iptali talebi ile huzurdaki davayı ikame etmiştir. ... 9. İcra Dairesi'nin ... numaralı icra dosyasına yapılan haksız ve hukuki dayanaktan yoksun itirazın iptali ile takibin devamına, takibe konu alacağın avans faizi ve icra takibine konu alacağın %20’sinden az olmamak üzere icra inkâr tazminatı ile birlikte davalıdan tahsiline, yargılama giderleri, vekâlet ücreti ve ilgili tüm masrafların davalı şirket üzerine bırakılmasını.." talep ve dava etmiştir.CEVAP
:Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; "Müvekkil şirket sözleşme kapsamındaki yükümlülüklerini tam ve gereği gibi yerine getirmiştir. Hiçbir şekilde kabul anlamına gelmemekle birlikte ... sisteminin tam verimle çalışmadığının ve performans testlerinin yapılmadığının kabulü halinde dahi davacı şirket müvekkil şirket'ten herhangi bir talepte bulunamaz. Davacı tarafından haksız ve hukuka aykırı gerekçelerle ikame edilen takip nedeniyle davacının kötü niyet tazminatına hükmedilmesi gerekmektedir. İşbu haksız davanın tüm talepler yönünden reddine, davacı Şirket'in haksız ve kötü niyetli olması sebebiyle %40'tan az olmamak üzere kötü niyet tazminatına mahkum edilmesine,Yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini.." savunmuştur.Bilirkişi heyetinden alınan █████/2022 tarihli bilirkişi raporunda özetle; "... Sistemi Teknik Şartname, ... Tesisi Yapım İşleri Kapsamında, başlığı altında belirtilen uygulama projeleri çizimi ve yetkili kurumlara onaylatılması, istekli firma teklif vermeden önce işyerini görerek yapılacak işlere ve detaylara ait metrajları çıkaracağı, yüklenicinin sorumluluğunda olduğu, ... Kurulumuna İlişkin Sözleşmenin; 5.4, 5.8 ve 23. maddelerine istinaden, yüklenici işin yapılacağı yeri ve çevresini, gezmekle, işyerinin şekline ve işin mahiyetine, iklim şartlarına, işin gerçekleştirilebilmesi için yapılması gerekli çalışmaların ve kullanılacak malzemelerin miktar ve türü ile işyerine ulaşım için gerekli hususlarda maliyet ve zaman bakımından bilgi edinmiş, teklifini etkileyebilecek riskler, olağanüstü durumlar ve benzeri diğer unsurlara ilişkin gerekli her türlü bilgiyi edinmiş addedileceğini kabul ve taahhüt ettiği, Yüklenici, çalışma ve kullanıma bağlı aşınma halleri dışında gizli ayıplardan geçici kabulden sonra 5 (beş) yıl veya ekipmanın sevke hazır tarihinden itibaren 5,5 yıl ( beş yıl altı ay) süre ile mesul olduğu, yüklenici, işin ifasından kaynaklanan böyle bir ayıbın ortaya çıkması durumunda, iş sahibinin söz konusu ayıp nedeniyle uğrayacağı zarar ve ziyan tutarını gidereceğinin garanti ettiği, durumlar gözönünde bulundurulduğunda, ... Sisteminin kurulduğu ortam ısısının 40 °C üzerine çıkmaması için gerekli tesisat yapılarının (sistemin güç kaybı olmadan çalışabilmesi için) yüklenicinin sözleşme ve eklerine göre asli kusurlu olduğu kanaatlerimizi.." rapor edilmiştir.Bilirkişi heyetinden alınan █████/2023 tarihli bilirkişi raporunda özetle; "... etiketinde ortam sıcaklığının 40 °C de, yine .. model 800 ekW gaz motorunun azami çevre ısısının 30 °C de güç düşümü oluştucağı, bu nedenle ortam ısısının yeterli havalandırma ve tesisat izolasyonlarının işin projelendirme aşamasında yapılması gerektiği düşünülmektedir. ... Sisteminin kurulduğu ortam ısısının 40 °C üzerine çıkmaması için gerekli tesisat yapılarının (sistemin güç kaybı olmadan çalışabilmesi için) yüklenicinin sözleşme ve eklerine göre asli kusurlu olduğu kanaatlerimizi.." rapor edilmiştir.Bilirkişi heyetinden alınan █████/2024 tarihli ek bilirkişi raporunda özetle; "...etiketinde ortam sıcaklığının 40 °C de, yine ...model 800 ekW gaz motorunun azami çevre ısısının 30 °C de güç düşümü oluştucağı, bu nedenle ortam ısısının yeterli havalandırma ve tesisat izolasyonlarının yüklenici tarafından yapılması gerektiği düşünülmektedir. ... Sisteminin kurulduğu ortam ısısının 40 °C üzerine çıkmaması için gerekli tesisat yapılarının ve sistem bakımının (sistemin güç kaybı olmadan çalışabilmesi için), kesin kabul tarihine kadar, yüklenicinin sözleşme ve eklerine göre sorumluluğunda olduğu hususlarını, takdiri Yüce Mahkemenize ait olmak üzere.." rapor edilmiştir.Bilirkişi heyetinden alınan █████/2024 Tarihli ek bilirkişi raporunda özetle; "... etiketinde ortam sıcaklığının 40 °C de, yine ... model 800 ekW gaz motorunun azami çevre ısısının 30 °C de güç düşümü oluştucağı, bu nedenle ortam ısısının yeterli havalandırma ve tesisat izolasyonlarının yüklenici (davalı) tarafından yapılması gerektiği düşünülmektedir. ... Sisteminin kurulduğu ortam ısısının 40 °C üzerine çıkmaması için gerekli tesisat yapılarının ve sistem bakımının (sistemin güç kaybı olmadan çalışabilmesi için), kesin kabul tarihine kadar, yüklenicinin (davalı) Sözleşme ve eklerine göre sorumluluğunda olduğu hususlarını, yukarıda açıklamalar kısmında geniş olarak izah edilen nedenlerden dolayı; davalı kusurlu bulunmuş olup, 3.500,00-USD + KDV karşılığında chiller ünitesinin temizliği, 7.600,00- Euro+ KDV karşılığında egzoz hatları izolasyonu, imalat ve havalandırma kanal işleri için yapılan ödemelerin, davacıya ödenmesi gerektiği görüşlerimizi takdiri Yüce Mahkemenize ait olmak üzere.." rapor edilmiştir.DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE
:Dava eser sözleşmesinden kaynaklanan eksik ve ayıplı ifa nedeniyle uğranılan zarar, ayıp giderim bedelizşz tahsili için yapılan takibe itirazın iptali istemine ilişkin olup davacı iş sahibi davalı yüklenicidir.Mahkememizce ... 9.İcra Dairesinin ... takip sayılı dosyası getirtilmiş olup incelenmesinde; alacaklısı ...Şirketi tarafından, borçlu ...Şirketi aleyhine 124.382,26TL asıl alacak, 1.084,51TL faiz olmak üzere toplam 125.466,77TL'nin icra takip tarihinden itibaren asıl alacağın tahsili talebi ile ilamsız icra takibi başlatıldığı, yasal süresinde borçlu vekilinin borca ve fer'ilerine itiraz ettiği, itiraz sonucunda icra takibinin durduğu, iş bu itirazın iptali davasının mahkememize İİK.m.67 hükmü uyarınca 1 yıllık yasal süresi içerisinde açılmış olduğu anlaşılmıştır.Taraflar arasında düzenlendiği ihtilafsız olan 07,10,2016 tarihli "....Kurulumuna İlişkin Sözleşme" sözleşmeye göre; davacı iş sahibi , davalı ise yüklenicidir.Taraflar arasında düzenlenen sözleşme tarihinde yürürlükte bulunan Türk Borçlar Kanununun 470 ve devamı maddelerinde düzenlenen eser sözleşmesi niteliğindedir. bulunmaktadır.Eser sözleşmesi “yüklenicinin bir eser meydana getirmeyi, iş sahibinin de bunun karşılığında bir bedel ödemeyi üstlendiği” tam iki taraflı bir sözleşme olup, yüklenicinin eseri üretip teslim etme ana borcuna bağlı yan borçlarından biri de genel ihbar (uyarı) borcudur. Bir eser sözleşmesinde yüklenici borcunu yerine getirirken sözleşmenin diğer tarafı olan iş sahibinin yararına olacak şekilde davranmak ve ona zarar vermekten kaçınmakla yükümlüdür. 6098 sayılı TBK’nın 472. maddesi uyarınca yüklenici işin ehli olup bedele hak kazanabilmesi için, eseri fen ve sanat kuralları ile tekniğine ve iş sahibinin ondan beklediği amaca uygun olarak tamamlayıp teslim etmesi zorunludur. Yüklenici yapımını üstlendiği eseri sözleşmeye teknik ve sanatsal kurallara ve amaca uygun olarak imâl edip iş sahibine teslim etmekle, iş sahibi de kararlaştırılan bedeli ödemekle mükelleftir. Eser, yüklenicinin sanat ve beceriyi gerektiren emek sarfıyla gerçekleştirdiği bir sonuçtur.Yüklenicinin özen ve sadakat borcunun gereği olarak genel ihbar yükümlülüğü düzenlenmiştir. Bu yükümlülük uyarınca, yüklenici işinin ehli olup bedelin tamamına hak kazanabilmesi için, eseri, sözleşme ve eklerine, fen ve sanat kuralları ile tekniğine ve iş sahibinin ondan beklediği amaca uygun olarak tamamlayıp teslim ettiğini kanıtlaması zorunludur. Yüklenici eseri teslim etmediği veya sözleşmeye uygun olarak teslim ettiğini kanıtlamadığı sürece iş bedeline hak kazanamaz. Sözleşme ve eklerine aykırı imalat yapılmış olması hâlinde, imalatın bu şekilde yapılması iş sahibi tarafından talep edilmiş olsa dahi, yüklenici, iş sahibine karşı genel ihbar yükümlülüğünü yerine getirmemişse doğacak sonuçlardan kurtulamaz.Eser sözleşmelerinde kural olarak yüklenici eseri sözleşmeye uygun olarak teslim ettiğini, iş sahibi ise yaptığı ödemeleri ispatla yükümlüdür. Sözleşmede işin bedeli toplam olarak kararlaştırıldığından götürü bedelli sözleşmedir.Eksik iş, sözleşme ve eklerine göre yapılması kararlaştırıldığı halde tam yapılmayan iştir. Ayıplı eser sözleşmede kararlaştırılan vasıfları veya olmasından vazgeçilmez bazı vasıfları taşımayan eserdir. Eğer eser iş sahibinin beklediği amacı karşılamıyorsa kural olarak ayıplı yapıldığı kabul edilir. Bununla birlikte iş sahibinin eksik ve ayıplı işlerin giderim bedelini talep edebilmesi için iş bedelinin tamamının ödenmesi gerekir. İş bedelinin tamamının ödenmemesi halinde giderim bedeli değil varsa fazla ödemenin istirdatı talep edilebilir. Fazla ödeme de götürü bedel usulüyle, belirlenen imalat bedeline göre kanıtlanan ödemeler dikkate alınarak belirlenecektir. Götürü bedelli işlerde iş bedelinin tamamen ödenmemesi halinde iş sahibinin eksik ve ayıplı işlerin tamamlanması bedelini talep etmesi mümkün olmayıp yüklenicinin hakettiği iş bedelinin eksiklikler ve ayıplar da dikkate alınarak gerçekleştirdiği imalâtın işin tamamına göre oranı belirlenip bu oranın götürü bedele uygulanmak suretiyle hesaplanması ve yapılan ödeme de düşülerek eksik iş bedeli ya da fazla ödeme olup olmadığının belirlenmesi gerekir. İş bedelinin tamamen ödenmiş olması halinde ise eksik ve ayıplı işlerin bedeli mahalli piyasa rayicine göre çözümlenmelidir. (15.H.D....)Somut olayda, davacı vekili TBK madde 475 hükmündeki seçimlik hakları değil genel hükümlere göre tazminat hakkını kullanmayı talep etmiştir. TBK madde 112 hükmünde "Borç hiç veya gereği gibi ifa edilmezse borçlu, kendisine hiçbir kusurun yüklenemeyeceğini ispat etmedikçe, alacaklının bundan doğan zararını gidermekle yükümlüdür." denilmiştir. Taraflar arasındaki sözleşmenin incelenmesinde davalı yüklenicinin ...'nın ve ...'nın gereksinim duyduğu Elektrik,Isıtma ve Soğutma ihtiyaçlarının bir kısmının temin edilmesi amacı ile Gaz Motorlu Trjenerasyon enerji üretim tesisine ait ekipman ve malzemelerin temini, ithalatı, gümrük işlemlerinin tamamlanması, işyerine nakli, İş Sahibi tarafından sağlanacak olan ekipman ve malzemelerin saklanması için uygun koşullardaki alana depolanması, kurulması, Ek-6: Teknik Şartname'de belirtilen testlerin yapılması ile Ek-2 ve diğer Sözleşme ekleri uyarınca işlerin tamamlanıp anahtar teslim götürü usulde yapılması ve çalışır vaziyette işletme ekibine teslim edilmesini üstlendiği anlaşılmaktadır. İhtilaf, eksik ve ayıplı işler nedeniyle uğranılan zararların, ayıplı ifayı gidermek için 3. Kişilere yapılan ödemelerin tazmini taleplerine ilişkindir.Mahkememizce talimat yoluyla alınan bilirkişi raporunda yerinde keşif yapılmış işin projelendirme aşamasın eksiklikler olduğu ve davalının asli kusurlu olduğunun belirtildiği, TBK'nın 472/3. maddesinde yer alan "Eser meydana getirilirken, işsahibinin sağladığı malzemenin veya eserin yapılması için gösterdiği yerin ayıplı olduğu anlaşılır veya eserin gereği gibi ya da zamanında meydana getirilmesini tehlikeye düşürecek başka bir durum ortaya çıkarsa, yüklenici bu durumu hemen işsahibine bildirmek zorundadır; bildirmezse bundan doğacak sonuçlardan sorumlu olur." düzenlemesi gereğince malzeme ve eserin meydana getirileceği yere benzer şekilde, basiretli tacir olan davalının işin ehli olarak, projede bir eksiklik veya hata olduğunu tespit etmesi halinde bunu davacıya bildirmesi gerektiği, davalı tarafça böyle bir bildirim veya uyarının yapıldığına dair bir delil sunulmadığı, bu nedenle hasarın tamamen imalat hatasından kaynaklandığı, kullanımla ortaya çıktığı ve gizli ayıp niteliğinde olduğu kanaatine varılmış olmakla davacının üçüncü bir firmaya yaptırdığı onarım bedelini talep etmekte haklı olduğu, talep edilen bedelinin hasar ile uyumlu olduğu bilirkişi raporunda tespit edilmiş olduğundan davacının onarım bedeli talebi kabul edilmiş, davacının takip öncesi yapılan ödemelerin ödenmesi nedeniyle ihtar ile temerrüte düşürdüğü ve talep edilen faiz miktarının uygun olduğu değerlendirilmiş ve bilirkişilerce belirlenen bedeller üzerinden bahsi geçen hususlar yönünden davanın kabulüne karar verilmiştir.Alacak likit olmadığı ve kusur durumunun yargılama ve bilirkişi incelemesi ile ortaya çıktığı anlaşılmakla İcra inkar ve kötü niyet tazminat talebinin yasal şartlar oluşmaması nedeniyle reddine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.HÜKÜM
: Ayrıntısı ve gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;1-Davanın kabulü ile davacı ... 9. İcra müdürlüğünün ... ihtisas numaralı takip dosyasına yaptığı itirazın iptali ile takibin takip talebindeki hal ve şartlar üzerinden devamına,2-İcra inkar ve kötü niyet tazminat talebinin yasal şartlar oluşmaması nedeniyle reddine,3-Karar tarihi itibariyle 492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 8.570,63TL harçtan peşin alınan 1.515,33TL'nin ve davacı tarafça icra dosyasına yatırılan 627,33TL harçların toplamı olan 2.142,66TL'nin mahsup edilerek bakiye 6.427,97TL harcın davalıdan alınarak hazineye irat kaydına,4-6325 Sayılı Yasa'nın 18/A-14 maddesi ile Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği'nin m.26 hükmüne göre Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 1.320,00TL arabuluculuk ücretinin davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,5-Davacı tarafından yatırılan 2.142,66TL peşin harç, 80,70TL başvuru harcı gideri toplamı olan 2.223,36TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,6-Davacı vekil ile temsil edildiğinden yürürlükte olan AAÜT gereğince dava değeri olan 125.466,77TL üzerinden hesaplanan 30.000,00TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,7-Davacı tarafından yapılan 11,50TL vekalet harcı gideri, 244,00TL tebligat, posta gideri ile 14.000,00TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 14.255,50TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,8-Taraflarca yatırılan gider ve delil avansından arta kalan kısmın karar kesinleştiğinde HMK.m.333 hükmü uyarınca ilgili tarafa iadesine,Gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki haftalık süre içinde mahkememize veya bulunulan yer asliye ticaret mahkemesine dilekçe ile başvurmak koşuluyla İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere tarafların yüzüne karşı karar verildi.█████/2024Katipe-imzalıdırHakime-imzalıdır