Anahtar kelimeler: Kararidir Esaskarar Yapmaya Başkan Katip Taahhüt Vermeye Yüklenici Üye Birleşen
T.C. ANKARA 13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: ████████ Esas - ████████
T.C.ANKARA13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİTÜRK MİLLETİ ADINA YARGILAMA YAPMAYA VE HÜKÜM VERMEYE YETKİLİ ANKARA 13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ KARARIDIRESAS NO
: ████████ EsasKARAR NO
: ████████BAŞKAN .....ÜYE
: .....ÜYE
: .....KATİP
: .....DAVACI
:.....VEKİLİ
: Av. .....DAVALI
: .....VEKİLLERİ
: Av. .....Av. .....DAVA
: AlacakDAVA TARİHİ
: █████/2020BİRLEŞEN ..... ESAS SAYILI DAVASIDAVACI
: .....VEKİLLERİ
: Av. .....Av. .....DAVACI
: .....VEKİLİ
: Av. .....DAVA
: İtirazın İptaliDAVA TARİHİ
: █████/2020KARAR TARİHİ
: █████/2023Mahkememizde görülmekte olan asıl dava alacak, birleşen dava İtirazın İptali davasının yapılan açık yargılaması sonunda,GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
:DAVA
: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davacı yüklenici davacı şirket ile davalı alt yüklenici ... Tic. İnşaat Taahhüt A.Ş. arasında yüklenici davacının yapımını taahhüt ettiği ... ihale kayıt nolu “.....” kapsamında kullanılacak olan ....." hususunda 12.09.2018 tarihli ”Tedarik sözleşmesi” düzenlenmiş olduğunu, sözleşmenin aslında bir yapım (eser) işi olarak düzenlendiğini, taraflar arasında düzenlenen sözleşmeye göre "..... ilişkin Ana Sözleşme” dava konusu işbu tedarik sözleşmesinin ayrılmaz eki olup davalı alt yüklenici kendi sözleşmesi yanında ana sözleşme, proje ve ekleri ile de bağlı olduğunu, nitekim taraflar arasındaki sözleşmenin 4/d maddesi gereği alt yüklenici, yasa maddesine uygun biçimde “dafa önce mutabık kalınan numunelerine uygun sabit kalitede ürün teslim etmeyi garanti ve taahhüt” etmiş olduğunu, tespit raporları ile ... tarafından hazırlanan 5.10.2019 Tarihli rapordan anlaşılacağı üzere davacı şirkete sözleşme öncesinde teslim edilen numuneler ile sözleşmeden sonra üretilerek tedarik edilen ve fiileri kullanılan malzemeler arasında bariz kalite farkı mevcut olup teslim edilen malzemeler incelendiğinde sözleşme eki Teknik Şartname ve projesine göre 10 mm olması gereken donatının bu çaptan daha düşük olarak imal edildiğini, nervürlerin gereği gibi olmadığı ve kopma mukavemetinin düşük olduğu hatta dairesel bir kesite dahi sahip olmadığını, alt yükleniciden temin edilen malzemeler ile imal edilen ringlerde malzemenin projede öngörülen standartlarda imal edilmemiş olması sebebiyle buna bağlı çatlamalar meydana geldiğini, ayıpların süresi içerisinde sözlü ve yazılı olarak davalıya bildirildiğini, davanın kusurundan kaynaklanan zararının ödenmesinin ihtar edildiğini, ihtara rağmen bir işlem yapılmayınca uygunsuz ürünler hakkında konulu yazı gönderildiğini, davacı tarafından..... D.iş dosyası ile tespit talebinde bulunulduğunu, davalı alt yüklenici tarafından gönderilen 24.09.2019 tarih ve ... nolu cevabi ihtarnamede donatıların bir kısmının standartların altında üretilmiş olduğu kabul edildiğini, taraflar arasında düzenlenen Sözleşmenin 6/d maddesindeki "..... opsiyonel olarak eklenmiş olup “müteahhit” bu işi yaptırıp yaptırmamakta serbesttir, ” hükmü gereğince donatı montaj işçiliği hizmeti de ... tarafından yapılmış ve faturalara yansıtılmış olduğu halde davalı firma tarafından bu husus gizlenerek sanki uygulama hatası varmış gibi 27.01.2020 tarihinde tespit talebinde bulunulduğunu, basiretli bir tacir gibi hareket etmek zorunda olan ve yıllardır ... Elemanlarının Üretiminde kullanılacak “... + ... 54mm ve ... aksesuarlarını üreten, montaj işçiliği hizmeti veren üstelik de süpervizörlük görevini yüklenen bir firmanın bu ürünlerin ne amaçla ve hangi işte kullanılacağını bilmesi, malzeme üretir ve teslim ederken kendisi yönünden iş sahibi sayılan müteahhidin haklı ve üstün menfaatlerini gözetmesi ve üstlendiği işi sadakat ve özenle ifa gerektiğini belirterek davanın kabulü ile davalı alt yükleniciye kabule İcbar edilemeyecek derecede ayıplı malzemeler ve bunların montajı için ödenen bedele mahsuben şimdilik 150.000,00-TL nin davalının ihtarla temerrüde düştüğü 09.08.2019 tarihinden itibaren hesaplanacak en yüksek avans faiziyle birlikte iadesine, 6098 s. TBK nın 475/4 maddesi gereğince davacının imalat tekniğinin değiştirilmesi, daha pahalı malzeme kullanılması, imalatta meydana geler çatlakların onarılması için harcadığı bedel kullanılamaz durumdaki..... ringlerinin bertaraf edilmesi ... tarafından tedarik edilen ayıplı malzemeler ile ... üretilmesi, ayıplı malzemelerin stok alanı maliyeti vesair zararlar için şimdilik 50.000,00 TL'nin 09.08.2019 temerrüt tarihinden itibaren avans faizi ile birlikte tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.CEVAP
:Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davalı şirket ile davacının ..... Projesi’ne ait; ..... ... elemanlarının üretiminde kullanılacak ..... Aksesuarlarının temini hususunda 12.09.2018 tarihinde “.....” imzaladığını, sözleşme uyarınca davalı şirketin sözleşme konusu ..., ... Ferro 54mm ve ... Aksesuarları’nı temin etme taahhüdü verdiğini, buna karşılık davacının ise bu ürünlerin bedellerini ödemeyi taahhüt ettiğini, ürünlerin montajının da davacı tarafından gerçekleştirileceği belirlendiğini,..... Projesi dizaynı, ... + ... donatılı sistem olarak belirtilmiş olup söz konusu donatılı sistem dizaynı ... öğretim üyesi ..... tarafından hazırlanan 18.12.2018 tarihli “..... Projesi Değerlendirme Raporu” ile onaylandığını, ... firması tarafından yapılan dizayna göre üretilen ... elemanları bire bir ölçekli yükleme simülasyonu ile test edildiğini ve projede yer alan bütün firmaların gözleminde ürünlerin en kritik yüklere karşı yeterliliği kanıtlandığını, sistem onayının ardından, malzeme onayları için istenen dayanım değerleri ilgili standartlar doğrultusunda, ..... tarafından yapılan testler sonucunda davalı şirket tarafından temin edilecek ürünlerin kabul edilen standart değerlerde olduğu tespit edildiğini, ürünlerin davalının ön kontrolünden geçtiği gibi davacı ve ..... kalite kontrol ekiplerinin kontrolünden geçtiğini, bütün donatların ekipler tarafından onaylandığını, ürünlerin kalitesinden dolayı herhangi bir ihtilaf yaşanmadığını, davacı tarafında davalıya herhangi bir itiraz ve bildirim yapılmadığını, davacının sözleşmede taraflarca kararlaştırılmış olan 7 günlük ayıp ihbar süresi içerisinde ayıp ihbarında bulunmadığını, 12.09.2018 tarihli sözleşmeye 4.g maddesinde bildirimin açıkça yazılılık koşuluna bağlandığını, yazılı bildirimin yalnızca ayıp ihbarı için değil ispat açısından da bir geçerlilik koşulu teşkil ettiğini, düzenlemenin delil sözleşmesi niteliğinde olduğunu, mevcut durumda davacı tarafından ihbar mükellefiyetinin süresinde ve sözleşmede belirtilen şekil şartına uygun olarak yerine getirilmediğini, davacıya tebliğ edilen faturalara da süresinde itiraz edilmediğini, sözleşmenin 4.k maddesine göre stoklama ve montaj hatasından kaynaklı bir hata söz konusu olduğundan davacının iddia etmiş olduğu zarar ve ziyanın tamamından davacının sorumlu olduğunu, sözleşmenin 8. maddesinin b bendinde davacının personeline teslim edilen ürünler için sorumluluğun davalıdan davacıya geçeceğini kabul edildiğini, teslimi sağlanan tüm ürünlerin sorumluluğunun davacıya ait olduğunu, inşaat sahasında bulunan ve davalı tarafından tedariki sağlanan ürünler kullanılarak davacı tarafından üretilen segmentler, 6 ... üst üste olacak şekilde segmentlerin montajının başladığı 2019 Haziran ayına kadar yaklaşık 4 ay ürünlere zarar vereceği bariz bir şekilde stokta bekletildiğini, bu süreçte davalı şirket tarafından yaklaşık 1.000 ringlik ... için (yaklaşık 6.000 ...) sözleşmeye konu ürünlerin tedariki gerçekleştirildiğini, ancak bu ürünlerin kullanıldığı segmentlerin bir bölümünün proje şartlarına uygun olmayacak kadar uzun bir süre stok sahasında hatalı bir şekilde bekletildiğini, 18.07.2019 tarihli “.....”nun 2.2. Montaj Sahası başlığında şu şekilde belirtildiğini, davalı tarafından stoklamanın hatalı yapıldığı ve değiştirilmesi gerektiği yönünde uyarılar yapıldığını, davacının bu uyarıları dikkate almadığını, 17.07.2019 tarihinde ..... segmentlerindeki hasarlara ilişkin yapılan toplantı sonucu düzenlenen Tutanakta da davalı uhdesinde olmayan bir sorumluluk olmakla birlikte tasarımsal bir hata olmadığını, bir takım çatlamaların ürünlerin yanlış stoklanması ve/veya yanlış montaj işlemlerine tabi tutulmalarından kaynaklı olarak meydana gelmiş olabileceği taraflarca dile getirildiğini, stok sahasında karşılaşılan hatalı uygulamalar hususunda ... imalatlarının gerçekleştirildiğini, torbalı tesisinde 4 ay boyunca stokta bekleme süresi boyunca herhangi bir çatlama görülmeyen segmentlerin Balçova’da montaj sahasında stoklanmak üzere getirilmesinden sonra hatalı stoklamanın sebep olduğu bazı kusurların yüklenici firma davacıya bildirildiğini, ... montaj problemleri ve yapım şartnamesine aykırılıklar raporunda belirtildiğini, davalının sözleşmeden ve kanundan kaynaklanan yükümlülüklerini eksiksiz ve zamanında yerine getirdiğini belirterek davanın reddini talep etmiştir.BİRLEŞEN DAVA; Birleşen ..... esas sayılı dava dilekçesinde özetle; Davacı ... Şirketi ile davalı ... Şirketi arasında █████/2018 tarihli ..... Tedarik Sözleşmesi imzalandığını, taraflar arasında imzalanan sözleşme uyarınca davacı şirket tarafından davalıya temin edilen ürünlere karşılık oluşturan sözleşme bedeli davalı tarafından ödenmediğini, davalının alacaklarına kavuşabilmesi adına .....esas numaralı icra takibi başlatıldığını, ancak söz konusu icra takibine davalı ... tarafından haksız ve kötü niyetli olarak itiraz edildiğini, davacı, davalı ile imzalamış olduğu █████/2018 tarihli sözleşmenin ifası kapsamında davalıya tedarik etmiş olduğu ürünlerin karşılığı olarak tanzim ettiği fatura alacaklarına kavuşamadığını, davacı sözleşmenin “fiyat ve ödeme koşulları” başlıklı 6. maddesi uyarınca yapmış olduğu işlerin bedeline ilişkin davalı çeşitli tarihlerde fatura tanzim ettiğini, ancak davalı ..., tanzim edilen faturalara ilişkin ödemeleri sözleşmenin 6. maddesi (b) bendi uyarınca fatura tanzim tarihinden itibaren 60 (altmış) gün içerisinde yapmakla yükümlü kılındığını belirterek davanın kabulüne, .....esas sayılı takibe yapılan itirazın iptaline ve %20 icra inkar tazminatına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.BİRLEŞEN DAVAYA CEVAP
: Birleşen ..... esas sayılı davada davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Zamanaşımı itirazında bulunduğunu, davanın hak düşürücü sürede açılmadığını, yetkili mahkeme .....Mahkemeleri olduğunu, faturaya konu eserin ayıplı olduğu anlaşıldığında ayıp ihbarında bulunulduğunu, delil tespiti davası açıldığını ve son olarak ..... E. sayılı davası ikame edildiğini, alt yüklenici tarafından imal ve teslim edilen malzemenin sözleşmenin başlangıcında gösterilen numunelere uygun olmadığını, etrafındaki nervür (diş) sarımlarının sıkı ve pürüzlü bir yüzey oluşturmayacak şekilde olduğunu, beton ile aderansının son derece kötü olduğunu, çaplarda düşüklükler bulunduğunu, 10mm gelmesi gereken çapların 8,7mm ile 9,5mm arasında olduğunu, ...' de yapılan ... donatı çekme testlerine göre temin edilen ürünlerin kopma mukavemetinin 600MPa mertebelerinde olduğunu, temin edilen 8mm çapındaki ... donatıların üretim kalitesi çok kötü olduğunu, dairesel bir kesite bile sahip olmadığını ve nervür (diş) olmadığını, ayıpların süresinde sözlü ve yazılı şekillerde ihbar edildiğini, bu nedenle uygulama sırasında çatlaklar oluştuğu görülünce bu durumun da hem sözlü hem ihtarname hem de normal yazıyla derhal alt yükleniciye ihbar edildiğini, alt yüklenici tarafından gönderilen 24.09.2019 tarih ve ... nolu cevabi ihtarnamede donatıların bir kısmının standartların altında üretilmiş olduğunun kabul edildiğini belirterek davanın reddini talep etmiştir.DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE
: ..... Mahkemesine açılan birleşen davanın yetkiye ilişkin ilk itirazın kabulü ile davanın usulden reddine dair verilen kararın kesinleşmesi üzerine dosyanın tevzi olunduğu ..... Mahkemesi tarafından davanın mahkememizde görülmekte olan işbu dava ile aralarındaki bağlantı nedeniyle birleştirilmesine karar verilmiş olduğu anlaşılmıştır.Taraf delilleri toplanmış, ..... D.iş tespit dosyası ..... D.iş tespit dosyası temin edilmiş, ..... esas sayılı takip dosyasının celbi ile incelenmesinde alacaklı ... A.Ş tarafından borçlu ... ... A.Ş hakkında, 1.420.908,41 TL fatura alacağı 120.550,87 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 1.541.459,28 TL alacak talebi ile ilamsız takip başlatıldığı, borçlunun itirazı üzerine takibin durmuş olduğu anlaşılmıştır.Tüm dosya kapsamı ve asıl davada davalı şirketin ticari defter kayıt ve belgeleri üzerinde talimatla yapılan bilirkişi incelemesi sonucunda mali müşavir bilirkişi tarafından düzenlenen raporda özetle; "Davalının 2018-2019 yılı ticari defterlerinin delil niteliğine haiz olduğu, mevcut durumda davacının, davalıdan herhangi bir alacağının bulunmadığı ve taraflar arasındaki sözleşme nedeniyle davalının, davacıya satmış olduğu mal/hizmet satışlarından dolayı 1.420.908,56 TL alacağının bulunduğu bu alacağın, davalının 31.12.2019 tarihli yevmiye defterinin kapanış fişinde kayıt olduğunun görüldüğü" ifade edilmiştir.Yapı malzemeleri konusunda uzman inşaat mühendisi ve jeoloji mühendisi bilirkişiler refakatinde keşfen inceleme yapılarak rapor tanzimi yönünde .....Mahkemesine talimat yazılmış, bilirkişi heyeti tarafından düzenlenen raporda özetle; " Dava konusu tünel içi ringleri oluşturan prekast ... betonlarının içerisinde kullanılan makro sentetik fiber (...) malzemesi; taze betonun prizi sırasında suyun buharlaşması sonrasında betonun kısalması ve hacminin azalması nedeniyle oluşan yüzeysel çatlaklarının (rötre) önlenmesi yüzey dayanımının artırılması gibi gerekçeler ile betona katkı olarak kullanıldığı, sözleşmeye göre 6 adet ... betonundan oluşan her bir ring başına 34 kg makro sentetik fiber (... ferro 54mm) kullanılması öngörüldüğü, bir diğer dava konusu malzeme olan cam elyaf takviyeli polimer donatı (...) ise prekast ... betonlarında alkali dayanımının yüksek olması nedeniyle klasik nervürlü demir donatı yerine tercih edilmiş ve 8 mm ve 10 mm çapında olanlarının kullanılması öngörüldüğü, heyetçe seçilen numuneler üzerinde ...”'de yapılan çekme deneylerinde ortaya çıkan dayanım değerleri 4 adet 8 mm donatı için ortalama 933 Mpa, 3 adet 10 mm donatı için ortalama 949 Mpa olarak tespit edilmiş olması ve bu değerlerin statik hesaplarda kullanılan 895 Mpa değerinin üzerinde olduğunu dikkate aldığımızda donatılardaki şekil yönünden olumsuzluklara rağmen tasarım koşullarının sağlandığının anlaşıldığı, tamamen kırılan ... betonlarında yapılan gözlemde ... firması tarafmdan donatı yerleştirme işçilik hatasının görülmüş olmasına rağmen segmentlerin testlerde istenilen dayanımı göstermesi bu durumunda segmentlerin kapasitelerine olumsuz yansımadığı anlaşıldığına göre ... betonlarındaki çatlakların ...donatıları kaynaklı olmadığını ortaya koyduğu, en fazla kırık ve çatlakların bulunduğu Balçova şantiyesi stok sahası fotoğraflardan da görüleceği üzere buradaki segmentlerde oluşan çatlak ve kırıkların yumuşak ve eğimli arazi yapısı nedeniyle üst üste dizili stok halindeki segmentlerin en alt takozlarında çökme ve yan yatma oluştuğu ve böylelikle segmentlerin eksantrik yüklemeye maruz kaldığı için kırılma ve çatlama hasarlarının oluştuğu kanaatine varıldığı, zira arazi koşulları daha uygun olduğu ve daha düzenli özenli stoklamanın izlendiği Torbalı'daki fabrika ve ...'daki genel stok sahasındaki segmentlerde aradan yaklaşık 3 yıl gibi bir zaman geçmesine rağmen Balçova şantiyesine nazaran oransal olarak çok daha az kırık ve çatlağa rastlanılmış olması bu kanaati güçlendirdiği, dava dosyasında yer alan önceki üniversite raporları, tespit bilirkişi raporu, keşif sırasında edinilen izlenimler tarafların dosyaya sundukları beyanları ve son olarak heyetçe seçimi yapılan dava konusu ... donatılar ile ... betonları üzerinde ...'de yapılan test (bir kısmına heyetimiz inşaat mühendisinin de katıldığı) sonuçları da dikkate alınarak yapılan değerlendirmeler neticesinde ... betonlarında meydana gelen çatlakların davalı ve karşı davacı ... firması tarafından temin edilen makro sentetik fiber katkılı (...) ile cam elyaf takviyeli polimer donatı (...) kaynaklı olmadığı, davacı ve karşı davalı ... firması sorumluluğunda bulunan segmentlerin tünel içerisine yerleştirilmesi sırasındaki işçilik hatalarından kaynaklandığı ve dolayısıyla taraflar arasında imzalanan tedarik sözleşmesinin “Alt Yüklenicinin Yükümlülükleri” başlıklı 4.maddesinin k bendindeki “Alt yüklenici sözleşme konusu ürünlerden ve bu ürünlerin kullanıldığı imalatlardan sorumlu olup müteahhitin bu sözleşmede ve sözleşme eki olarak kabul edilecek fiber dizayn statik hesap raporları ile tanımlı prekast segmentlerin imalat, nakliye, stoklama ve montaj metodlarına uygun hareket etmesi şartı ile prekast segmentlerde oluşabilecek çatlak ve diger her türlü hatalarda "müteahhitin uğrayacağı her türlü zarar ziyandan sorumlu olacağını kabul, beyan ve taahhüt eder. Böyle bir durumda müteahhitin herhangi bir ihtara gerek kalmaksızın uğradığı zarar ziyam alt yüklenicinin alacaklarından veya teminatından karşılanmak üzere fatura edecektir.” hükmü gereğince davalı ve karşı davacı ... firmasının segmentlerde meydana gelen çatlamalar nedeniyle bir sorumluluğunun bulunmadığı kanaatine varıldığı, .....Mahkemesi'nde işlem gören .....Tal dosyasına sunulan █████/2021 tarihli SMMM bilirkişi raporunda tarafların defter incelemelerine göre davalı ve karşı davacı ... firmasının 2018-2019 yılı ticari defterlerinin delil niteliğine haiz olduğu, ticari defterlerinde davacı ve karşı davalı ... firmasından dava tarihi itibariyle 1.420.9083,56-TL alacağının işli olduğu, ... firmasının ayıplı ürünler nedeniyle tazminatın ancak yargılama sonucu hesaplanabilir olacağı ve ... firmasından talep ettiği gibi herhangi bir alacağına rastlanmadığı ifade edilmiştir. Gerek bu tespiti ve gerekse heyetimizce asıl dava yönünden davalı ve karşı davacı ... firmasının segmentlerde meydana gelen çatlamalar nedeniyle bir sorumluluğunun bulunmadığının tespitine göre ... firması tarafından sözleşme kapsamında sunulan ve faturalandırılan ürünler nedeniyle davacı ve karşı davalı ... firmasından toplam 1.420.908,41 TL alacaklı olduğu kanaatine varıldığı" ifade edilmiştir.Asıl davada davacı birleşen davada davalının ticari defter kayıtları, talimatla alınan bilirkişi raporları, delil tespiti dosyaları tüm dosya kapsamı ile birlikte incelenmek suretiyle rapor tanzimi yönünden atanan mali müşavir, inşaat mühendisi ve nitelikli hesaplamalar uzmanı bilirkişi heyetince düzenlenen kök rapor ve mali müşavir ile inşaat mühendisi tarafından düzenlenen ek raporda özetle; "taraflar arasındaki ticari ilişki kapsamında davalı/karşı davacı tarafından davacı/karşı davalı adına 2018 yılında 2 adet ve - 280.270,05 TL, 2019 yılında 58 adet ve 4.235.511,55 TL olmak üzere toplam 4.515.781,60 TL tutarında fatura tanzim edildiği, bahse konu faturaların her iki taraf yasal defterlerinde kayıtlı olduğu ve fatura adet ve tutarlarının birbiri ile uyumlu olduğu ve kayıtların birbirini doğruladığı, sahibi lehine delil özelliğine haiz taraf ticari defter kayıt ve belgeleri üzerinde yapılan incelemeler neticesinde davacı/karşı davalı şirketin “cari hesaptan” kaynaklı olarak takip/dava tarihinde davalı/karşı davacıya (kesilen teminat dahil) 1.420.908,41 TL borçlu olduğu hesaplandığı, teknik inceleme sonucunda bilirkişi heyetine üyesi teknik bilirkişi dahil olmak üzere daha önce anılan raporlarda da teknik bilirkişilerce imalat sırasında karşılaşılan çatlakların uygulama sonucundameydana geldiği kanaatine varıldığıgerek önceden alınan üniversite raporları, gerek önceden yapılmış olan tespit bilirkişi raporu, gerek ... İnşaat MühendisliğiBölümünden ..... tarafından hazırlanan █████/2019tarihli..... Sonuçları Raporu gerekse önceki bilirkişi heyeti keşif raporu göre ... tarafından yapılan tasarım hesaplarının doğru olduğu kabulü ile yapılan malzeme deneyleri küçük ölçekli kiriş deneyleri ve gerçek ölçekli eğilme deneyleri sonucunda malzeme dayanım ve davranışında istenilen değerler elde edilmemekle birlikte gerçek ölçekli segmanın tasarım kuvvetlerini karşıladığı anlaşıldığından yapılan tespit ve değerlendirmeyegöre imalat sırasında karşılaşılan çatlakların yanlış yapılan uygulama sonucunda meydana geldiği kanaati oluştuğu, davacı ve karşı davalı ... firmasısorumluluğunda bulunan segmentlerin tünel içerisine yerleşimi sırasında oluşanişçilik hatalarından kaynaklandığı düşünüldüğü, (Taraflar arasındaimzalanmış olan sözleşenin Alt Yüklenicilerin Yükümlülükleri başlığı altında 4.maddesinin k bendinde belirtildiği gibi alt yüklenici sözleşme konusu ürünlerdenve bu ürünlerin kullanıldığı imalatlardan sorumlu olup müteahhitin busözleşmede ve sözleşme eki olarak kabul edilecek fiber dizayn statik hesap raporları ile tanımlı prekast segmentlerin imalat, nakliye, stoklama ve montaj metotlarına uygun hareket etmesi şartı ile prekast segmentlerde oluşabilecekçatlak ve diğer her türlü hatalarda müteahhitin uğrayacağı her türlü zarar veziyadan sorumlu olacağını kabul ve taahhüt eder. Böyle bir durumdamüteahhitin herhangi bir ihtara gerek kalmaksızın uğradığı zarar ve ziyan alt yüklenicinin alacaklarından veya teminatından karşılanmak üzere fatura edilecektir.) denildiği, davacı tarafından sunulan 14.06.2019 tarihli 25.354,18 TL tutarlı ve 27.926,29 TL tutarlı faturalar üzerinde ... donatı montaj işçiliği açıklamasının belirtildiği, kesilen faturaların iddia edildiği gibi ... montaj işçiliği şeklinde değil, ... donatı montaj işçiliği şeklinde kesilmiş olduğu, eğer ... montajı işçiliği karşılığında kesilmiş olsa idi o dönem ki piyasa koşulları gereği fatura tutarlarının çok daha üzerinde tutarların olması gerekeceği,ticari defter kayıt ve belgeleri üzerinde yapılan incelemeler neticesinde ... firmasının cari hesaptan kaynaklı olarak takip/dava tarihinde ... firmasına 1.418.650,77-TL - borçlu olduğunun kayıtlı olduğu,heyetçe asıl dava yönünden davalı ve karşı davacı ... firmasının,segmentlerde meydana gelen çatlamalar nedeniyle bir sorumluluğunu bulunmadığının tespitine göre birleşen dava yönünden davacı/karşı davalı ...firmasının - ... firmasından toplam 1.420.908,41-TL alacaklı olduğunun kanaatine varıldığı" ifade edilmiş, nitelikli hesaplamalar uzmanı bilirkişi tarafından verilen farklı görüşte ise "Sözleşme hükümlerinin yorumu, takdir ve değerlendirmesi mahkemeye ait olmaklasözleşmenin 4/k maddesi kapsamında teknik bilirkişilerce sözleşme kapsamında sorumlulukyönünden varılan sonuç da mahkeme takdirinde olacağından, dosyanın mevcutkapsamına göre zarar hesabı yapılması gerektiği yönündeki farklı görüşünün takdirinin mahkemeye ait olduğu" belirtilmiştir.Dava; sözleşme kapsamında teslim edilen ürünlerin ayıplı olduğu iddiasına dayalı ödenen bedelin iadesi ve gerçekleşen zararın tahsili talebi, birleşen dava ise sözleşme kapsamında düzenlenen ve ödenmeyen fatura bedellerinin tahsili yönünde başlatılan ilamsız takibe itirazın iptali talebine ilişkindir...... tarafından ihale edilen ... İnş. ve Tic. A.Ş.'nin yüklenicisi olduğu .....kapsamında kullanılacak olan ..... Teminine ilişkin taraflar arasında 12.09.2018 tarihli tedarik sözleşmesi imzalanmıştır.Asıl ve birleşen davada uyuşmazlık yanlar arasında imzalanan 12.09.2018 tarihli eser sözleşmesinden kaynaklandığından TBK 147/6 maddesi gereğince 5 yıllık zamanaşımı süresinin dolmamış olması nedeniyle birleşen davada davalının zamanaşımı def'i yerinde görülmemiştir.Asıl davada davacı, tedarik sözleşmesi gereğince, asıl davada davalı alt yüklenicinin teslim ettiği ürünler ile sözleşme öncesi teslim edilen numuneler arasında kalite farkı bulunduğu, teknik şartname ve projesine göre 10mm olması gereken donatının bu çaptan daha düşük imal edildiği, nervürlerin gereği gibi olmadığı, kopma mukavemetinin düşük olduğu, alt yükleniciden temin edilen malzemenin projede ön görülen standartlarda imal edilmediğinden ringlerde çatlamalar meydana geldiği iddiasında bulunmuş olup..... Mahkemesine yazılan talimat gereğince keşfen yapılan bilirkişi incelemesi ve ... Laboratuvarına talimat mahkemesi tarafından yazılan müzekkere gereğince yapılan tetkik sonucunda düzenlenmiş olan bilirkişi heyeti raporunda dava konusu tünel içi ringleri oluşturan prekast ... betonlarının içerisinde kullanılan makro sentetik fiber (...) malzemesi ile cam elyaf takviyeli polimer donatı (...) malzemesinin proje ve şartnamede istenilen nitelik ve nicelikte olup olmadığına ilişkin keşif sırasında alınan numuneler üzerinde ...'de yapılan çekme deneylerinde ortaya çıkan dayanım değerlerinin donatılardaki şekil yönünden olumsuzluklara rağmen tasarım koşullarının sağlandığının anlaşıldığı, yine dava konusu donatılar ile üretilmiş ... betonlarının şartnamede belirtilen eğilme ve basınç değerlerinin karşılayıp karşılamadığının tespiti yönünde ... laboratuvarında yapılan testler sonucunda segmentlerin testlerde istenilen dayanımı gösterdiği, ... betonlarındaki çatlakların ... donatıları kaynaklı olmadığı, segmentlerde oluşan çatlak ve kırıkların stok sahasının yumuşak ve eğimli arazi yapısı nedeniyle üst üste dizili stok halindeki segmentlerin en alt takozlarında çökme ve yan yatmadan oluştuğu, imalat sırasında karşılaşılan çatlakların yanlış yapılan uygulama sonucunda meydana geldiği bu kapsamda ayıbın yanlış yapılan uygulama nedeniyle davacı birleşen davada davalı sorumluluğunda bulunan segmentlerin tünel içerisine yerleştirme sırasında işçilik hatalarından kaynaklandığı tespit edilmiştir.Taraflar arasında imzalanan tedarik sözleşmesinin Alt Yüklenicilerin Yükümlülükleri başlıklı 4. maddesinin d bendinde "Alt yüklenici ürünü daha önce mutabık kalınan numunelerine uygun sabit kalitede ürün teslim etmeyi garanti ve taahhüt eder." e bendinde "Alt yüklenici onaylı statik hesaplı raporlarına ve onaylı donatı projelerine göre cam elyaf kompozit donatları üretecek ve ölçülenmiş ve kesme, bükme işlemleri yapılmış durumda montaja hazır halde ... atölyesine teslim etmeyi taahhüt eder." k bendinde "Alt yüklenici sözleşme konusu ürünlerden ve bu ürünlerin kullanıldığı imalatlardan sorumlu olup müteahhidin işbu sözleşmede ve sözleşme eki olarak kabul edilecek fiber dizaynlı statik hesap raporları ile tanımlı prekast segmentlerin imalat, nakliye, stoklama ve montaj metotlarına uygun hareket etmesi şartı ile prekast segmentlerde oluşabilecek çatlak ve diğer her türlü hatalarda müteahhitin uğrayacağı her türlü zarar ve ziyadan sorumlu olacağını kabul ve taahhüt eder. Böyle bir durumda müteahhit herhangi bir ihtara gerek kalmaksızın uğradığı zarar ve ziyanı alt yüklenicinin alacaklarından veya teminatından karşılanmak üzere fatura edecektir." fiyat ve ödeme koşulları başlıklı 6. maddenin d bendinde "... donatı montaj işçiliği opsiyonel olarak eklenmiş olup müteahhit bu işi yaptırıp yaptırmamakta serbesttir." teslim yeri ve nakliye başlıklı 8. maddenin b bendi "Müteahhit tarafından belirtilen yer ve/veya hazır beton santrali ile görevli ve yetkili müteahhit personeline teslim edilen söz konusu ürünler için sorumluluk alt yükleniciden müteahhide geçmiş olacaktır." şeklinde taraflarca kararlaştırıldığı görülmüştür.Asıl davada davacı yüklenici, asıl davada davalı alt yüklenici tarafından sözleşme gereği imal edilen ürünlerin donatı montaj işçiliğinin de alt yüklenici tarafından yerine getirildiği ileri sürülmüş ise de taraflar arasındaki tedarik sözleşmesinin yukarıda belirtilen hükümlerin kapsamında asıl davada davalı alt yüklenicinin ürünlerin montajına ilişkin bir sorumluluğunun bulunmadığı, davacı yüklenici tarafından sunulan 25.354,18 TL tutarlı ve 27.926,29 TL tutarlı faturaların segmentlerin montaj işçiliğine ilişkin olmayıp ... donatı işçiliği şeklinde düzenlendiği anlaşılmıştır.Tüm dosya kapsamı uyarınca asıl davada davacının 12.09.2018 tarihli tedarik sözleşmesi kapsamında asıl davada davalı alt yüklenicinin imal ederek teslim ettiği ürünlerin ayıplı olduğu iddiasının kanıtlanamamış olması nedeniyle asıl davanın reddine, birleşen davada davacı alt yüklenici tarafından tedarik sözleşmesi kapsamında birleşen davada davalıya teslim edilen ürünlere ilişkin 2018 ve 2019 yılında düzenlenen 60 adet toplam 4.515.781,60 TL tutarındaki faturaların her iki yanın ticari defterlerinde kayıtlı olduğu, birleşen davada davalı tarafından birleşen davada davacıya yapılan ödemelerin mahsubu neticesinde birleşen davada davacının takip tarihi itibariyle faturalara dayalı cari hesaptan kaynaklanan 1.420.908,41 TL alacağının bulunduğu bilirkişi incelemeleri sonucunda anlaşılmış olmakla takibe konu asıl alacak talebi yönünden varlığı ve miktarı kanıtlanan birleşen davanın kısmın kabulüne, takip tarihinden evvel birleşen davada davalının temerrüde düşürülmediği gözetilerek işlemiş faiz yönünden fazlaya ilişkin itirazın iptali talebin reddine dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.HÜKÜM
:Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;1-Asıl davanın reddine,2-a)Birleşen ..... esas sayılı davanın kısmen kabulü ile ..... esas sayılı takibe davalı itirazının 1.420.908,41 TL asıl alacak üzerinden iptali ile asıl alacağa %13,75 ve sonrasında değişen oranlarda avans faizi işletilmek suretiyle takibin devamına,b)Birleşen davada fazlaya ilişkin talebin reddine,c)Birleşen davada alacak likid bulunmadığından birleşen davada davacının icra inkar tazminatı talebinin reddine,Asıl dava yönünden;3-Alınması gereken 269,85 TL harcın peşin alınan 3.415,50 TL harçtan mahsubu ile 3.146,00 TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,4-Davalı kendisini vekille temsil ettirdiğinden 32.000,00 TL ücreti vekaletin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,5-Davalı tarafından yapılan 47,00 TL yargılama giderinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,6-Davacı tarafca yapılan yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına,7-Sarfedilmeyen gider avansının karar kesinleştiğinde taraflara iadesine,Birleşen dava yönünden;8-Birleşen davada alınması gereken 97.062,25 TL harçtan peşin alınan 18.616,98 TL harcın mahsubu ile bakiye 78.445,27 TL'nin hazineye irat kaydına,9-Birleşen davada davacı tarafından başlangıçta yatırılan 18.616,98 TL peşin harç ve 54,40 TL başvurma harcı olmak üzere toplam 18.671,38 TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,10-Birleşen dava yönünden davacı kendisini vekille temsil ettirdiğinden 185.672,87 TL ücreti vekaletin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,11-Birleşen dava yönünden davalı kendisini vekille temsil ettirdiğinden 19.288,14 TL ücreti vekaletin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,12-Birleşen davada davacı tarafından yapılan 55,00 TL tebligat, 58,50 TL müzekkere gideri ve 6.500,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere olmak üzere toplam 6.613,50 TL yargılama giderinden kabul ve red oranlarına göre 6.096,28 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, bakiyenin davacı üzerinde bırakılmasına,13-Birleşen davada davalı tarafından sarfedilen yargılama gideri bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,14-Sarfedilmeyen gider avansının karar kesinleştiğinde taraflara iadesine,Dair davacı birleşen davada davalı vekilinin ve davalı birleşen davada davacı vekilinin yüzlerine karşı, gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren yasal 2 haftalık sürede mahkememize müracaat ile.....Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf başvuru yolu açık olmak üzere oy birliği ile verilen karar açıkca okunup usulen anlatıldı.█████/2023Gerekçeli kararın yazıldığı tarih
: 09.10.2023Başkan .....Üye .....Üye .....Katip .....