Anahtar kelimeler: Giyimi Tesettür Taklitlerinin Çoklu Bayan İddiadavacı Endüstriyel Sektöründe Tespite Tekstil
T.C.
İSTANBUL1. FİKRÎ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİESAS NO
: ████████ EsasKARAR NO
: ███████DAVA KONUSU
: Endüstriyel Tasarım (Maddi Tazminat İstemli)DAVA TARİHİ
: █████/2022KARAR TARİHİ
: █████/2025Mahkememizde görülmekte bulunan Endüstriyel Tasarıma tecavüz ,tazminat ve karşı davada tasarımın hükümsüzlüğü davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
:İDDİA
:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davacı müvekkilinin tekstil sektöründe bayan tesettür giyimi alanında "..." markası ile faaliyet göstermekte olduğunu, müvekkiline ait ... tescil nolu çoklu tasarımlardan ... nolu tescilli tasarımlar ile ... tescil nolu çoklu tasarımlardan 6 nolu tescilli tasarımlarının taklitlerinin yapıldığı yönünde bilgi alması üzerine ... 4. Fikri Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi'nin ... D. İş sayılı dosyasında delil tespit talebinde bulunduklarını, Tespite konu olan adreste müvekkiline ait ... tescil numaralı çoklu tasarımlardan ... numaralı tasarım benzeri ürünlerden birer adet tespit edildiğini, tasarımın bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimde belirgin farklılıklar bulunmadığı, bu sebep ile benzer olarak algılandıkları sonucuna varılmış olduğunu, bu sebeple endüstriyel tasarım tecavüzünün varlığının tespit edildiği, davalının eylemlerinin endüstriyel tasarım tecavüzü oluşturduğu, davalı iş yerinde her ne kadar dava konusu ürünlerden birer adet bulunmuş ise de davalı yan iş yerinin toptan abiye ticareti yapması, ticari marka olarak kullandığı "..." markasının "..." sayfasında "... " ve "satışlarımız toptandır" ibarelerinin bulunmasından ve delil tespiti yapılan iş yerinin toptan satış mağazası olmasından anlaşılacağı üzere davalı yan kendisine ait olmayan tasarımlar için delil tespitlerinin önüne geçmek amacıyla toplu ürün bulundurmadığı , numune ürün üzerinden toptan satış yaptığı dilekçe ekine Ek-2 "..." markasının "..." sayfasında "..." ve "satışlarımız toptandır" ibarelerini barındıran sayfa görseli eklendiğini bu nedenle ; endüstriyel tasarıma tecavüzünün tespitine, önlenmesine ve durdurulmasına, davalı yanın haksız endüstriyel tasarım tecavüzü nedeniyle fazlaya ilişkin talep hakları saklı kalmak üzere şimdilik 1.000 TL maddi tazminat ve 20.000 TL manevi tazminatın delil tespitinin yapıldığı 10.06.2022 tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faiziyle tahsili ile kararının masrafi davalıya ait olmak üzere kamuya duyurulması için ülke çapındaki tirajı yüksek olan gazetelerden birinde yayınlanmasına, ... 4. Fikri Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi'nin ... D. İş sayılı sayılı dosyasından yapılan yargılama giderleri ile birlikte huzurdaki davanın yargılama giderleri ile ücreti vekaletin karşı yana tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.SAVUNMA
:Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Müvekkilin firmasında bulunan 2 adet ürün numune olarak tutulmakta olup delil tespitinde de görüleceği üzere sadece 1'er adet bulunduğu, müvekkilince ürünlerin üretimini ya da satışını yapılmadığı, satışının yapıldığına dair de herhangi bir bilgi belge bulunmadığını, kaldı ki davacı taraf ya da başka bir firma davacıya ait olduğu iddia edilen bu ürünlerin satışının yapıldığına dair herhangi bir fatura ya da başkaca delil ibraz edemediği bu nedenle de müvekkiline yöneltilen husumetin yerinde olmadığını, piyasada yenilik ve ayırt edicilik özelliği olmayan bir modelin tescil edilmesinin iyi niyetli bir davranış olmayıp, piyasada tekel olup haksız kazanç sağlama amacıyla yapıldığını, tasarımın korunabilmesi için "yeni" olması gerektiğini, davacının talep ettiği tazminatların hiçbir dayanağının olmadığını, ... 4 Fikri Sınai Haklar Mahkemesine sunulan ...D.iş dosyasındaki raporda ise ayrıntılı olarak beyanda bulundukları üzere; çok açık farklılık olmasına rağmen ürünlerin birbirine benzer olduğu yönünde kanaat bildirilmesinin yanlış olduğunu, davacı firmanın kötüniyetli olarak dosyaya konu ürünleri tescil ettirmek suretiyle müvekkili firmadan haksız kazanç sağlamaya çalıştığını ürünlerin çok firma tarafından üretilip piyasaya sürülen bir ürün olduğuna ilişkin görselleri de dosyaya ek olarak sundukları ve bilirkişi incelemesinde bu ürünlerin yeni ve ayırt edici olmadığının ortaya çıkacağını asıl davanın reddine karar verilmesi gerektiğini beyan etmiştir.Karşı Dava Dilekçesinden Özetle; ... tescil numarası ile...numaralı endüstriyel tasarımınların hükümsüzlüğüne karar verilmesini talep ve dava etmiştir.Davacı /karşı davalı Cevap Dilekçesinden Özetle; Davacı karşı davalının tasarımları özgün tasarımlar olup yenilik ve ayırt edicilik niteliklerine haiz tasarımlar olduğunu, karşı davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.DELİLLERİN TARTIŞILMASI VE GEREKÇE
:Dava konusu uyuşmalık; Asıl davada; davacıya ait ... nolu ETB'nin ...nolu formlarına tecavüz iddiası kapsamında eylemlerin tespiti, durdurulması, önlenmesi, SMK 151/2-a kapsamında şimdilik 1000 maddi 20.000 TL manevi tazminatın tahsili ; karşı davada; ... nolu ETB'nin ... nolu tasarımlarının hükümsüzlüğüne ilişkin olduğu anlaşılmıştır.Davanın açılmasını müteakip davacı-karşı davalı ile davalı-karşı davacının dava ve cevap dilekçeleri karşılıklı tebliğ olunmuş, dava şartları incelenmiş, ön inceleme duruşması yapılmış, duruşmada hazır olanlar sulhe teşvik olunmuş, sonuç alınamaması üzerine uyuşmazlık konuları tespit edilmiş, arabuluculuk kurumundan faydalanmak istenilmediğinden tahkikat duruşmasına devam olunmuş, arafların beyanlarında geçen deliller toplanmış, bilirkişi incelemesi yaptırılmış, HMK 184.madde kapsamında hazır olanlardan tahkikat ile ilgili beyanları sorulmuş, HMK 186. madde kapsamında ise karar duruşmasında hazır olanlardan esas ile ilgili son diyecekleri sorulmuştur.Bilirkişiler..., ..., ... tarafından düzenlenen █████/2023 tarihli bilirkişi raporunda ; ....Ltd.Şti. Vekiline ve...Ltd.Şti. Vekiline yerinde inceleme talep maili gönderildiğini, 15 Haziran 2023 tarihinde telefonla taraf vekillerinden teyit alındığını ancak bugüne kadar talebe sözlü ya da yazılı bir cevap alınamamış olduğundan mali yönden inceleme yapılamadığını,Davalı Vekili Tarafından Dosyaya Sunulan URL Adreslerinde Yapılan İncelemede;05.03.2021 tescil tarihli ... nolu tasarım açısından verilen URL adreslerinde;• ... adresinde yer alan 24.12.2020 tarihli paylaşımda,• ... adresinde yer alan 23.01.2021 tarihli paylaşımda,• ... URL adresinde yer alan 24.01.2021 tarihli paylaşımda,• ... URL adresinde yer alan 04.02.2021 tarihli paylaşımda,• ... URL adresinde yer alan 31.01.2021 tarihli paylaşımda,• ... URL adresinde yer alan 12.11.2020 tarihli paylaşımda,• ... URL adresinde yer alan 29.10.2020 tarihli paylaşımda,• ... URL adresinde yer alan 24.10.2020 tarihli paylaşımda,• ... URL adresinde yer alan 15.10.2020 tarihli paylaşımda,• ... URL adresinde yer alan 23.09.2020 tarihli paylaşımda,• ... URL adresinde yer alan 22.08.2020 tarihli paylaşımda,• ...URL adresinde yer alan 27.07.2020 tarihli paylaşımda kadın abiye elbisesinin yer aldığının tespit edildiğini,05.03.2021 tescil tarihli ... nolu tasarım açısından verilen URL adreslerinde;• ... URL adresinde yer alan 05.09.2020 tarihli paylaşımda,• ... URL adresinde yer alan 05.09.2020 tarihli paylaşımda,• ... URL adresinde yer alan 17.08.2020 tarihli paylaşımda,• ... URL adresinde yer alan 16.08.2020 tarihli paylaşımda,• ... URL adresinde yer alan 16.08.2020 tarihli paylaşımda,• ... URL adresinde yer alan 15.08.2020 tarihli paylaşımda,• ... URL adresinde yer alan 23.01.2021 tarihli paylaşımda,• ... URL adresinde yer alan 12.12.2020 tarihli paylaşımda,• ... URL adresinde yer alan 19.01.2021 tarihli paylaşımda,• ... URL adresinde yer alan 11.11.2020 tarihli paylaşımda,• ... URL adresinde yer alan 20.08.2020 tarihli paylaşımda,• ... URL adresinde yer alan 06.01.2021 tarihli paylaşımda kadın abiye elbisesinin yer aldığı tespit edilmiştir.05.03.2021 tescil tarihli ... nolu tasarım açısından verilen URL adreslerinde;• ... URL adresinde yer alan 21.09.2020 tarihli paylaşımda,• ... URL adresinde yer alan 05.02.2021 tarihli paylaşımda,• ... URL adresinde yer alan 06.02.2021 tarihli paylaşımda,• ... URL adresinde yer alan 02.02.2021 tarihli paylaşımda,• ... URL adresinde yer alan 23.01.2021 tarihli paylaşımda,• ... URL adresinde yer alan 23.12.2020 tarihli paylaşımda,• ... URL adresinde yer alan 06.10.2020 tarihli paylaşımda,• ... URL adresinde yer alan 25.09.2020 tarihli paylaşımda,• ... URL adresinde yer alan 19.09.2020 tarihli paylaşımda,• ... URL adresinde yer alan 24.08.2020 tarihli paylaşımda,• ... URL adresinde yer alan 07.11.2020 tarihli paylaşımda kadın abiye elbisesinin yer aldığının tespit edildiğini,Tasarıma tecavüz yönünden yapılan incelemede; Davacı ...Ltd. Şti tarafından 05.03.2021 tarihinde başvurusu yapılmış ve tescil edilmiş davaya konu olan ...tescil nolu Elbise tasarımı ile, ...sayılı D.İş dosyası kapsamında Davalı tarafın iş yerinde tespit edilen “...” markalı/etiketli tasarım ile keza ... numaralı Elbise tasarımı ile, ... sayılı D.İş dosyası kapsamında Davalı tarafın iş yerinde tespit edilen “....” markalı/etiketli tasarımın bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimde belirgin farklılıklar bulunmadığı, aynılık derecesinde benzer olarak algılandıkları ve iltibas oluşturabileceği kanaatine varıldığı bildirilmiştir.Tescilli tasarımların hükümsüzlüğü yönünden yapılan incelemede; Davacı ...Ltd. Şti .tarafından 05.03.2021 tarihinde başvurusu yapılmış ve tescil edilmiş, davaya konu olan ... - 5 numaralı tasarımın tescil başvuru tarihinden önce kamuya sunulmuş tasarımlar ile karşılaştırmalı olarak yapılan değerlendirmeler sonucunda yenilik ve ayırt edicilik niteliğine sahip bulunmadığı ve bu nedenle ... tescil numaralı tasarım için hükümsüzlük koşullarının oluşabileceği, ... numaralı Elbise tasarımı ile, Davalı/Karşı davacı tarafça delil olarak sunulan "...” instagram adresinde 05 Eylül 2020 tarihinde yayınlanmış olan tasarımın bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimde belirgin farklılıklar bulunduğu, hükümsüzlük koşullarının oluşmayacağı, ... numaralı tasarımın tescil başvuru tarihinden önce kamuya sunulmuş tasarımlar ile karşılaştırmalı olarak yapılan değerlendirmeler sonucunda yenilik ve ayırt edicilik niteliğine sahip bulunmadığı ve bu nedenle ... tescil numaralı tasarım için hükümsüzlük koşullarının oluşabileceği kanaatine varıldığını bildirmişlerdir.Bilirkişiler ..., ..., ...'ın █████/2023 tarihli bilirkişi EK raporlarında ;asıl dava yönünden aynı beyanlarının geçerli olduğunu, karşı dava da ... numaralı tasarımın tescil başvuru tarihinden önce kamuya sunulmuş tasarımlar ile karşılaştırmalı olarak yapılan değerlendirmeler sonucunda tasarımcının tasarımını seçenek özgürlüğü esasına dayalı olarak geliştirmediği, tasarımın yenilik ve ayırt edicilik niteliğine sahip bulunmadığı ve bu nedenle ... tescil numaralı tasarım için hükümsüzlük koşullarının oluşabileceğini ... numaralı Elbise tasarımı ile, Davalı/Karşı davacı tarafça delil olarak sunulan linkler/ instagram adreslerinde yayınlanmış olan tasarımların bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimde belirgin farklılıklar bulunduğu, genel görünümde karıştırılma ihtimali bulunmadığı, benzer olarak algılanmadıkları, bu nedenle Davacı/Karşı Davalı yana ait ... tescil nolu tasarım için hükümsüzlük koşullarının oluşmadığı, ... numaralı tasarımın tescil başvuru tarihinden önce kamuya sunulmuş tasarımlar ile karşılaştırmalı olarak yapılan değerlendirmeler sonucunda yenilik ve ayırt edicilik niteliğine sahip bulunmadığı ve bu nedenle ... tescil numaralı tasarım için hükümsüzlük koşullarının oluşabileceği kanaatine varıldığı yönünde görüş ve kanaatlerini bildirmişlerdir.İkinci bilirkişi heyeti Bilirkişiler ..., ...., ... tarafından düzenlenen █████/2024 Tarihli Bilirkişi Raporunda özetle; ASIL DAVADA ; ... numaralı tasarım tescili ile karşı tarafa ait ürün arasında bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimde belirgin farklılıklar bulunmadığı, bu sebep ile benzer olarak algılandıkları, ... numaralı tasarım tescili ile karşı tarafa ait ürün arasında bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimde belirgin farklılıklar bulunmadığı, bu sebep ile benzer olarak algılandıkları bildirilmiştir.KARŞI DAVADA ; Davacı / Karşı Davalı tarafa ait ... numaralı tasarım tescillerinin başvuru tarihi olan 05.03.2021 tarihinden önce kamuya sunulduğu ve koruma şartı olan yenilik ve ayırt edici nitelik özelliklerine sahip OLMADIĞI, Davacı / Karşı Davalı tarafa ait ... numaralı tasarım tescilinin başvuru tarihi olan 03.02.2021 tarihinden önce kamuya sunulduğu ve koruma şartı olan yenilik ve ayırt edici nitelik özelliklerine sahip OLMADIĞI, Mali yönden yapılan incelemede ise Mahkemece bir tazminata hükmedilecekse tazminat miktarının, TBK m. 50, 51 uyarınca, tayin ve takdirinin mahkemeye ait olduğu yönünde görüş ve kanatlerini bildirmişlerdir.Bilirkişiler ..., ..., ...'nın █████/2024 Tarihli Bilirkişi EK Raporlarında; karşı davada hükümsüzlüğü talep edilen ... numaralı tasarım tescillerinin başvuru tarihi olan 05.03.2021 tarihinden önce kamuya sunulduğu ve koruma şartı olan yenilik ve ayırt edici nitelik özelliklerine sahip olmadığının tespit edildiğini bildirmişlerdir. Davacı / Karşı Davalı tarafa ait ... numaralı tasarım tescilinin başvuru tarihi olan 03.02.2021 tarihinden önce kamuya sunulduğu ve koruma şartı olan yenilik ve ayırt edici nitelik özelliklerine sahip OLMADIĞI hususu da son ek raporda bildirilmiştir.YASAL MEVZUAT6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu’nun “Yenilik ve ayırt edicilik” başlıklı 56. maddesi uyarınca; “(1) Tasarım yeni ve ayırt edici niteliğe sahip olması şartıyla bu Kanunla sağlanan haklar kapsamında korunur.” Yine 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu’nun 56/4. maddesine göre ise; “Bir tasarımın aynısı;a) Tescilli tasarım için başvuru veya rüçhan tarihinden önce,b) Tescilsiz tasarım için tasarımın kamuya ilk sunulduğu tarihten önce,dünyanın herhangi bir yerinde kamuya sunulmamış ise o tasarım yeni kabul edilir. Tasarımlar sadece küçük ayrıntılarda farklılık gösteriyorsa aynı kabul edilir.”6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu’nun 56/5. maddesi ise “Bir tasarımın bilgilenmiş kullanıcı üzerinde bıraktığı genel izlenim;a) Tescilli tasarım için başvuru veya rüçhan tarihinden önce,b) Tescilsiz tasarım için tasarımın kamuya ilk sunulduğu tarihten önce,kamuya sunulmuş herhangi bir tasarımın aynı kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimden farklı ise bu tasarımın ayırt edici niteliğe sahip olduğu kabul edilir.” hükmünü içermektedir.Tasarımların ayırt edicilik incelemesinde EUIPO kararlarında da uygulanan kriterlere göre inceleme aşağıdaki dört adımda yapılır.Bunlar;• ilgili ürün sektörü tespiti,• ürünün bilgilenmiş kullanıcısının bilgi ve dikkat derecesi,• ilgili üründe tasarımcının tasarımı geliştirmede özgürlüğü,•tasarımların kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenim karşılaştırması sonucu Gerçekleştirilmektedir.Toplanan deliller, 4.FSHHM'nin... diş sayılı dosyasında yapılan tespit ve düzenlenen rapor kapsamına göre davalı işyerinde davacının ürünleri ile benzer nitelikte ... nolu ETB'nin ... nolu formları ile benzer ürün tespit edilmiş olması üzerine davacının bu tasarımlara dayanarak tecavüz istemli olarak dava açtığı, celp edilen tasarım tescil dosyasına göre; hükümsüzlüğü talep edilen ... ETB nin Asıl davada tecavüze konu olan ...nolu çoklu tasarımın ... adına 5.3.2021 tarihinde başvurusunun yapıldığı ve aynı tarihte tescil edildiği, keza hükümsüzlük istemine konu tasarımların ise tecavüze dayanak ... ETB nin ... nolu formları ile birlikte aynı zamanda 6 nolu formunda hükümsüzlüğü istemiyle açıldığı , Bilirkişiler ..., ..., ... tarafından düzenlenen 24.6.2024 havale tarihli raporda tüm tasarımlar için yeniliği kaldıran görsellerin ve kamuya arz tarihlerinin denetime uygun olarak ve karşılaştırmalı olarak incelendiği ve HMK 266 Madde kapsamında aynı heyetin ek raporununda HMK 266 madde kapsamında alanında uzman tasarımcı bilirkişilerce incelenmek suretiyle hazırlandığından mahkememizce son alınan ek rapor HMK 266 madde kapsamında denetim ve hüküm kurmaya elverişli olarak hazırlandığından ; karşı davada Davalı adına tescilli ... ETB sinin ... nolu formlarının tasarım tescillerinin başvuru tarihlerinden önce kamuya sunulduğu ve koruma şartı olan yenilik ve ayırt edici nitelik özelliklerine sahip olmadığı yönündeki bilirkişi görüşü hükme dayanak alınarak tasarımların HÜKÜMSÜZLÜĞÜNE, Kararın kesinleşmesini müteakip kesinleşmiş karar örneğinin ilgili sicile işlenmek üzere Türk Patent ve Marka Kurumuna gönderilmesine karar verilmesi gerekmiştir.Asıl dava da ise davacı tecavüz istemine konu olan ... ETB ye( ...Nolu formlara yönelik ihlal iddiasıyla) dayalı olarak tecavüz istemli dava açmış ise de; Bilindiği üzere tasarımın hükümsüzlüğüne karar verilmesi halinde, kararın sonuçları geçmişe etkili olacağından ,tasarım tesciline hukuki bakımdan bu kanunla sağlanan koruma, hükümsüzlük kapsamında doğmamış sayılacağından asıl davada tecavüz ve tazminat şartları oluşmadığından asıl davanın reddine karar verilerek yukarda açıklanan gerekçe kapsamına göre aşağıdaki şekilde hüküm oluşturmak gerekmiştir.HÜKÜM
:I-ASIL DAVANIN REDDİNE,a-615,40 TL ilam harcının, peşin harçtan mahsubu ile eksik kalan 256,77 TL harcın davacıdan tahsiline,b-Reddedilen maddi tazminat talebi yönünden, Avukatlık ücret tarifesi uyarınca 1.000 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak, davalıya verilmesine,c-Reddedilen manevi tazminat talebi yönünden Avukatlık ücret tarifesi uyarınca 20.000 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak alınarak davalıya verilmesine,d-Reddedilen tecavüzün tespiti talebi yönünden Avukatlık ücret tarifesi uyarınca 40.000 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak alınarak davalıya verilmesine,e-Davacı tarafın yapmış olduğu yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,f-Taraflarca fazla yatırılan gider avansının hüküm kesinleştiğinde ve talebi halinde iadesine,II-KARŞI DAVANIN KABULÜNE,a- Davalı adına tescilli ... ETB sinin ...,nolu formlarının yeni ve ayırt edici olmadığı gözetilerek HÜKÜMSÜZLÜĞÜNE, Kararın kesinleşmesini müteakip kesinleşmiş karar örneğinin ilgili sicile işlenmek üzere Türk Patent ve Marka Kurumuna gönderilmesine,( 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu'nun 79/4.maddesi uyarınca )b- 615,40 TL ilam harcının dava açılırken yatırılmamış olduğu anlaşılmakla, davalıdan tahsil edilerek hazineye irat kaydına,c- Hükümsüzlük isteminin kabulü yönünden, Avukatlık ücret tarifesi uyarınca 40.000 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,d-Davacı tarafın yargılama giderlerinden olan 358,63 TL Peşin harç, 80,70 TL başvuru harcı, 75 TL tebligat ve müzekkere masrafı, 3000 TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 3.514,33 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak, davacıya verilmesine,e-Taraflarca fazla yatırılan gider avansının hüküm kesinleştiğinde ve talebi halinde iadesine,Dair karar davacı-karşı davalı ve davalı-karşı davacı vekilinin yüzüne karşı , gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 HAFTA içerisinde İstanbul bölge adliye mahkemesi nezdinde İSTİNAF YASA yolu açık olmak üzere karar verilip tefhim kılındı, hazır olanlara duruşma zaptından örnek verildi. █████/2025Katip ...¸Hakim ...¸