Anahtar kelimeler: Havuz Otelin Darlığından İstemli İleriye Yoğunluğu Ötürü İşleteni İlamına Dinlenildikten
MAHKEMESİ :Ticaret Mahkemesi
SAYISI
: ███████ Esas, ████████ KararTaraflar arasındaki alacak davasının bozma ilamına uyularak yapılan yargılaması sonucunda Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiştir.Mahkeme kararı, Yargıtayca duruşma istemli olarak davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildi. Duruşma için belirlenen 20.02.2024 günü hazır bulunan davacı şirket vekili Avukat ... ile davalı şirket yetkilisi ... dinlenildikten sonra duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakıldı. Tetkik hakimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip, gereği düşünüldü.I. DAVADavacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin sahibi ve işleteni olduğu otelin havuz aydınlatma ampulü olarak kullanılmak üzere davalının teklifinde belirttiği malların teslimi ile malların teknik özellikleri ve bu özelliklerle ilgili gerekebilecek diğer montaj malzemelerinin konfigürasyonu konusunda taraflar arasında sözleşme imzalandığını, ancak teslim edilen malların sözleşmede belirtilen standartlarda olmadığını ve istenilen faydayı vermediğini, davalıya durumu ilettiklerini, mahkeme aracılığıyla yapılan tespit sonucu müvekkilinin işçilik ve malzeme bedeli olarak 103.880,70 euro zarara uğradığının anlaşıldığını, davalının yapılan görüşmelerde ayıbı kabul ederek üretici firma ile görüştüğünü belirtip zaman istediğini belirterek sözleşme bedeli 100.880,70 euro ile montaj-demontaj bedeli 3.000,00 euronun davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.II. CEVAPDavalı vekili cevap dilekçesinde; müvekkilinin sözleşme konusu lambaları sözleşmeye uygun vasıfla ve eksiksiz olarak teslim ettiğini, sözleşmenin 2.1 maddesinde lambaların yerine montaj edilirken davacının kullanacağı montaj malzemelerinin lambalara uygun olup olmadığı konusunda müvekkilinin kontrolörlük hizmeti vereceğinin öngörüldüğünü, davacının adaptör ve montaj hizmetlerini kendisinin karşıladığını, zaten bu konularda müvekkilinin sorumlu olmadığının sözleşmede açıkça düzenlendiğini, davacının sözleşmede belirtilen danışmanlık hizmetini almadığını, öte yandan davacının lambaları teslim aldıktan (10) ay sonra müvekkiline başvurduğunu, müşteri memnuniyeti çerçevesinde arızalı lambaların gümrük vb. masrafların karşılanması halinde değiştirileceği yönündeki üretici firma teklifinin davacı yanca kabul edilmediği, tek taraflı olarak yapılan tespiti kabul etmediklerini, sözleşmede lambaların üretim hatalarına karşı öngörülen (2) yıllık sürenin de geçtiğini, lambalardaki arızanın üretim hatasından kaynaklandığını bildirerek davanın reddini istemiştir.III. MAHKEME KARARLARI, BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİA. Mahkemece Verilen (İlk) KararMahkemece 05.03.2012 tarih ve ████████ E., ███████ K. sayılı kararı ile davanın kabulüne davalının sorumluluğunun malı satmakla son bulmadığı, sözleşmede davalının şantiyede montaj uygulamalarını gösterip kontrolünü yapacağı hükmünün yer aldığı, ürünlerin arızalı olup olmadığı konusunda niza olmayıp teslimat ücretleri mukabilinde ürünlerin ücretsiz değiştirileceği yönünde davalı beyanları bulunduğu, lambalardaki kondansatör patlamalarının tasarım hatasından kaynaklandığı, davacının talebinde haklı olduğu gerekçeleriyle davanın kabulüne karar verilmiş, davalı vekilince temyiz edilmiştir.B. (Birinci) Bozma KararıYargıtay ( Kapatılan) 19. Hukuk Dairesi'nin 12.09.2013 tarih ve ██████████ E., ██████████ K. sayılı kararıyla uyuşmazlığın ayıplı mal satışından mı yoksa sözleşmede kararlaştırılandan farklı bir malın teslim edilip edilmediğinden mi kaynaklandığı noktaları üzerinde durularak, varılacak sonuca göre oluşturulacak yeni bir uzman bilirkişi kurulundan davalı vekilinin itirazlarını da karşılayacak şekilde yeni bir bilirkişi raporu alınması gereğine işaret edilerek bozulmuştur.C. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen KararMahkemenin 23.12.2015 tarih, ███████ E. ve ████████ K. sayılı kararı ile davalının sözleşme ile davacıya sunduğu hizmette malı satmakla sorumluluğunun sona ermediği, kullanılan malzemelerin bilirkişilerce değerlendirilmesinde de malın ayıplı olduğunun tespit edildiği ve davalının da dolayısıyla sorumluluğu dahilinde bulunduğu gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiş, davalı vekilince temyiz edilmiştir.D. (İkinci) Bozma KararıYargıtay ( Kapatılan) 19. Hukuk Dairesinin 12.12.2016 tarih, █████████ E., ██████████ K. sayılı kararıyla davalı vekilinin sair temyiz itirazlarının reddine, taraflar arasındaki protokolde Tayvan malı aydınlatıcı ekipmanlarının satışı kararlaştırıldığı halde davacıya teslim edilen malların protokolde belirtildiği gibi Tayvan malı olmadığının dosya içeriğinden anlaşıldığı, somut olayda aliud teslimin (sözleşmede kararlaştırılandan farklı mal teslimi) söz konusu olduğu, davanın kabulü bu gerekçelerle sonuç itibarıyla doğru ise de mahkemece mal bedellerinin davacıya iadesine karar verilmekle birlikte davacının elinde bulunan malların birlikte ifa kuralı gereği iadesine karar verilmemesinin hatalı olduğu gerekçesi ile bozulmuştur.E.Karar Düzeltme KararıYargıtay ( Kapatılan) 19. Hukuk Dairesi'nin 02.10.2018 tarih, █████████ E., █████████ K. sayılı kararı ile Mahkemece bozma ilamına uyulmasına karar verilerek yargılama yapılmış ise de bozma ilamının gerekleri yerine getirilmediği, bozma ilamından sonra alınan bilirkişi raporunda davalının önceki bilirkişi raporuna itirazları karşılanmadan önceki bilirkişi tarafından yapılan hesaplamaların aynen benimsendiği ve ayrıca ihtilafın ayıplı mal teslimi mi yoksa sözleşmede kararlaştırılandan farklı mal tesliminden (aliud teslimden) mi kaynaklandığı hususunda yeterli inceleme yapılmadığı, bu durumda temyiz incelemesine konu yerel mahkeme kararının uyulan bozma kararı gereğince gerekli inceleme yapılmadığı gerekçesiyle bozulması gerekirken, davalının sair temyiz itirazlarının reddi ve dosya kapsamındaki bilirkişi raporlarından somut olayda aluid teslim olduğunun tam olarak anlaşılamadığı halde Dairece bu şekilde bir tespit yapılmasının da doğru olmadığı gerekçesi ile davalı vekilinin karar düzeltme talebinin kabulü ile Dairenin 12.12.2016 tarihli ve █████████ -██████████ E.-K. sayılı bozma kararının kaldırılarak yerel mahkeme kararının açıklanan bu nedenlerle bozulmasına karar verilmiştir.C. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen KararMahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dava konusu ürünlerin sözleşmede kararlaştırılan ürünler olmadığı, ürünlerin menşeinin hiç tereddütsüz Çin olduğu, armatürlerin üzerinde ve ambalaj kutularında bu armatürlerin marka, model, yapım yeri gibi imalat özelliği ile ilgili hiçbir bilgi olmadığı, iddia edildiği gibi bu armatürlerin Yüksek Teknoloji ürünü olmadığı, armatürlerin sözleşmede belirlenen markada teslim edilmedikleri, mevcut halleri ile kullanılacak durumda olmadıkları belirlenmiş olup, bu tespitler uyarınca taraflar arasındaki somut olayda aliud teslim (sözleşmede kararlaştırılandan farklı mal teslimi) söz konusu olduğu gerekçesi ile, davanın kabulü ile ürünlerin bedelinin ve montaj bedelinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine ve davacının elinde bulunan malların birlikte ifa kuralı gereği iadesine karar verilmiştir.IV. TEMYİZA. Temyiz Yoluna BaşvuranlarMahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.B. Temyiz SebepleriDavalı vekili temyiz dilekçesinde özetle; yerel mahkemenin dava başlangıcından beri belirttiği ve en son 04.10.2019 tarihli ara kararında da ısrarla altını çizdiği “özellikle havuz aydınlatmaları konusunda uzman bir bilirkişiden oluşturulacak 3 bilirkişi atanarak…” bilirkişi heyetinin oluşturulması talebinin yerine getirilmediğini, bilirkişi heyetinin davaya esas sözleşmeyi tahrif ederek raporlarını bu tahrifata dayanarak yanlış bilgilerle oluşturduğu, sözleşmede yazılı olan ürünlerin “ ATX-USA LED & Taiwan CHIP “ olmasına rağmen bilirkişilerin raporlarında LED ibaresini çıkarmak ve AMPUL ibaresini ilave etmek suretiyle “ATX-USA&Taiwan chip Ampul” olarak belirttiklerini, bu tahrifata dayanarak da Ampul’lerin Çin menşeili olmasının sözleşmeye uygun olmadığını açıkladıklarını, halbuki satışa konu ürünün “LED PAR56 AMPUL” olduğunu, bahsedilen LED ve CHIP'in ise içeriğindeki komponentler olduğunu, Mahkemece sözleşmenin bizzat incelenmediğini, bozma ilamının gereğinin yerine getirilmediğini, davanın zamanaşımı sebebiyle reddi gerektiğini, malda ayıp bulunmadığını, kaldı ki süresi içinde ayıp ihbarında bulunulmadığını, müvekkilinin garanti sorumluluğunun da iki yılla sınırlı olduğunu, davacı tarafça kullanım kılavuzuna aykırı hareket edildiğini, bilirkişi kurul raporunda dava konusu led lambalarının laboratuar ortamında incelenerek ve gerekirse fotoğraflandırılmak suretiyle bir rapor hazırlanması gerekirken sayın bilirkişilerin eski raporları doğrultusunda ve müvekkili şirketle çalışmayan kişilerle davacı arasındaki yazışmalara istinaden rapor hazırlandığını, dava konusu sözleşmenin bir alım satım sözleşmesi olduğunu, bilirkişilerin sonradan verdikleri ek raporlarında bunu istisna sözleşmesi olarak değerlendirip rapor tanzim etmelerinin sözleşme serbestisi ilkesine de aykırı olduğunu, sözleşmede açıkça müvekkili şirketin montajdan sorumlu olmadığının belirtildiğini, sözleşmede müvekkili şirketin garanti kapsamında davacı tarafa 2 yıl geçerli teminat mektubu verdiğini, davacı tarafın söz konusu mektubu kendi rızası ile ve dava konusu led lambalarında herhangi bir eksiklik ve ayıp tespit etmediğinden müvekkili şirkete geri verdiğini, bu hususun dahi tek başına müvekkili şirketin haklılığını ortaya koymakta olduğunu, ATX-USA'nin bir LED, Taiwan'ın da CHIP markası olduğunu, ampullerin Çin menşeili olmasının kesinlikle sözleşmeye aykırılık teşkil etmediğini, teslim edilen ürünlerin sözleşmedeki ürünler olduğunu, şebeke gerilimi, montajın kime yaptırıldığı gibi hususların araştırılmadığını ileri sürerek kararın bozulmasını istemiştir.C. Gerekçe1. Uyuşmazlık ve Hukuki NitelendirmeDava, ticari satım sözleşmesine aykırılık iddiasına dayalı tazminat istemine ilişkindir.2. İlgili Hukuk6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu 209 ncu madde ve devamı.3. Değerlendirme1.Taraflar arasında akdedilen satım sözleşmesinde 2.2 nci maddede sözleşmeye konu havuz aydınlatma malzemelerinin evsafı ''Tip: RGB-Renkli, Marka AXT-USA LED & Taiwan chip'', yine ''Tip:Beyaz, Marka AXT-USA LED & Taiwan chip'' olarak belirtilmiştir. Belirtilen markalar sözleşmeye konu ampullerin bileşenleri olan led ve chıp'e ilişkin olup bu bileşenlerin hangi ülkede üretilmiş mallar olacağına dair bir taahhüt içermektedir. Dolayısıyla bilirkişi tarafından bu markaların ampule ilişkin olduğu kabul edilerek varılan sonuç isabetli değildir.2.Mahkemece elektrik ve elektronik mühendislerinden oluşturulacak yeni bir bilirkişi heyetinden rapor alınarak davaya konu ampullerin içinde bulunan led ve chıp'ın incelenerek menşeinin tespit edilmesi; yapılan tespitte bu bileşenlerin sözleşmede kararlaştırılandan farklı menşeili olduğunun tespiti halinde aliud teslimin söz konusu olduğunun kabulü; bileşenler sözleşmede kararlaştırılan şekilde olmakla birlikte ürünlerden beklenen kalite standartının bulunup bulunmadığının denetlenmesi ve bulunmadığının belirlenmesi halinde ise ayıplı mal tesliminin bulunduğu kabul edilerek ayıba ilişkin hükümlerin uygulanması gerekirken yetersiz bilirkişi raporu esas alınarak davanın kabulüne karar verilmesi doğru olmamış, hükmün temyiz eden davalı yararına bozulması gerekmiştir.V. KARARAçıklanan sebeplerle;1.Mahkeme kararının BOZULMASINA,Bozma sebebine göre davalı vekilinin diğer temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik yer olmadığına,Peşin alınan temyiz karar harcının istek halinde ilgiliye iadesine,Dosyanın Mahkemesine gönderilmesine,22.02.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.