hisseye bam konkordato konkordatodan karşiyaka iik yazim aşnin ila ortaklarının

Anahtar kelimeler: Hisseye Bam Konkordato Konkordatodan Karşiyaka İik Yazim Aşnin İla Ortaklarının

T.C.

İZMİR

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

17. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO

: ████████

KARAR NO

: ████████

KARAR TARİHİ

: █████/2025

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ

: KARŞIYAKA ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ

: █████/2025

NUMARASI

: ████████ Esas 2025/8 Karar

DAVANIN KONUSU

: Konkordato (Adi Konkordatodan Kaynaklanan (İİK 285 İla 308/h))

BAM KARAR TARİHİ

: █████/2025

KARAR YAZIM TARİHİ

: █████/2025

Davacılar vekili tarafından yukarıda belirtilen karara karşı istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 352. maddesi uyarınca yapılan ön inceleme sonucu eksiklik bulunmadığı anlaşılmakla; inceleme aşamasına geçildi. İncelemenin dosya üzerinde yapılmasına karar verildikten sonra dosya incelendi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

: Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkillerinden ... A.Ş.nin ortaklarının %50,50 hisseye sahip müvekkili ... ve %49,50 hisseye sahip müvekkili ... olduklarını, keza müvekkili ... A.Ş.nin ortaklarının %50 şer hisseye sahip müvekkilleri ... ve ... olduklarını, müvekkili şirketlerin uzun yıllar boyunca yüksek kapasite ile çalıştığını, ancak ülkenin ekonomik ve finans yönünden sıkıntıya düşmesi, inşaat sektöründeki darboğaz ve dünya genelindeki likidite sıkıntısı nedeniyle müvekkili şirketlerin ödeme güçlüğüne düştüklerini, sonrasında müvekkili şirketler aleyhinde yapılan/yapılacak icra takiplerinden dolayı borca batık duruma gelebileceğini ve dolayısıyla şirketin faaliyetlerini devam ettirebilmek için konkordato yoluna başvurmak zorunda kaldığını, yasada öngörülen konkordato ön projesi, makul güvence raporunun ve diğer belgelerin düzenlenip sunulduğunu, müvekkilleri ... ve ...'ın şirket borçlarından dolayı müteselsil kefil ve ipotek veren sorumlusu olduklarını, müvekkillerinin faaliyetlerine devam ettirebilmesi ve konkordatonun başarılı olabilmesi için şirketlerin ve ortaklarının malvarlığının korunması gerektiğini bildirerek, İİK'nun 287.maddesi gereğince 3 aylık geçici mühlet kararı verilmesine, geçici mühlet neticesinde İİK'nun 289.maddesi gereğince 1 yıllık kesin mühlet kararı verilmesine, yargılama sonucunda İİK'nın 305 ve devamı maddeleri gereğince konkordatonun tasdikine karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

: Müdahiller/vekilleri dilekçeleri ve duruşmadaki beyanları ile; konkordato talebinin reddine ve tüm tedbirlerin kaldırılmasına karar verilmesini bildirmişlerdir. talep etmiştir.

MAHKEMECE

: "...,Talep, İİK'nun 285 vd. maddeleri uyarınca açılan konkordato istemine ilişkindir.

Konkordato, tacir yahut gerçek veya tüzel kişi bir borçlunun, borçlarını ödeme şekliyle ilgili yaptığı teklifin, kanunda öngörülen çoğunlukla alacaklılar tarafından kabul edilmesi ve yetkili mahkeme tarafından tasdik edilmesi sonucunda, borçlunun tüm adi borçlarını ödeyebileceği koşullar göz önüne alınarak, kararlaştırılan sürede ve/veya miktarda ödemesini mümkün kılan bir hukuki müessesedir.

2004 sayılı İİK'nun 289.maddesine göre;

"Mahkeme, kesin mühlet hakkındaki kararını geçici mühlet içinde verir.

Kesin mühlet hakkında bir karar verilebilmesi için, mahkeme borçluyu ve varsa konkordato talep eden alacaklıyı duruşmaya davet eder. Geçici komiser, duruşmadan önce yazılı raporunu sunar ve mahkemece gerekli görülürse, beyanı alınmak üzere duruşmada hazır bulunur. Mahkeme yapacağı değerlendirmede, itiraz eden alacaklıların dilekçelerinde ileri sürdükleri itiraz sebeplerini de dikkate alır.

Konkordatonun başarıya ulaşmasının mümkün olduğunun anlaşılması hâlinde borçluya bir yıllık kesin mühlet verilir. Bu kararla birlikte mahkeme, yeni bir görevlendirme yapılmasını gerektiren bir durum olmadığı takdirde geçici komiser veya komiserlerin görevine devam etmesine karar verir ve dosyayı komisere tevdi eder.

Mahkemece, kesin mühlet kararıyla beraber veya kesin mühlet içinde uygun görülecek bir zamanda yedi alacaklıyı geçmemek, herhangi bir ücret takdir edilmemek ve tek sayıda olmak kaydıyla ayrıca bir alacaklılar kurulu oluşturulabilir. Bu durumda alacakları, hukuki nitelik itibarıyla birbirinden farklı olan alacaklı sınıfları ve varsa rehinli alacaklılar, alacaklılar kurulunda hakkaniyete uygun şekilde temsil edilir. Alacaklılar kurulu oluşturulurken komiserin de görüşü alınır. Alacaklılar kurulu her ay en az bir kere toplanır ve hazır bulunanların oy çokluğuyla karar alır. Komiser bu toplantıda hazır bulunarak alınan kararları toplantıya katılanların imzasını almak suretiyle tutanağa bağlar. Alacaklı sayısı, alacak miktarı ve alacakların çeşitliliği dikkate alınarak alacaklılar kurulunun zorunlu olarak oluşturulacağı hâller ile alacaklılar kuruluna ilişkin diğer hususlar Adalet Bakanlığınca yürürlüğe konulan yönetmelikte gösterilir.

Güçlük arz eden özel durumlarda kesin mühlet, komiserin bu durumu açıklayan gerekçeli raporu ve talebi üzerine mahkemece altı aya kadar uzatılabilir. Borçlu da bu fıkra uyarınca uzatma talebinde bulunabilir; bu takdirde komiserin de görüşü alınır. Her iki hâlde de uzatma talebi kesin mühletin sonra ermesinden önce yapılır ve uzatma kararı vermeden önce, varsa alacaklılar kurulunun da görüşü alınır.

Kesin mühlet verilmesine, kesin mühletin uzatılmasına ve kesin mühletin kaldırılarak konkordato talebinin reddine ilişkin kararlar, 288 inci madde uyarınca ilân edilir ve ilgili yerlere bildirilir."

Konkordatonun mahkemede incelenmesi başlıklı 304/1. Maddesi:

"(Değişik

:28/2/2018-███████ md.) Komiserin gerekçeli raporunu ve dosyayı tevdi alan mahkeme, konkordato hakkında karar vermek üzere yargılamaya başlar. Mahkeme, komiseri dinledikten sonra kısa bir zamanda ve her hâlde kesin mühlet içinde kararını vermek zorundadır. Karar vermek için tayin olunan duruşma günü, 288 inci madde uyarınca ilân edilir. İtiraz edenlerin, itiraz sebeplerini duruşma gününden en az üç gün önce yazılı olarak bildirmek kaydıyla duruşmada hazır bulunabilecekleri de ilâna yazılır." hükmüne yer verilmiştir. Bu sayede "alacaklılar itirazlarıyla ya konkordatonun tasdikine engel olmayı ya da konkordato şartlarının kendileri açısından düzeltilmesini isteyebileceklerdir.

İİK'nın 286/1.a maddesinde "borçlunun talebiyle birlikte borçlarını hangi oranda veya vadede ödeyeceğini, bu kapsamda alacaklıların alacaklarından hangi oranda vazgeçmiş olacaklarını, ödemelerin yapılması için borçlunun mevcut mallarını satıp satmayacağını, borçlunun faaliyetine devam edebilmesi ve alacaklılara ödemelerini yapabilmesi için gerekli mali kaynağın sermaye artırımı veya kredi temini yoluyla yahut başka yöntem kullanılarak sağlanacağını gösteren ön proje ibraz etmesi" gerektiği ifade edilmiştir. Konkordatonun amacı borçluyu borçlarından ve eğer iflas şartlarını taşıyorsa muhtemel bir iflastan kurtarmak, alacaklıların da belirli bir vadede ve/veya indirimle alacaklarını tahsil etmelerini sağlamaktır. Bu yapılırken özellikle alacaklıların sürece dahil edilmesi, alacaklıların, komiserin ve mahkemenin katılımı ile nihai projenin oluşturulması ve konkordatonun başarıya ulaşması için iş birliğine gidilmesi gerekir. Projenin başarıya ulaşıp ulaşmayacağı ve kayıtlarla uygun olup olmadığının değerlendirilebilmesi yönünden, borçlunun faaliyetine devam edebilmesi ve alacaklılara ödemelerini yapabilmesi için mali kaynağın nasıl sağlanacağı net bir şekilde açıklanmalıdır. Borçlunun faaliyetine devam edebilmesi ve ödemelerini yapabilmesi ile konkordato amacına ulaşacaktır.

İİK 287.maddesinde, borçlunun iyileşmesi ve konkordatonun tasdiki ihtimalinin "konkordatonun başarı şansı" kavramı altında ifade edilmiştir. İİK 289. maddesinde, konkordatonun başarıya ulaşmasının mümkün olduğunun anlaşılması halinde borçluya 1 yıllık kesin mühlet verileceği düzenlenmiştir. Kanunun kesin mühlet kararı verebilmesi için "konkordatonun başarıya ulaşmasının mümkün olması" ifadesinden maksat, borçlunun mali durumunun konkordato talep anından daha iyi bir durumda olması, dolayısıyla teklif edilen konkordatonun tasdik edilebileceği hususunda mahkemece kanaat oluşmasıdır. Borçlunun durumu, malvarlığı gelirleri ve taahhütlerini yerine getirmesine engel olan nedenler gözetilerek, objektif verilere göre konkordato başarı olasılığı hakim tarafından belirlenecektir.

İsv. İİK'da da konkordato mühletinin amaçlarından biri olarak "borçlunun iyileşmesi" kavramına yer verilmiştir. İyileşmeden söz edilebilmesi açısından bilançosal bir iyileşme yeterli olmayıp, yapısal (gerçek) bir iyileşmenin varlığı aranmalıdır. Bu sebeple konkordato talebi, sadece zaman kazanmaya yönelik bir talep olmayıp sürekli ve kalıcı bir iyileşme olasılığını konkordato projesi yardımıyla inanılır kılmalıdır. Bu nedenle ön proje sadece dilek ve temenniler içeren soyut bir belge olarak anlaşılmamalı, mahkeme tarafından kesin mühlet verilebilmesi için ön projenin nasıl başarılı olacağı açıklanmalıdır (Selçuk Öztek/Ali Cem Budak/Müjgan Tunç Yücel/Serdar Kale/Bilgehan Yeşilova:Yeni Konkordato Hukuku, 2. Baskı, s.187).

Bu çerçevede, konkordato komiser heyetinin █████/2024 havale tarihli raporunda özetle; heyetlerinin süreçte görevine devam ederken, borçluların haftalık hesap dökümlerinin incelendiği, █████/2024 ve bilhassa █████/2024 tarihinde davacı ... A.Ş. ile ortakları ... ve ...'ın incelenen banka dökümleri neticesinde davacı şirketten ortak şahıslara para aktarıldığı, bilhassa diğer davacı ... hesabına ortağı olduğu şirketten (yaklaşık 600.000,00 TL) para aktarıldığı, ayrıca bir şirketten makine bedeli açıklaması ile ...'a ödemeler (5.900.000 TL) geldiğinin görüldüğü, bu ödemelerin ... Şti.'den gelen 26-27.12.2024 tarihli toplam 5.490.000,00TL nin makine bedeli açıklamalı olduğu, 19.11.2024 tarihinde gene nakliye bedeli olarak ... hesabına 250.000TL gönderildiği, bu sürelerin mühlet içerisinde kaldığı ve tüm bu emareler ışığında davacıya gönderilen bu bedellerin karşılığında davacı şirketlere ait malların satış bedeli olabileceğinin düşünüldüğü, bu bedellerden davacı ...'ın eşi olan dava dışı ...'a ... T.A.S.//... ****-.../... Mobil EFT açıklaması ile 1.180.000-TL para gönderdiği, 26.12.2024 tarihinde gelen bu bedelin tamamının aynı gün ... adlı şahsa borç iadesi açıklamasıyla gönderildiği, 1.200.000 TL gelen bu bedelin tamamının aynı gün .../... Mobil EFT BORÇ İADESİ açıklamasıyla gönderildiği 26-27 Aralık 2024 de 401.203,61TL ve 790.000,00 TL nakit çekildiğinin görüldüğü, bu hareketlerin olağan dışı olduğu tespit edilerek açıklama istendiği, 27 ve 28 Aralıktaki açıklama taleplerine yanıt verilmediği gibi şirket yetkililerine halen ulaşılamadığı, hafta sonu bitimi derhal sabah saat 9 itibariyle 30.12.2024 de şirket ve kişi hesaplarının olduğu ... bankası Girne Bulvarı ve ... Bankası Konak şubelerine talimat ile tüm hesaplara bloke konduğu, 30.12.2024 de saat 9,30 dan itibaren, bu şüphe üzerine, şirket merkezi ve fabrika yeri olan ... ... no:... adresinde konkordato komiseri ... tarafından yerinde inceleme yapıldığı, makina bilirkişi ... ve şirket çalışanları eşliğinde yapılan incelemede, 2 adet enjeksiyon makinası, membran hattı, paketleme ünitesi, sıvı karıştırma kazanları ve ayrıntısı rapor olarak sonra sunulacak bazı malvarlığının şirkette olmadığının tutanakla tespit edildiği, ayrıca şirket çalışanları tutanağıyla heyetlerine verilen bilgilerde kimi hammaddelerin içine su doldurulduğu hammadde görünümü verildiği ve ayrıca şirket çalışanlarınca tutanakta bildirildiği gibi 28 Aralık 2024 de makinaların şirketten çıkarıldığı, kasadan çeklerin ortaklarca hafta sonu alındığı, kimi haberleri olmayan banka aktarımları olduğu, Cuma gecesinden beri yetkililer olan ... ve ... ve ailesinden haber alınamadığı, ulaşılamadığı gibi geri dönüş olmadığı beyan edilmiş ve yukarıda açıklanan hususlarda mahkememizden araştırma yapılıp tedbir alması istenmiştir.

Mahkememizce █████/2024 tarihinde konkordato komiser heyetinin raporu dikkate alınarak konkordato talep eden şirketlerin fabrika binasında keşif icra edilmiştir. Yapılan keşif sırasında fabrika binasında hazır bulunan işçi ....'ın hazır olduğu anlaşılmış ve "Girişe göre sağ tarafta bulunan depoda daha önce mebran hattı ve kazanı bulunmakta idi, hacizle kaldırıldı, daha sonra mahkemenizin kararı üzerine yediemin olarak teslim alındı, teslim alınan tarih █████/2024 diye hatırlıyorum ancak hat kurulumu yapılmadı, bir süre bekledikten sonra fabrika binasından götürdüler, kendisi Manisada tuttuğu depoya taşıdığını söyledi, ayrıca fabrika binası içerisinde bulunan 3 adet enjeksiyon makinesi, şişirme makinesi, paketleme makinesi, konveyör bant, boya hattı, klima, laboratuvar malzemeleri ve 8 adet monitör 7 adet bilgisayar kasası ile 2 adet laptop zaman içerisinde fabrika binasından fabrika sahipleri tarafından başka yere götürüldü, bildiğim kadarıyla konveyör bandı ile laboratuvar malzemeleri geçtiğimiz hafta sonu götürülmüş, bir önceki hafta sonu pazar günü enjeksiyon makinesi ve birkaç makina taşınmış, fabrika sahipleri tüm çalışanlara bir hafta boyunca gelmeyin diye talimat verdiler, ben güvenlik görevlisi olarak kaldım, ancak hiçbir şekilde fabrika sahiplerine ulaşamıyorum." şeklinde beyanda bulunmuştur. Keşifte fabrika sahasının gezildiği, ... tarafından gösterilen alanlarda yeni sökülmüş makine izlerinin bulunduğu, bahsedilen makinelerin hiçbirisinin yerinde olmadığı, üzerinde sıvı silikon yazan birçok bidonun içerisinde su olduğu, keza polimerik granül bulunması gereken çuvallar içerisinde atık köpük malzemeleri bulunduğu, toz seluloz çuvallarının içerisinde başka malzemelerin bulunduğu, toz polimer malzemelerinin içerisinde de ne olduğu anlaşılmayan ancak üzerinde yazandan farklı bir madde olduğu izlenimi veren malzemeler ile doldurulduğu saptanmıştır.

Keşifte icrasında görüşleri alınan bilirkişiler tarafından sunulan █████/2025 tarihli raporda bir kısım makine, tesis, demirbaşlar ile ham maddelerin fabrika binalarında bulunmadığı, bu malvarlığı unsurlarının;

a)1 adet Membran Üretim hattı makinası

: 11.000.000,00TL

b)3 adet Enjeksiyon makinası

: 5.580.000,00TL

c)1 adet EPS Şişirme makinası ve hattı

: 900.000,00TL

d)1 adet Otomatik Paketleme makinası

: 905.000,00TL

e)11 adet Konveyör band

: 935.000,00TL

f)1 adet Boya hattı

: 900.000,00TL

g)1 adet Duvar tipi split klima

: 15.000,00TL

h)Muhtelif labaratuvar malzemesi toplam

: 537.000,00TL

i)Muhtelif bilgisayar malzemesi toplam

: 90.000,00TL

j)Sahada bulunduğu gösterimi verilen hammaddeler toplamı 16.449.120,00-TL

Olmak üzere toplam 37.311.120,00 TL değerinde olduğu, bu makine, tesis, demirbaşlar ile ham maddelerin geçici mühlet kararı verilmesinden sonra alacaklıların, konkordato komiser heyetinin ve mahkememizin izni, onayı ve bilgisi dışında fabrika binasından kaçırıldığı, bu davranışların gizlenmesini temin amacı ile bir kısım hammadde ambalajlarının su, atık malzeme gibi çeşitli materyaller ile doldurularak ham madde olduğu inancının da hileli davranışlar ile sağlanmaya çalışıldığı tespit edilmiştir.

Konkordato komiser heyetince sunulan █████/2024 tarihli nihai raporda:

Konkordato talep eden ... Anonim Şirketi yönünden ;

1.Şirketin 30.09.2024 tarihli konkordatoya başvurusuna esas mali veriler ile son 30.11.2024 tarihli mali veriler karşılaştırılmalı incelendiğinde, denetimi zorlaştıran, muhasebe tekniği ve ilkelerine aykırı bazı kayıtlar bulunduğu,

2.Şirketin piyasa ticari faiz oranın oldukça altında faiz önermesinin konkordato projesinin örtülü tenzilat içermesi olasılığı nedeniyle, iş bu vade konkordatosu teklifin kaynakları ile müsavi olmadığı, başarı şansı muhtemel olmayan şirket için revize proje sunulacak olması sebebiyle geçici mühlet uzatılmasının fayda sağlamadığı gibi alacaklılar zararına olabileceğinin kanaatinin heyetimizde oluştuğu,

3.Projede, konkordato kaynaklarının esasının faaliyet geliri olarak sunulduğu, ödenmesi teklif edilen faiziyle üçyüz milyonun üzerinde olan borcun itfasının; mevcut ciro ve faaliyet yapısı ile pazarın genel yapısındaki daralma ve ilaveten rehinli alacaklılar için faiz hesabı yapılmayışı vede davacının iş hacmine göre borcun yüksek oluşu sebepleriyle, projeye konulan hedef ciroların yakalanmasının uzak olduğu kanaati oluştuğu,

4.Cari faaliyet giderlerini geç ödendiği, güncel rayiç değer bilançosuna göre borca batık olduğu anlaşılan davacı şirketin geçici mühlet uzatma ve kesin mühlet verilmesi talepleri bakımından heyetimizde olumlu bir görüş oluşmadığından, geçici mühlet boyunca koruma altına alınmış olmasına rağmen ortaya koyduğu faaliyet ile sunduğu projenin başarıya ulaşacağı yönünde olumlu bir kanaat oluşması muhtemel olmayan borçlu için verilecek ek sürenin, borçlunun malvarlığının ve alacaklıların haklarının korunması açısından yararlı olacağının söylenebilmesi de mümkün görülmediğinden, nihai olarak davacının ; konkordatosunun başarı şansının muhtemel görülmediği, davacının kesin mühlet verilmesi ve geçici mühletin uzatılması talepleri bakımından heyetimizde olumlu bir görüş oluşmadığı ve İİK madde 292 kapsamında bir değerlendirme yapılabileceği,

Konkordato talep eden ... Anonim Şirketi yönünden; davacı şirketin borca batık olduğu, mühlet boyunca da faal olmadığı, cirosu oluşmadığı, ayrıca taşınır veya taşınmaz malvarlığı, stok vb dönen varlık değerleri ve hakları da olmadığından, konkordato projesinin muhtemel bir başarı şansı olmadığı ve konkordato projesinin gerçekleşmesi muhtemel görülmediğinden, davacı şirketin geçici mühlet uzatma ve kesin mühlet verilmesi talepleri bakımından heyetimizde olumlu bir görüş oluşmadığı ve İİK madde 292 kapsamında bir değerle oluşmadığını ve İİK madde 292 kapsamında bir değerlendirme yapılabileceği,

Konkordato komiser heyetince sunulan █████/2024 tarihli nihai raporda konkordato talep eden ... yönünden; davacı ...'ın şirketler ve şahıs konkordato projesine somut katkı sunacak yeterli malvarlığı/kaynaklara sahip olmadığı, konkordatonun başarı şansı muhtemel görülmediği, geçici mühlet uzatma ve kesin mühlet verilmesi talepleri bakımından heyetimizde olumlu bir görüş oluşmadığı görüşümüzü ve İİK madde 292 kapsamında bir değerlendirme yapılabileceği,

Konkordato komiser heyetince sunulan █████/2024 tarihli nihai raporda konkordato talep eden ... yönünden; davacı ...'ın şirketler ve şahıs konkordato projesine somut katkı sunacak malvarlığına/kaynağa hiç sahip olmadığı, konkordatonun başarı şansı muhtemel görülmediği, geçici mühlet uzatma ve kesin mühlet verilmesi talepleri bakımından heyetimizde olumlu bir görüş oluşmadığı görüşümüzü ve İİK madde 292 kapsamında bir değerlendirme yapılabileceği yönünden görüş belirtmişlerdir.

Maddi ve hukuki olgular ışığında olaya dönüldüğünde; konkordato talep edenler tarafından sunulan projesinin başarıya ulaşmasının muhtemel olmadığı, verilecek ek sürenin de bu durumu değiştirmeyeceği, kaldı ki konkortado talep eden şirketlerin gerek komiser heyetince sunulan █████/2024 havale tarihli raporlarında, gerekse mahkememizce yapılan █████/2024 tarihli keşif sonrasında tespit edilen hususlarda, konkordato talep eden şirketlerin iyi niyetli olmadıkları, geçici mühlet içerisinde alacaklılardan mal kaçırma faaliyetlerinde bulundukları gibi finansal olarak şüpheli işlemler yaptıkları anlaşılmıştır. Konkordato talep edenler vekilince de mahkememizce yapılan █████/2025 tarihle duruşmada, şirket yetkililerine ulaşamadıklarını beyan etmişlerdir. Tüm bu hususlar birlikte değerlendirildiğinde, konkordato talep edenlerin kesin mühlet taleplerinin reddine karar verilmesi gerektiği görüş ve kanaatine varılmıştır. Konkordato talep eden her iki şirketin de komiser heyetinin █████/2024 tarihli nihai raporuna göre borca batık olduğu anlaşılmıştır. Kaldı ki, konkordato komiser heyetince mahkememizce yapılan █████/2025 tarihli duruşmada mahkememizin █████/2024 tarihinde yaptığı keşif sonucunda yerinde olmadığı tespit edilen makine, demirbaş, tesis ve ham maddelerin değerlerinin █████/2024 tarihli nihai raporda dikkate alınmadığı yani aktiflerinde yer verildiği, söz konusu makine, tesis ve ham maddelerin konkordato talep eden şirketlerin aktiflerinden çıkartılması halinde borca batıklıklarının daha da artacağı anlaşılmıştır.

Yukarıda açıklanan nedenlerle konkordato talep edenler ... ve ... vekilinin geçici mühlet süresinin uzatılması, 1 yıllık kesin mühlet verilmesi ve nihai olarak konkordato projesinin tasdikine yönelik taleplerinin reddine, konkordato talep eden şirketler ... Şirketi ve ... Anonim Şirketi yönünden ise geçici mühlet süresinin uzatılması, 1 yıllık kesin mühlet verilmesi ve nihai olarak konkordato projesinin tasdikine yönelik taleplerinin reddine, adı geçen şirketlerin borca batık olmaları nedeni ile iflasına dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir," gerekçesi ile;

"I-Talep edenler "..." ve "..." haklarındaki geçici mühletin uzatılması talebinin REDDİNE, geçici mühletin kaldırılarak konkordato talebinin ayrı ayrı REDDİNE,

II-A)Talep eden "... Anonim Şirketi" hakkındaki geçici mühletin uzatılması talebinin REDDİNE, geçici mühletin kaldırılarak konkordato talebinin REDDİNE,

Talepte bulunan İzmir Ticaret Sicil Müdürlüğünün Merkez 169390 sicil numarasında kayıtlı "... Anonim Şirketi"nin İFLASINA,

İflasın █████/2025 günü saat 10.30 da açılmasına.

B)Talep eden "... Şirketi" hakkındaki geçici mühletin uzatılması talebinin REDDİNE, geçici mühletin kaldırılarak konkordato talebinin REDDİNE,

Talepte bulunan ...nün Merkez .... sicil numarasında kayıtlı "... Şirketi"nin İFLASINA,

İflasın █████/2025 günü saat 10.30 da açılmasına.

III-A)Tüm talep edenler hakkındaki █████/2024 tarihli ara kararları ile tesis edilen tüm ihtiyati tedbirlerin KALDIRILMASINA,

B)Konkordato komiserlerinin görev ve yetkilerinin KALDIRILMASINA," şeklinde karar verilmiştir.

Mahkeme kararına karşı davacılar vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.

İSTİNAF BAŞVURU SEBEPLERİ

Davacılar vekili istinaf dilekçesinde özetle; müvekkilleri hakkında, yerel mahkeme tarafından 24.10.2024 tarihli ara kararı ile 11.10.2024 tarihinden geçerli olmak üzere 3 ay geçici mühlet kararı verildiğini, ancak işbu ara kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu, konkordato geçici mühlet tarihinin, İİK 287/1 maddesi gereğince verilmesi gerekirken talep tarihine göre verilmesinin usule ve yasaya aykırı olduğunu, iflas kararı verebilmek için konkordato talep edenlerin beyanlarının alınması gerekirken müvekkillerinin beyanlarının alınmadığını, konkordato komiserler heyetinin raporlarına ve bilirkişi raporlarına karşı mahkeme tarafından beyanda bulunmak üzere taraflarına süre verilmediğini, mahkeme tarafından alınan komiser heyeti raporuna karşı ve bilirkişi raporlarına karşı beyan ve itirazlarını bildirmeleri için süre verilmesi gerektiği gözetilmeksizin davanın esası hakkında karar verildiğini, bu hususlar incelenmeksizin ilk derece mahkemesince kurulan kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu beyanla ilk derece mahkemesince evrilen kararın kaldırılarak konkordato taleplerinin kabulüne karar verilmesini istinaf başvuru sebebi olarak ileri sürmüştür.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, konkordato mühleti talebi ile konkordato projesinin tasdiki istemine ilişkindir.

İstinaf kanun yolu başvurusuna konu edilen karar hakkında; 6100 sayılı HMK'nın 355. maddesindeki düzenleme gereğince, istinaf dilekçesinde belirtilen nedenler ve kamu düzenine ilişkin aykırılık bulunup bulunmadığı hususlarıyla sınırlı olarak inceleme yapılmıştır.

İİK'nın 287. maddesinde "Konkordato talebi üzerine mahkeme, 286 ncı maddede belirtilen belgelerin eksiksiz olarak mevcut olduğunu tespit ettiğinde derhâl geçici mühlet kararı verir ve 297 nci maddenin ikinci fıkrasındaki hâller de dahil olmak üzere, borçlunun malvarlığının muhafazası için gerekli gördüğü bütün tedbirleri alır.

Konkordato işlemlerinin başlatılması alacaklılardan biri tarafından talep edilmişse, borçlunun 286 ncı maddede belirtilen belgeleri ve kayıtları mahkemenin vereceği makul süre içinde ve eksiksiz olarak sunması hâlinde geçici mühlet kararı verilir. Bu durumda anılan belge ve kayıtların hazırlanması için gerekli masraf alacaklı tarafından karşılanır. Belge ve kayıtların süresinde ve eksiksiz olarak sunulmaması hâlinde geçici mühlet kararı verilmez ve alacaklının yaptığı konkordato talebinin de reddine karar verilir.

Mahkeme, geçici mühlet kararıyla birlikte konkordatonun başarıya ulaşmasının mümkün olup olmadığının yakından incelenmesi amacıyla bir geçici konkordato komiseri görevlendirir. Alacaklı sayısı ve alacak miktarı dikkate alınarak gerektiğinde üç komiser de görevlendirilebilir. (Ek cümle:6/███████-███████ md.) Üç komiser görevlendirilmesi durumunda komiserlerden biri, mahkemenin bulunduğu ilde faaliyet göstermek şartıyla Kamu Gözetimi, Muhasebe ve Denetim Standartları Kurumu tarafından yetkilendirilmiş bağımsız denetçiler arasından seçilir. 290 ıncı madde bu konuda kıyasen uygulanır.

Geçici mühlet üç aydır. Mahkeme bu üç aylık süre dolmadan borçlunun veya geçici komiserin yapa-cağı talep üzerine geçici mühleti en fazla iki ay daha uzatabilir, uzatmayı borçlu talep etmişse geçici komiserin de görüşü alınır. Geçici mühletin toplam süresi beş ayı geçemez.

291 inci ve 292 nci maddeler, geçici mühlet hakkında kıyasen uygulanır.

Geçici mühlet talebinin kabulü, geçici komiser görevlendirilmesi, geçici mühletin uzatılması ve tedbirlere ilişkin kararlara karşı kanun yoluna başvurulamaz." hükmü düzenlenmiştir.

İcra ve İflas Kanununun ''Kesin mühlet içinde konkordato talebinin reddi ile iflâsın açılması '' başlıklı 292. maddesi;

“İflâsa tabi borçlu bakımından, kesin mühletin verilmesinden sonra aşağıdaki durumların gerçekleşmesi hâlinde komiserin yazılı raporu üzerine mahkeme kesin mühleti kaldırarak konkordato talebinin reddine ve borçlunun iflâsına resen karar verir:

a) Borçlunun malvarlığının korunması için iflâsın açılması gerekiyorsa.

b) Konkordatonun başarıya ulaşamayacağı anlaşılıyorsa.

c) Borçlu, 297 nci maddeye aykırı davranır veya komiserin talimatlarına uymazsa ya da borçlunun alacaklıları zarara uğratma amacıyla hareket ettiği anlaşılıyorsa.

d) Borca batık olduğu anlaşılan bir sermaye şirketi veya kooperatif, konkordato talebinden feragat ederse.

İflâsa tabi olmayan borçlu bakımından ise birinci fıkranın (b) ve (c) bentlerindeki hâllerin kesin mühletin verilmesinden sonra gerçekleşmesi durumunda, komiserin yazılı raporu üzerine mahkeme kesin mühleti kaldırarak konkordato talebinin reddine resen karar verir.

Mahkeme, bu madde uyarınca karar vermeden önce borçlu ve varsa konkordato talep eden alacaklı ve alacaklılar kurulunu duruşmaya davet eder; diğer alacaklıları ise gerekli görürse davet eder” şeklinde düzenlenmiş olup, İİK’nın geçici mühleti düzenleyen 287/5. maddesinde de, İİK’nın 291 ve 292. maddelerinin, geçici mühlet hakkında kıyasen uygulanacağı belirtilmiştir.

İcra ve İflas Kanununun 292. maddesinde, konkordato sürecinin devam ettirilmesinin artık hukuken temelinin kalmadığı, konkordato sürecinin kesilmesi ve iflâsın açılması gereken hâller düzenlenmiştir. Mahkeme bu hâllerden birinin gerçekleşmesi durumunda, herhangi bir talebe gerek olmaksızın, borçlu iflâsa tâbi ise re’sen iflâsın açılmasına; iflâsa tâbi olmayan borçlu bakımından ise re’sen konkordato talebinin reddine karar verecektir. Ancak bu kararı vermeden önce bir duruşma açarak borçluyu, konkordatoyu bir alacaklı talep etmişse onu ve varsa alacaklılar kurulunu dinlemesi gerekir. Diğer alacaklıları ise gerek görürse dinler (Öztek, Selçuk/Budak, Ali Cem/ Tunç Yücel, Müjgan/Kale, Serdar/ Yeşilova, Bilgehan: Yeni Konkordato Hukuku 7101 sayılı Kanunla Değişik İcra ve İflas Kanunu m. 285-309 Şerhi, Ankara 2018, s. 292).

Konkordatonun amacı, gelir gider dengesi bozulmuş olması nedeniyle borçlarını zamanında ödeyemeyen gerçek ya da tüzel kişilerin, kendilerine süre tanınması ve koruma sağlanması halinde, sunacakları proje çerçevesinde borçlarını ödeyerek iflasa tabi kişilerin iflastan kurtulması, iflasa tabi olmayan kişilerin mali sıkıntıdan kurtulması, alacaklıların da alacaklarını tahsil etmesinin sağlanmasıdır. İİK'nın 285. vd. maddelerinde düzenlenen konkordato kurumunda, geçici mühlet ve kesin mühlet olarak iki ayrı mühlet süresi düzenlenmiş olup geçici mühlette amaç, gerekli tedbirlerin alınması suretiyle borçlu tarafından sunulan projenin başarıya ulaşma ihtimalinin bulunup bulunmadığının değerlendirilmesidir. Projenin başarıya ulaşma ihtimalinin bulunduğunun anlaşılması halinde kesin mühlete geçiş mümkün kılınmıştır.

Yargıtay 6. Hukuk Dairesinin █████/2022 tarih, █████████ esas █████████ karar sayılı emsal ilamında "...İlk derece mahkemesince, yetkili vekil tarafından talepten feragat edildiği ancak rayiç değer bilançosuna göre borca batık olduğu anlaşılan şirket hakkında İİK'nın 292/1-d maddesi uyarınca re'sen iflas kararı verilmesi gerektiği belirtilerek, talebin reddi ile davacının iflasının açılmasına dair verilen karar hakkındaki davacı vekilinin istinaf başvurusu, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 17. Hukuk Dairesi tarafından, rayiç değerler uyarınca borca batık durumda olan şirketin faaliyetlerine de devam etmediği gerekçesiyle, esastan reddedilmiştir. Kararı, davacı vekili temyiz etmiştir. Talep, konkordato geçici ve kesin mühleti verilmesi ile akabinde konkordatonun tasdikine ilişkindir. Talep eden şirket vekilince, vekaletnamesinde mevcut yetkiye dayalı olarak, konkordato isteminden feragat edilmiş olup, mahkemece borca batık olduğu tespit edilen şirketin konkordato isteminin feragat nedeniyle reddi ile İİK'nın 292. maddesi uyarınca iflasının açılmasına hükmedilmiştir. İİK 292/ son fıkrası “Mahkeme, bu madde uyarınca karar vermeden önce borçlu ve varsa konkordato talep eden alacaklı ve alacaklılar kurulunu duruşmaya davet eder; diğer alacaklıları ise gerekli görürse davet eder” hükmünü içermektedir. Somut olayda, konkordato talep eden borçlu şirketin yetkili temsilcisinin yargılama sırasında mahkemeye çağrılarak dinlenmediği, kanunun amir hükmünün yerine getirilmediği dosya kapsamından anlaşılmıştır. Bu durumda, konkordato talep eden borçlu şirket yetkilisi mahkemeye çağrılarak dinlenmeden yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiştir." gerekçesine yer verilmiştir. Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 2022/(15)6-387 esas, ████████ karar sayılı ilamı da aynı yöndedir.

Somut olayda ; İlk derece mahkemesince yapılan yargılama ile, konkordato talep edenler tarafından sunulan projenin başarıya ulaşmasının muhtemel olmadığı gerekçesi ile geçici mühlet süresi içerisinde konkordato taleplerinin reddine, talep eden şirketlerin iflasına karar verilmiş ise de, İİK 287/5. madde gereğince 291 inci ve 292 nci maddelerin geçici mühlet hakkında da kıyasen uygulanacağı, talep eden şirketler hakkında iflas kararının verilmesini gerektiren hallerin varlığı nedeniyle İİK'nın 292/son fıkrası gereğince karar verilmeden önce borçlu duruşmaya davet edilerek karar verilmesi gerekirken konkordato talep eden borçlu şirketlerin yetkili temsilcilerinin mahkemeye çağrılıp dinlenmeyerek kanunun emredici hükmü yerine getirilmeden karar verilmesi isabetli olmamıştır.

Öte yandan; mahkemece, davacı tarafa konkordato komiserleri heyeti nihai raporu tebliğ edilip, rapora karşı beyan ve itirazda bulunma hakkı verilmeyerek davacı tarafın savunma hakkı kısıtlanması da doğru olmamıştır.

O halde, yukarıda yapılan açıklamalara göre, delillerin toplanarak sonuca varılması için yargılamaya devam edilmesi gerektiğinden, talep eden davacılar vekilinin istinaf talebinin kabulüne, HMK' nın 353/1-a-6 maddesi gereğince yerel mahkeme kararının kaldırılarak, dosyanın mahkemesine iadesine karar vermek gerekmiştir.

HÜKÜM

: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1-Davacılar vekilinin istinaf başvurusunun esasa ilişkin sebepler incelenmeksizin KABULÜNE,

2-Karşıyaka Asliye Ticaret Mahkemesinin █████/2025 tarih, ████████ Esas ve 2025/8 Karar sayılı hükmünün 6100 sayılı HMK’nın 353/(1)-a-6. maddesi gereğince KALDIRILMASINA,

3-Dosyanın HMK 353/(1)-a maddesi gereğince Dairemiz kararına uygun şekilde yeniden bir karar verilmek üzere MAHKEMESİNE GÖNDERİLMESİNE,

4-İstinaf yargılaması sırasında duruşma açılmadığından, davacı yararına istinaf vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,

5-İstinaf yoluna başvuran davacılardan alınan 615,40 TL istinaf maktu karar harcının istek halinde İADESİNE,

6-İstinaf yoluna başvuran davacılardan alınan 1.683,10 TL istinaf kanun yoluna başvurma harcının yargılama giderleri içinde değerlendirilmesine,

7-İstinaf yargılama giderlerinin esas kararla birlikte ilk derece mahkemesince değerlendirilmesine,

Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme neticesinde HMK 353/1-a maddesi gereğince oybirliğiyle kesin olarak karar verildi. █████/2025