depoculuk davaitirazın entegre davadavacı operasyonlarındaki başarısına gümrükleme kara deniz yıllardır

Anahtar kelimeler: Depoculuk Davaitirazın Entegre Davadavacı Operasyonlarındaki Başarısına Gümrükleme Kara Deniz Yıllardır

T.C.

İSTANBUL

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

43. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO

:█████████

KARAR NO

:████████

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ

:BAKIRKÖY 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ

:█████/2021

NUMARASI

:███████ Esas - ████████ Karar

DAVA

:İtirazın İptali

İSTİNAF KARAR TARİHİ

:█████/2025

Taraflar arasındaki İtirazın İptali davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kısmen kabulüne yönelik olarak verilen hükme karşı süresi içinde taraf vekilleri tarafından istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine dosya içerisindeki tüm belgeler okunup, incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

DAVA

:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili ... A.Ş.nin uzun yıllardır gümrük müşavirliği hizmetinin yanında gümrükleme operasyonlarındaki başarısına entegre olarak kara, deniz, hava yolu taşımacılığı ve depoculuk faaliyetleri sürdürmekte olup faaliyet gösterdiği alanda sektörün lideri konumunda saygın ve köklü bir şirket olduğunu, Davalı borçlu ... Şti'den takip tarihi itibariyle 25.236,00 -USD asıl alacak + 9,81-USD takibe kadar işleyen faiz tutarında alacağı bulunduğunu, Göndericisi (satıcı) ... ve alıcısı...Şti olan yükün taşıma işi için ... Nolu konşimento düzenlenmiş ve konişmentoya konu yükün ... Limanı ndan ... Limanı'na taşınması işi Müvekkil Şirket tarafından üstlenildiğini, yükün naklıyesınin eksiksiz ve hasarsız olarak gerçekleştirilerek yükün 13.10.2017 tarihinde vanş limanı olan ... Limanı'na ulaştırıldığın taşıma hizmetinden kaynaklı yükümlülükler sözleşme ve yasal düzenlemelere uygun olarak yerine getirilmiş, taşımanın gerçekleştirilip mallann hazır hale getirilmesi sağlanmış ve davalıya mallan çekmesi için gerekli evraklar teslim edilmiş (ordino belgesi), davalı şirket defalarca şifahi olarak ve mail kanalı ile uyarılmış olmasına rağmen mallann gümrükten çekilmesi için herhangi bir faaliyette bulunulmadığını,Bunun üzerine malın teslim alınmaması sebebiyle 13.03.2019 tarihine kadar oluşan toplam 25.236.00-USD demuraj masrafı (fazlaya ilişkin haklar saklıdır.) teslim alınmayan malların bulunduğu antrepo işletmecisi tarafından müvekkil şirkete fatura edilmiş ve Müvekkil Şirketçe dava dışı antrepo işletmecisine fatura bedeli ödendiğini, Yapılan ödemenin akabinde, alıcının yetkilendirdiği kişiye ordino belgesi teslim edilmiş olmasına rağmen yükü çekmeyerek demuraj masrafı doğmasına neden olan davalıya Müvekkil Şirket tarafından 25.236 00 USD bedelli ... sıra numaralı 28.02.2019 tarihli fatura düzenlenerek gönderilmiş olmasına rağmen davalı tarafça fatura kotüniyetli olarak ödenmemiş olduğunu, davalıya ayrıca, demuraj bedelinin Müvekkil Şirkete ödenmesi, aksi halde haklarında yasal yollara başvurulacağı Kartal ... Noterliği ... İhtarnamesi ile de bildirildiğini ancak, yine davalı şirketçe mallar gümrükten çekilmediğini, Akabinde Davalı şirket aleyhine işbu taşıma ilişkisinden kaynaklı olarak yükün davalı taralından teslim alınmaması sebebi ile doğmuş bekleme ücretlerinin (demuraj) rucusundan kaynaklı başlatılan icra takibine davalı/borçlunun haksız ve kotüniyetli borca, masrafa, faize ve tüm ferilerine itirazlarının iptaline, davalı/borçlu aleyhine %20 sinden az olmamak üzere icra inkar tazminatına hûkmedilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep edilmektedir.

CEVAP

:Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Müvekkil şirket bahse konu malları satın almadığım, davacı şirketin taşıma hizmeti veren bir şirket olup müvekkil şirketle aralarında bu hizmetle ilgili herhangi bir sözleşme bulunmadığını,Müvekkil şirketin davacı şirketten taşıma hizmeti ve taşman mallarla ilgili bir talebi olmadığını, davacı taraf müvekkil şirketin talebi dışında konşimentoda yer alan malları taşıdığını, bu taşman malların çekilmemesinden kaynaklanan masrafları da haksız bir şekilde müvekkil şirkete yüklemeye çalıştığını, müvekkil şirketin bahse konu mallarla hiçbir ilgisi olmadığını,Yukarıda izah olunan nedenlerle davanın reddine karar verilerek, haksız ve kötü niyetli takip ve dava nedeniyle % 20 icra inkar tazminatına hükmedilmesini ve yargılama giderlerinin davacı taraf üzerinde bırakılmasını talep edilmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

:İstinaf incelemesine konu kararı veren ilk derece Mahkemesince eldeki dava hakkında yapılan yargılama sonunda, "..█████/2020 tarihli taşıma bilirkişisi ... ve gümrük bilirkişisi ... tarafından düzenlen heyet raporuna göre; Davacı ...her ne kadar 25.236,00 USD talep etmekte ise de, yapılan hesaplamaya göre, ödediği demuraj bedelinden, davalı yana yansıtabileceği tutann 9.390 USD ( kur 5.9913) 56.259,00TL) olabileceği kanaati ile rapor tanzim ettikleri;Davalı yan talepleri olmaksızın taşımaya konu malları davacının taşıdığı iddiasında ise de; Davacının davalı için uluslararası denizyolu ile ...numaralı konteyner ile taşıma organize ettiğinin taşıma ve gümrük belgelerinde anlaşıldığı zira denizyolu ile hat taşımasının dava dışı ... firmasınca ifa edildiği, konteynerin 13.10.2017 limana getirildiği, 24.11.2017 tarihi ise malın çekilmesi için ithalatçı temsilcisine ordino düzenlendiği ve davalı tarafından bu ordinonun teslim alındığı, Davalı ... firma gümrük müşavirinin Ambarlı Gümrük Müdürlüğüne hitaplı; 27.11.2017 günlü dilekçe ile ek süre talep edildiği, 28.12.2017 günlü dilekçe ile, CIF%1 yatırılarak işlemlerin devamı yönünde talepte bulunulduğu, 29.12.2017 tarih ... sayılı... beyannamesi ile eşyayı transit rejimi kapsamında gümrükçe onaylanmış bir işleme tabi tutuğu, Bu hali ile davalı yanın eşya hakkında tasarruflarda bulunmuş olduğu dolayısı ile hak sahibi olduğu Davacı ...eşyanın tasfiye şartlan oluşmuş olmasına rağmen, başka bir ifadeyle davacı... tasfiye dilekçesini 08.02.2018 tarihinde verebilme kabiliyetine sahip olmasına karşın, 10 ay geciktirerek 05.12.2018 tarihinde vermiş olduğu, bu durumda eşya ve konteynerin 08.02.2018 tarihinden sonraki safahatta fazladan demuraja kalmasına davacı ...’ın sebebiyet vermiş olduğu, bu durumda 08.02.2018 tarihinden sonraki demuraj bedelinden davalı ... firmasının sorumlu olmaması gerektiği ancak, Davacı ... her ne kadar davalı ... şirketinden 25.236,00 USD demuraj bedeli talep etmekte ise de, taşıyan ve dava dışı ... firmasının faturadaki ücretlendirme kıstasları gözetilerek, davalı yanın eşyalar hakkında yapmış olduğu İş ve İşlemleri gözetildiğinde 08.02.2018 tarihine kadar 9.390 USD demuraj ücretinden sorumlu olması gerektiği sonucuna ulaşılarak davanın kısmen kabulü ile İİK 67/2 uyarınca alacağın likit oluşu ve borçlunun itirazında haksız çıkması sebebiyle takip tarihindeki kur esas alınarak %20'sinden aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilerek (T.C.İSTANBULBÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 12. HUKUK DAİRESİ E.████████ K. ████████ ) ücreti vekalete yönelik " Yine, yabancı para veya yabancı paranın Türk Lirası karşılığının tahsili amacıyla açılan davalarda vekalet ücreti, yabancı paranın dava açıldığı tarihteki Türk Lirası karşılığına göre, ancak hüküm tarihindeki tarife hükümleri dikkate alınarak takdir edilecektir "(T.C. YARGITAY 11. H.D.█████████ E. █████████ K.) içtihat hükümleri uygulanarak davanın kısmen kabulü ile davalı borçlunun Bakırköy ... İcra Dairesinin ... Sayılı takip dosyasına yaptığı itirazın 9.390 USD üzerinden iptali ile takibin bu miktar üzerinden aynen devamına, fazlaya ilişkin istemin reddine, hüküm altına alınan asıl alacak 9.390 USD x takip tarihindeki kur (5.4490TL) =51.166,11 TL 'nin %20 oranında icra inkar tazminatına mahkum edilmesine" karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

:Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; mahkeme tarafından eksik inceleme ile karar verildiğini, Mahkeme tarafından, uyuşmazlık konusu hakkında bilirkişi incelemesi yaptırılmış ve bilirkişi raporu kapsamında davanın kısmen kabulüne karar verilmiş ise de; bilirkişi raporuna karşı davacı olarak yaptıkları itirazlar hakkında ek rapor alınmaksızın karar verildiğini, yasal süresi içinde 25.12.2020 tarihli bilirkişi raporuna davacı olarak itiraz edilmiş ise de Mahkeme 08.02.2021 tarihli duruşmada "rapora karşı itirazın reddine" şeklinde karar vererek, davanın kısmen kabulüne karar verdiğini, mahkemenin kısmen redde ilişkin gerekçesi, yasal dayanak ihtiva etmemekte olup, bilirkişi raporundan alıntı olduğunu, müvekkili şirketin taşıma edimini süresinde ve eksiksiz yerine getirmekle yasal yükümlülüğünü hukuka uygun şekilde ifa ettiğini, bu nedenle müvekkili şirketin yükün yasal süresinde gönderilen (alıcı) tarafından çekilmemesinde herhangi bir kusuru veya yasal sorumluluğu bulunmadığını, davacı müvekkili şirkete herhangi bir yasal gerekçeye dayanmayan kusur atfının hukuken hatalı olduğunu, demuraj ücretinin doğması davalının kusurlu eyleminden kaynaklı olup davalının demuraj bedelinin tamamındna sorumlu olduğunu, açıklanan nedenlerle Bakırköy 4. Asliye Ticaret Mahkemesi ███████ E. ████████ K. Sayılı 08.02.2021 tarihli kısmen kabul kararının müvekkili şirket davacı lehine kaldırılarak, davanın kabulüne, yargılama giderleri ve avukatlık ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; davacı şirketin Kartal ... Noterliğinin█████/2019 tarihli ...yevmiye numuralı ihtarnamesi ile ... nolu konşimento'ya konu yükün çekilmemesinden kaynaklı taraflarına ihtarda bulunulduğunu, Bakırköy ... Noterliğinin █████/2019 tarihli ... yevmiyeli ihtarnamesi ile davacı tarafa cevaplarını sunduklarını ve ihtarname ile taraflarına gönderilen faturayı iade ettiklerini, davacı şirket ... nolu konşimentoya konu yükün çekilmemesinden kaynaklı demuraj masraflarını üstlenmelerini talep ettiklerini, satıcı firma olan ... firması ile müvekkili firma arasında konşimentoya konu malların alımı ile ilgili yazılı bir sözleşme olmadığı gibi sözlü bir mutabakat da bulunmadığını, davacının taşıdığı ürünleri müvekkili şirketin herhangi bir oluru olmadan taşıdığını, müvekkili şirketin bahse konu malları satın almadığını, davacı şirket taşıma hizmeti veren bir şirket olup, müvekkili şirketle aralarında bu hizmetle ilgili herhangi bir sözleşme bulunmadığını, müvekkili şirketin davacı şirketten taşıma hizmeti ve taşınan mallarla ilgili bir talebi olmadığını, davacı tarafın müvekkili şirketin talebi dışında konşimentoda yer alan malları taşıdığını ve bu taşınan malların çekilmemesinden kaynaklanan masrafları da haksız bir şekilde müvekkili şirkete yüklemeye çalıştığını, müvekkili şirketin bahse konu mallarla hiçbir ilgisi olmadığını, müvekkilinin T.T.K 869 madde gereğince alıcısı olmadığı ve adına taşınmayan bir malla ilgili tasarruf yetkiside bulunmadığını, İthalatçı temsilcisi olarak gözüken şahsın müvekkili yetkilisi olduğuna dair gümrük kayıtlarında geçerli bir belge olmadığını, bu husustaki taleplerinin de araştırılmadığını, alacağın likit olduğundan bahisle müvekkili aleyhine kabul edilen bedel üzerinden %20 inkar tazminatına hükmedilmesinin yasal olmadığını, talep edilen alacağın belirlenmesi yargılamayı gerektirmiş olup büyük oranda da reddine karar verilmişken hatalı gerekçeyle müvekkili aleyhine inkar tazminatı ödenmesine karar verilmesinin doğru olmadığını, aynı hukuk mantığıyla hareket edilirse o halde reddedilen kısım üzerinden müvekkili lehine inkar tazminatına hükmedilmesi gerektiğini, arabuluculuk ücretinin müvekkiline yüklenmesinin de yasal olmadığını, kısmen kabul edilen kısım oranında taraflara yüklenmesi gerektiğini, Bakırköy 4. Asliye Ticaret Mahkemesi ███████ E. ████████ K. Sayılı 08.02.2021 tarihli kısmen kabul kararının kaldırılarak, davanın reddine karar verilmesini, yargılama giderleri ve avukatlık ücretinin davacıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

:Dava, deniz yoluyla eşya taşımadan kaynaklı, ödemesi yapıldığı iddia olunan demuraj masrafının tahsili amacıyla başlatılan takibe vaki itirazın iptali istemine ilişkindir.İlk derece mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiş, bu karara karşı taraf vekilleri tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur. Somut olayda davacı, dava dışı... firması-deniz taşıyanı hat firmasınca düzenlenen ve ... numaralı konteyner atfı bulunan demuraj masrafına ilişkin fatura bedelini ödemesi üzerine davalıdan ödenen bedelin tahsilini talep etmiştir.Ticari davalar, Türk Ticaret Kanunu'nun (TTK) 4. maddesinde; mutlak ve nispi ticari dava olarak düzenlenmiştir. Uyuşmazlığın Türk Ticaret Kanunu'nda düzenlenen bir hususa ilişkin olması veya davanın Ticaret Mahkemesinde görüleceğine dair açık bir yasal düzenlemenin bulunması halinde mutlak ticari dava, her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan uyuşmazlıklarda ise; nispi ticari dava sözkoınusu olup, ticaret mahkemesi görev alanı içinde kalacaktır.TTK.'nın 5. maddesine göre; Asliye Ticaret Mahkemeleri, tüm ticari davalar ile ticari nitelikteki çekişmesiz yargı işleri ile özel kanunlardan doğan özel hükümler uyarınca ticaret mahkemesinde görülecek diğer dava ve işlere bakmakla görevlidir.TTK’nun 5. Kitap bölümünde ‘Deniz Ticareti’ başlığı altında yapılan düzenlemelere ilişkin davalar ise Denizcilik İhtisas Mahkemesinin görev alanına girmektedir.6100 sayılı HMK. 114-(1)-c) maddesi uyarınca; görev mahkemeye ilişkin olumlu dava şartıdır. HMK. 1 maddesi uyarınca; mahkemelerin görevi ancak kanunla düzenlenir. Göreve ilişkin kurallar kamu düzenindendir.Mahkeme tarafından dava şartlarının bulunup bulunmadığı, davanın her aşamasında re'sen araştırılır.Dava şartının bulunmaması halinde, HMK.'nın 115/2. maddesi uyarınca; davanın usulden reddine, karar verilir. HMK 138. maddesi uyarınca mahkemenin öncelikle dava şartları hakkında dosya üzerinden karar vereceği düzenlemesi karşısında davanın dosya üzerinden, dava dilekçesi tebliği edilmeden görev dava şartı yokluğu nedeniyle reddine karar verilmesi mümkün olup, bu durum hukuki dinlenilme hakkının ihlali niteliğinde değildir. (YHGK █████/2019 tarih E:███████-2141-K:████████) Somut olayda davacı, davaya konu icra takibinde deniz taşımasından kaynaklı olarak ödemesi yapıldığı iddia olunan konteynır demuraj ücretini talep ettiğine göre uyuşmazlık TTK 4. maddesinde uyarınca TTK'da düzenlenen taşıma sözleşmesinden kaynaklanan mutlak ticari dava olup, Deniz Ticaret Hukukuna göre Özel İhtisas Mahkemesi olan Ticaret Mahkemesinin Deniz İhtisas Dairesinde çözümlenmesi gerekir. Buna göre görevli mahkemenin İstanbul 17. Asliye Ticaret Mahkemesi olduğu gözetildiğinde görevsizlik kararı verilmesi gerekirken mahkemece işin esasına girilerek karar verilmesi isabetsiz olmuştur.O halde, davanın konusu ve niteliği itibariyle bu gibi deniz ticari ve sigortasına ilişkin davalara bakmak görevinin, ilk derece mahkemesinin görev kapsamında olmayıp, İstanbul 17. Asliye Ticaret Mahkemesi'ne ait olduğundan HMK'nın 355. Maddesi uyarınca kamu düzenine aykırılık sebebi ile tarafların istinaf başvurularının kabulü ile görevsiz mahkemece verilen kararının kaldırılmasına ve dairemizce görevsizlik kararı verilerek dava dosyasının görevli İstanbul 17. Asliye Ticaret Mahkemesi'ne gönderilmesine karar verilmiştir.

KARAR

:Gerekçesi yukarıda ayrıntılı olarak açıklandığı üzere;Davacı ve davalı vekilinin istinaf başvurusunun KABULÜNE, İstinaf incelemesine konu ilk derece mahkemesi kararının, HMK.'nun 353(1)a-3 uyarınca usulden KALDIRILMASINA,1-Kararı veren mahkemenin görevsiz olması nedeniyle HMK'nın 115/2.maddesi uyarınca davanın, dava şartı yokluğu nedeniyle usulden REDDİNE, 2-HMK'nın 20. Maddesi uyarınca, taraflardan birinin, görevsizlik kararının tebliği tarihinden itibaren iki hafta içinde istinaf incelemesine konu kararı veren mahkemeye başvurarak, dava dosyasının görevli mahkemeye gönderilmesini talep etmesi halinde dosyanın görevli İstanbul 17. Asliye Ticaret Mahkemesi'ne GÖNDERİLMESİNE,aksi takdirde davanın açılmamış sayılmasına karar verileceğinin kararın tebliği ile İHTARINA,3-HMK.'nun 331/2 maddesi uyarınca harç ve istinaf aşaması dahil yargılama giderlerinin görevli mahkemece değerlendirilmesine, davaya bir başka mahkemede devam edilmemesi ve davanın açılmamış sayılmasına karar verilmesi halinde ise yargılama harç ve giderlerinin davanın açıldığı mahkemece karara bağlanmasına,4-Kararın, HMK'nın 359/4. maddesi uyarınca istinaf incelemesine konu kararı veren İlk Derece Mahkemesince taraflara resen tebliğine,5-İstinaf yoluna başvuran davacı ve davalı tarafından yatırılan istinaf karar harcının istem halinde kendisine iadesine,Dair, dosya üzerinden yapılan inceleme sonunda HMK'nın 361(1)g. maddesi uyarınca kesin olarak oy birliğiyle karar verildi. █████/2025