çadırkent fırlatması refüjden önünden havaya vefatı cismani çarparak istikametine yolun

Anahtar kelimeler: Çadırkent Fırlatması Refüjden Önünden Havaya Vefatı Cismani Çarparak İstikametine Yolun

TÜRK MİLLETİ ADINA

T.C.

DİYARBAKIR

ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO

KARAR NO

HAKİM

KATİP

DAVACI

VEKİLİ

DAVALI

VEKİLİ

DAVA

: Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat)

DAVA TARİHİ

: █████/2024

KARAR TARİHİ

: █████/2025

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davalı sigorta şirketince sigortalı .....plakalı araç sürücüsünün çadırkent önünden geldiği sırada karşı yönden gelen .....plakalı aracın sağ ön kısımlarına çarparak aynı zamanda orta refüjden .....istikametine doğru yolun karşısına geçen müteveffalar .....ile .....havaya fırlatması neticesinde ölümlü ve maddi hasarlı trafik kazasının meydana geldiği kazada müteveffa .....vefatı nedeniyle maddi tazminat, 100,00 TL destek tazminatı belirsiz alacak .....( anne), 100,00 TL cenaze ve defin masrafı kısmi alacak olmak üzere toplamda 200,00 TL davalı şirketten alınarak müvekkillerine ödenmesini, yargılama giderlerinin ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesinin talep ve dava etmişti.

DELİLLER;

1-Arabuluculuk tutanağı; Dava açmadan önce Diyarbakır Arabuluculuk Bürosunca .....dosya numarası ile ....tarihinde tarafların anlaşamadığına dair son tutanak düzenlendiği anlaşılmıştır.

2-Mahkememizce cenaze giderleri için Belediyeye yazılan müzekkereye cevaben özetle; Cenaze giderleri tutarının 2023 yılı itibari ile yaklaşık 5.000 TL olarak tespit edildiği, bu hizmetlerin belediye tarafından ücretsiz karşılandığının bildirildiği anlaşılmıştır.

3-Diyarbakır SGK'dan gelen yazı cevabında; Davacıya rücuya tabi bir ödeme yapılmadığı, sigortalıya ait herhangi bir kaydın bulunmadığının belirtildiği anlaşılmıştır.

4-Mahkememizin .....Esas sayılı dosyasında aldırılan .....tarihli ATK kusur raporu; .....günü dava dışı sürücü .....sevk ve idaresindeki .....plaka sayılı otomobil ile Silvan istikametinden Seyrantepe istikametine doğru seyir halinde iken olay mahalline geldiği sırada, orta refüjden yola giren ve istikametine göre yolun solundan sağına doğru karşıdan karşıya geçmekte olan yaya .....ve .....aracının sol ön kısmı ile çarpması akabinde sola manevra yaparak sol şeritte seyreden sürücü .....sevk ve idaresindeki .....plaka sayılı otomobile çarpması sonucu dava konusu trafik kazası meydana geldiği, bu kazanın oluşumunda, dava dışı sürücü .....% 40 ( Yüzde Kırk ) oranında kusurlu olduğu, müteveffa yaya .....% 60 ( Yüzde Altmış ) oranında kusurlu olduğu kanaatine varıldığının belirtildiği anlaşılmıştır.

5-Mahkememizin .....Esas sayılı dosyasında Aktüerya bilirkişisinden aldırılan .....tarihli rapor; .....tarihinde meydana gelen trafik kazası sonucu vefat eden .....geride kalan hak sahipleri için maddi tazminat hesaplaması yapıldığı, geride kalan hak sahiplerinden davacı eş, anne(dava dışı) ve çocukların TRH-2010 yaşam tablosuna göre bilinen ve bilinmeyen dönem destekten yoksun kalma tazminatlarının yukarıdaki tablolarda olduğu, takdiri sayın mahkemeye ait olmak üzere davalı sigorta şirketinin zorunlu trafik sigortası teminat limiti ile sınırlı sorumlu olduğu, toplam hesaplanan tazminat miktarı ile asgari poliçe teminat limitine göre her bir davacının alabileceği tazminat miktarının toplam 1.777.906,80 TL olduğu, poliçe limitinin 1.200.000,00-TL olduğu, poliçe limitinin Eş (.....) için 795.915,36-TL, .....için 159.244,89-TL, .....için 149.219,15-TL, .....için 62.353,61-TL, .....( anne) için 36.286,99 TL olarak belirlendiği anlaşılmıştır.

6-Diyarbakır CBS'nin .....sayılı soruşturma dosyasında trafik bilirkişisinden aldırılan rapor; Dosya muhteviyatında bulunan tüm bilgi, belge ve ifadeler, Kamera Görüntüleri ile Olaya Dair İrdeleme, Analiz ve Tespitler başlığı altında yaptığım Analiz çalışması doğrultusunda, tüm bu veriler birlikte kaza yerinin konumu ve mahal şartları dikkate alınarak yukarıdaki hususlar muvacehesinde trafik kazası değerlendirildiğinde; .....(Kazalı Sürücü) kazanın oluşumunda 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu ite bu kanuna bağlı Yönetmelik maddelerine göre “KUSURSUZ” olduğu, .....(Kazalı Sürücü) kazanın oluşumunda 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu ile bu kanuna bağlı Yönetmelik maddelerine göre “TALİ KUSURLU” olduğu, .....(Ölen Yaya) ile .....(Yaralı Yaya) kazanın oluşumunda yukarıda sayılan hususlar kapsamında 2978 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu ile bu kanuna bağlı Yönetmelik maddelerine göre “ASLİ KUSURLU” olduğu görüş ve kanaatine varıldığı görüş ve kanaatine varıldığının belirlendiği anlaşılmıştır.

7-Davacı vekilinin .....tarihli belirli hale getirme dilekçesi; Dava dilekçesi ile talep ettikleri 100,00-TL destekten yoksun kalma tazminatını, 36.186,99-TL arttırarak toplamda 36.286,99-TL olarak arttırdıkları anlaşılmıştır.

Dosya İçerisinde Bulunan Tüm Delil Ve Belgeler Bir Arada Değerlendirildiğinde;

Davanın, destekten yoksun kalma tazminatı ve cenaze ile defin giderleri talebine ilişkin tazminat davası olduğu anlaşılmıştır.

Dava konusu uyuşmazlığın müteveffa ile davalı nezdinde sigortalı araç sürücünün kusur durumunun tespiti, destekten yoksun kalma tazminatı şartlarının oluşup oluşmadığı, davacıların müteveffanın sağlığında desteğinden yararlanıp yararlanamadıkları, buna göre, müteveffanın ölümü ile destek zararının ortaya çıkıp çıkmadığı, tazminatın miktarının belirlenmesi ile cenaze ile defin giderleri talebi ve tahsiline ilişin olduğu anlaşılmıştır.

Tüm dosya kapsamı nazara alındığında kazanın; .....günü dava dışı sürücü .....sevk ve idaresindeki .....plaka sayılı otomobil ile seyir halinde iken karşıdan karşıya geçmekte olan yaya .....ve .....çarpması akabinde sola manevra yaparak sol şeritte seyreden sürücü .....sevk ve idaresindeki .....plaka sayılı otomobile çarpması sonucu dava konusu trafik kazası meydana geldiği, dava dışı sürücü .....sevk ve idaresindeki otomobil ile meskun mahaldeki bölünmüş yolun sağ şeridini takiben seyrederek geldiği olay mahallinde, izlenen görüntülerden anlaşıldığı üzere mahal şartları üzerinde bir hızda seyrettiği, orta refüjden yola girerek istikametine göre yolun solundan sağına doğru karşıdan karşıya geçmekte olan ve yolun büyük kısmını kat eden yaya .....karşı tedbirde geciktiği anlaşılmakla söz konusu olayın oluşumunda tali kusurlu (%40 oranında); müteveffa yaya .....meskun mahalde can güvenliğini tehlikeye atacak şekilde sağından gelen araçların hız ve mesafesini dikkate almadan, kontrolsüz şekilde orta refüjden yola girerek yolun karşısına geçmek istediği esnada sağından gelen ve ilk geçiş hakkı bırakmadığı sürücü idaresindeki aracın sadmesine maruz kaldığı ve kendi ölümüyle sonuçlanan olayın oluşumunda, asli kusurlu (% 60 oranında) oranında kusurlu olduğu kanaatine varıldığı, mahkememizin .....E. Sayılı dosyasında alınan .....tarihli ATK kusur raporunun dosya içerisinde bulunan ceza yargılamasında bulunan kusur raporları ile örtüşür mahiyette olmakla hükme esas alınmıştır.

Meydana gelen kaza sonrası davacı destekçisi .....vefat ettiği, müteveffanın vefatı nedeniyle Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından davacılara rücuya tabi bir ödeme yapılmadığı, dava açılmadan önce davacı tarafından davalı sigorta şirketine yapılan başvuruya istinaden davacılara herhangi bir ödeme yapılmadığı, yine dava açılmadan önce arabuluculuk sürecinin görüşme sonucunda anlaşamama ile sonuçlandığı, dosya içerisinde yer alan bilgi ve belgelerden anlaşılmaktadır.

a) Destekten yoksun kalma tazminatı talebi açısından:

Destekten yoksun kalma tazminatının konusu, desteğin yitirilmesi nedeniyle yoksun kalınan zarardır. Buradaki amaç, destekten yoksun kalanların desteğin ölümünden önceki yaşamlarındaki sosyal ve ekonomik durumlarının korunmasıdır. Olaydan sonraki dönemde de destek olmasa bile, onun zamanındaki gibi aynı şekilde yaşayabilmesi için muhtaç olduğu paranın ödettirilmesidir.

TBK’nun 53/3. maddesinde sözü edilen destek kavramı hukuksal bir ilişkiyi değil, eylemli bir durumu hedef tutar ve ne hısımlığa ne de yasanın nafaka hakkındaki hükümlerine dayanır; sadece eylemli ve düzenli olarak geçimini kısmen veya tamamen sağlayacak şekilde yardım eden ve olayların akışına göre eğer ölüm vuku bulmasaydı, az çok yakın bir gelecekte de bu yardımı sağlayacak olan kimse destek sayılır. Bununla birlikte destekten yoksun kalan kimse devamlı ve gerçek bir ihtiyaç içerisinde bulunmalıdır. Genel olarak bakım ihtiyacı, sosyal düzeye uygun olan yaşamın devamını sağlamak için gerekli olanaklardan yoksun kalmayı anlatır. Eğer ölenin eylemli olarak baktığı davacı, ölüm yüzünden bu bakımın sağladığı yaşama düzeyinin altına düşmüş olursa, ihtiyaç bulunma koşulu gerçekleşmiş sayılır. Burada önemli olan, destekten yoksun kalan kimsenin ve ailesinin temsil ettiği sosyal ve ekonomik düzeye göre normal karşılanan giderlerdir (Yargıtay HGK’nun █████/1982 gün ve 1979/4-1528 E,████████ K, sayılı kararı).

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 91/1. maddesinde, “İşletenlerin, bu kanunun 85/1. maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur."; 85/1 maddesinde, “Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün ünvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar.”; 85/son maddesinde ise, “İşleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur.” düzenlemelerine yer verilmiştir. Araç sürücüsü kusuru nedeniyle meydana gelen zararları karşılamakla yükümlü olduğu gibi, anılan yasal düzenlemeler gereğince, davalı sigorta şirketi de, düzenlenen sigorta poliçesi ile sigortalı aracın sürücüsünün kusuru nedeniyle meydana gelen trafik kazalarında üçüncü kişilere verilen zararı, zararın türüne göre poliçede belirtilen teminat üst limiti ile üstlenmiştir.

Yargıtay'ın yerleşik kararlarına göre davacı annenin murisin desteğinden pay aldığı karine olarak kabul edilmektedir. Aksini ispat yükü davalı üzerindedir. Somut olayda, müteveffa .....davacı anneye desteğinin karine olarak kabul edilmesi ve ölenin desteğine dair aksi yönde ispata yarar bilgi ve belgenin dosyada yer almaması nedeni ile davacı anne ile babanın de destekten yoksun kalma tazminatı talep edebileceğinin kabulü gerekir.

Anayasa Mahkemesi’nin .....tarih .....Esas .....Karar sayılı kararıyla 2918 sayılı KTK’nın 90. ve 92. maddelerinde “genel şartlara” atıf yapan cümlelerin iptaline karar verilmiş ve bu karar .....tarihli Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe girmiş olmasıyla birlikte, Yargıtay 17. Hukuk Dairesince zarar görenlerin cismani zarar ve destekten yoksun kalma tazminatı alacağının hesaplanmasında TRH 2010 ve %10 artırım %10 iskonto yöntemi benimsenmiş olup TRH 2010 yaşam tablosunun uygulamasından vazgeçilmemiştir (Benzer yönde karar için bakınız:Yargıtay 17.HD.’nin █████████ E. █████████ K. █████/2020 tarihli ilamı). Bu şekilde destekten yoksun kalma tazminatının hesabında TRH 2010 Tablosu'na göre bakiye ömür sürelerinin belirlenmesi, % 1,8 teknik faiz uygulanmadan, %10 artırım %10 iskonto yöntemine göre hesaplama yapılması gerektiğinden hükme esas alınan bilirkişinin prograsif rant yönetime göre yaptığı, hesap raporunun hesaplama yönetimi itibariyle doğru olduğu, mahkememizce .....E. Sayılı dosyasında alınan .....tarihli aktüerya raporunun dosya kapsamı itibari ile uyumlu olduğu, davalı sigorta şirketinin sigortalısının kusuru oranında ZMMS kapsamında destekten yoksun kalma tazminatından sorumlu olduğu anlaşılmakla davacının iddiasını ispat ettiği kanaatine varılmıştır. Davacının belirli hale getirme dilekçesi dikkate alındığında davacının talebi doğrultusunda davacı anne için 36.286,99 TL nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.

Davacı vekili tarafından dava öncesinde tazminat talebi ile KTK'nın 97. maddesi uyarınca destekten yoksun kalma tazminatı talebine dair davalı sigorta şirketine başvurunun ..........tarihinde yapıldığı bu tarihi takip eden .....İş gününün .....'e isabet ettiği anlaşılmakla bu tarihten itibaren faize hükmedilmiştir. Kazaya karışan araç tescil bilgilerinin hususi kullanım amacı nazara alınarak talep doğrultusunda yasal faize hükmedilmiştir.

b) Cenaze ve defin giderine ilişkin talep bakımından;

Mahkememizce cenaze ve defin giderlerine ilişkin olarak belediyeden müteveffanın vefat ettiği 2023 yılında cenaze ve defin giderleri için Diyarbakır Büyükşehir Belediyesine müzekkere yazılmış müzekkere cevabında cenaze giderleri tutarının 2023 yılı itibari ile yaklaşık 5.000 TL olarak tespit edildiği, bu hizmetlerin belediye tarafından ücretsiz karşılandığının bildirildiği anlaşılmakla bu talep yönünden davanın reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

HÜKÜM

: Gerekçesi ve ayrıntısı yukarıda açıklandığı üzere;

1-DAVANIN KISMEN KABUL KISMEN REDDİ İLE;

A) Davacının destekten yoksun kalma tazminatının kabulü ile 36.286,99-TL'nin .....tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

B) Davacının cenaze giderine ilişkin talebinin reddine,

2- Harçlar Kanunu gereğince kabul edilen miktar üzerinden alınması gereken 2.478,76 TL' den peşin alınan 427,60TL harç ile 124,10TL tamamlama harcının mahsubu ile 1.927,06-TL nin davalıdan alınarak hazineye irat kaydına,

3- Davacının yatırmış olduğu 427,60TL peşin harç, 427,60TL başvuru harcı ile 124,10TL tamamlama harcı olmak üzere toplam 979,30TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

4- Davacı tarafından karşılanan 59,50TL posta masrafının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

5- Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiginden karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T gereğince hesaplanan 30.000 TL'nin davalıdan tahsili ile davacılara verilmesine,

6- Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiginden karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T gereğince hesaplanan 100,00 TL'nin davacıdan tahsili ile davalıya verilmesine,

7- Taraflarca yatırılan gider/delil avansının artan kısmın, karar kesinleştikten sonra HMK m. 333 ve Bölge Adliye ve Adli Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Cumhuriyet Başsavcılıkları İdari ve Yazı İşleri Hizmetlerinin Yürütülmesine Dair Yönetmelik m. 207 hükümleri uyarınca re'sen yatırana iadesine,

8-6325 sayılı yasanın 18/A maddesi gereği Adalet Bakanlığı tarafından karşılanan ve yargılama giderinden sayılan Arabuluculuk Ücret Tarifesinde belirtilen iki taraf için iki saatlik ücret tutarı karşılığı olan 3.280TL nin davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,

Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı davalı vekilinin yokluğunda davanın değeri itibariyle kesin olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.

Katip Hakim