elbise almaksızın ürettiği endüstriyel patent piyasada üretilen istemli haklara ürünün

Anahtar kelimeler: Elbise Almaksızın Ürettiği Endüstriyel Patent Piyasada Üretilen İstemli Haklara Ürünün

T.C.

İSTANBUL

2. FİKRÎ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ

ESAS NO

: ████████ Esas

KARAR NO

: ████████

DAVA

: Endüstriyel Tasarım (Maddi Tazminat İstemli)

DAVA TARİHİ

: █████/2011

KARAR TARİHİ

: █████/2024

Mahkememizde görülmekte bulunan Endüstriyel Tasarım (Maddi Tazminat İstemli) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı-karşı davalı vekili, müvekkilinin Türk Patent ve Marka Kurumu nezdinde ... tescil numaralı elbise tasarımının sahibi olduğunu, müvekkilinin ürettiği ürünün piyasada tutulması üzerine davalı tarafından müvekkilinden izin almaksızın üretimi yaptığını belirlediklerini, ... 2. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi'nin ... D.İş dosyası üzerinden delil tespiti yapıldığını ileri sürerek 10.000.-TL maddi ve 10.000.-TL manevi tazminat ile 10.000.-TL itibar tazminatının hüküm altına alınmasını, davalının tasarımdan doğan haklara tecavüz teşkil eden fiillerinin durdurulmasını, önlenmesini, tecavüz yoluyla üretilen ürünlere ve üretim araçlarına el konulmasını talep etmiştir.

Davalı-karşı davacı vekili, müvekkilinin davacının tasarımını üretmediği gibi satışa da sunmadığını, davacının zararına ilişkin iddialarının da inandırıcılıktan uzak olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.

Davalı-karşı davacı vekili, karşı davasında; dava konusu tasarımın önceden ve halen üretilen bir çok modelin belli bölümlerinin bir araya getirilmesinden oluştuğunu, yenilik ve ayırt edicilik vasfını taşımadığını iddia ederek, karşı davalı adına tescilli ... numaralı tasarımın hükümsüzlüğüne, sicilden terkinine, taleplerinin kabul edilmemesi halinde, 554 sayılı KHK’nın 43/2 uyarınca tasarımın dilekçede belirtilen bölümleri yönünden kısmen hükümsüzlüğüne, kararın ilanına karar verilmesini talep etmiştir.

Birleşen davalarda davacı; aynı tescilli tasarımın ihlali iddiasına dayalı olarak maddi ve manevi tazminat istemlerinde bulunmuştur.

Mahkememizin... esas .. karar sayılı kararı ile , tüm dosya kapsamına göre; karşı dava mesnedi ... kataloğundaki ... kodlu elbisenin, karşı davada hükümsüzlüğü istenen... tasarım ile ayniyet derecesinde benzer, ... kodlu elbise tasarımının ise aynı olarak tespit edildiğinden karşı davanın kabulünün gerektiği, bu durumda asıl ve birleşen davalara dayanak ...numaralı tasarımın yenilik vasfının bulunmadığının anlaşıldığı gerekçesiyle karşı davanın kabulüyle ... numaralı tasarımın hükümsüzlüğüne, bu tasarıma dayalı olarak açılan asıl ve birleşen davaların reddine karar verilmiştir.

Mahkememizce verilen karar Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin ... esas ... karar sayılı ilamı ile;

"1- Asıl ve birleşen davalar tescilli tasarıma tecavüzün tespiti ve tazminat istemine ilişkin, karşı dava ise, tescilli tasarımın hükümsüzlüğü istemine ilişkindir. Mahkemece, karşı davalının sunduğu ... ait ‘’2009 İlkbahar-Yaz Kreasyonu’’ kataloğu dikkate alınarak, karşı davanın kabulü ile tescilli tasarımının hükümsüzlüğüne, asıl ve birleşen davaların reddine karar verilmiştir.

Dairemizin yerleşik uygulamasına göre, bir tasarımın yeni ve ayırt edici olmadığı bir katalog yardımıyla ispat edilmek isteniliyor ise, sunulan kataloğun mutlaka tasarım başvurusundan önceki tarihteki bir dönemi kapsaması, baskı tarihinin de mutlaka bu tarihten önce olması gerekir.

Somut olayda, Dairemizin bozma ilamından önce ve sonra alınan bilirkişi raporlarında, hükümsüzlük davasına dayanak kataloğun kamuya arz tarihinin tespitine ilişkin herhangi bir inceleme ve değerlendirme yapılmadığı gibi mahkemenin gerekçeli kararında da bu hususa ilişkin değerlendirme bulunmamaktadır. Bu durumda, hükümsüzlük davasına dayanak kataloğun basım tarihine yönelik davacı-karşı davalının itirazlarına ve davalı-karşı davacının bu hususun ispatına dayanak delillerinin toplanıp değerlendirilerek neticesine göre karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde eksik inceleme ve araştırmaya dayalı olarak karar verilmesi isabetli olmamış olup, bu nedenle kararın asıl ve birleşen davalarda davacı-karşı davada davalı yararına bozulması gerekmiştir." şeklindeki gerekçe ile bozulmuş, bozma sonrası dosya mahkememizin yukarıda belirtilen esasına kaydolunarak yargılamaya devam olunmuştur.

Mahkememizce Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin ..esas ... karar sayılı ilamına uyulmuş, dosyamız arasında bulunan .. 1. FSHHM'nin ... esas sayılı dosyasında mevcut ... ait 2009 İlkbahar Yaz Kreasyonu kataloğunun bir örneği dosyamız arasına alınmış, mahkememizce aldırılan █████/2024 tarihli bilirkişi raporunda da kataloğa ilişkin değerlendirmelerin yapıldığı anlaşılmıştır.

Mahkememizin █████/2024 tarihli bilirkişi raporunda özetle; Davacı-Karşı Davalı ... adına 25.05.2010 tarihli ... numaralı “Elbise” tasarımının tescilli olduğu, 5 yıllık yenileme aşamalarında tasarımın yenilendiği ve geçerli bir tasarım olduğu, Davacı-Karşı Davalı ...” a ait 25.05.2010 tarihli ... numaralı “Elbise” tasarımı ile daha öncede tespit edilen ürünlere in görsellerin ayırt edilemeyecek derecede benzer olduğu, ... firmasına ait 2009 tarihli katalogda ... nolu model ile birebir aynı olduğu ve ... no.lu model ile tek farklılığın omuz askısı olduğu, göğüste fiyonk, katmanlı kesim ve yukarıdan aşağıya koyu, açık ve tekrar koyu renk dağılımının aynen uygulandığı, bu bakımdan benzer tasarımlar oldukları, ... firmasının 2009 yılı ilkbahar yaz kreasyonu için hazırlandığı iddia edilen kataloğun, o tarihe ait olup olmadığına ilişkin dosya içeriğinde başka bir kanıt bulunmadığı, ... firmasından bu kataloğun basımına ilişkin fatura sunulmadığı bu nedenle de kataloğun yayın tarihinin netleştirilemediği, karşı dava açısından hükümsüzlük koşullarının oluşup oluşmayacağı konusunda nihai takdirin Sayın Mahkeme'ye ait olacağı, Sayın Mahkemenin hükümsüzlük koşullarının oluşmadığı yönünde kanaat takdir etmesi halinde davacının birleşen davalar açısından (2011 yılı değerlerine göre); davalı ...'dan talep edebileceği tazminat miktarının 660,00-TL olabileceği, davalı Verona'dan talep edebileceği tazminat miktarının 3.094,21-TL olabileceği, davalı Kampınar'dan talep edebileceği tazminat miktarının tespit edilemediği takdirin Sayın Mahkemeye ait olacağı sonuç ve kanaatine ulaşılmıştır.

Mahkememizce alınan █████/2024 tarihli bilirkişi raporunda özetle ; Davalı ...A.Ş. açısından 24 adet elbisenin adedinin ispatı halinde talep edilebilecek tazminat miktarının 360,00-TL olabileceği, Davalı ...Ltd. Şti. açısından kök rapordaki hesaplamaya ilişkin kanaatin korunduğu, ... 1. FSHHM'nde görülmekte olan ...Esaslı dosya üzerinden inceleme yapma yetkimiz bulunmadığından ... Tekstil Kataloğu'na ilişkin fatura vb belge sunulması halinde katalog yayın tarihi değerlendirmesinin yeniden yapılabileceği sonuç ve kanaatine ulaşılmıştır.

Karşı davada tasarım hükümsüzlüğü talep edilmiş olup, tasarımın hükümsüzlüğüne karar verilmesi durumunda, sonuçları geçmişe etkili olacağı için öncelikle hükümsüzlük iddiasının incelenmesi ve ortaya çıkacak duruma göre tasarım hakkına tecavüz ve buna bağlı diğer taleplerin dikkate alınması gereklidir.

Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde, gerek mahkememizce alınan █████/2024- █████/2024 tarihli bilirkişi raporları, gerekse de Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin ... esas ve... karar sayılı ilamı belirtilen hususlar karşısında, davacıya ait tasarımın başvuru tarihi itibariyle yeni ve ayırd edici olmadığı yönündeki karşı davada ileri sürülen iddianın ispat edilemediği, Yargıtay ilamı doğrultusunda hükümsüzlük davasına dayanak kataloğun basım tarihine yönelik davacı-karşı davalının itirazlarına ve davalı-karşı davacının bu hususun ispatına dayanak delillerinin toplanması için taraf vekillerine süre ve imkan tanındığı, mahkememizce resen de incelenen ve bir örneği dosya kapsamına alınan .... tekstil firmasının 2009 yılı ilkbahar yaz kreasyonu için hazırlandığı iddia edilen kataloğun, o tarihe ait olup olmadığına ilişkin net bir tespitin yapılamadığı, sunulan kataloğun mutlaka tasarım başvurusundan önceki tarihteki bir dönemi kapsaması, baskı tarihinin de mutlaka bu tarihten önce olmasının gerekmesi karşısında mevcut bilgi ve belgeler ışığında ... firmasının 2009 yılı ilkbahar yaz kreasyonu için hazırlandığı iddia edilen kataloğun bu unsurları karşılamadığı, kataloğun basımına ilişkin herhangi bir ve belgenin de bulunmadığı, yukarıda özetlenen bilirkişi raporu ile de tespit edildiği üzere kataloğun yayın tarihinin netleştirilemediği, davacıya ait tasarımın yeni ve ayırd edici olduğu,böylelikle karşı davanın reddinin gerektiği, bilirkişi raporları ile de tespit olunduğu üzere davalı tarafça üretilen, satılan dava konusu elbise modellerinin, davacıya ait ... no' lu elbise tasarımları ile ayırd edilemeyecek kadar benzer olduğu, böylece davalının eyleminin davacının tasarım hakkına tecavüz teşkil ettiği kanaatine varılarak asıl ve birleşen dosyalarda davaların kısmen kabulüne karar vermek gerekmiştir.

554 sayılı KHK nın 52/b maddesinde yazılı bulunan yoksun kalınan kar tercihine göre ;

Asıl davada, davacı tarafın maddi tazminat talebi nedeniyle dosya kapsamında alınan ve yukarıda özetlenen bilirkişi raporunda davalı Kampınar'dan talep edilebilecek miktarın tespit edilemediği bildirilmiş ise de, mahkememizin ███████ esas ve ████████ karar sayılı kararında bu yönden yapılan değerlendirme mahkememizce de uygun bulunmuş, her ne kadar davalı tarafın elbise modelleri nedeniyle davacının yoksun kaldığı kar kesin olarak tespit edilememiş ise de, ürün satışları ve 3,17 TL lik brüt kar rakamı karşısında davacının yoksun kaldığı karın her halükarda 10.000 TL den fazla olduğu anlaşılmakla takdiren 10.000 TL maddi tazminata hükmolunmuştur.

Birleşen ███████ sayılı esas sayılı dosyada, dosya kapsamında alınan ve yukarıda özetlenen bilirkişi kök ve ek raporuna göre her ne kadar maddi tazminat hesabında farklılıklar bulunuyor ise de hesaplamaların seçenekli değerlendirildiği anlaşılmakla, herhangi bir çelişkiden bahsedilemeyeceği, dosya kapsamındaki bilgi ve belgelere göre uğranılan zararın miktarının tam olarak tespit olunamadığı anlaşılmakla, ek rapor ve kök rapordaki tespitler de değerlendirilmek sureti ile zararın miktarı TBK md. 50 çerçevesinde hakkaniyete uygun olarak 1.000,00 TL olarak belirlenmiştir.

Birleşen ███████ sayılı esas sayılı dosyada, dosya kapsamında alınan ve yukarıda özetlenen bilirkişi kök ve ek raporunda davacının davalıdan talep edebileceği maddi tazminat miktarının 660,00 TL olabileceğinin belirlendiği, ek rapor ve kök rapordaki tespitler de değerlendirilmek sureti ile zararın miktarı TBK md. 50 çerçevesinde 660,00 TL olarak dosya kapsamına uygun görülmüştür.

Asıl ve birleşen dosyalarda talep olunan manevi tazminat ve itibar tazminat talepleri yönünden ise;

Davalıların eylemleri davacının tasarım hakkına tecavüz olarak kabul edildiğinden, eylemin işleyiş biçimi, tasarım hakkına tecavüze konu ürün sayısı, tarafların dosyaya yansıyan mali ve ekonomik durumları gözetilerek her bir dosyada ayrı ayrı 10.000 TL manevi tazminata hükmolunmuştur.

Her ne kadar davacı taraf itibar tazminatı talebinde dahi bulunmuş ise de, 554 sayılı KHK nın 54.maddesi gereğince bu tür bir tazminata hükmolunabilmesi için tasarımın kötü bir şekilde üretilmesi veya uygun olmayan bir tarzda piyasaya sürülmesi şartları yanında bundan tasarımın itibarının zarar görmesi şartı da arandığından ve dosya kapsamındaki bilgi ve belgelere göre davalı ürünlerinin kötü bir şekilde üretimi ve uygun olmayan bir tarzda piyasaya sürülmesinin söz konusu olmadığı anlaşıldığından itibar tazminatı talepleri her bir dosya açısından yerinde görülmemiştir.

Yukarıda açıklanan gerekçe ile, asıl ve birleşen davaların kısmen kabulüne, asıl davadaki karşı davanın ise reddine dair aşağıdaki hüküm tesis olunmuştur.

HÜKÜM

: Ayrıntısı ve gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

Mahkememizin asıl (███████ Esas sayılı) dosyası yönünden;

1-a-)Asıl davanın kısmen kabulüne, asıl davada davalının davaya konu elbise modellerinin, davacının ... no'lu tasarım tescilinden kaynaklanan haklarına tecavüz oluşturması nedeniyle bu tecavüzün durdurulmasına, önlenmesine, bu şekilde üretilmiş olan elbiselere el konulmasına ve imhasına, salt bu ürünleri üretmeye tahsis edilmiş üretim aracı tespit edilemediğinden, üretim araçlarına el konulması ve imhası taleplerinin reddine,

b-)Taleple bağlı kalınarak ve takdiren 10.000 TL maddi tazminatın ve takdiren 10.000 TL manevi tazminatın davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,

c-)Koşulları oluşmayan ve ispat edilemeyen itibar tazminatı talebinin reddine,

d-)Karar kesinleştiğinde karar özetinin, masrafı davalıdan alınmak üzere, Türkiye çapında yayın yapan ve kararın kesinleşeceği tarih itibariyle tirajı en yüksek 3 gazeteden 1 inde 1/8 gazete tek sayfası ebadında ve bir kez ilanına,

e-)Asıl dava nedeniyle, karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince 1.366,20 TL karar harcının davalı-karşı davacıdan tahsiline, peşin yatan 445,50 TL harcın mahsubuna,

f-)Asıl dava nedeniyle, dava açılırken davacı tarafından peşin olarak yatırılan 445,50 TL harcın davalı-karşı davacıdan alınarak, davacı-karşı davalıya verilmesine,

g-)Asıl dava nedeniyle, karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Ücret Tarifesi gereğince kabul olunan tasarım hakkına tecavüz davası yönünden 40.000,00 TL, maddi tazminat yönünden 10.000,00 TL, manevi tazminat yönünden 10.000,00 TL olmak üzere toplam 60.000,00 TL vekalet ücretinin davalı-karşı davacıdan alınarak, davacı-karşı davalıya verilmesine,

h-)Asıl dava nedeniyle, karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Ücret Tarifesi gereğince red olunan itibar tazminatı yönünden 10.000,00 TL vekalet ücretinin davacı-karşı davalıdan alınarak, davalı-karşı davacıya verilmesine,

2-)Karşı davanın reddine,

a-)Karşı dava nedeniyle, karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince 427,60 TL karar harcının davalı-karşı davacıdan tahsiline, peşin yatan 18,40 TL harcın mahsubuna,

b-)Karşı dava nedeniyle, karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Ücret Tarifesi gereğince 40.000,00 TL vekalet ücretinin davalı-karşı davacıdan alınarak, davacı-karşı davalıya verilmesine,

3-Davacı-karşı davalı tarafından yapılan 24.591,84 TL'nin yargılama giderinden davadaki kabul ve red oranına göre takdiren 18.443,88 TL'sinin davalı-karşı davacıdan alınarak, davacı-karşı davalıya verilmesine,

4-Karşı dava yönünden, karşı dava davalısı tarafından yapılan toplam 1.336,00 TL yargılama giderinin karşı dava davacısından, karşı dava davalısına verilmesine,

5-Karşı dava davacısı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,

6-)Taraflarca yatırılan gider avansından harcanmayan kısmın karar kesinleştikten sonra ve talep halinde ilgili tarafa iadesine,

Mahkememizin birleşen (...Esas sayılı) dosyası yönünden;

1-a-)Birleşen ...Esas sayılı dosyanın kısmen kabulüne, davalının davaya konu elbise modellerinin, davacının ... no'lu tasarım tescilinden kaynaklanan haklarına tecavüz oluşturması nedeniyle bu tecavüzün durdurulmasına, önlenmesine, bu şekilde üretilmiş olan elbiselere el konulmasına ve imhasına, salt bu ürünleri üretmeye tahsis edilmiş üretim aracı tespit edilemediğinden, üretim araçlarına el konulması ve imhası taleplerinin reddine,

b-)Takdiren 1.000 TL maddi tazminatın ve takdiren 10.000 TL manevi tazminatın davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,

c-)Koşulları oluşmayan ve ispat edilemeyen itibar tazminatı talebinin reddine,

2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince alınması gereken 751,41 TL karar harcının davalıdan tahsiline, peşin yatan 445,50 TL harcın mahsubuna,

3-)Dava açılırken davacı tarafından peşin olarak yatırılan 445,50 TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

4-)Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Ücret Tarifesi gereğince kabul olunan tasarım hakkına tecavüz davası yönünden 40.000,00 TL, maddi tazminat yönünden 1.000,00 TL, manevi tazminat yönünden 10.000,00 TL olmak üzere toplam 51.000,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

5-)Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Ücret Tarifesi gereğince red olunan itibar tazminatı yönünden 10.000,00 TL, reddolunan maddi tazminat yönünden 9.000,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,

6-)Taraflarca yatırılan gider avansından harcanmayan kısmın karar kesinleştikten sonra ve talep halinde ilgili tarafa iadesine,

Mahkememizin birleşen (███████ Esas sayılı) dosyası yönünden;

1-a-)Birleşen ███████ Esas sayılı dosyanın kısmen kabulüne, davalının davaya konu elbise modellerinin, davacının ... no'lu tasarım tescilinden kaynaklanan haklarına tecavüz oluşturması nedeniyle bu tecavüzün durdurulmasına, önlenmesine, bu şekilde üretilmiş olan elbiselere el konulmasına ve imhasına, salt bu ürünleri üretmeye tahsis edilmiş üretim aracı tespit edilemediğinden, üretim araçlarına el konulması ve imhası taleplerinin reddine,

b-)660,00 TL maddi tazminatın ve takdiren 10.000 TL manevi tazminatın davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,

c-)Koşulları oluşmayan ve ispat edilemeyen itibar tazminatı talebinin reddine,

2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince alınması gereken 728,19 TL karar harcının davalıdan tahsiline, peşin yatan 445,50 TL harcın mahsubuna,

3-)Dava açılırken davacı tarafından peşin olarak yatırılan 445,50 TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

4-)Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Ücret Tarifesi gereğince kabul olunan tasarım hakkına tecavüz davası yönünden 40.000,00 TL, maddi tazminat yönünden 660,00 TL, manevi tazminat yönünden 10.000,00 TL olmak üzere toplam 50.660,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

5-)Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Ücret Tarifesi gereğince red olunan itibar tazminatı yönünden 10.000,00 TL, reddolunan maddi tazminat yönünden 9.340,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,

6-)Taraflarca yatırılan gider avansından harcanmayan kısmın karar kesinleştikten sonra ve talep halinde ilgili tarafa iadesine,

Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 15 gün içerisinde Yargıtay yolu açık olmak üzere karar verildi. █████/2024

Katip ...

¸e-imzalıdır

Hakim ...

¸e-imzalıdır