Anahtar kelimeler: Kargodayken Kargoya Yaşanma Zarureti Eline Ulaşmadan Mahsuben Otomotiv Kaybolduğunu Aşden
ESAS NO
: 2024/KARAR NO
: 2025/HAKİM
:KATİP
:DAVACI
:VEKİLLERİ
:Av.Av.DAVALI
:DAVA
: Kıymetli Evrak İptaliDAVA TARİHİ
: █████/2024KARAR TARİHİ
: █████/2025GEREKÇELİ KARARINYAZILDIĞI TARİH
: █████/2025Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali davasının yapılan açık yargılaması sonunda,GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
:DAVA; davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkilinin, alacaklı olduğu şirket olan ... Otomotiv San. Ve Tic. A.Ş.’den mevcut alacağına mahsuben ... ... Ticari Şubesi'nin, ... çek nolu, 06.12.2024 keşide tarihli, 41.280-TL bedelli çekin müvekkilinin eline ulaşmadan kargodayken kaybolduğunu, keşide tarihi itibari ile hak kaybı yaşanma ihtimalini önlemek açısından Mahkemeye başvurma zarureti hasıl olduğunu, müvekkilinin ödeme olarak almış olduğu iş bu çekin keşideci firma tarafından ... ... ... Kargoya verildiğini, müvekkilinin keşideci firmaya çekin ulaşmadığını bildirdiğini, keşideci firmanın ise çekin kargo firmasında kaybolduğunu bildirdiğini, müvekkilinin,ödemesinin kendisine yapılmasını talep ettiğini, ancak keşide eden firma tarafından bu hususun olumlu karşılanmadığını, çekin keşide tarihlerinde ödenmemesi yönündeki talebinin de keşide eden firma tarafından dikkate alınmadığını, söz konusu çekin kötü niyetli şahısların eline geçmesi ve keşide gününde çek bedeli karşılığı keşide eden firma tarafından hazır edileceğinden paraya çevrilebileceği ve müvekkilinin zarara uğrayabileceğinden söz konusu çekin ödemeden men'i ile iptaline karar verilmesi gerektiğini, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 818. maddesi yollamasıyla uygulanacak 757. maddesi hükmü doğrultusunda söz konusu çekin iptalini sağlamak için işbu davayı açmak zorunluluğu doğduğunu, açıklanan nedenlerle müvekkilinin hamili olduğu çekin dava sonuna kadar ödenmemesi için ihtiyati tedbir talebinin kabulü ile çekin dava sonuna kadar ödenmemesi yönünde ihtiyati tedbir kararı verilmesini, tedbir kararına ilişkin müzekkerenin hazırlanarak ... gönderilmesini ve dava konusu çekin iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE;Dava, TTK'nın 818/1.s maddesi atfıyla aynı Kanun'un 757 ve devamı hükümleri uyarınca, zayi nedeniyle çek iptali istemine ilişkindir.6102 sayılı Türk Ticaret Kanunun 818/1-s. maddesi gereğince; iptal hakkındaki 757 ilâ 763 üncü maddelerle 764 üncü maddenin birinci fıkrasının poliçeye ait hükümler çek hakkında da uygulanacaktır. 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunun 757. maddesine göre; iradesi dışında poliçe elinden çıkan kişi, ödeme veya hamilin yerleşim yerindeki asliye ticaret mahkemesinden, muhatabın poliçeyi ödemekten menedilmesini isteyebilir. Aynı kanunun devam eden maddelerinde neler yapılacağı hüküm altına alınmıştır. 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunun 647/1. maddesine göre; "(1) Mülkiyet veya sınırlı bir ayni hak kurulması amacıyla kıymetli evrakın devri için her hâlde senet üzerindeki zilyetliğin devri şarttır." senet ciro edilmiş olmasına rağmen ciro edilen kişiye teslim edilmediği sürece devir gerçekleşmez. Kıymetli evrak alacak hakkı içermektedir ve bu hakkın devredilmesi için senedin de devredilmesi gerekir ().6102 sayılı Türk Ticaret Kanunun 651/2. maddesine göre; "Kıymetli evrakın zayi olduğu veya zıyaın ortaya çıktığı anda senet üzerinde hak sahibi olan kişi, senedin iptaline karar verilmesini isteyebilir."Çekin zayi olması nedeniyle iptal davasını, çekin zayi olduğu veya zıyaın ortaya çıktığı anda senet üzerinde hak sahibi olan meşru hamil açabilir (). Hamil TTK 651. maddesi uyarınca hamil çekin zayi edilmesi halinde iptal davası açabilecek. TTK 652. maddesine göre iptal karar ile hamil hakkını çek olmadan ileri sürebilecek ya da borçludan yeni bir senet tanzim edilmesini isteyebilecektir.Çek iptali davası sonucunda verilen karar borçluya ibraz ile borçludan çek bedelinin tahsili imkanını sağlamaktır. Bu davayı açma hakkı hamile aittir. Çek keşidecisinin TTK'nın 757 ve 818/s.maddesi gereğince iptal davası açma hakkı bulunmamaktadır.TTK'nun 818. maddesi yollaması ile aynı yasanın 680. madde uyarınca bir çekin kısmen doldurulmuş veya sadece imzalanmış olması hâlinde tedavüle çıkarılması mümkün ve geçerli olup böyle bir çek için zayii nedeniyle çek iptali davasın açılabilecektir.Somut olayda iptali talep edilen çek aralarındaki ticari ilişkiden kaynaklanan alacağına karşılık dava dışı keşideci tarafından davacıya gönderilmek üzere verildiği kargoda henüz davacıya ulaşmadan kaybolduğu anlaşılmaktadır. Talebe konu çek de lehdar olarak davacı yazılmış ise de çek henüz davacıya teslim edilmeden kaybolması ve teslim söz konusu olmamasına göre davacının yetkili hamil kabul edilmesi mümkün değildir. Nitekim ... 11. Hukuk Dairesi'nin █████/2012 tarih 2011/E. 2012/K. sayılı kararında; "...çekin henüz dava dışı alıcıya teslim edilmeksizin kargoda kaybolduğu anlaşılmaktadır. Bu durumda, davacı lehdar halen çekin yetkili hamili konumundadır. Teslim söz konusu olmadığından dava dışı alıcının yetkili hamil kabul edilmesi mümkün değildir..." denilmiştir. Bu durumda, davacının hamil olmadığı çek yönünden iptal davası açmakta hukuki yararı bulunmadığından davanın reddine karar vermek gerekmiştir.HÜKÜM; Gerekçesi ve ayrıntısı yukarıda açıklandığı üzere;1-Davanın hukuki yarar yokluğundan REDDİNE,2-Harçlar Yasası gereğince alınması gereken 615,40.-TL karar ve ilam harcından peşin alınan 427,60.-TL harcın mahsubu ile bakiye 187,80.-TL harcın davacıdan tahsili ile HAZİNEYE İRAT KAYDINA,3-Davacı tarafça yapılan yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına,4-Davacı tarafça yatırılan gider avansından kullanılmayan kısmın hükmün kesinleşmesinden sonra 6100 sayılı HMK'nun 333. Maddesi uyarınca davacıya İADESİNE,Dair, davacı vekilinin yokluğunda, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık yasal süre içinde ... Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde ... olmak üzere dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda karar veildi. █████/2025Katip ...¸e-imzalıdırHakim ...¸e-imzalıdır