trafikten valiliğinin güzergah men valiliği taşımacılığı ksayılı servis turizm sekizinci

Anahtar kelimeler: Trafikten Valiliğinin Güzergah Men Valiliği Taşımacılığı Ksayılı Servis Turizm Sekizinci

Danıştay 8. Daire Başkanlığı █████████ E. , █████████ K.

"İçtihat Metni"

T.C.

D A N I Ş T A Y

SEKİZİNCİ DAİRE

Esas No

: █████████

Karar No

: █████████

TEMYİZ EDEN (DAVALI)

: ... Valiliği

VEKİLİ

: Av. ...

KARŞI TARAF (DAVACILAR)

: 1- ... Turizm İnşaat ve Gıda Sanayi Ticaret Limited Şirketi

2- ...

İSTEMİN KONUSU

: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... gün ve E:..., K:...sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ

Dava konusu istem

: Davacılar tarafından, ... plakalı araç ile belediyeden güzergah izin belgesi bulunmaksızın personel servis taşımacılığı yapıldığından bahisle, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun Ek 2/3-a maddesi uyarınca aracın 60 gün süre ile trafikten men edilmesine ilişkin ... Valiliği'nin... gün ve ... sayılı işlemi ile aynı Kanun maddesi uyarınca 5.010,00 TL idari para cezası verilmesine ilişkin ... Valiliği'nin ... gün ve ... sayılı işleminin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti

: ... İdare Mahkemesince verilen... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; uyuşmazlık konusu olayda, düzenlenen █████/2019 tarihli tutanakta, aracın plakasına ve araç sürücüsü ile yolcuların kimlik bilgilerine, yolcuların beyanlarına yer verilmesine karşın, beyanı alınan yolcuların imzalarına veya imza etmediklerine dair şerhi taşımaması nedeniyle anılan tutanağın usule aykırı olduğu sonucuna varıldığı, öte yandan; ... Büyükşehir Belediyesi Ulaşım Dairesi Başkanlığı Toplu Ulaşım Hizmetleri Müdürlüğü tarafından 5216 sayılı Kanun uyarınca trafikten men edilen söz konusu araç için █████/2019 tarihinde düzenlenen ve █████/2027 tarihine kadar geçerliliği bulunan "Servis Taşımacılığı Yetki Belgesi" bulunduğunun anlaşıldığı, araç içinde yolculuk yapanların ücret karşılığında aracı kullandıklarına ilişkin bir beyanları olmadığı, aracı personel servisi olarak kullandıklarını beyan ettiklerinin görüldüğü, bu durumda; yalnızca tutanağı tanzim eden polis memurlarının ve şoförün imzası ile düzenlenen █████/2019 tarihli tutanak, yolcuların imzasını veya imza etmedikleri kaydını taşımaması nedeniyle ve yolcu beyanı ile personel servisi olarak kullanıldığı anlaşılan söz konusu araç için 5216 sayılı Kanun kapsamında ilgili belediye tarafından düzenlenen ve denetim tarihinde geçerliliği bulunan "Servis Taşımacılığı Yetki Belgesi" var iken, "çalışma izni/ruhsatı almadan" belediye sınırları dâhilinde izinsiz yolcu taşımacılığı yapıldığından bahisle 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun Ek 2. maddesinin 3. fıkrasının (a) bendi uyarınca ilgili aracın 60 gün süreyle trafikten men edilmesinin ve araç sürcüsü adına para cezası kesilmesinin mümkün olmadığı sonucuna varıldığı gerekçesiyle, dava konusu işlemlerin iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti

:İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu, ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

: Davalı idare tarafından, dava konusu işlemlerin hukuk ve usule uygun olduğu, geçerli güzergah izin belgesi bulunmaksızın servis yolcu taşımacılığı yapıldığının tutanakla tespit edildiğinden bahisle dava konusu işlemlerin düzenlendiği, temyize konu kararın bozulması gerektiği hususları ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

: Davacılar tarafından, savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ

: Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Davacılardan ... Taşımacılık Turizm İnşaat ve Gıda Sanayi Ticaret Limited Şirketi'nin sahibi ...'ün sürücüsü olduğu ... plakalı araç ile ilgili belediyeden alınması gereken personel servis taşımacılığı güzergah kullanım izin belgesi alınmaksızın ...arası personel servis taşımacılığı yapıldığının araç sürücüsü ve görevlilerin birlikte imzaladıkları, yolcuların, sürücünün ve görevlilerin beyanları yazılmak suretiyle düzenlenen tutanakla tespit edildiğinden bahisle, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun Ek 2/3-a maddesi uyarınca aracın 60 gün süre ile trafikten men edilmesine ilişkin ... Valiliği'nin ... gün ve ... sayılı işlemi ile aynı Kanun maddesi uyarınca 5.010,00 TL idari para cezası verilmesine ilişkin ... Valiliği'nin ... gün ve ... sayılı işleminin tesis edildiği, bunun üzerine söz konusu işlemlerin iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun █████/2018 tarih ve 7148 sayılı Kanun'un 26. maddesi ile değişik Ek 2. maddesinde; "Araçlarını motorlu araç tescil belgesinde gösterilen maksadın dışında kullananlar ile sürülmesine izin veren araç sahiplerine 1.002 Türk lirası idari para cezası uygulanır. (Mülga cümle:21/2/2019-7166/5 md.)(…)

(Ek fıkra

:21/2/2019-7166/5 md.) Ayrıca, araç on beş gün süre ile trafikten menedilir.

10/7/2004 tarihli ve 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu ve 3/7/2005 tarihli ve 5393 sayılı Belediye Kanunu kapsamında ilgili belediyeden;

a) Çalışma izni/ruhsatı almadan,

b) Alınan izin/ruhsatta belirtilen faaliyet konusu dışında,

c) Alınan izin/ruhsatta belirtilen çalışma bölgesi/güzergâh dışında

belediye sınırları dâhilinde yolcu taşımak yasaktır. Bu fıkranın (a) bendine uymayanlara 5.010 Türk lirası, (b) bendine uymayanlara 2.018 Türk lirası, (c) bendine uymayanlara 1.002 Türk lirası idari para cezası verilir. Fiilin işlendiği tarihten itibaren geriye doğru bir yıl içinde tekerrürü hâlinde, bu fıkrada yer alan idari para cezaları iki kat olarak uygulanır.

İşleteni veya sahibi, sürücüsünün kendisi olup olmadığına bakılmaksızın aracın bu maddenin üçüncü fıkrasına aykırı olarak kullanılmaması hususunda gerekli tedbirleri almak ve denetimini yapmakla yükümlüdür. Araç, bu maddenin üçüncü fıkrasının;

a) (a) bendinin ihlali hâlinde altmış gün,

b) (b) bendinin ihlali hâlinde otuz gün,

c) (c) bendinin ihlali hâlinde ise on beş gün süreyle trafikten menedilir.

(...) " düzenlemesi yer almaktadır.

5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu'nun "Büyükşehir ve ilçe belediyelerinin görev ve sorumlulukları" başlığını taşıyan 7. maddesinin 1. fıkrasının (f) bendinde, "Büyükşehir ulaşım ana plânını yapmak veya yaptırmak ve uygulamak; ulaşım ve toplu taşıma hizmetlerini plânlamak ve koordinasyonu sağlamak; kara, deniz, su ve demiryolu üzerinde işletilen her türlü servis ve toplu taşıma araçları ile taksi sayılarını, bilet ücret ve tarifelerini, zaman ve güzergâhlarını belirlemek; durak yerleri ile karayolu, yol, cadde, sokak, meydan ve benzeri yerler üzerinde araç park yerlerini tespit etmek ve işletmek, işlettirmek veya kiraya vermek; kanunların belediyelere verdiği trafik düzenlemesinin gerektirdiği bütün işleri yürütmek." büyükşehir belediyesinin görev ve sorumlulukları arasında sayılmıştır.

... Büyükşehir Belediyesi Öğrenci ve Personel Taşımacılığı Yönergesi'nin 4. maddesinde, "Servis Taşımacılığı Yetki Belgesi"; öğrenci veya personel servis taşıtlarıyla servis hizmeti vermek isteyen gerçek ve tüzel kişilere; çalışma usul ve esasları, yeterlilik kriterleri çerçevesinde çalışma izni veren, 10 yıl süreli belge; "Servis Taşımacılığı Kartı", Servis Taşımacılığı Yetki Belgesine sahip kişilerin yetki belgesi süresi ve kapsamında sahip oldukları taşımacılık iznini gösterir, her bir taşımacılık izni için ayrı düzenlenen en fazla 10 yıl süreli belge; "Güzergah Kullanım İzin Belgesi", taşıtın güzergah ve şoför bilgileri, taşımacılık türünü, Servis Taşımacılığı Kartı bitiş ve başlangıç tarihini gösteren en fazla bir yıllık belge olarak tanımlanmış; 5. maddesinde, servis taşımacılığı yetki belgesi, servis taşımacılığı kartı ve güzergah kullanım izin belgesine sahip olmayan gerçek veya tüzel kişilerin hiçbir şekilde öğrenci ve personel servis taşımacılığı hizmeti veremeyeceği belirtilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Yukarıda belirtilen mevzuat hükümleri uyarınca, toplu taşıma hizmetleri konusunda Büyükşehir Belediyelerine 5216 sayılı Kanun ile tanınan yetkiler arasında güzergahları belirlemek de sayılmış olup, bu yetkinin kullanımının güzergah izin belgesi verilmesi ve bu belgenin denetimlerde ibraz edilmesi ile mümkün olacağı açıktır. Büyükşehirlerde gerek trafik güvenliği, gerek yolcu emniyeti ve gerekse belli bir güzergah için yasal koşulları yerine getirmek suretiyle izin almış kişilerin hukukunun korunması bakımından idarenin denetim yaptığı sırada; araç sahipleri / araç sürücülerinin kullandıkları araçlar için gerekli olan ve yetkili makamlardan aldıkları izin / ruhsat gibi belgeleri denetim görevlilerine ibraz etmeleri gerekmektedir. Denetim tarihinden sonra temin edilen izin / ruhsat gibi belgeler, tesis edilen işlemleri hukuka aykırı hale getirmeyecektir.

Uyuşmazlıkta, davalı idare görevlilerince davacı şirkete ait ... plaka sayılı aracın... tarihinde durdurularak yapılan denetim neticesinde; 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun Ek 2/3-a maddesi uyarınca belediyeden personel güzergah izin belgesi alınmaksızın Yeni Havalimanı - Büyükçekmece - Esenyurt arası personel servis taşımacılığı yapıldığının araç sürücüsü ve görevlilerin birlikte imzaladıkları aynı günlü tespit tutanağı ile belirlendiğinden bahisle, anılan aracın 60 gün süre ile trafikten men edilmesine ilişkin işlem ile 5.010,00 TL idari para cezası verilmesine ilişkin işlemin tesis edildiği, denetimin yapıldığı █████/2019 tarihinde ve işlemlerin tesis edildiği █████/2019 tarihinde bulunmayan personel servis aracı güzergah kullanımı izin belgesinin işlemlerden üç gün sonra █████/2019 alındığı, denetim yapıldığı ve işlemlerin tesis edildiği tarihlerde, usulüne uygun olarak düzenlenen tutanakla tespit edilen personel servis taşımacılığına ilişkin güzergah izin belgesinin bulunmadığı, ancak bu tarihlerde geçerli servis taşımacılığı belgesinin bulunduğu anlaşılmıştır.

Dosyadaki bilgi ve belgelerden, tespit tutanağının; görevlilerin ve sürücünün açık beyanlarıyla, birlikte imzalamak suretiyle, yolcuların kimlik bilgileri ve beyanlarına da yer vererek usulüne uygun olarak düzenlendiği; denetimin yapıldığı ve dava konusu işlemlerin tesis edildiği tarihlerde, tespit tutanağı ile fiilen yapıldığı belirlenen personel servis taşımacılığına ilişkin güzergah kullanımı izin belgesinin bulunmadığı, işlemlerin tesis edildiği sırada, en geç aynı gün düzenlenmiş olması gereken personel servis aracı güzergah kullanımı izin belgesinin işlemlerden üç gün sonra alınmasının ise işlemleri hukuka aykırı hale getirmediği, ibraz edilen servis taşımacılığı belgesinin ise taşımacılığa ilişkin belge olsa da, bu belgenin aracın izin verilen güzergahta çalıştırılıp çalıştırılmadığının tespitine imkan tanımadığı, geçerli güzergah kullanımı izin belgesi bulunmadan yapılan personel servis taşımacılığının ise 2918 sayılı Kanunun Ek 2/3-a maddesi kapsamına girdiği anlaşılmaktadır.

Bu durumda, yukarıda yer verilen 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu ve 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu'nun ilgili madde hükümleri uyarınca; işlemlerin tesis edildiği tarihte düzenlenmiş olması gereken geçerli personel servis aracı güzergah kullanımı izin belgesi bulunmadan belediye sınırları içerisinde personel servis taşımacılığı yapıldığının usulüne uygun düzenlenen tutanakla tespit edildiği görüldüğünden, dava konusu anılan aracın trafikten men edilmesi ve 5.010,00 TL idari para cezası verilmesine ilişkin işlemlerde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Bu itibarla, dava konusu işlemlerin iptali yönündeki ... İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf isteminin reddine ilişkin temyize konu Bölge Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.

KARAR SONUCU

Açıklanan nedenlerle;

1. 2577 sayılı Kanun'un 49. maddesine uygun bulunan temyiz isteminin kabulüne,

2. ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... gün ve E:... K:... sayılı kararının BOZULMASINA,

3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın yukarıda belirtilen Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesine,

4. Kesin olarak, █████/2024 tarihinde oyçokluğu ile karar verildi.

KARŞI OY

(X)- ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... gün ve E:... K:... sayılı kararının; usul ve hukuka uygun olduğu sonucuna varıldığından, onanması gerektiği görüşüyle çoğunluk kararına katılmıyorum.