Anahtar kelimeler: İiddialar Ytarihi Modelde Üzeri Esaskarar Yapmaya Başkan Katip Vermeye İhtiyacı
T.C. ANKARA 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: ███████ Esas - ████████
TÜRK MİLLETİAdına Yargılama Yapmaya ve Hüküm Vermeye YetkiliT.C.ANKARA GEREKÇELİ KARAR7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİESAS NO
: ███████KARAR NO
: ████████BAŞKAN
: ...ÜYE
: ...ÜYE
: ...KATİP
: ...DAVACILAR
: 1- ...2- ...VEKİLİ
: Av. ...DAVALI
: ...VEKİLLERİ
: Av. ...Av. ...DAVA
: Alacak (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)DAVA TARİHİ
: █████/2020BİRLEŞEN(... sayılı dosyası)DAVACI
: ...VEKİLİ
: Av. ...DAVALILAR
: 1- ...2- ...DAVA
: Alacak / Hizmet Sözleşmesinden KaynaklıKARAR TARİHİ
: █████/2023KARAR Y.TARİHİ
: █████/2023Mahkememizde görülmekte olan "Alacak" davasının yapılan yargılaması sonunda, aşağıdaki karar tesis edilmiştir.I-İDDİALAR1.Asıl davada davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkili ile ... A.Ş.(...) arasında 03.05.2018 tarihinde, ... ihtiyacı 2016 ve üzeri modelde 49 adet pikap, 4 adet binek otomobil olmak üzere toplam 53 adet aracın 3 yıl süreyle yakıt hariç sürücülü olarak kiralanması hizmeti alımına ait sözleşmenin imzalandığını, ... ... sözleşmeyi aynı koşullarla davalı şirkete 01.12.2018 tarihinde devrettiğini ve protokol imzalandığını, anılan sözleşme ile kararlaştırılan asgari ücrette meydana gelen artışlardan kaynaklanan fiyat farklarının müvekkile ödenmediğini, müvekkilin fiyat farklarının ödenmesi için defalarca yazılı taleplerinin olduğunu, dava dışı ... daire başkanlığının fiyat farklarının hesaplanarak ödenmesi gerektiğine dair davalı şirkete yazı yazdığını, noter aracılığı ile ihtarname gönderildiğini, ancak davalı şirket; imzalanan protokolle sözleşmenin tarafının değiştiğinden, kamu kurum ve kuruluşu olunmadığından kamu ihale kanunu kapsamında sorumluluklarının doğmadığı şeklinde cevap verildiğini, dava dışı ... ..., işletme hakkının devrine kadar sorumlu oldukları asgari ücret fiyat farkını müvekkile ödediğini, ... ... ile müvekkil arasında imzalanan sözleşmenin, personel çalıştırmaya dayalı hizmet sözleşmesi niteliğinde olduğundan; kanun, yönetmelik, tebliğ ve sözleşme esasları kapsamında asgari ücretten kaynaklanan fiyat farkının ödeneceğinin hüküm altına alındığını, ... ...;sözleşme devam ederken, işletme hakkını davalı şirkete devrettiğinden devir sonrası doğan borçlar için de ifa yükümlülüğünün davalı şirket sorumluluğunda olduğunu, davalı şirketin asgari ücret kaynaklı fiyat farkı borcunu müvekkile ödemeyerek ifa yükümlülüğünü ihlal ettiğini, müvekkilin tüm taleplerine rağmen ödenmeyen farklar için; 31.12.2018 tarihinden 31.12.2019 tarihine kadar işlemiş olan ve sözleşme gereği ödenmesi gereken toplam 2.009.528,25 TL'lik asgari ücret fiyat farkının 3 iş günü içinde ödenmesi aksi halde sözleşmenin feshedileceğinin 25.12.2019 tarihinde davalıya ihtaren bildirildiğini, davalı şirketin hiçbir cevap vermemesi üzerine 31.12.2019 tarihi itibariyle davalı şirketin ödemede düştüğü temerrüt sebebiyle sözleşmenin haklı sebeple feshedilerek 01.01.2020 tarihi itibariyle de araçların geri çekildiğinin davalıya yazılı olarak bildirildiğini, asgari ücretin artışından doğan fiyat farkının ödenmemesi müvekkil iş ortaklığı için telafisi güç zararlara yol açtığını, ... ile karşı karşıya gelindiğini, açıklanan nedenlerle anılan sözleşmeye dayalı olarak fazlaya dair haklar saklı kalmak kaydıyla uğranılan zarardan şimdilik 10.000,00 TL'nin ihtarname ile tanınan 3 günlük sürenin dolduğu 01.01.2020 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile tahsiline, yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.2. Birleşen davada davacı vekili dava dilekçesinde; davalılar ile ... arasında ... İhtiyacı olan, 2016 ve üzeri modelde 49 adet pikap, 2016 ve üzeri modelde 4 adet binek otomobil olmak üzere toplam 53 adet aracın 3 yıl süreyle yakıt hariç sürücülü olarak kiralanmasına ilişkin █████/2018 tarihinde sözleşme imzalandığını, ... termik santralinin işletme devri hakkının müvekkiline devredildiğini, firmayla yapılan protokol ve ... uyarınca sözleşme ve dökümanları aynı şartlarla uygulanmak üzere anlaşıldığını, davalılar sözleşmeyi haksız yere feshettiklerini, buna bağlı olarak müvekkilinin zarara uğradığını belirterek; öncelikle dosyanın... esas sayılı dosyası ile birleştirilmesini ve fazlaya ilişkin haklarının saklı tutarak haksız fesih tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte şimdilik 298.000,00 TL işçilik ve arabuluculuk ödemeleri, 1.000,00 TL araç bakım ve masrafı olmak üzere toplam 299.000,00 TL menfi zarar ile 1.000,00 TL üretim ve kar kaybı niteliğinde müspet zararın davalılardan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.II-SAVUNMALAR3. Davalılar vekili cevap dilekçesinde; davacılar ile ... ... arasında imzalanan ve müvekkile devredilen sözleşmenin; asgari ücretin artışından doğan fiyat farkının yazılı olarak müvekkilden talep edilmesine rağmen ödenmemesi gerekçesi ile feshettiğini, feshin geçersiz olduğunu, ortada gerçek bir fesih iradesinin bulunmadığını, sözleşmenin haklı sebeple feshi için, sebebin hem objektif, hem de sübjektif açıdan belirli bir ağırlık taşımasının gerektiğini, yüklenicinin sözleşmeyi feshi düzenleyen 25. maddesinde sayılan hallerin müvekkile bildirilmediğini, davacı iş ortaklığının ihaleye katılırken ve teklif verirken, kendi maliyetlerini doğru hesaplayarak teklif vermekle yükümlü olduğunu, davacı iş ortaklığının tacir olduğunu ve basiretli bir tacir gibi davranmasının esas olduğunu ve sözleşmeye bağlı kalması gerektiğini, tacirler arası feshin kanunla düzenlendiğini ancak işbu davadakıi feshin keyfıi nitelikli olduğunu, usulüne uygun bir fesih beyanının müvekkile ulaşmadığını, haksız, tek taraflı ve gerek sözleşmeye gerekse kanuna aykırı olarak keyfiyetenve fiilen işin bırakılması müvekkil şirketi büyük maddi kayba uğrattığını, her bir aşamada müvekkil ile iletişim ve görüşme imkanı olan davacı şirketin fesih iradesinin bulunmadığını, .... Dairesinin 2015 yılı: 18.10.2016 tarih,... ilam nolu hizmet alımı suretiyle taşıt edinilmesine ilişkin işlemlerin, ağırlıklı olarak personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı niteliğinde bulunmadığından bu çerçevede, ... sayılı ... Kararı eki hizmet alımı suretiyle taşıt edinilmesine ilişkin esas ve usullerin 6. maddesinin ikinci fıkrasının a ve b bentlerinin birlikte değerlendirmesi neticesinde, taşıt ve şoför giderlerinin bir bütün olarak ihale bedelini oluşturduğu şeklinde açıklamasının bulunduğunu, asgari ücretin 650 artırımlı belirlendiği ihalelerde; bu kısma ait maliyet ve bileşenler dahi bürüt asgari ücreti öngörerek ve buna göre yaklaşık maliyet hesabı yapılarak teklif verilmesinin esas olduğunu, pek çok ihaleye girmiş ve basiretli bir tacir olan davacının, tüm bu maliyet hesaplarını göz önünde bulundurarak teklif verdiğini, tüm giderlerin ihale bedeli içinde yer aldığını ve ayrıca da fiyat farkı ödenmeyeceğinin açık olduğunu, katsayıların sözleşmenin uygulanması sırasında hiçbir gerekçeyle değiştirilemeyeceği 4734 sayılı kanunun amir hükmü olduğunu, davacının asgari ücret fiyat farkı talebinin anılan katsayıları değiştirmeye yönelik olduğunu, davacı yüklenici: şartnamenin 25.3.1 maddesinde teklife dahil olan giderleri ve bu giderlerin arasında asgari ücretin %50 fazlası ücret ödeyeceğini bilerek ihaleye girmiş ve teklifini bu şartlara göre hesaplayarak verdiğini, müvekkil şirketin; sözleşme ve yasalar kapsamında ödemesi gereken fiyat farkını, sözleşme, şartname ve kanunlar tarafından belirlenen formüle göre ödediğini, davacı iş ortaklığının müvekkil şirketten alacağının bulunmadığını, hakkedişlerde bu durumun açık olduğunu, tüm bu hususların davacı şirketçe bilinmiş olmasına rağmen, müvekkil şirket, davacı firmanın haksız ve hukuka aykırı olarak geçerli bir neden olmaksızın sözleşmeyi feshetmesi ve araçlarını çekerek işyerini terk etmesi üzerine; maden sahasına ulaşımı sağlamak için yeni araçlar kiralamak zorunda kaldığını ve müvekkilin maddi zarara uğradığını belirterek; davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.III-TARAFLARIN ANLAŞTIKLARI ve ANLAŞAMADIKLARI HUSUSLARA. Taraflar Arasında Uyuşmazlık Bulunmayan Hususlar4. Davacı ile ... A.Ş.(...) arasında 03.05.2018 tarihinde, ... ihtiyacı 2016 ve üzeri modelde 49 adet pikap, 4 adet binek otomobil olmak üzere toplam 53 adet aracın 3 yıl süreyle yakıt hariç sürücülü olarak kiralanması hizmeti alımına ait sözleşmenin imzalandığı, ... ...'nün sözleşmeyi aynı koşullarla davalı şirkete 01.12.2018 tarihinde devrettiği ve protokol imzalandığı hususlarında uyuşmazlık bulunmamaktadır.B. Taraflar Arasındaki Uyuşmazlık Konuları5. Taraflar arasındaki uyuşmazlığın; davacı ile ... arasında 3 yıl süre ile 53 adet aracın yakıt hariç sürücülü olarak kiralanması hizmet alım sözlemesine dayalı olarak asgari ücret fiyat farkı alacağının doğup doğmadığı, doğmuş ise miktarı, işletme hakkını sözleşme ile devralan davalı yandan asgari ücret fiyat farkı isteminde bulunup bulunamayacağı, sözleşmenin davacı yanca feshinin haklı nedene dayanıp dayanmadığı, haklı neden bulunmadığının kabulü halinde birleşen davada davacının menfi ve müspet zararlarının oluşup oluşmadığı ile oluşmuş ise miktarına ilişkin olduğu anlaşılmıştır.IV-ÇEKİŞMELİ VAKILAR HAKKINDA TOPLANAN DELİLLER6. Araç Kiralama Hizmet Alım İşi Teknik Şartnamesi'nin incelenmesinde; şartnamenin "Konu" başlıklı maddesinde; ..., madencilik faaliyetleri ve her türlü bakım-onarım işleri ile ilgili personel ve malzeme taşıma, A ve B termik santralleri, C-D ve E kömür sahalarındaki işler ve gerektiğinde ... ilçe sınırları içerisinde arazi işlerinin yürütümü için 49 adet 4x4 pick-up (şoför dahil) ile gerektiğinde şehirlerarası görevlerde kullanılmak üzere 4 adet otomobil (şoför dahil) olmak üzere toplam 53 adet araç kiralanacağı; "Yüklenicinin Yükümlülükleri" başlıklı maddesinde; yüklenicinin, çalıştıracağı araç şoförlerine bürüt asgari ücretin %50 fazlası tutarında maaş ödemekle mükellef olduğu, yüklenicinin 1(bir) yöneticiye bürüt asgari ücretin %50 fazlası tutarında maaş ödemekle mükelle olduğu hususlarının düzenlendiği anlaşılmıştır.7. Hizmet alımında uygulanacak İdari Şartname'nin incelenmesinde; İhale konusu işi ilişkin bilgiler başlıklı 2. maddesinde; işin adının; ... ihtiyacı 2016 ve üzeri modelde 49 adet pikap, 2016 ve üzeri modelde 4 adet binek otomobil olmak üzere toplam 53 adet aracın 3 yıl süreyle yakıt hariç sürücülü olarak kiralanması olduğu; miktar ve türünün; 2016 ve üzeri modelde 49 adet pikap, 2016 ve üzeri modelde 4 adet binek otomobil olmak üzere sürücü dahil yakıt hariç toplam 53 adet araç şeklinde olduğu; Teklif ve sözleşme türü başlıklı 19. Maddesinde; isteklilerin tekliflerini, her bir iş kalemi için teklif edilen birim fiyatlarının miktarlarla çarpımı sonucu bulunan toplam bedel üzerinden birim fiyat şeklinde verileceği, ihale sonucu, ihale üzerinde bırakılan istekliye her bir iş kalemi için teklif edilen birim fiyatların miktarlarla çarpımı sonucu bulunan toplam bedel üzerinden birim fiyat sözleşme imzalanacağı; Teklif fiyata dahil olan giderler başlıklı 25. maddesinde; yüklenicinin teklif fiyatına işçilik giderleri, işçi eğitim ücretleri, işçiler için yaptırılacak maden çalışanları zorunlu maden sigortası, malzeme-teçhizat, araçlara ait her türlü giderler ile vergi, resim, harç, kamu ihale kurum payı ve sözleşme imzalanmasına ilişkin damga vergileri gibi masrafların dahil edeceği, araçların sadece yakıtlarının idarece karşılanacağı, yakıt ek malzemeleri ya da yakıtı zenginleştirici ilave maddelerin maliyetlerinin yükleniciye ait olacağı, gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiğinin kabul edileceği, yüklenicinin, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamayacağı hususlarının düzenlendiği anlaşılmıştır.8. Dava dışı ... 05.12.2017 tarihinde yapılan ihaleden 9 gün sonra 14.12.2017 tarihinde ihaleye katılan dava dışı ... İnş. Tem. Hay. Pet. Taş. San. Tic. Ltd. Şti'nin 14.12.2017 tarihli şikayet başvurusunda özetle; yaklaşık maliyetin açıklanmasıyla birlikte, yaklaşık bir hesaplama yapıldığında 70'in üzerinde işçilik maliyetinin olduğu, Kamu İhale Genel Tebliği'nin 78.1 inci maddesindeki aranan şartları taşıdığı ve idarenin ihalesini yaptığı işin personel çalıştırılmasına dayalı hizmet dağılımı işi olarak kabul görmesi gerektiği şeklindeki şikayet başvurusunun idare tarafından reddi üzerine, konunun ... gündemine,itirazen şikayet başvurusu ile intikal ettirildiği anlaşılmıştır.9. ... 17.01.2018 tarih ve ... sayılı kararında özetle; ihale onay belgesi ve eki yaklaşık maliyet hesap cetveli incelendiğinde, yaklaşık maliyetin 21.128.087,96 TL olarak hesaplandığı, yaklaşık maliyetiçindeki bileşenlerden olan asgari işçilik giderlerine ait rakamın 14.910.275,30 TL olduğu ve söz konusu rakamın genel içindeki payının Kamu İhale Genel Tebliği'nin 78.1 inci maddesinde belirtilen %70 oranından fazla (%70,57) olduğu görülmüş olup,işin personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı olduğu anlaşıldığından, ihale konusu işe ilişkin işlemlerin bu aşamadan sonra mevzuata uygun olarak gerçekleştirilmesi sonucuna varıldığı, itirazen şikayet başvurusunun reddine karar verildiği anlaşılmıştır.10. Davacılar ile dava dışı ... ... arasında 39 maddeden oluşan ... ihtiyacı 2016 ve üzeri modelde 49 adet pikap, 2016 ve üzeri modelde 4 adet binek otomobil olmak üzere toplam 53 adet aracın 3 yıl süreyle yakıt hariç sürücülü olarak kiralanmasına ilişkin █████/2018 tarihinde Hizmet Alımına Ait Sözleşmesi imzalandığı, idarenin, söz konusu ihale sürecini resmi olarak başlattığı ve ...'den ihale kayıt numarası alarak ... üzerinden ilan edilen ihale dokümanlarında, hiçbir düzeltmeye gidilmediği, sözleşmenin Sözleşme bedeline dahil giderler başlaklı 7. maddesinin incelenmesinde; taahhüdün yerine getirilmesine ilişkin işçilik giderleri, işçi eğitim ücretleri, işçiler için yaptırılacak maden çalışanları zorunlu maden sigortası, malzeme-teçhizat, araçlara ait her türlü giderler ile vergi, resim, harç, kamu ihale kurum payı ve sözleşme imzalanmasına ilişkin damga vergileri gibi masrafları ile araçların motorin dışındaki yakıt ek malzemeleri ya da yakıtı zenginleştirici ilave maddelerin maliyetlerinin sözleşme bedeline dahil olduğu, Fiyat farkı ödemesi ve hesaplama şartları başlıklı 14. maddesinde; yüklenicinin, gerek sözleşme süresi, gerekse uzatılan süre içinde, sözleşmenin tamamen ifasına kadar vergi, resim, harç ve benzeri mali yükümlülüklerde artışa gidilmesi veya yeni mali yükümlülüklerin ihdası gibi nedenlerle fiyat farkı verilmesi talebinde bulunamayacağı, 14.3. Maddesinde; sözleşmede yer alan fiyat farkına ilişkin esas ve usullerde sözleşme imzalandıktan sonra değişiklik yapılamayacağı, Yüklenicinin sözleşmeyi feshetmesi başlıklı 25. Maddesinde; yüklenicinin, sözleşme yapıldıktan sonra mücbir sebep halleri dışında, mali acz içinde bulunması nedeniyle taahhüdün yerine getirilemeyeceğini gerekçeleri ile birlikte idareye yazılı olarak bildirmesi halinde, ayrıca protesto çekmeye gerek kalmaksızın kesin teminat ve varsa ek kesin teminatların gelir kaydedileceği ve sözleşmenin fes edilerek hesabı genel hükümlere göre tasfiye edileceği, Yüklenicinin Tazmin Sorumluluğu başlıklı 31. maddesinde; yüklenicinin, taahhüdü çerçevesinde kusurlu veya standartlara uygun olmayan malzeme seçilmesi, verilmesi veya kullanılması, tasarım hatası, uygulama yanlışlığı, denetim eksikliği, taahhüdün sözleşme ve şartname hükümlerine uygun olarak yerine getirilmemesi ve benzeri nedenlerle ortaya çıkan zarar ve ziyandan doğrudan sorumlu olduğu, bu zarar ve ziyan genel hükümlere göre yükleniciye ikmal ve tazmin ettirileceği gibi, haklarında 4735 sayılı Kanunun 27 nci maddesi hükümleri de uygulanacağı hususlarının düzenlendiği; 03.05.2018 tarihinde imzalanıp 20.05.2018 tarihinde uygulanmasına başlanılan sözleşmenin, davalı/ ... özelleştirilmesi sonucu aynı koşullarla 01.12.2018 tarihinde davacı şirkete devir edildiği, sözleşmenin tarafı olmaktan çıktığı, doğrudan doğruya sözleşmeye tarafın davalı şirket olduğu anlaşılmıştır.11. .... Noterliği'nin ... yevmiye nolu 25.12.2019 tarihli ihtarnamesinin incelenmesinde; işletme hakkının şirketlerine devralındığı tarihten bu yana sözleşmeden kaynaklanan fiyat farkı olarak hesaplanan 2.019.528,25 TL'nin işbu ihtarnamenin taraflarına ulaşmasından itibaren 3 iş günü içinde avans faizi ile ödenmesi aksi halde sözleşmenin feshedileceği ve uğranılar zararın tazmini ve alacağı tahsil etmek adına yasal yollara başvurulacağı, yargılama gideri ve vekalet ücretinin taraflarına yükletileceğinin ihtaren bildirildiği görülmüştür.12. .... Noterliği'nin ... yevmiye nolu 30.12.2019 tarihli cevap ihtarnamesinin incelenmesinde; ihtarnamedeki taleplerin, sözleşmeye ve yasal mevzuata aykırılık teşkil ettiği, haksız ve hukuki dayanaktan yoksun bulunduğu, bu nedenle taraflarınca kabulünün mümkün olmadığı, sözleşme şartlarına aykırı davranmaya devam edilmesi ve sözleşmenin tek tarafla feshedilmesi halinde, işçilik alacakları da dahil olmak üzere müvekkili şirketin uğramış olduğu ve uğrayacağı her türlü gider ve zarar ile sözleşmeyi tek taraflı fesih nedeniyle gerek işçilerin, personelin gerekse üçüncü kişilerden kaynaklanan eylemler ve bu eylemlerden müvekkili şirketin uğrayacağı zararlar nedeniyle mali, hukuki ve cezai olarak sorumlu olacağı, taraflarınca ifa edilmeyen işler nedeniyle müvekkili şirketin herhangi bir ad veya nam altında uğrayacağı tüm zararların ve giderlerin, hakediş ile teminattan karşılanacağının, hakediş ve teminattan karşılanamayan herhangi bir ad ve nam altında uğrayacağı müspet ve menfi her türlü zararları ile kar kayıplarının tahsili için yasal yollara başvurma hakkı ile sözleşme ve yasalardan doğan tüm yasal hakların ve yetkilerin saklı kalmak kaydıyla cevaben ihtar edildiği görülmüştür.13. Fesih bildirim konulu ve 31.12.2019 tarihli e-mailin incelenmesinde; 25.12.2019 tarihinde .... Noterliğinin ... yevmiye numarası ile gönderilen ve 26.12.2019 tarihinde taraflarına tebliğ edilen ihtarname uyarınca, ihtarnamede taraflarına tanınan süre dolduğundan talep edilen ödemenin yapılmaması ve taraflarına herhangi bir geri bildirimin sağlanmaması nedeniyle sözleşmeyi feshettikleri, 01.01.2020 tarihinden itibaren, ihtarnamede belirtildiği üzere kanundan ve sözleşmeden kaynaklanan yasal hakları uyarınca araçları çekeceklerini ve hizmet vermeyecekleri şeklinde bildirimde bulunulduğu görülmüştür.14. Elektrik Mühendisi ile Mali Müşavir bilirkişisinden oluşturulan heyet tarafından hazırlanan bilirkişi raporunda özetle: davacılardan oluşun iş ortaklığı ile dava dışı ... A.Ş.(...) arasında akdedilen 03.05.2018 tarihinde “... ihtiyacı 2016 ve üzeri modelde 49 adet pikap, 2016 ve üzeri modelde 4 adet binek otomobil olmak üzere toplam 53 adet aracın 3 yıl süreyle yakıt hariç sürücülü olarak kiralanması hizmet alımına ait sözleşmesinin davalı/davacı tarafından devir alındığı ve sözleşme hükümlerinin bağlayıcı olduğu, sözleşme hükümleri ile 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu, Kamu İhale Genel Tebliğine göre ihale edilen hizmet alımlarında uygulanacak fiyat farkına ilişkin esaslara göre asgari ücrette meydana gelen değişikliklerin işçilik maliyetlerine yansıtılması ve bu esaslar kapsamında fiyat farkı ödenmesi gerektiği, sözleşmenin 14.2 maddesinde fiyat farkı hesaplama formülüne yer verildiği, dava dışı ... tarafından sözleşmenin devredildiği tarihe kadar olan sürece ilişkin olarak; asgari ücret fiyat farklarının ödendiği, sözleşmenin aynı şartlarda devredildiği de sabit olduğundan sözleşmenin devrinden sonrası için de aynı şekilde asgari ücret fiyat farkının uygulanmasının gerekeceği, asgari ücrette 2017 yılından 2018 yılına 14,17, 2018 yılından 2019 yılına ise %26,06 oranında artış olduğu, dava dışı ... ...; ihale tarihindeki işçiliğin işverene maliyet tutarı ile hakkediş ayındaki işçiliğin işverene maliyet tutarı arasındaki farkın hesaplanarak yükleniciye ayrıca ödenmesi gerektiği şeklinde görüş verdiği, personel çalıştırmaya dayalı hizmet alım sözleşmelerinden doğan işlerde kanun gereği asgari ücretten kaynaklanan fiyat farkı ödeneceği, dava kapsamında davacının talep edebileceği fiyat farkı tutarının 2.009.528,25 TL olarak hesaplandığı, alacakla ilgili 01.01.2020 tarihinde temerrüt oluşacağı, birleşen davada: Davacı/karşı davalı yüklenicinin sözleşmedeki edimlerini yerine getirmesine karşılık davacı/karşı davalı iş sahibinin sözleşme bedelinin ödenmesi konusunda eksik ifada bulunduğu, sözleşmede iş bedelinin eksik ifası halinde fesihle ilgili bir düzenleme bulunmadığı bildirilmiştir.15. Tarafların itirazı üzerine bilirkişi heyetine Nitelikli Hesap Uzmanı eklenmek suretiyle bilirkişi heyetinden ek rapor alınmıştır. Bilirkişi kurulu ek raporlarında özetle; ... ihtiyacı 2016 ve üzeri modelde 49 adet pikap, 2016 ve üzeri modelde 4 adet binek otomobil olmak üzere toplam 53 adet aracın 3 yıl süreyle yakıt hariç sürücülü olarak kiralanması işinin temini için hazırlanan idari ve teknik şartnamede belirlenen kriterler çerçevesinde yapılacak olan ihale bedelinin tespit edilmesine yönelik oluşturulan yaklaşık maliyet tablosu bileşen kalemlerinden bürüt asgari ücretin %50 fazlasına ait hesaplamaların, ihaleyi yapan idarenin herhangi bir müdahalesi olmadan, ... (...) işçilik hesaplama modülü sistemi üzerinden otomatikman oluşturulduğu, ihalenin yapıldığı dönemdeki bürüt asgari ücretin %50 fazlası toplam rakamının ihale dönemi için sabit bırakılması/herhangi bir artış öngörülmemiş olması durumunda 11.517.273,00 TL(yemek dahil) olduğu, ancak ihale toplam bedeline esas yemek dahil işçilik giderleri rakamının 14.022.428,40 TL olarak toplama dahil edildiği, ihale dönemi için toplam %21,75 artışın öngörüldüğü, 05.12.2017 tarihinde ... ihale kayıt numaralı yapılan ihalenin araç kiralama hizmet alım ihalesi olarak yapıldığı, ihalenin yapıldığı gün saate açıklanan yaklaşık maliyet tablosundaki bileşenler ve tutarlarla ilgili olarak: İhaleye katılan dava dışı ... İnş. Tem. Hay. Pet. Taş. San. Tic. Ltd. Şti” nin; ihalenin, araç kiralama hizmet alımı ihalesi olarak yapıldığını, ancak açıklanan yaklaşık maliyet cetveli bileşenlerinden de görüleceği üzere asgari işçilik giderlerine ait rakamın yaklaşık maliyet toplamı içindeki payının Kamu İhale Genel Tebliği'nin 78.1 inci maddesinde belirtilen %70 oranından fazla olduğunu, bu sebeple yapılan ihalenin ya iptal edilmesini ya da yaklaşık maliyet hesaplamalarının/ dolayısıyla ihale bedelinin düzeltilmesi yönünde şikayet başvurusunda bulunduğu, ...(...) yapılan inceleme sonucunda; şikayet başvurusunda ifade edilen, asgari işçilik giderlerine ait rakamın yaklaşık maliyet toplamı içindeki payının Kamu İhale Genel Tebliği'nin 78.1 inci maddesinde belirtilen %70 oranından fazla olduğuna dair tespitin doğru olduğu ve yapılan ihale kapsamındaki işin personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı olduğunun anlaşıldığı, ihale konusu işe ilişkin işlemlerin bu aşamadan sonra mevzuata uygun olarak gerçekleştirilmesi sonucuna varıldığı, açıklanan nedenlerle 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde ... dava yolu açık olmak üzere, anılan kanunun 54 üncü maddesinin on birinci fıkrasının (c ) bendi gereğince itirazen şikayet başvurusunun reddedildiği, ... incelemesinde tespit edilen görüşlere uygun olarak sözleşmede düzeltme yetkisi olan ... ... ihale komisyonu ve yönetim kurulunun; sözleşmede herhangi bir düzeltme yapmadan ihaleyi onayladığı ve ihale üzerine bırakılan davacıların/birleşen davada davalıların da yukarıda 14/c maddesinde ayrıntılı olarak arz ve izah edilen 20.257.950,00 TL bedel üzerinden sözleşmeyi imzaladıkları, Sözleşmenin 7 inci maddesinin; “Sözleşme bedeline dahil giderler: “7.1. Taahhüdün (ilave işler nedeniyle meydana gelebilecek artışlar dahil) yerine getirilmesine ilişkin işçilik giderleri, işçi eğitim ücretleri, işçiler için yaptırılacak ....maliyetleri sözleşme bedeline dahildir.” şeklinde olduğu, imzalanan sözleşme konusu işin; maden sahasındaki kazıcılara, dökücülere ve 57 km uzunluğundaki konveyör bantlarına eleman taşıyacak ve bu makinalarda meydana gelen arızalara pikap ve otomobil ile müdahale edilmesi amacıyla otomobil ile ulaştırma ve taşıma hizmeti için 3 yıl süreyle sürücü dahil araç kiralamasına ait hizmet alımı olduğu, sözleşmenin imzalanmasından sonra sözleşmede herhangi bir değişiklik yapılamayacağı, sözleşmenin 36.1.a maddesinde ifade edilen özelleştirme durumunun ortaya çıktığı ve fiili devrin de yapılmış olması durumunda, sözleşmenin kendiliğinden sona ereceği hüküm altına alınmış olmasına rağmen ve dahi davacıların; anılan sözleşmenin ifasının daha ilk yılında bürüt asgari ücretin (ihalenin yapıldığı 2017 yılı bürüt asgari ücret 1.777,50 TE, 2018 yılı bürüt asgari ücret 2.029,50 — ) 414,18 oranında artmış olması, 2019, 2020 ve 2021 yıllarında asgari ücret öngörüsü ile yaşanabilecek mali kayıpların hesaplanarak, davalı şirket ile yeni bir sözleşme akdetme fırsat ve imkanı doğmuş olmasına rağmen sözleşme konusu hizmetin ifasına aynı koşullar ile devam edildiği, 04.03.2019 tarihli ihtarname, 28.11.2019 tarihli yazı ve 31.12.2019 tarihli e-mail yazışmalarında beyan edilen; bürüt asgari ücretteki artıştan kaynaklanan fiyat farklarının ödenmemesi nedeniyle mali acz ile karşı karşıya kalındığı gerekçesi ile davacıların/birleşen davada davalıların tek taraflı olarak 01.01.2020 tarihi itibariyle sözleşmeyi feshettiklerinin sabit olduğu, imzalanan sözleşme konusu işin; maden sahasındaki kazıcılara, dökücülere ve 57 km uzunluğundaki konveyör bantlarına eleman taşıyacak ve bu makinalarda meydana gelen arızalara pikap ve otomobil ile müdahale edilmesi amacıyla otomobil ile ulaştırma ve taşıma hizmeti için 3 yıl süreyle sürücü dahil araç kiralamasına ait hizmet alımı olduğu, taşıt ve şoför giderlerinin bir bütün olarak ihale/sözleşme bedelini oluşturduğu, sözleşme konusu taahhüdün (ilave işler nedeniyle meydana gelebilecek artışlar dahil) sözleşmenin yerine getirileceği 3(üç) yıl için bürüt asgari ücretin %50 fazlasına ait işçilik giderleri dahil, işçi eğitim ücretleri, işçiler için yaptırılacak her türlü giderlerin 20.257.950,00 TL'lik sözleşme bedeline dahil edildiği, anılan sözleşmenin ifasının daha ilk yılında bürüt asgari ücretin (ihalenin yapıldığı 2017 yılı bürüt asgari ücret 1.777,50 TL, 2018 yılı bürüt asgari ücret 2.029,50 — )%14,18 oranında artmış olması, 2019, 2020 ve 2021 yıllarında asgari ücret öngörüsü ile yaşanabilecek mali kayıpların hesaplanarak, davalı şirket ile özelleştirme gerekçesi ile yeni bir sözleşme akdetme fırsat ve imkanı doğmuş olmasına rağmen sözleşme konusu hizmetin ifasına aynı koşullar ile devam edilmiş olduğu anlaşıldığından; davacıların/birleşen davada davalıların işbu dava dilekçesinde beyan edilen gerekçeler ile iddia edilen; sözleşmeden doğan bürüt asgari ücretteki artıştan kaynaklanan fiyat farklarının ödenmemesine dair talebin, 03.05.2018 tarihinde imzalanan, işbu bu davaya konu sözleşmeye ve sözleşme eklerinde kayıt ve imza altına alınan belgelere uyumlu olmadığı, asıl dava yönünden; dava konusu Hizmet Alım Sözleşmesi kapsamında talep edilebilecek asgari ücret fiyat farkının 1.996.756,35 TL olarak hesaplandığı, birleşen dava yönünden; davalı / karşı davacı tarafça dava dışı işçiler için ödenen işçilik alacaklarının davacı/karşı davalıdan talep edilebileceği yönünde hüküm kurulması halinde talep edilebilecek tutarın 3.448.244,68 TL olarak hesaplandığı bildirilmiştir.V- DELİLLERİN TARTIŞILMASI, YARGILAMA ve GEREKÇE16. Asıl dava hizmet sözleşmesine dayalı olarak asgari ücret fiyat farkı alacağının tahsili, birleşen dava ise hizmet sözleşmesinin haksız feshedildiğinin tespiti, buna bağlı olarak menfi ve müspet zararların tazmini istemine ilişkindir.17. Davacı/birleşen davada davalı ile dava dışı ... arasında imzalanan █████/2018 tarihli, ... ihtiyacı 2016 ve üzeri modelde 49 adet pikap, 4 adet binek otomobil olmak üzere toplam 53 adet aracın 3 yıl süreyle yakıt hariç sürücülü olarak kiralanması hizmeti alımına ait sözleşme kapsamında kararlaştırılan asgari ücrette meydana gelen artışlardan kaynaklanan fiyat farklarının tahsili talep edilmiştir.18. Davalı/birleşen davada davacı tarafça, davacı/birleşen davada davalı şirketin haksız feshinden kaynaklanan zararların tespiti, haksız fesih tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faiziyle birlikte şimdilik 298.000,00.-TL işçilik ve arabuluculuk ödemeleri, 1.000,00.-TL üretim ve kar kaybı niteliğindeki müspet zararın davalılardan tahsili talep edilmiştir.19. Davacı ortaklık ile dava dışı ... ... arasında 39 maddeden oluşan ... ihtiyacı 2016 ve üzeri modelde 49 adet pikap, 2016 ve üzeri modelde 4 adet binek otomobil olmak üzere toplam 53 adet aracın 3 yıl süreyle yakıt hariç sürücülü olarak kiralanmasına ilişkin 03.05.2018 tarihinde Hizmet Alımına Ait Sözleşmesi imzalanmıştır.20. Dava konusu 03.05.2018 tarihli Sözleşmenin 20.05.2018 tarihinde uygulanmasına başlanılmasını müteakip, ... özelleştirilmesi sonucu aynı koşullarla 01.12.2018 tarihinde davalı şirkete devredildiği, ... ... 30.11.2018 tarihli yazısı ile devir hususu ve 01.12.2018 tarihinden itibaren davalı şirket ile İş Ortaklığının aynı koşullarla çalışmaya devam edeceğinin iş ortaklığına bildirildiği, bu şekilde sözleşmeyi imzalayan ... ... sözleşmenin tarafı olmaktan çıktığı anlaşılmaktadır.21. Davalı ... A.Ş. ile 11.12.2018 tarihinde davacılardan oluşan iş ortaklığı arasında protokol imzalanmış olup, yine davalı yan cevap dilekçesinde davacı ortaklık ile yapılan protokol ve İşletme Hakkı Devir Sözleşmesi uyarınca sözleşme ve eki belgelerdeki aynı şartların uygulanması hususunda anlaştıklarını beyan etmiştir.22. Davacı ortaklık ile ... arasında akdedilen Hizmet Alım Sözleşmesi’nin; Sözleşmenin türü ve bedeline ilişkin 6. maddesinde; sözleşmenin birim fiyat sözleşme olduğu, sözleşmenin idarece hazırlanmış cetvelde yer alan her bir iş kaleminin miktarı ile bu iş kalemleri için yüklenici tarafından teklif edilen birim fiyatların çarpımı sonucu bulunan tutarların toplam olan 20.257.950,00.- TL üzerinden akdedildiği, Fiyat farkı ödenmesine ilişkin 14.2. maddesinde (İdari Şartnamenin 46.1.1.maddesi) fiyat farkının hangi formüle göre hesaplanacağının düzenlendiği, Hizmet Alım Sözleşmesi’nin eki mahiyetinde olan İdari Şartname’nin 2.1.maddesinin (a) bendinde yapılacak işin ... ihtiyacı 2016 ve üzeri modelde 49 adet pikap, 2016 ve üzeri modelde 4 adet binek otomobil olmak üzere toplam 53 adet aracın 3 yıl süreyle yakıt hariç sürücülü olarak kiralanması işi olduğu, 25.3.1. maddesinde çalıştırılacak toplam 115 kişi için yürürlükteki brüt asgari ücretin % 50 fazlası ücretin ödeneceğinin düzenlendiği, Sözleşmenin eki mahiyetindeki Teknik Şartnamenin şoför sayısı ve çalışma saatlerine ilişkin 3. maddesinde toplam araç sayısının 53 adet, şoför sayısının 114 kişi olduğunun düzenlendiği görülmektedir.23. Bu kapsamda, dava konusu uyuşmazlığa ait ihale dökümanında, 4734 sayılı Kanun ve diğer mevzuattaki hükümler uyarınca ihale konusu işte çalıştırılacak personelin 115 kişi olarak (114 şoför + 1 idareci) belirlendiği, yapılacak işin süreklilik arzettiği, personelin çalışma saatlerinin tamamının idare için kullanılacağı, sözleşme bedelinin % 70’den fazlasının da personel giderinden oluştuğu anlaşılmaktadır.24. Görüldüğü gibi az yukarıda (m. 23) da açıklandığı gibi yüklenilen işin personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı olduğu anlaşılmaktadır. Personel çalıştırmaya dayalı hizmet alım sözleşmelerinden doğan işlerde kanun gereği asgari ücretten kaynaklanan fiyat farkı ödeneceği, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu, Kamu İhale Genel Tebliği ve 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu'na göre ihale edilen hizmet alımlarında uygulanacak fiyat farkına ilişkin esaslara göre asgari ücrette meydana gelen değişikler işçilik maliyetlerine yansıtılacaktır.25. Bunun yanında Kanun, ilgili tebliğ ve esaslarda yer alan fiyat farkı maddeleri haricinde, incelenen sözleşmede; ... ile davacılardan oluşan iş ortaklığı arasında imzalanan sözleşmenin 14. maddesi 2. fıkrasında bu sözleşme kapsamında yapılan işler için fiyat farkı hesaplanacağına ve hesaplama formülüne yer verilmiş olup fiyat farkının 4734 sayılı Kamu ihale kanununa göre ihalesi yapılacak olan hizmet alımlarına ilişkin fiyat farkı hesabında uygulanacak esaslar dahilinde uygulanacağı kararlaştırılmıştır. Yine dosya kapsamında yapılan incelemelerde dava dışı ... tarafından sözleşmenin devredildiği tarihe kadar olan sürece ilişkin olarak; asgari ücret fiyat farklarının ödendiği, sözleşmede kararlaştırılan hesaplama formülü 4734 sayılı kamu ihale kanununa göre ihalesi yapılacak olan hizmet alımlarına ilişkin fiyat farkı hesabında uygulanacak esasların 5. maddesinde yer verilen hesaplama formülüyle hesaplama yapılmak suretiyle ödeme yapıldığı da dikkate alındığında, sözleşmenin aynı şartlarda devredildiği de sabit olduğundan sözleşmenin devrinden sonrası için de aynı şekilde asgari ücret fiyat farkının uygulanması gerekeceği değerlendirilmiştir.26. Asgari ücret fiyat farkı alacağının hesaplanmasına ilişkin olarak mahkememizce yaptırılan bilirkişi incelemelerinden 31.01.2023 tarihli bilirkişi raporunda 1.996.756,35.-TL olarak yapılan hesaplamanın denetime elverişli ve yeterli açılamayı içerdiği değerlendirilerek hükme esas alınmıştır.27. Asıl dava yönünden davacı iş ortaklığının asgari ücret fiyat farkı alacağının varlığının değerlendirilmesi karşısında birleşen davada davacı yanın taleplerinin değerlendirilmesi bakımından sözleşmenin feshinin haklı nedene dayalı olup olmadığının bu sonuca göre ele alınması gerekmiştir.28. Bu bakımdan asıl davada davacı iş ortaklığının asgari ücret fiyat farkı alacağının varlığının değerlendirilmesi neticesinde iş ortaklığının sözleşmeyi feshinde haklı olduğu sonucuna varılması gerekmiştir. Zira asgari ücret fiyat farkı alacağını talep etmesine karşın davalı yan sözkonusu alacağın ödenmeyerek temerrüde kendi hatası ile düşmüş olduğundan feshin bu nedenle haklı olduğu sonucuna varılmış ve birleşen davada davacı yanın davasının reddine karar verilmesi gerekmiştir.29. Sonuç olarak; davacılar/birleşen davada davalılar ile ... A.Ş ... arasında imzalanan █████/2018 tarihli Hizmet Alım Sözleşmesi kapsamında asıl davada davacı tarafın taleplerinde haklı olduğu anlaşılmakla, dava konusu sözleşme kapsamında talep edilebilir asgari ücret fiyat farkı 1.996.756,35.-TL olarak hesaplanmakla asıl davanın kabulüne; davalı/birleşen davada davacı vekili davasını usulüne uygun delillerle ispat edememiş olduğundan, davanın reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.HÜKÜM
:Asıl Davada;1-Davanın KABULÜNE,1.996.756,35.-TL alacağın 01.01.2020 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,Birleşen Davada;2-Davanın REDDİNE,Karar ve İlam Harcı3-Asıl davada, 492 sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gerekli 136.398,43-TL harçtan, peşin ve ıslahla alınan 34.099,61-TL harcın düşümü ile bakiye 102.298,82-TL harcın davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,4-Birleşen davada, 492 sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gerekli 179,90 TL harçtan peşin alınan 5.123,25 TL harçtan mahsubu ile fazla alınan 4.943,35 TL harcın istek halinde karar kesinleştikten sonra yatırana iadesine,Yargılama Giderleri ve Gider Avansı5-Asıl davada, davacı tarafça yargılama boyunca yapılan başvurma harcı, peşin harç, ıslah harcı, vekalet harcı toplamı 34.161,81 TL yargılama harcının davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine6-Asıl davada, davacı tarafından yapılan tebligat, müzekkere ve posta gideri, bilirkişi ücreti toplamı 3.162,25-TL yargılama giderinin davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,7-Birleşen davada yargılama masraflarının davacı üzerinde bırakılmasına,8-Asıl davada, Arabuluculuk Kanunu 18A/13 maddesi uyarınca karar tarihinde yürürlükte bulunan Arabuluculuk Asagari Ücret Tarifesi uyarınca 1.320,00 TL arabuluculuk ücretinin davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,9-Birleşen davada, Arabuluculuk Kanunu 18A/13 maddesi uyarınca karar tarihinde yürürlükte bulunan Arabuluculuk Asagari Ücret Tarifesi uyarınca 1.320,00 TL arabuluculuk ücretinin davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına,10-HMK'nun 333. maddesi gereğince varsa artan gider avansından kalanının karar kesinleştiğinde YATIRANA İADESİNE,Vekalet Ücreti11-Asıl davada; davacı taraf kendini vekille temsil ettirdiğinden A.A.Ü.T. 3, 13 maddeleri gereğince hesaplanan takdiren 198.837,82-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,12-Birleşen davada; reddedilen kısım üzerinden hesaplanan 45.000,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya ödenmesine,Dair davacı vekilinin ve davalı vekilinin yüzüne karşı, yapılan inceleme sonucunda HMK 345. maddesi gereğince kararın tebliği tarihinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde kararı veren ... Mahkemesine ya da buraya gönderilmek üzere istinaf edenin bulunduğu yer İlk Derece Mahkemesine verilecek dilekçe ile ... Bölge Adliye Mahkemesi istinaf yasa yolu açık olmak üzere █████/2023 tarihinde oy birliği ile verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. █████/2023Başkan ...e-imzaÜye ...e-imzaÜye ...e-imzaKatip ...e-imzaNOT
: BU BELGE ELEKTRONİK İMZA İLE İMZALANMIŞ OLUP, AYRICA FİZİKİ OLARAK İMZALANMAYACAKTIR."5070 sayılı kanun m. 5 ve 6098 sayılı TBK m. 15 uyarınca elektronik imza ile oluşturulan belgeler elle atılan fiziki imza ile aynı sonucu doğurur"