konusufikir çizimlerde çizilmiş refi özetlemüvekkili kopyalayıp eseri karakterlerin balıkesir sahipliğinden

Anahtar kelimeler: Konusufikir Çizimlerde Çizilmiş Refi Özetlemüvekkili Kopyalayıp Eseri Karakterlerin Balıkesir Sahipliğinden

T.C.

İSTANBUL

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

44. HUKUK DAİRESİ

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

İ S T İ N A F M A H K E M E S İ K A R A R I

DOSYA NO

:███████ Esas

KARAR NO

:████████

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ

:İstanbul 1. Fikrî ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi

TARİHİ

:█████/2024

NUMARASI

:████████ E. - ████████ K.

DAVANIN KONUSU

:Fikir Ve Sanat Sanat Eseri Sahipliğinden Kaynaklanan Haklara Tecavüzün Ref'i, Önlenmesi Ve Tazmini

İSTİNAF KARAR TARİHİ

:█████/2025

Yukarıda yazılı ilk derece mahkemesi kararına karşı, istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine yapılan inceleme sonucunda;

G E R E Ğ İ D Ü Ş Ü N Ü L D Ü

DAVA DİLEKÇESİ

:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle;Müvekkili tarafından çizilmiş ve meydana getirilmiş eserlerin davalı yanca izinsiz olarak kopyalayıp ticari faaliyetlere konu edildiğini, çizimlerde yer alan karakterlerin 05.01.2017 tarihinde Balıkesir ... Noterliğinin ... yevmiye numaralı beyannamesiyle tescil ettirdiğini, ayrıca söz konusu eserlerin, 2015 yılından itibaren sanatsal amaçlı olarak birçok sanat ve kültür yayınında yer aldığını, müvekkilinin imzasını taşıdığını, davalının şahsi olarak ve "..." ibaresiyle kurduğu platformlarda izinsiz olarak davacının eseri üzerindeki tüm hakları çiğnediğini, çizimlerin FSEK m. 4/6 uyarınca güzel sanat eseri niteliğini haiz olduğunu, bu nedenle davalıların eylemlerinin esere tecavüz ettiğinin tespitine, kullanımların ref ve meni ile tedbir kararı verilmesine ve şimdilik FSEK 68. Madde kapsamında 3 kat olacak şekilde 1.000,00.-TL maddi tazminatın ve 50.000- TL' manevi tazminatın davalılardan alınarak davacıya ödenmesine, karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davacı vekili 19.6.2024 tarihli harç tahsil makbuzu ekindeki dilekçesinde her bir eser için 1000 TL den 294 adet eser için 3 katı olacak şekilde toplamda 882.000 TL maddi tazminatın davalılardan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP DİLEKÇESİ

:Davalılardan ...'in cevap dilekçesinde özetle; ...'in sosyal medya hesaplarında yaptığı paylaşımların örtülü rıza kapsamında olduğunu, sanat eserlerini kullanmaya, paylaşmaya ve eserler üzerinde çalışmalar yapmaya izin verdiğine delalet ettiğini, davacının eserlerini takip etmekte ve eserlerinden feyz aldığını, davacının eserlerini ... isimli sosyal medya hesabında paylaştığını, davalının ise amatör grafik sanatçısı olduğunu, kendilerini geliştirmek amacıyla ...'in ortaya koyduğu eserler üzerinde çalışma yaparak kendilerini geliştirmek ve yetkinliklerini arttırmak amacıyla deneme yoluyla tasarımlar yaptığını, halka mal olmuş Yeşilçam film sahnelerinin tasarım şeklinde özgün olarak yorumlanmasının davacı yana herhangi bir zarar vermediğini, davalının herhangi bir ticari amacı gözetmediğini, davalının sahip olduğu instagram hesabı ''...'' in tıpkı davacı yan gibi tasarımlarını paylaştığı ticari gaye gütmeyen bir hesap olduğunu, herhangi bir kazanç sağlamadığını, tamamen güzel sanatlar ve beğeni sağlamak gayesiyle oluşturduğunu beyanla, davanın reddini talep etmiştir.Davalılardan ...açılan davaya süresinde cevap vermemiş ancak vekili aracılığıyla sunduğu ıslaha karşı beyan dilekçesinde ve sözlü yargılama aşamasındaki beyanlarında; Davalı ...’in ihlali gerçekleştirdiği yönünde davacı yanca delil bulunmadığını, ceza yargılamasının da ...’e karşı açılıp sonuçlandığını, davanın reddine karar verilmesini talep etmişlerdir.

MAHKEME KARARI

:İstanbul 1. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi'nin █████/2024 tarihli ████████ Esas-████████ Karar sayılı kararıyla; "davaya konu eserlerin FSEK 11 çerçevesinde eser sahibinin davacı ... olduğu ve eserlerin ... ve ... isimli süreli yayınlarda yayınladığı , çizgi dizilerindeki çizimlerinden 50 adet görsel ... tasarım programı yardımıyla kopyalanarak ... kataloğunda kullanıldığının bilirkişi raporları ile sübuta erdiği, ...'e ait yayınlanmış çizgi dizilerden 294 adet görselin değiştirilmeden orijinali gibi kopyalanarak ... kataloğunda kullanıldığının bilirkişilerin ek raporları ile anlaşıldığı, bu durumda ...kataloğunda Davacı ...'e ait toplam 294 adet özgün eserin davacıdan izin alınmadan umuma iletildiği, davalının eyleminin 5846 sayılı yasanın FSEK 22 kapsamında çoğaltma ve FSEK 23 kapsamında yayma hakkının ihlali sayılacağı, davacının ihlal teşkil eden eylemlerin tespiti talep ettiği ve bu eylemlerin bilirkişilerce tespit edildiği, davacının aynı zamanda FSEK 68. Madde kapsamında 3 kat tazminat talep ettiği, her ne kadar davalılardan ... hakkında da maddi ve manevi tazminat talep edilmiş ise de; davacı yanca bu davalının da ihlali gerçekleştirilen olarak sorumlu olduğu yönünde delil sunmadığı, ceza yargılamasında da davalı ... hakkında yargılama yapılarak hapis cezası verilmiş bulunması gözetilerek davalı ... hakkında açılan dava davacı yanca ispat edilemediğinden bu davalı hakkındaki davanın reddine karar verilmesi gerektiği" gerekçesiyle; DAVANIN KISMEN KABUL KISMEN REDDİNE,-Davalı ...’in davacıya ait eserlere tecavüzün tespitine,-FSEK 68. maddeye göre hesaplanan (ihlal edilen toplamda 294 adet eser bulunması ve her bir eserin raiç değeri 1000 TL olarak kabul edilmekle) 294.000 TL nin 3 katı olan 882.000-TL nin davalı ...’den tahsiline,- Takdiren 15.000 TL manevi tazminatın davalı ...’den tahsiline,- Davalı ... hakkında açılan davanın reddine,- ihtiyati tedbir istemin reddine, karar verilmiştir.

İSTİNAF BAŞVURUSU;Davalı ... vekili süresinde sunduğu istinaf dilekçesinde ; davanın müvekkili yönünden reddinin usul ve hukuka uygun olduğunu, davanın reddine ilişkin karara istinaf başvurusunda bulunmadıklarını ancak vekalet ücretinin hatalı tayin edildiğini, kararın 11. Maddesinde "Davalı ... yönünden davanın reddedilmesi sebebiyle; tecavüzün tespiti talebinin reddi gözetilerek Avukatlık ücret tarifesi uyarınca 40.000 TL ,Reddedilen manevi tazminat talebi yönünden Avukatlık ücret tarifesi uyarınca 15.000 TL toplamda 55.000 - vekalet ücretinin davacıdan alınarak kendini vekil ile temsil ettiren bu davalıya verilmesine" karar verildiğini, davada müvekkili aleyhine talep edilen maddi ve manevi tazminatın tümünün reddine karar verildiğini, reddine karar verilen maddi tazminatın 882.000,00 TL olup Avukatlık Asgari Ücret tarifesine göre bu maddi tazminat tutarı üzerinden 135.480,00 TL nispi vekalet ücretine hükmedilmesi gerektiğini, yine müvekkili lehine reddine karar verilen manevi tazminatın 50.000 TL olduğunu, 40.000,00 TL vekalet ücretine hükmedilmesi gerekirken 15.000 TL vekalet ücretine hükmedilmesinin hatalı olduğunu beyanla, kararın kaldırılarak müvekkili lehine toplam 215.80 TL vekalet ücretine hükmedilerek kararın düzeltilmesini talep etmiştir.

İSTİNAFA CEVAP DİLEKÇESİ

:Davacı vekili istinafa cevap dilekçesinde özetle; maddi tazminat davasının eda davası niteliğinde olduğunu, tespit davasının ise eda davasının öncüsü niteliğinde olduğunu, eda davası ile birlikte tespit davası da ileri sürüldüğünde tek bir vekalet ücretine hükmedilmesinin yerinde olduğunu, manevi tazminat davası yönünden ise hükmedilen vekalet ücretinin 15.000 TL olup, talep edilen 40.000 TL arasındaki fark 25.000 TL olup, hükmün verildiği tarihte HMK 341/2 maddesinde düzenlenen 28.500 TL'lik kesinlik sınırının altında kaldığından manevi tazminata yönelik istinaf başvurusunun usulden reddine karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

:Davacı vekili müvekkilinin grafik eser/illüstrasyonlar üzerindeki mali ve manevi haklarının ihlal edildiğinden bahisle şimdilik 1.000,00 TL maddi, 50.000 TL manevi tazminatın davalılardan tahsilini talep etmiş, █████/2024 tarihli dilekçesi ile de maddi tazminat talebini 882.000,00 TL'ya artırmıştır. İlk derece mahkemesince istinaf başvurusunda bulunan davalı ... yönünden davanın reddine karar verilerek, reddine karar verilen tecavüzün tespiti talebi yönünden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca 40.000 TL, reddine karar verilen manevi tazminat talebi yönünden 15.000 TL manevi tazminata hükmedildiği anlaşılmıştır. Davalı ... vekili hükmedilen vekalet ücretleri yönünden istinaf başvurusunda bulunmuştur. Davacı vekili reddine karar verilen manevi tazminat yönünden vekalet ücretinin kesinlik sınırı altında kaldığını ileri sürmüşse de; manevi tazminata ilişkin talep miktara bakılmaksızın istinaf başvuru yolu açık olduğundan, buna ilişkin hükmün ferisi niteliğindeki vekalet ücretine karşı da istinaf kanun yolunun açık olduğu anlaşılmıştır. İnceleme, 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun(HMK) 355. maddesi hükmü uyarınca istinaf dilekçelerinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.Davacı tarafça 50.000 TL manevi tazminatın her iki davalıdan talep edildiği ve dava dilekçesinde müteselsilen tahsiline ilişkin açıklama bulunmadığından, her iki davalıdan müştereken tahsili şeklinde kabul edilerek, davalı ...'tan talep edilen miktarın 25.000 TL olduğunun kabulü ile, davalı lehine 25.000 TL vekalet ücretine hükmedilmesi, reddine karar verilen maddi tazminat yönünden ise bu davalı yönünden talep edilen tazminat tümüyle reddedildiğinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'nin 13/4 nolu bendi gereğince 40.000 TL vekalet ücretine hükmedilmesi gerekirken yazılı şekilde karar verilmesinin yerinde olmadığı kanaatiyle, davalı vekilinin istinaf başvurusunun kısmen kabulü ile, mahkeme kararının kaldırılarak, kazanılmış haklar saklı tutularak hükmün vekalet ücretine ilişkin kısımlarının istinaf başvurusunda bulunan davalı ... yönünden düzeltilmesine karar verilmesi gerektiği kanaat ve sonucuna varılarak aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM

:Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;1-Davalı ... vekilinin istinaf başvurusunun KISMEN KABULÜNE KISMEN REDDİNE,2-İstanbul 1. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi'nin █████/2024 tarihli ████████ Esas-████████ Karar sayılı Kararının 6100 Sayılı HMK 353/1-b-2 maddesi gereğince KALDIRILMASINA,3-DAVANIN KISMEN KABUL KISMEN REDDİNE 3/a-Davalı ...’in davacıya ait eserlere tecavüzün tespitine,3/b-FSEK 68. maddeye göre hesaplanan (ihlal edilen toplamda 294 adet eser bulunması ve her bir eserin raiç değeri 1000 TL olarak kabul edilmekle) 294.000 TL nin 3 katı olan 882.000-TL nin davalı ...’den tahsiline, 3/c- Takdiren 15.000 TL manevi tazminatın davalı ...’den tahsiline,3/ç- Davalı ... hakkında açılan davanın reddine,3/d-Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin 07.07.1987 tarih, █████████, 13.10.2009 tarih ██████████, 13.09.2011 tarih ███████████ ve HGK'nın 20.03.2002 tarih, ███████ sayılı kararlarında açıklandığı ve öğretide de benimsendiği üzere, hak sahibinin FSEK'in 68. maddesi uyarınca telif tazminatı talebinde bulunduğu ve mahkemece de telif tazminatına hükmedildiğinden taraflar arasında farazi sözleşme yapılmış gibi bir hukuki durum meydana geleceğinden ve bu durumda, davalının eyleminin de farazi sözleşme kapsamında yasal kullanım haline dönüşeceğinden; davacı hak sahibi farazi sözleşmenin kapsadığı kullanımın refini ve menini isteyemeyeceğinden ihtiyati tedbir istemin reddine, 4- İlk derece mahkemesinde yapılan yargılama giderleri ve harca ilişkin; 4/a-61.274,07 TL ilam harcının, 59.30 TL peşin harç, 870,96 TL tamamlama harcı, 15.045,30 TL ıslah harcından mahsubu ile eksik kalan 45.298,51 TL eksik harcın davalı ...'den tahsili ile Hazineye gelir kaydedilmesine, 4/b-Kabul edilen tecavüzün tespiti talebi yönünden Avukatlık ücret tarifesi uyarınca 40.000,00 TL vekalet ücretinin davalı ...'den alınarak davacıya verilmesine, 4/c-Kabul edilen Maddi tazminat talebi yönünden, Avukatlık ücret tarifesi uyarınca 135.480,00 TL vekalet ücretinin davalı ...'den alınarak davacıya verilmesine, 4/ç-Kabul edilen Manevi tazminat talebi yönünden Avukatlık ücret tarifesi uyarınca 15.000,00 TL vekalet ücretinin davalı ...'den alınıp davacıya verilmesine,4/d-Reddedilen manevi tazminat talebi yönünden Avukatlık ücret tarifesi uyarınca 15.000,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı ...'e verilmesine,4/f-Davalı ... yönünden davanın reddedilmesi sebebiyle; tecavüzün tespiti talebinin reddi gözetilerek Avukatlık ücret tarifesi uyarınca 40.000 TL , Reddedilen manevi tazminat talebi yönünden Avukatlık ücret tarifesi uyarınca 25.000 TL, reddedilen maddi tazminat talebi yönünden 40.000 TL olmak üzere toplamda 105.000,00 - vekalet ücretinin davacıdan alınarak kendini vekil ile temsil ettiren bu davalıya verilmesine, 4/g-Davacı tarafın yargılama giderlerinden olan 59,30 TL başvuru harcı 59,30 TL peşin harç, 870,96 TL tamamlama harcı, 15.045,30 TL ıslah harcı, 5.600,00 TL bilirkişi ücreti, 345,00 TL tebligat müzekkere masrafı olmak üzere toplam 21.979,86 TL yargılama giderinin davalı ...'den alınarak davacıya verilmesine,4/ğ-Davalı ...'un yapmış olduğu 105,50 TL yargılama giderinin davacıdan tahsiline,5- İstinaf aşamasında yapılan yargılama giderleri ve harca ilişkin;5/a-İstinaf talebi kabul edildiğinden Davalı ... tarafından yatırılan istinaf harcının karar kesinleştiğinde ve talep halinde iadesine,5/b-İstinaf yargılaması için davalı ... tarafından yapılan 1.169,40 TL istinaf yoluna başvurma harcı, 260,00 TL tebligat, müzekkere ve posta gideri olmak üzere toplam 1.429,4‬0 TL'nin davacıdan tahsiliyle davalı ...'a verilmesine,5/c-İstinaf incelemesi duruşmasız yapıldığından vekalet ücreti tayinine yer olmadığına,6- 6100 Sayılı HMK'nın 333. maddesi gereğince var ise bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde taraflara iadesine,Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda, █████/2017 tarih ve 7035 Sayılı Kanunun 31. maddesiyle değişik 6100 Sayılı HMK'nın 361/1. maddesi gereğince, kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde Yargıtay'a temyiz başvurusunda bulunma yolu açık olmak üzere, oy birliğiyle karar verildi. █████/2025