Anahtar kelimeler: Negmar İnvestment Shipping Sat Asaleten İzafeten Denizcilik Hükümkarar Yatırımları İhtisas
MAHKEMESİ
: İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk DairesiSAYISI
: █████████ E., █████████ K.HÜKÜM/KARAR
: Davanın Kabulüne/ İstinaf Başvurusunun Esastan ReddineİLK DERECE MAHKEMESİ
: İstanbul 17. Asliye Ticaret Mahkemesi ( Denizcilik İhtisas Mahkemesi Sıfatıyla)SAYISI
: ████████ E., ███████ K.Taraflar arasındaki haksız ihtiyati tedbir nedeniyle maddi tazminat davasından dolayı yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.Kararın davalı Sat Shipping Investment S.a İzafeten ve Kendi Adına Asaleten Negmar Denizcilik Yatırımları A.Ş. vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı Sat Shipping Investment S.a İzafeten ve Kendi Adına Asaleten Negmar Denizcilik Yatırımları A.Ş. vekilince tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:I. DAVADavacı vekili dava dilekçesinde; davalı SAT Shipping İnvestment S.A.'nin diğer davalı ...Ş.’nin (Gübretaş) 7.000 tonluk gübre yükünün Yuzhny limanından Yarımca'ya taşınması için Kaya Pioneer gemisini kiraladığını, geminin 25.12.2010 tarihinde Yuzhny limanına yanaştığını ve 27.12.2010 tarihinde kalktığını, aynı tarihte gemi kaptanı tarafından draftların baş: 8,64 m, kıç: 8,79 olarak bildirdiğini, Darıca pilot tarafından yanaşma ordinosunun Igsaş limanı olduğunun belirtildiğini ve geminin Igsaş'a yanaştırıldığını, Gübretaş tarafından, diğer davalı Negmar Denizcilik Yatırımları A.Ş.'ye gönderilen mesajla Yarımca iskelesinde draft sınırının 8.20 m evenkeel olduğu ve gemi draftlarının daha fazla olması nedeniyle yanaşmasının mümkün olmadığı, bu sebepten Igsaş rıhtımına yanaştırılmasının uygun görüldüğü şeklindeki beyanından geminin kendi kararlarıyla Igsaş iskelesine yanaştırıldığının açıkça anlaşıldığını, davalı Sat Shipping tarafından Kocaeli Asliye Ticaret Mahkemesine başvurularak, geminin yanlış yükleme nedeniyle Yarımca limanına giremediği, Igsaş limanına yönlendirildiği, bu sebeple kara yoluyla Yanmca'ya taşınmak zorunda kalınan yük nedeniyle 71.225,00-TL zarara uğradıkları iddiasıyla geminin seferden men edildiğini, mahkemeye yaptıkları itirazlarının davanın bu mahkemede ███████ E. sayılı dosya ile açıldığından reddedildiğini, yetki ve husumet itirazları ile birlikte tahkim anlaşmasının bulunduğunu ve olayın tahkim incelemesinde olduğunu, tahkim sonuna kadar davanın bekletilmesi gerektiği itirazlarının değerlendirilmediğini, karşı davalarının harç sehven yatırılmadığından reddine karar verildiğini, bu nedenle bu davayı açma zorunluluğu doğduğunu ileri sürerek davanın mahkemizin ███████ E. Sayılı dosyası ile birleştirilmesini, davanın kabulü ile fazlaya ilişkin hak ve alacaklarınını talep ve dava etme hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 20.000,00 USD'lik alacağın olay tarihinden itibaren uygulanan kamu bankalarının en yüksek mevduat faizi ile birlikte davalılardan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.II. CEVAPDavalı Sat Shipping İnvenstment S.A. İzafeten Kendisine Aseleten Negmar Denizcilik Yatırımları A.Ş. vekili cevap dilekçesinde ; müvekkili firmanın "KAYA PIONEER" gemisini Ukrayna Limanından Yarımcadaki limana sefer yapması için kiraladığını, Pioneer gemisinin hiçbir engel yokken ve bilgilendirme yapılmasına rağmen Yarımca Limanına girmediğini, geminin Yarımcadaki limana giremeyeceği tespit edilince kararlaştırılan tarihte Igsaş limanına yönlendirildiğini, yükün alıcısının Gübre Fakrikaları A.Ş. olduğunu, gemideki yükün indirilmesi için Igsaş Limanında ton başına 4,5 USD ve kamyonla depoya götürmek için ton başına 3,20 TL ödenmek zorunda kalındığını, yaşanan gecikme ile birlikte 7.000 ton için 71.225,00 USD zarara uğradıklarını, Kocaeli Asliye Ticaret Mahkemesi’nin ████████ D.İş sayılı dosyası nezdinde 30.12.2010 tarihinde geminin seferden men edilmesine karar verildiğini, zararın tahsili ve rehin hakkı tesisi amacıyla ███████ sayılı dosya tahtında ikame dava açıldığını ve tedbir kararının devamına karar verildiğini, huzurdaki davanın anılan geminin seferden men edilmesi nedeniyle uğranılan zarar nedeniyle açıldığını, ancak gemi donatanının sözleşmeden doğan edimlerini yerine getirmediğini, davacı tarafın yabancılık teminatı yatırmasını gerektiğini, pasif husumet itirazında bulunduklarını, taşıma sözleşmesinin ihlali sonucu mağdur olan tarafın müvekkili olduğunu, davacının geminin çalışmadığı yönündeki beyanının gerçeğe aykırı olduğunu belirterek haksız ve hukuki dayanaktan yoksun davanın reddini, pasif husumet itirazlarının kabul edilerek davanın Negmar Denizcilik Yatırımları A.Ş. Yönünden husumetten reddini, davacı tarafça yabancılık teminatı yatırılması hususunda karar tesis edilmesini, dava harcı yatırılmayan 3.092,00 USD'lik kısım için davanın reddini, tahkim itirazlarının reddini, davaların birleştirilmesi halinde fazlaya ilişkin talep ve dava hakları saklı kalmak kaydı ile mahkememizin ███████ E. Sayılı dosyası tahtında ikame etmiş olunan kanuni rehin hakkı talepli alacak davalarının kabulü ile müvekkilinin karşı taraftan olan şimdilik 71.225,00 USD sadır alacağın, asıl alacağa dava tarihinden itibaren bankaların uyguladığı en yüksek ticari faiz oranı dikkate alınarak hesaplanacak işlemiş faizi ile birlikte fiili ödeme günündeki TCMB döviz efektif satış kuru üzerinden TL karşılığının davacıdan alınarak müzekkiline ödenmesine, Kocaeli Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 30.12.2010 tarihinde ████████ D.iş sayılı dosyası nezdinde 8609929 IMO numaralı Kaya Pıoneer gemisi aleyhine verilen ihtiyati tedbir kararının işbu davada verilecek karar kesinleşinceye kadar devamına, karar verilmesini talep etmiştir.Davalı ...Ş. vekili cevap dilekçesinde; Kocaeli Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ████████ D İş dosyasında verilen karar ile ilgilerinin olmadığını, birleştirilmesi talep edilen mahkememizin ███████ E. sayılı dosya üzerinden yürüyen davada taraf olmadıklarını, müvekkili firmaya ait işletmelerde kullanılacak hammaddeler ile yarı mamul maddelerin taşıma işleri sözleşmesi ile SAT Shipping Investment S,A. izafeten Negmar Denizcilik Yatırımları A.Ş.'ye devredildiğini ve malın nereye indiği, nasıl bir maliyetle indiği vs. hususların müvekkili dışında olduğunu, diğer davalı Negmar tarafından davacının gemisinin kiralandığını, aralarında kiracı-kiralayan ilişkisi bulunduğu ve bu ilişkinin tarafı olmadıklarını, gemiyi seferden men kararı aldıranın diğer davalı olduğunu, uğrandığı iddia olunan zarar ve ziyandan müvekkilinin sorumlu olmadığını, taraflar arasındaki uyuşmazlığın taşıtan-taşıyan ilişkisinden kaynaklandığını belirterek müvekkili yönünden davanın husumet yönünden ve esastan reddine karar verilmesini talep etmiştir.III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARIİlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davaya konu geminin davalılardan Sat Shipping tarafından alınan ihtiyati haciz kararı nedeni ile 03.01.2011 tarihi 21:45 ile 13.01.2011 tarih 13:35 saatleri arasında 9 gün 15 saat süre ile seferden men edildiği dosya kapsamında sabit olmakla, davalılardan Sat Shipping'in ihtiyati hacze konu alacağının bulunmadığı da mahkememiz ████████ esas sayılı dosya ile sabit olduğu, buna göre davacı vekilince dosyaya sunulan ve seferden men kararı nedeniyle gerçekleşemediği belirtilen İsrail'de mukim bir şirket ile akdedildiği belirtilen 04.01.2011 tarihli navlun sözleşmesi mahkemece yeterli kabul edilmiş olup alınan ihtiyati hacze konu alacağın bulunmadığı da sabit olmakla ihtiyati haczin haksız olduğu ve bu nedenle de davacının zararın tazminini talep edebileceği, davacı vekilinin zarar kalemlerinin tespiti bakımından yapılan değerlendirme kapsamında Deniz Ticaret Odasına müzekkere yazılarak davaya konu geminin muhtemel günlük kazancı sorulmuş olup gelen müzekkere cevabına göre geminin günlük kazancının 1500-2000 USD olduğu, davacı vekilince dosyaya sunulan davalılardan 21.12.2010 tarihli bağlantı notuna göre, davaya konu demuraj (bekleme) ücretinin 4.500 USD olduğu belirlenmiş, yine davacı vekilince dosyaya sunulan ve seferden men kararı nedeniyle davacının uğramış olduğu zararın tespiti bakımından mahkemece alınan teknik bilirkişi raporunda açıklandığı ve hesap edildiği üzere, davaya konu geminin mahrum kaldığı günlük kazanç 4.500,00 USD olarak mahkemece de benimsenmiş olup, davacının 43.462,49 USD mahrum kaldığı navlun kazancı olarak kabul edildiği, davacının tahkim başvurusu nedeniyle yapmış olduğu masrafların ise zarar kalemi olarak mahkemeden talep edilemeyeceği kanaati ile bu alacak kalemi bakımından davacının talebi yerinde görülmediği, netice olarak davacı, 20.000,00 USD bedel üzerinden harç yatırarak bu bedeli davalılardan talep etmekle, netice olarak, davalı ...Ş hakkındaki davanın pasif husumet yokluğu nedeniyle reddine ve davalı Sat Shipping İnvenstment S.A. adına izafeten ve kendisine asaleten Negmar Denizcilik Yatırımları A.Ş hakkındaki davanın ise kabulü gerektiği gerekçesiyle davalı ...Ş hakkındaki davanın pasif husumet yokluğu nedeniyle reddine, davalı Sat Shipping İnvenstment S.A. adına izafeten ve kendisine asaleten Negmar Denizcilik Yatırımları A.Ş hakkındaki davanın kabulü ile 20.000,00 USD'nin ihtiyati haciz tarihi olan 03.01.2011 tarihinden itibaren 3095 sayılı yasanın 4/a maddesi uyarınca işleyecek faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine karar verilmiştir.IV. İSTİNAFA. İstinaf Yoluna Başvuranlarİlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Sat Shipping Investment S.a İzafeten ve Kendi Adına Asaleten Negmar Denizcilik Yatırımları A.Ş. vekilince istinaf başvurusunda bulunmuştur.B. İstinaf SebepleriDavalı Sat Shipping Investment S.A İzafeten ve Kendi Adına Asaleten Negmar Denizcilik Yatırımları A.Ş. vekilince istinaf dilekçesinde, Mahkeme kararının gerekçesinin denetime elverişli olmadığını, müvekkili şirkete izafeten ve aseleten husumet yöneltilemeyeceğini, tüzel kişilik perdesinin aralanması teorisinin sınırlı durumlarda uygulanması gerektiğini ve mahkemece hatalı olarak uygulandığını, iki bilirkişi raporunun aksi yönde olmasına rağmen mahkemece kar kaybı bulunduğuna hükmedildiğini ve zararın hatalı olarak hesaplandığını, zarara davacının kendisinin neden olduğunu ve zararın tazmini şartlarının oluşmadığını belirterek, açıklanan sebeplerle usul ve kanuna aykırı ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, davalı şirket açısından davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.C. Gerekçe ve SonuçBölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; haksız ihtiyati tedbirden dolayı maddi tazminat davası açılabilmesi için icra edilmiş bir tedbir kararının bulunması, bu tedbirin haksız olduğunun ortaya çıkması, tedbir sebebiyle zarar meydana gelmiş olması ve zarar ile haksız ihtiyati tedbir arasında uygun illiyet bağının bulunması gerektiği, İstanbul Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ████████ E. (bozma öncesi ███████ E.) sayılı dosyasında davacı sıfatıyla Sat Shipping Investment S.A. tarafından Kaya Pıoneer gemisi donatanı Vandranı Management S.A'ya izafeten S.a Pıoneer Denizcilik ve Ticaret LTD. ŞTİ 'ne karşı ihtiyati haciz talebine konu alacak davası açıldığı ve davanın Yargıtay bozma ilamından sonra reddine karar verildiği, verilen kararın temyiz edilmeksizin kesinleştiği, Sat Shipping Investment S.A. talebi üzerine Kocaeli Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ████████ E. D.iş sayılı dosyasında huzurdaki dosyanın davacısına ait geminin 71.225,00 USD alacak nedeniyle seferden men edilmesine karar verildiği, bu kararın 03.01.2011 tarihinde uygulandığı ve geminin 03.01.2011-13.01.2011 tarihleri arasında seferden men edildiği, ████████ E sayılı dosyada davalının bir alacağının bulunmaması nedeniyle davanın reddine karar verildiği ve bu bağlamda ihtiyati tedbirin haksız olduğunun anlaşıldığı, taraflar arasındaki sözleşmede "Negmar Denizcilik Yatırım A.Ş. tarafından garantilendi" belirtmesinin bulunduğu ayrıca ████████ E sayılı dosyaya Sat Shipping Investment S.A. vekilince sunulan 11.02.2011 havale tarihli dilekçede Negmar Denizcilik Yatırım A.Ş 'nin Sat Shipping Investment S.A.'nın sahibi olduğunun belirtildiği ve dilekçe ekinde Negmar Denizcilik Yatırım A.Ş'nin Sat Shipping Investment S.A.'nın yüzde yüz hissesinin sahibi olduğuna ilişkin Panama Cumhuriyeti resmi makamlarınca düzenlenen belgenin Türkçe tercümesiyle birlikte ibraz edildiği buna göre adı geçen davalılar arasında organik bağ mevcut olduğu, İlk derece mahkemesince HMK'nın 198. Maddesi uyarınca delillerin serbestçe değerlendirilerek davacı tarafça harçlandırılarak talep edilen bedel ile bilirkişi raporundaki hesaplama dikkate alınarak davanın kabulüne karar verilmesinin doğru olduğu gerekçesiyle İstanbul 17. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ████████ Esas- ███████ Karar sayılı kararına karşı davalı Sat Shipping Investment S.a İzafeten Ve Kendi Adına Asaleten Negmar Denizcilik Yatırımları A.Ş. vekili tarafından yapılan istinaf başvurusunun HMK 353/1/b.1 maddesi gereğince esastan reddine karar verilmiştir.V. TEMYİZA. Temyiz Yoluna BaşvuranlarBölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Sat Shipping Investment S.a İzafeten ve Kendi Adına Asaleten Negmar Denizcilik Yatırımları A.Ş. vekili temyiz isteminde bulunmuştur.B. Temyiz SebepleriDavalı Sat Shipping Investment S.a İzafeten ve Kendi Adına Asaleten Negmar Denizcilik Yatırımları A.Ş. vekili temyiz dilekçesinde; İlk Derece Mahkemesi kararına karşı yaptığı istinaf başvurusunda bildirdiği sebepler ile Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasını istemiştir.C. Gerekçe1. Uyuşmazlık ve Hukuki NitelendirmeUyuşmazlık; haksız ihtiyati tedbir nedeniyle maddi tazminat istemine ilişkindir.2. İlgili Hukuk6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 6100 sayılı Kanun'un 399 uncu maddesi, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun (6098 sayılı Kanun)49 ve 99 uncu maddeleri, 3095 sayılı Kanun'un 4/a maddesi.3. Değerlendirme1. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davalı Sat Shipping Investment S.a İzafeten ve Kendi Adına Asaleten Negmar Denizcilik Yatırımları A.Ş. vekilinin diğer temyiz itirazları yerinde görülmemiştir2.6098 sayılı Kanun'un 99 uncu maddesinde; "Konusu para olan borç Ülke parasıyla ödenir.Ülke parası dışında başka bir para birimiyle ödeme yapılması kararlaştırılmışsa, sözleşmede aynen ödeme veya bu anlama gelen bir ifade bulunmadıkça borç, ödeme günündeki rayiç üzerinden Ülke parasıyla da ödenebilir. Ülke parası dışında başka bir para birimiyle belirlenmiş ve sözleşmede aynen ödeme ya da bu anlama gelen bir ifade de bulunmadıkça, borcun ödeme gününde ödenmemesi üzerine alacaklı, bu alacağının aynen veya vade ya da fiilî ödeme günündeki rayiç üzerinden Ülke parası ile ödenmesini isteyebilir." düzenlemesi mevcuttur.Yine 3095 sayılı Kanun'un "Yabancı para borcunda faiz" başlıklı 4/a maddesi; " Sözleşmede daha yüksek akdi veya gecikme faizi kararlaştırılmadığı hallerde, yabancı para borcunun faizinde Devlet Bankalarının o yabancı para ile açılmış bir yıl vadeli mevduat hesabına ödediği en yüksek faiz oranı uygulanır." şeklinde düzenlenmiştir. Bu durumda yukarıdaki düzenlemeler uyarınca yabancı para borcuna işleyecek faizi hakkında hüküm kurulması gerekirken yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiştir.Ne var ki bu hatanın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 370 inci maddesinin ikinci fıkrası hükmü uyarınca Bölge Adliye Mahkemesi kararının düzeltilerek onanması gerekir.VI. KARAR1.Değerlendirme bölümünün (1) numaralı bendinde açıklanan nedenlerle davalı Sat Shipping Investment S.a İzafeten ve Kendi Adına Asaleten Negmar Denizcilik Yatırımları A.Ş. diğer vekilinin temyiz itirazlarının REDDİNE,2. Değerlendirme bölümünün (2) numaralı bendinde açıklanan nedenlerle davalı Sat Shipping Investment S.a İzafeten ve Kendi Adına Asaleten Negmar Denizcilik Yatırımları A.Ş. vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının hüküm fıkrasının 2 numaralı bendinde yer alan "ihtiyati haciz tarihi olan 03.01.2011 tarihinden itibaren" ibaresinin çıkartılarak yerine 3095 sayılı Kanun 4/a maddesi uyarınca fiili ödeme günündeki TL karşılığına Devlet Bankalarının Dolara uyguladığı bir yıl vadeli mevduat hesabına uyguladığı en yüksek faiz oranı işleyecek faizi ile birlikte tahsiline " ibaresinin yazılması suretiyle DÜZELTİLEREK ONANMASINA,Peşin alınan temyiz harcının istek hâlinde Sat Shipping İnvenstment S.A.'ye iadesine,Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,27.06.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.