örgü modelin tel faydalı doldurduğu vekilli model bilerek esaskarar kaybına

Anahtar kelimeler: Örgü Modelin Tel Faydalı Doldurduğu Vekilli Model Bilerek Esaskarar Kaybına

T.C. ANKARA 3. FİKRİ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ Esas-Karar No: ████████ Esas - ████████

TÜRK MİLLETİ ADINA KARAR VERMEYE YETKİLİ

T.C.

ANKARA

3. FİKRİ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ

GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO

: ████████

KARAR NO

: ████████

HAKİM

: ...

KATİP

: ...

DAVACI

:...

VEKİLİ

: Av. ...

DAVALI

:...

VEKİLİ

: Av. ...

DAVA

: Faydalı Model Belgesi (Maddi Tazminat İstemli)

DAVA TARİHİ

: █████/2022

KARAR TARİHİ

: █████/2023

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH

: █████/2023

TALEP

Davacı vekilli █████/2022 harç tarihli dava dilekçesi ve beyanlarında özetle: Müvekkili şirkete ait ... nolu faydalı model belgesindeki istemlerin davalı şirket tarafından, █████/2017 tarihinden faydalı modelin ... yıllık süresini doldurduğu █████/2021 tarihine kadar, faydalı modelin varlığını bilerek kullanılmak suretiyle müvekkili davacı şirketin kazanç kaybına sebebiyet verdiğini, davalı taraf kullanımları ile birlikte müvekkili davacı şirketin tel örgü makinesi üretim piyasasında ticari itibarının zedelendiğini, müvekkili davacı şirkete ait faydalı modelin çeşitli istemlerinin davalı tarafça eşdeğer nitelikli birebir kullanıldığını, internet sitesinde ... ve ... isimli platformda davalı şirketin kendi unvanı ile görsel resimler ve kısa video kaydı şeklinde müvekkilinin imal ettiği tel örgü makinelerini sergileyerek haklarına tecavüz ettiğini, imalat ve satış yapmak suretiyle davacı şirketin kazanç kaybına ve davacı şirketin ticari itibar kaybına sebebiyet vermiş olduğunu, davalı şirketin kullanımlarından yeni bilgi sahibi olmakla işbu davanın açılması gereğinin hasıl olduğunu ileri sürerek, davacı şirketin kazanç kaybı ve ticari itibar kaybından dolayı uğramış olduğu 25.000,00 TL zararın davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiş, davacı █████/2022 tarihli dilekçesi ile faydalı modelin haksız kullanımı nedeni ile kazanç kaybı niteliğindeki tazminat miktarının 15.000,00 TL, ticari itibar kaybı nedeni ile ....000,00 TL olmak üzere maddi tazminat talebini açıklamıştır.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle

: Davacı tarafın buluşunun, başvuru tarihinden yıllar evvel kullanılan bir buluş olduğunu, tekniğin bilinen durumuna dahil olduğundan yenilik niteliğine haiz olmadığını ve ... E sayılı dosyasında birleşen ... E sayılı dava dosyası kapsamında ortaya çıktığını, ... Nolu faydalı model tescil belgesine konu buluşun bir makine olmayıp tel örgü makinelerinde kullanılan "tel yükleme direği"ne ilişkin olduğunu, davacının faydalı model tescil belgesine yönelik tecavüz fiilinden bahsedilebilmesi için her şeyden evvel "ana istem" maddesinde yazılı olan ve özellikleri tarifnamede açıklanan unsurların tecavüz edildiği iddia olunan üründe yer alması gerektiğini, "üst profil ve taşıyıcı profil" olarak tanımlanan unsurların zaten tekniğin bilinen durumu olduğunu ve bu hususun da dava konusu faydalı model belgesinde de açıklanmış olduğunu, buluşa yenilik özelliğini katan unsurun ise "taşıyıcı boru ve üst profil" arasında, içerisinde vida somun ilişkisi bulunan ve vidanın bağlı olduğu taşıyıcı profili açılı şekilde aşağı yukarı hareket edebilmesini sağlayan AÇI KOLU unsuru olduğunu, faydalı model belgesinin koruma kapsamını belirleyen ana istem maddesinde yazılı unsurlar arasında yer alan AÇI KOLU unsurunun hareketli bir mekanizma olduğunu, Taşıyıcı Boru ve Üst Profil arasında içerisinde vida somun ilişkisi bulunan ve vidanın bağlı olduğu taşıyıcı profili açılı şekilde aşağı yukarı hareket edebilmesini sağlayacak nitelikte olduğu açıklanan hareketli bir mekanizma olduğunu, müvekkilinin hiç bir ürününde veya 28.4.2022 tarihinde müvekkilinin işyerinde bilirkişi tarafından yapılan tespit tutanaklarında görselleri dosyaya kazandırılan yükleme direği ürünlerinde taşıyıcı boru ve üst profil arasında, üst profilin açılı şekilde aşağı yukarı hareket etmesini sağlayan herhangi bir mekanizma olmadığını, hiç bir zaman müvekkiline ait ürünlerde içerisinde vida - somun ilişkisi içinde olan bir mekanizma kullanılmadığını, davacının faydalı model belgesinin koruma kapsamını oluşturan ANA İSTEM müvekkili tarafından ihlal edilmediğinden BAĞIMLI İSTEMLERE de ihlalin söz konusu olamayacağını, davacı tarafın sınai mülkiyet hukukunun temel kurallarına aykırı olarak faydalı model belgesinin koruma kapsamı dışına çıkarak dayanaksız iddialarda bulunduğunu, müvekkili şirketin davacı adına kayıtlı Faydalı Model Belgesi kapsamında hiç bir ürün üretmediği gibi tecavüze yönelik hiç bir fiilide bulunmadığını savunarak, davanın reddini talep etmiştir.

MUHAKEME

: HMK kapsamında "Yazılı Yargılama Usulü " uygulanmıştır.

UYUŞMAZLIĞIN TESPİTİ VE DİĞER HUSUSLAR

Dava, davacıya ait faydalı modele tecavüz iddiası ile kazanç kaybı ve ticari itibar kaybı nedeni ile maddi tazminat istemlerine ilişkindir.

Davanın açılmasıyla birlikte, tarafların karşılıklı dilekçeleri tebliğ olunmuş, sundukları deliller toplanmış, tasarım konusu bilgi ve belgeler ...'ten celp edilmiş, dava şartları incelenmiş, ön inceleme duruşması yapılmış, hak düşürücü süre bakımından eksiklikler bulunmadığı tespit edilmiş, taraflar sulhe teşvik edilmiş, arabulucuya gitme hakları hatırlatılmış, sonuç alınamaması üzerine uyuşmazlık konuları tespit edilmiş, tahkikat icra olunmuş, █████/2015 tarihli ve 29437 sayılı Resmi Gazete'de yayınlanarak yürürlüğe giren Bölge Adliye ve Adli Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Cumhuriyet Başsavcılıkları İdari ve Yazı İşleri Hizmetlerinin Yürütülmesine Dair Yönetmeliğin 201/2 nci maddesi hükmü de gözetilerek, taraflara yargılamanın geneliyle ilgili son sözleri de sorulmuş, sözlü olarak iddia ve savunmada bulunma olanağı tanınmıştır.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ, UYGULANACAK HÜKÜMLER ve

GEREKÇE

Mahkememizce deliller toplanmış, bu kapsamda davaya konu ... sıra numaralı faydalı model işlem dosyası, taraflarca sunulan belgeler ile toplanan deliller incelenmiş, çözümü teknik ve özel bilgiyi gerektirdiği düşünülen konularda bilirkişi incelemesi yaptırılmış, alınan 13/.../2023 havale tarihli rapor dosyadaki kanıtlarla tutarlı, delillerin değerlendirilmesi aracı olarak denetim ve hüküm kurmaya elverişli kabul edilmiştir.

Bilirkişi heyetinden alına █████/2023 havale tarihli raporda özetle; "Fabrika içinde %90 oranında tamamlanmış 8-... adet makine bulunduğu görülmüş ve rastgele makinelerden biri detaylı incelemeye alınmış olup inceleme konusu olarak sadece davacı vekilinin dava dilekçesinde belirttiği konular dikkate alındığını, 1 Nolu Ana İstem Unsurları: "Taşıyıcı boru", "üst profil" ve "açı kolu ” olduğunu, Taşıyıcı boru: Davacı tarafından tarif edilen sistemde dikey konumda ki taşıyıcı borunun alt kısmında ve onu kavrayan dış boru altta bulunan kabza ile makina ana gövdesine civata-somun kullanılarak monte edildiği ve ihtiyaç halinde makine gövdesinden ayrılmasının mümkün olduğu, Davalı .... San. Ve Tic. Ltd Şti ürettiği makinelerde bir taşıyıcı boru kullanmadığı ve dikey konumdaki taşıyıcı boruyu ana makine gövdesine monte etmek için ana makine gövdesi üzerinde kaynak kullanılarak konstrükte edilen ve ana makinenin ayrılamaz bir bölümü bulunduğu, Davalı .... San. Ve Tic. Ltd Şti tarafından üretilen makinelerde kullanılan tekniğin, davacı ... ve Tic. Ltd. Şti. Ne ait TR ... nolu Faydalı Model Belgesinde tarif edilen sistemden çok farklı olduğunu, Davalı .... San. Ve Tic. Ltd Şti ürettiği makinelerde ... nolu taşıyıcı boru kullanmaması nedeniyle, ... nolu taşıyıcı boru üzerinde bulunan sabitleme vidasından da söz edilemeyeceğini, davalı .... San. Ve Tic. Ltd Şti ürettiği makinelerde böyle bir parça kullanmadığını, Davalı .... San. Ve Tic. Ltd Şti ürettiği makinelerde taşıyıcı boru kullanmaması nedeniyle, taşıyıcı boru ile ilgili bir mesnetten söz edilemeyeceğini, davalı .... San. Ve Tic. Ltd Şti ürettiği makinelerde böyle bir parça kullanmadığını, Davalı .... San. Ve Tic. Ltd Şti ürettiği makinelerde, tarif edilen yatay konumdaki üst profilin kavradığı iç üst profil kullanılmadığını, Davalı .... San. Ve Tic. Ltd Şti ürettiği makinelerde, tarif edilen açı kolu kullanılmadığını, Davalı .... San. Ve Tic. Ltd Şti ürettiği makinelerde, tarif edilen üst profil üzerinde üst profil sabitleme vidası kullanılmadığını, Yerinde inceleme çalışması sırasında Davalı .... San. Ve Tic. Ltd Şti ürettiği makinelerde, tarif edilen kasnak ve huni kullanıldığı tespit edilmediğini, ... üzerinde yapılan araştırmada ise davalı .... San. Ve Tic. Ltd Şti tarafından üretilen bir makinede, kasnak ve huni sisteminin varlığı görülmediğini, Ancak ... da görülen davalı .... San. Ve Tic. Ltd Şti ne ait makine üzerine monte edilmiş olduğu görülen kasnak ve huni sistemi, sektör için çok eskiye dayanan geçmişe sahip, telin makineye yüklenmesi sırasında çok önemli fonksiyonu olan, yerli yabancı hemen hemen her makinede kullanılan sökülüp takılması basit bir aparat, basit bir parça olduğu ve üst kol'a sarhoş bağlanmış olduğunu, davacı ... ve Tic. Ltd. Şti. Ne ait ... nolu Faydalı Modelde görülen huni den farklı olduğunu, zira faydalı model şekil 1 de görülen huni üst kol'a sabit monte edildiğini böylece çalışma sırasında telin kasnak üzerinden kaçmasına izin vermeyen bir mekanizma olduğunu, Davacı ... ve Tic. Ltd. Şti. ... nolu Faydalı Modelde görülen buluşu ile daha önceden var olan huni kasnak sistemine farklı bir yorum kattığı anlaşıldığını, davalı .... San. Ve Tic. Ltd Şti ise ürettiği makine de eski tip huni kasnak sistemini kullandığını, Davacı ... ve Tic. Ltd. Şti. ile davalı .... San. Ve Tic. Ltd Şti benzer makine üretimi yaptıkları, davacı ve davalı tarafların ürettiği makinelerin benzerlerini üreten çok sayıda yurt içinde ve dışında firmalar bulunduğunu, Davalı .... San. Ve Tic. Ltd Şti ürettiği makinelerde, davacı ... ve Tic. Ltd. Şti. Ne ait ... nolu Faydalı Modelin 1 nolu ana istemindeki koruma altında olan tüm teknik unsurların mevcut olmaması nedeniyle davacının faydalı model haklarına tecavüz edilmedi ..." ifade edilmiştir.

Davacı vekili █████/2023 tarihinde dosyaya Teknik Uzman Görüşü Raporu sunmuş; işbu rapor incelenmiş olup özetle;

"...Davalı .... SAN. VE TİC. LTD. ŞTİ tarafından imal edilen ve ticareti yapılan hareketli tel yükleme direkli otomatik kafes tel örme makinelerinin, davacı ... VE TİC. LTD ŞTİ' ye ait ait ... sayılı faydalı model belgesi ile korunan buluşun lafzi (birebir) anlamda koruma kapsamında kalmadığı, ancak eşdeğer anlamda koruma kapsamında kaldığı, dava dosyasında bulunan █████/2023 tarihli bilirkişi raporunda, davaya konu faydalı modelin korum kapsamında kalıp kalmadığına dair inceleme sırasında 1 no' lu bağımsız istem için yapılan koruma kapsamı belirlenmesi sırasında hatalı bir tespitte bulunulduğu..." ifade edildiği görülmüştür.

Dosya, davacı vekilince sunulan uzman görüşü ve itirazlarını da değerlendiren ek rapor tanzimi için bilirkişi heyetine tevdi edilmiş, 02.03.2023 tarihli ek bilirkişi raporunda özetle; "...Kök rapordaki davalıya ait makinede bulunan direk mekanizmasının davacıya ait ... sayılı faydalı model belgesinin birebir koruma kapsamında kalmadığına dair görüşlerde bir değişiklik bulunmadığı, ancak, davalıya ait makinede bulunan hareketli direkt mekanizmasının davacıya ait ... sayılı faydalı modelin SMK 89 (5) hükmü uyarınca eşdeğer tecavüz kapsamında kaldığı, dosya kapsamında davalının ticari defter ve faturalarının yer almadığı anlaşıldığından bu hususta bir inceleme ve değerlendirmenin yapılamadığı..." ifade edilmiştir.

Bilirkişi heyetinden alınan asıl rapor ve ek raporda çelişkili ifadelerin bulunduğu anlaşılmış, bilirkişi ek raporunda eşdeğer parçaya tecavüzün olduğu ifade edildiği görülmüştür. Asıl ve ek raporun çelişkili olması ve bu raporları hazırlayan bilirkişi heyetinde tek Makine Mühendisi olması hususları dikkate alınarak dosyanın, yeni bir bilirkişi heyetine tevdine karar verilmiş; yeni bilirkişi heyetinde 1 Makine Mühendisi, 1 Endüstri Mühendisi ve Sınai Mülkiyet Uzmanı, 1 ... ve Marka Vekili ile 1 Serbest Muhasebeci Mali Müşavir'in olduğu ikinci heyetten rapor alınmıştır.

Bilirkişi heyetinden alınan 13/.../2023 havale tarihli bilirkişi raporu sonuç bölümünde özetle:

"...Dosyaya sunulan davalıya ait olduğu belirtilen makinede bulunan direk mekanizmasının davacıya ait ... sayılı faydalı model belgesinin istemlerine kelimesel olarak tecavüz etmediği,

Davalıya ait makinede bulunan hareketli direkt mekanizmasının davacıya ait ... sayılı faydalı modelin SMK 89 (5) hükmü uyarınca eşdeğer tecavüz kapsamında olmadığı,

Tecavüz fiili tespit edilmediğinden mali inceleme yapılmasına gerek görülmediği,..." belirtilmiştir.

6769 sayılı SMK’nın 142(1). maddesi uyarınca anılan Kanunun 83. maddenin birinci fıkrası hükmüne göre yeni olan ve 83. maddenin altıncı fıkrası kapsamında sanayiye uygulanabilen buluşlar, faydalı model verilerek korunur. Aynı kanunun 145 inci maddesinde yer alan faydalı modele ilişkin açık bir hüküm bulunmadığı ve faydalı modelin özelliği ile çelişmediği takdirde bu Kanunda patentler için öngörülen hükümler, faydalı modeller hakkında da uygulanacağı hükmünden hareketle, ihlal değerlendirmesinde patentle ilgili maddelere başvurulacaktır.

Patentten doğan hakkın kapsamı ve sınırları 6769 Sayılı Kanunun 85. maddesinde;

(1) ... sahibi, buluşun yeri, teknoloji alanı ve ürünlerin ithal veya yerli üretim olup olmadığı konusunda herhangi bir ayırım yapmaksızın ... hakkından yararlanır. (2) ... sahibinin, izinsiz olarak yapılması halinde aşağıda belirtilen fiillerin önlenmesini talep etme hakkı vardır: a - ... konusu ürünün üretilmesi, satılması, kullanılması veya ithal edilmesi veya bu amaçlar için kişisel ihtiyaçtan başka herhangi bir nedenle olursa olsun elde bulundurulması;

b - ... konusu olan bir usulün kullanılması;

c- Kullanılmasının yasak olduğu bilinen veya bilinmesi gereken usul patentinin kullanılmasının başkalarına teklif edilmesi.

ç - ... konusu usul ile doğrudan doğruya elde edilen ürünlerin satılması, kullanılması, ithal edilmesi veya bu amaçlar için kişisel ihtiyaçtan başka herhangi bir nedenle elde bulundurulması. hükmü amirdir.

Ayrıca anılan Kanunun 89. maddesinde ... korumasının kapsamı belirlenmiştir. Buna göre;

(1) ... başvurusu veya ... sağladığı korumanın kapsamı istemler ile belirlenir. Bununla birlikte istemlerin yorumlanmasında tarifname ve resimler kullanılır.

(2) İstemler, kullanılan kelimelerin verdiği anlamla sınırlı olarak yorumlanamaz. Ancak istemler, koruma kapsamının tespitinde, buluşu yapan tarafından düşünülen fakat istemlerde talep edilmeyen, buna karşılık ilgili teknik alanda uzman bir kişi tarafından tarifname ve resimlerin yorumlanması ile ortaya çıkacak özellikleri kapsayacak şekilde genişletilemez.

(3) İstemler, başvuru veya ... sahibine hakkı olan korumayı sağlayacak ve üçüncü kişilere de korumanın kapsamı açısından makul bir düzeyde kesinlik ifade edilecek şekilde yorumlanır.

(4) ... başvurusunun sağladığı korumanın kapsamı, ... verilmesine kadar geçen süre için başvurunun yayınlanmış olan istemleri ile belirlenir. Ancak ... verildiği hali veya itiraz veya hükümsüzlük işlemleri sonucunda değiştirilmiş hali, koruma alanının genişletilmemiş olması şartıyla başvurunun sağladığı korumayı geçmişe dönük olarak belirler.

(5) ... başvurusu veya patentten doğan koruma kapsamının belirlenmesinde tecavüzün varlığının ileri sürüldüğü tarihte, istemlerde belirtilmiş unsurlara eşdeğer nitelikte olan unsurlar da dikkate alınır. Bir unsur, esas itibariyle istemlerde talep edilen unsur ile aynı işlevi görüyor, bu işlevi aynı şekilde gerçekleştiriyor ve aynı sonucu ortaya çıkarıyorsa, genel olarak istemlerde talep edilen unsurun eşdeğeri olarak kabul edilir.

(6) İstemlerin kapsamını belirlemek için ... verilmesi ile ilgili işlemler sırasında veya ... geçerliliği süresince, koruma kapsamının belirlenmesinde ... başvurusu veya ... sahibinin beyanları dikkate alınır.

(7) ..., buluşla ilgili örnekler içeriyorsa istemler bu örneklerle sınırlı olarak yorumlanmaz. Özellikle ürün veya usulün sahip olduğu ilave özelliklerin patentte açıklanan örneklerde bulunmaması, bu örneklerde bulunan özellikleri kapsamaması veya bu örneklerde belirtilen her amaç veya özelliği gerçekleştirememesi hallerinde, ürün veya usul istemlerle sağlanan koruma kapsamının dışında tutulmaz.

Anılan 6769 sayılı SMK’nın 141 (1). maddesinde ise tecavüz sayılan fiiller şu şekilde sıralanmıştır:

a) ... veya faydalı model sahibinin izni olmaksızın buluş konusu ürünü kısmen veya tamamen üretme sonucu taklit etmek.

b) Kısmen veya tamamen taklit suretiyle meydana getirildiğini bildiği ya da bilmesi gerektiği hâlde tecavüz yoluyla üretilen buluş konusu ürünleri satmak, dağıtmak veya başka bir şekilde ticaret alanına çıkarmak ya da bu amaçlar için ithal etmek, ticari amaçla elde bulundurmak, uygulamaya koymak suretiyle kullanmak veya bu ürünle ilgili sözleşme yapmak için öneride bulunmak.

c) ... sahibinin izni olmaksızın buluş konusu usulü kullanmak veya bu usulün izinsiz olarak kullanıldığını bildiği ya da bilmesi gerektiği hâlde buluş konusu usulle doğrudan doğruya elde edilen ürünleri satmak, dağıtmak veya başka bir şekilde ticaret alanına çıkarmak ya da bu amaçlar için ithal etmek, ticari amaçla elde bulundurmak, uygulamaya koymak suretiyle kullanmak veya bu ürünlerle ilgili sözleşme yapmak için öneride bulunmak.

ç) ... veya faydalı model hakkını gasp etmek.

d) ... veya faydalı model sahibi tarafından sözleşmeye dayalı lisans veya zorunlu lisans yoluyla verilmiş hakları izinsiz genişletmek veya bu hakları üçüncü kişilere devretmek.

... sayılı Faydalı Modelin

"1- Hareketli tel yükleme direkli otomatik kafes tel örme makinası olup, özelliği; taşıyıcı boru (7), üst profil (5) ve açı kolundan (6) oluşmasıdır.

2- İstem-1'de bahsedilen hareketli tel yükleme direkli otomatik kafes tel örme makinası olup, özelliği; dikey konumdaki taşıyıcı borunun (7) alt kısmında ve onu kavrayan dış taşıyıcı boru (7/A) içermesidir.

3- İstem-1 ve 2'de bahsedilen hareketli tel yükleme direkti otomatik kafes tel örme makinası olup, özelliği; dış taşıyıcı boru (7/A) üzerinde taşıyıcı boru sabitleme vidası (8) ve rulman (9) içermesidir

4- İstem-1, 2 ve 3'de bahsedilen hareketli tel yükleme direkli otomatik kafes tel örme makinası olup, özelliği; dış taşıyıcı boru (7/A) zemininde mesnet içermesidir.

5- İstem-1'de bahsedilen hareketli tel yükleme direkli otomatik kafes tel örme makinası olup, özelliği; yatay konumdaki üst profil (5) kavradığı iç üst profil (5/A) içermesidir.

6- İstem-1 ve 5'de bahsedilen hareketli tel yükleme direkli otomatik kafes tel örme makinası olup, özelliği; üst profil (5) üzerinde üst profil sabitleme vidası (3) ve tel muhafazası (4) içermesidir.

7- İstem-1 ve 5'de bahsedilen hareketli tel yükleme direkli otomatik kafes tel örme makinası olup, özelliği; iç üst profile (5/A) bağlı kasnak (2) ve kasnağa (2) bağlı huni (1) içermesidir.

8- İstem-1'de bahsedilen hareketli tel yükleme direkli otomatik kafes tel örme makinası olup, özelliği; taşıyıcı boru (7) ve üst profile (5) bağlı açı kolu (6) içermesidir.

9- İstem-1 ve 8'de bahsedilen hareketli tel yükleme direkli otomatik kafes tel örme makinası olup, özelliği; açı kolunun (6) içerisinde vida (6/A) ve alt kısmında tambur (6/A) içermesidir.

...- İstem-1'de bahsedilen hareketli tel yükleme direkli otomatik kafes tel örme makinası olup, özelliği; tercihen otomasyon sistemli tel yükleme direğinde üst profil (5) üzerinde iki adet ve dış taşıyıcı boru (7/A) yanında bir adet kasnak (2) içermesidir.

11- İstem-1 ve ...'da bahsedilen hareketli tel yükleme direkli otomatik kafes tel örme makinası olup, özelliği; üst profil (5), açı kolu (6) ve dış taşıyıcı boru (7/A) üzerinde/yanında motor redüktör grubu (18) içermesidir.

12- İstem-1, ... ve 11'de bahsedilen hareketli tel yükleme direkli otomatik kafes tel örme makinası olup, özelliği; dış taşıyıcı boru (7/A) yanında kumanda panosu (17) içermesidir.

13- İstem-1,...,11,12'de bahsedilen hareketli tel yükleme direkli otomatik kafes tel örme makinası olup, özelliği; iç üst profil (5/A) üzerinde iç üst profil dişleri (19) içermesidir." istemlerini içerdiği görülmektedir.

Davalı tarafın; davacının ... numaralı faydalı model konusu buluşunun, başvuru tarihinden yıllar evvel kullanılan bir buluş olduğunu, tekniğin bilinen durumuna dâhil olduğundan yenilik niteliğine haiz olmadığını ve Mahkememizin ... E sayılı dosyasında birleşen Mahkememizin... E sayılı dava dosyası kapsamında ortaya çıktığını iddia ve beyanlarına konu ettiği görülmüş, ...E. sayılı dosyasında birleşen ...E. sayılı karar uyarınca ... numaralı Faydalı Model konusu buluşunun hükümsüzlüğü taleplerinin reddedildiği ve işbu kararın kesinleştiği görülmüştür.

DEĞERLENDİRMELER

Davacı faydalı modelinde ana istemle korunmak istenen hareketli tel yükleme direkli otomatik kafes tel örme makinesinin “taşıyıcı boru (7), üst profil (5) ve açı kolu (6)” unsurlarını içermesidir.

Tespite konu örme makinesinde taşıyıcı boru (7) ve üst profil (6) unsurları yer almaktadır. Ancak üründe açı kolu (6) unsurunun bulunmadığı, açı kolu (6) unsurunun yokluğuna binaen de yükleme direğinin sabit olduğu (hareketli olmadığı) görülmektedir. Bu durumda tespite konu ürünün dava konusu faydalı model ana istemindeki unsurların kelimesel olarak tamamını içermediği görüldüğünden anılan ürünün dava konusu faydalı modele kelimesel olarak tecavüz etmediği kanaatine ulaşılmıştır.

Diğer istemler 1 no.lu isteme bağlı yazıldığından ve 1 no.lu istemdeki unsurların tamamı davalı ürününde bulunmadığından bu isteme bağlılık teşkil eden ... no.lu istemlerdeki unsurların tamamının da davalı ürününde yer alması olanaksızdır.

Sonuç itibariyle davalı ürünü dava konusu faydalı modelin 1-13 istemlerinden hiçbirinin kapsamına girmeyen bir üründür ve bu sebeple kelimesel tecavüzden söz edilmesi mümkün değildir.

Dava konusu uyuşmazlıkta incelenmesi gereken bir diğer husus eşdeğerlik incelemesidir. Bir unsur esas itibarıyla istemlerde talep edilen unsur ile aynı işlevi görüyor, bu işlevi aynı şekilde gerçekleştiriyor ve aynı sonucu ortaya çıkarıyorsa, genel olarak istemlerde talep edilen unsurun eşdeğeri olarak kabul edilir. İşbu dava bakımından eşdeğerlik incelemesine konu unsurun, açı kolu olduğu tespit edilmiştir.

Davacı taraf faydalı modelinde açı kolunun gerçekleştirmek istediği amaç, tel yüklü kangalın boyutuna göre taşıyıcı boru üzerinde bulunan üst profili yukarı aşağı, sağa sola hareket ettirmektir.

"Bu buluş, otomatik kafes tel örme makinelerinde ham telin kangaldan alınıp işlenmek üzere makineye aktarılmasını sağlayan "tel yükleme direği" ne üç eksende manüel veya otomatik hareket edebilmesi özelliği kazandırılması ile ilgilidir.

Tel yükleme direğinin üst profilinin açılı şekilde aşağı yukarı hareketinin yandan görünüşü şekil 3 de, Tel yükleme direğinin üst profilinin açılı şekilde aşağı yukarı hareketinin üstten görünüşü şekil 4 de verilmiştir. Açı kolu (6) ileri geri hareket etmesi sağlanır. Böylece üst profil (5) açılı bir şekilde aşağı yukarı hareket ederek farklı yerlerdeki kangallarla (11) ulaşılabilir.

Açı kolunun (6) elle hareket ettirilen tambur (6/B) yardımı ile üst profili (5) yukarı aşağı hareketini sağlaması işlemleri manuel/ elle sağlanabildiği gibi "tercihen" elektrikli motorlarla ve bir kontrol ünitesi ile otomatik olarak da sağlanabilir"

Yukarıda yer verilen tarifnamede görüldüğü üzere, açı kolu tel yüklü kangalın boyutuna göre taşıyıcı boru üzerinde bulunan üst profilin yukarı aşağı, sağa sola hareketini; manuel sağlayabildiği gibi elektrikli motorlarla ve bir kontrol ünitesi işe otomatik olarak da gerçekleştirebilmektedir. Açı kolu; tel yükleme direğinin üst profilinin açılı şekilde aşağı yukarı hareketini sağlamaktadır.

Davalı taraf ürünlerinde taşıyıcı boru üzerinde bulunan üst profilin yukarı aşağı hareketi mevcut ise de bu işlem vida somun ilişkisi ile ve el ile (manuel olarak) gerçekleştirmektedir. Üst profilin aşağı yukarı hareketi için manuel biçimde üst kol sabitleme sistemi üzerinde bulunan elemanların sökülmesi ve yeniden sıkıştırılması gerekmektedir. Bu işlem neticesinde tel yükleme direğinin üst profilinin açılı şekilde konumlandırılması mümkün değildir. Davalı taraf ürünlerinde bulunan mekanizma, davacı taraf faydalı modeline göre daha ilkel yöntemlerle üst profil hareketini sağlamakta olup davacı taraf faydalı modeli ile amaçlanan “sabitleyici elemanların sökülüp çıkarılmadan üst profilin hareketinin sağlanması” davalı taraf ürünlerinde sağlanamamaktadır. Bu minvalde dava konusu üründeki sistem, aynı işlevi görmekte ve aynı sonucu ortaya çıkarıyorsa da bu işlevi aynı şekilde gerçekleştirmemekte olduğuna kanaat getirilmiştir. Eşdeğer tecavüzün kabulü için gerekli üç unsurdan biri somut olayda eksiktir. Bu nedenle 6769 sayılı SMK 89(5) uyarınca eşdeğer tecavüz bulunmadığı kanaatine ulaşılmıştır.

Ayrıca Mahkememizin .... Sayılı kararında;

“…Davacı adına tescilli ... sayılı faydalı modelden doğan haklarına tecavüz teşkil eden fiillerin durdurulmasına ve önlenmesine, Tecavüz ile ortaya çıkan hukuka aykırılığın sonuçlarının ortadan kaldırılmasına,

Taklit edilerek ve birebir kopyalanarak üretilen makinelere ve üretiminde kullanılan vasıtalara el konulmasına ve imhasına…” karar verildiği görülmüş ve fakat ... E. dosyada tespit edilen ürünler ile işbu dosya kapsamında tespit edilen davalı taraf ürünlerinin farklı ürünler olduğu tespit edilerek, anılan karara konu ürün ve işbu davaya konu ürünler bilirkişi heyetince; dava dosyasında tespit edilen davalı taraf ürünleri, davacı tarafa ait ... sayılı faydalı modelin ana istemleri olan taşıyıcı boru (7), üst profil (5) ve açı konundan (6) her birine haiz olduğu, işbu dava konusu davalı taraf ürünlerinde açı kolu unsuru bulunmadığı ve ürünlerin birbirlerinden farklı ürünler olduğu tespit edilmiş, Mahkememizce de aynı yönde kanaat oluşmuştur.

Tüm bu tespit ve değerlendirmeler neticesinde; dava konusu faydalı modele tecavüzün somut olayda mevcut olmadığı kanaatine varılmış bu sebeple davanın reddine karar vermek gerekmiş aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM

1-Davanın REDDİNE,

2-Alınması gereken 269,85 TL harcın peşin alınan 429,94 TL harçtan düşümü ile 157,09 TL fazla harcın karar kesinleştiğinde ve istek halinde davacıya iadesine,

3-Davalı kendisini vekille temsil ettirdiği için AAÜT uyarınca 25.500,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,

4-Davacı tarafından yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,

5-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu m.18/A-13 ve Arabuluculuk Asgari Ücret Tarifesi m.7/3 hükmü uyarınca 1.320,00 TL arabulucu ücretinin davacıdan tahsili ile HAZİNEYE GELİR KAYDINA,

6-Tarafların yatırdıkları gider avanslarından kalan tutarın HMK 333/1 uyarınca karar kesinleştiğinde iade işlemi yapılmak üzere tebliğden itibaren 15 gün içinde, banka hesap numarası bildirildiğinde hesaba aktarılmasına, aksi halde ... aracılığı ile adreste ödemeli olarak gönderilmesine,

Dair verilen karar, taraf vekillerinin yüzüne karşı 6100 sayılı HMK'nun 341. ile 345. Maddelerine göre tebliğinden itibaren iki haftalık süre içinde... Bölge Adliye Mahkemesine İstinaf Kanun Yoluna dilekçe ile başvurulabileceğine yönelik karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.█████/2023

Katip ...

Hakim ...