Anahtar kelimeler: Bazlı İplik Dökümünden Satımından Satımdan Sunmuş Döviz Ödemeyince Alışveriş Cari
ESAS NO
: 2024/KARAR NO
: 2025/HAKİM
: ... ...KATİP
: ... ...DAVACI
:VEKİLİ
: Av.DAVALI
:VEKİLLERİ
: Av.Av.Av.DAVA
: İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)DAVA TARİHİ
: █████/2019KARAR TARİHİ
: █████/2025Mahkememizde açılan davanın açık muhakemesi sonunda ;GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
:DAVA
: Davacı vekili dava dilekçesinde, Müvekkil şirket ile davalı arasında iplik alım satımından dolayı ticari alışveriş oluştuğunu ve cari hesap alacağı oluştuğunu, müvekkili şirketin satışlarını döviz üzerinden yaptığını dava dilekçesi ekinde sunmuş olduğu USD bazlı cari hesap dökümünden icra takibindeki miktar kadar alacaklı olduğunu belirterek davalı ile yapılan görüşmeler sonucu borcu ödemeyince ... 16. İcra Müdürlüğü 2019/... esas sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, davalının borca haksız yere itiraz ettiğini belirterek ... 16. İcra Müdürlüğü dosyasına yapılan itirazın iptaline, %20'den az olmamak kaydıyla icra inkar tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesini talep ve dava etmiştir.CEVAP
:Davalı tarafın █████/2019 tarihli cevap dilekçesinde özetle; Davacı tarafından müvekkili aleyhine ... 16. İcra Müdürlüğünün 2019/... E. sayılı dosyası ile ilamsız takip başlatıldığını, söz konusu icra takibine borca ve borcun ferilerine süresini içinde itiraz edilmesi üzerine takibin durduğunu, ... 16. İcra Müdürlüğünün 2019/... E. sayılı dosyasına yapılan tüm itirazlarının müvekkilinin davacı yana herhangi bir borcu ya da taahhüdü olmadığını, bu hususun davacı tarafın talep ettiği taraf defter ve kayıtları üzerinde yapılacak keşif ve bilirkişi incelemesi neticesinde ortaya çıkacağını, müvekkili şirket ile davacı arasında imzalanan bir sözleşmesi bulunmadığı gibi müvekkili şirketin davacıdan almış olduğu bir hizmet ve bahsedildiği şekilde bir borcun bulunmadığını, belirterek davacı tarafça açılan bu davanın reddini, %20'den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesini, yargılama giderleri ile avukatlık ücretinin karşı tarafa yükletilmesini talep etmiştir.DOSYANIN KRONOLOJİK SEYRİ
:Mahkememizce evvelce "....Davalının defterleri ile davacının defterleri birbirini doğrulamakla birlikte, davacının defterlerinde 90.000,00 TL fark bulunduğu görülmüş ve bu farkın iade çeklerden kaynaklandığı anlaşılmıştır. Fakat davacının ilgili çekleri iade etmediği, çek bedellerinin ödenmediği, takibe konu edildiği anlaşılmaktadır. Bilirkişilerin hesabına göre davacının davalıdan takip miktarından fazla alacağının olduğunu hesaplamışlardır. Davacı faturalar karşısında çek almış ise de, çek bedelleri ödenmediğinden cari hesaba dayalı alacağı da devam etmektedir. Nitekim istenilen icra dosyasında da tahsilde tekerrür olmamak kaydı ile takip yapıldığı görülmektedir. Dolayısıyla davacının davalıya takip miktarından fazla borcu olduğu ve davalının ticari defterlerine ilgili faturaları işlediği gözetilerek işlemiş faiz talebi de yerinde görülmüş fakat taleple bağlılık ilkesi gereği 15.0007,40 USD üzerinden takibin devamına karar vermek gerekmiş..." gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.Kararın istinafı üzerine ... Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi'nce "Ancak mahkemece her ne kadar USD alacağı üzerinden yapılan takibin devamına karar verilmiş ise de taraflar arasındaki ticari ilişkide alış verişin USD karşılığı olacağına dair bir sözleşmenin varlığı iddia edilmediği gibi ibraz da edilmemiştir. Yine tarafların defterlerinde yer alan faturaların dosyaya getirtilmediği, faturaların TL olarak USD bedellerini de kapsayıp kapsamadığı bilirkişi raporunda açıklanmadığı gibi ,faturaların sunulmaması nedeniyle bilirkişi raporunun denetlenmesinin de mümkün olmadığı anlaşılmaktadır. Bununla birlikte davacının defterlerinde davalı hesabının TL yahut USD hesabı üzerinden takip edilip edilmediği, her iki tarafın defterlerinin bu yönüyle birbirini teyit edip etmediği tartışılmamıştır.Kabule göre de davacı tarafın davalıyı temerrüde düşürdüğüne dair delil sunulmadığından icra takibine konu faiz talebini de kapsar şekilde itirazın iptaline karar verilmesi de doğru olmamıştır. Davalı vekilinin istinaf itirazı bu nedenle yerinde görülmüştür." gerekçesiyle mahkememiz kararı kaldırılmıştır.DELİLLER VE GEREKÇE
:Dava, davalı aleyhine ... 16. İcra Müdürlüğü'nün 2019/... esas sayılı dosyasında ticari satımdan kaynaklanan 15.007,40 USD icra takibi tarihindeki 87.1943,49 TL değerli takibe itirazın iptali istemine ilişkindir. Takip konusu alacağın taraflar arasındaki ticari ilişkide davalıya satılan malların fatura bedelleri olduğu anlaşılmaktadır. Kural olarak ispat yükü davacı taraf üzerindedir. Davacı faturalara konu malları teslim ettiğini ispatlamalıdır. Bilindiği üzere taraflar tacirdir. Ticari davalarda dava konusunun tarafların ticari işletmeleri ile ilgili olduğundan ticari defterler ile sözleşme ilişkisinin yahut alacak miktarının ispatı mümkündür. Mahkememizce taraf defterleri üzerinde bilirkişi incelemesi kararı verilmiş ve davacı tarafın ticari kayıtlarının incelenmesi için ... Asliye Hukuk Mahkemesine talimat yazılmasına karar verilmiş, davalının kayıtlarının incelenmesi için verilen inceleme gününde bilirkişiye yerinde inceleme yetkisi verilmesi talebinde bulunulmuş, bilirkişilere yerinde inceleme yetkisi verilerek rapor düzenletilmiştir.Bilirkişi ... tarafından düzenlenen raporda özetle;"1-Tarafların Tutmakta olduğu e-defter beratlarının süresinde ... başkanlığına gönderildiği, e-defter beratlarının incelenmesi ile tespit edilmiştir. 1 Sıra No'lu Elektronik Defter Genel Tebliğine göre tarafların açılış ve kapanış tasdikleri süresinde yapılmış sayılmaktadır. Kendi lehlerine delil teşkil etme özelliğine haizdir. Bu hususun takdiri sayın mahkemenize bırakılmıştır.2-Tarafların ticari defterlerinde davacı şirket tarafından düzenlenen faturalar “İplik Satışı” alarak kayıt edildiği, davalı şirket tarafından da “İplik Alımı” otarak kayıt edildiği tespit edilmiş ve buna dayanarak taraflar arasında “İplik Alım Satımı" hususunda ticari bağın varlığından söz edilebilir. Bu hususun takdiri sayırı mahkemenize bırakılmıştır.3-Tarafların ticari defterlerinde davacı şirket tarafından “Kur Farkı" faturaları düzenlendiği ve her iki tarafında ticari defter kayıtlarında “Kur Farkı Geliri / Kur Farkı Gideri” olarak işlendiği tespit edilmiş ve buna dayanarak taraflar arasında “Dövizli” çalışmanın varlığından söz edilebilir. Bu hususun takdiri sayın mahkemenize bırakılmıştır.4-Taraflar arasında hesap farklılıkları olmakla birlikte; farklar birbirini nötrlemiş 31.12.2018 tarihi itibari ile her iki taraf kayıtlarında mutabık kalmıştır. Her iki taraf da 31.12.2018 tarihi itibari ile 41.341,50-TL. tutar ile 2019 yılma Cari Hesap Bakiyesi devir ettiğini 5-Davacı taraf ile davalı taraf arasında 90.000,00-TL. (DoksanBiniTL) tutarında fark olduğu tespit edilmiştir. Bu farkın sebebi 05.04.2019 tarih 40.000-TL. 16.05.2019 tarih 25.000-TL. 11.08.2019 tarih 25.000-TL. tutarında 3 adet karşılıksız Çek iadesinden kaynaklandığı tespit edilmiştir." bildirmiştir. █████/2020 tarihli bilirkişi ... raporunda özetle;"Ticari Defterlerinin açılış ve kapanış tasdikleri T.T.K'nın 69 Mad'si.ile V.U.K'nun 220.mad.de sayılan defterlerin 223. Mad.de belirtilen tasdik makamına,225 Mad.de belirtilen usul ve esaslar uygun olarak yaptırılmış olduğu tespit edilmiştir.Yevmiye Defteri 2017,Defter-i Kebir 2017 / Yevmiye Defteri 2018 Defter-i Kebir 2018/ Yevmiye Defteri 2019,Defteri Kebir 2019 E- Defter olup (... Başkanlığı)'na defter beratlarının yasal süresinde gönderildiği tespit edilmiştir.Davalı-... TEKSTİL SANAYİ VE TİC,LTD.ŞTİ.2017 Yılı Yevmiye E-Defter Kayıtları USB İncelenmesi sonucunda;31.12.2017 tarihinde ... nolu yevmiye maddesi ile 2017 Yılından Kapanış-2018 Yılına Devir Bakiyeleri: 169.534,33-Borç / 115.488,82-Alacak olarak kayıt olduğu,Davalı-... TEKSTİL SANAYİ VE TİC.LTD.ŞTİ.2018 Yılı Yevmiye E- Defter USB Kayıtları İncelenmesi sonucunda;01.01.2018 tarihinde 1 Nolu Yevmiye Maddesi ile Açılış Kaydı: 115.488,82 Borç /169.534,33 Alacak olarak 2018 yılına başlamış olduğu,31.12.2018 tarihinde nolu yevmiye maddesi ile 2018 Yılından kapanış- 2019 Yılına Açılış Devir Bakiyesi: 41.341,50 Borç kaydı olduğu,01.01.2019 tarihinde i nolu yevmiye maddesi ile 41.341,50 Alacak kaydı yaptığı, Davalı- ... TEKSTİL SANAYİ VE TİC.LTD.ŞTİ nin defter kayıtlarında 2019 sonu itibariyle , Davacı -320- ... TEKSTİL SAN.VE TİC.A.Ş. Cari hesabına 41.341,50 borc kaydı yaptığı defter kayıtlarında görülmüştür. Dava dosyasında ... 16.İcra Müdürlüğü 2019/... E, sayılı dosya görülmemiştir." bildirmiştir.Bam kararı üzerine █████/2025 tarihli bilirkişi ... tarafından düzenlenen raporda özetle;"1- Davacının vekili aracılığıyla vermiş olduğu dava dilekçesinde özetle; “Müvekkili ile karşı taraf arasındaki ticari ilişkisinden dolayı 15.007,40 USD karşılığı 87.194,49 TL. alacaklı olduğunu, davalı şirket hakkında ... 16.İcra Müdürlüğü'nün 2019/... Esas sayılı dosyasıyla takibe geçildiği,davalı şirketin borca ve takibe itiraz ettiği, itirazın iptali ile icra takibine asıl alacak ve fer'ileri yönünden devamını” talep ettiği,2- Davalının vekili aracılığıyla vermiş olduğu cevap dilekçesinde özetle; “Müvekkil şirketin alacaklı tarafa herhangi bir borcu olmadığı,müvekkil şirket ile karşı taraf arasında imzalanan bir. sözleşme bulunmadığı, davacı yandan alınan bir hizmet bulunmadığı, davacı tarafça müvekkilimize herhangi bir kat ihtarı gönderilmediği, bu nedenle alacak muaccel olmadan icra takibi başlatıldığından dolayı davanın reddini, dava konusu takip miktarının %20'sinden az olmamak üzere kötüniyet tazminatının davacıdan tahsilini" talep ettiği,3- Sayın Mahkemenin 14.11.2024 tarihli duruşmasında; ”...taraflar arasındaki ticari defter ve kayıtların önceki raporda mevcut hali ile dikkate alınarak buna dayanak faturalar incelenmek suretiyle ... BAM 5.Hukuk Dairesi'nin kararı da dikkate alınarak,” karar verilerek dosyanın tarafıma tevdi edildiği,4- Davacı ....'nin 2017,2018 ve 2019 yıllarına ait defterlerinin açılış ve kapanış tasdiklerinin T.T.K'nun 69. ile 213. Sayılı V.U.K.'nun 220, ve 222.inci maddelerinde öngörülmüş olan esaslara uygun olarak yaptırılmış olduğu, kayıtlama sistemi olarak Tek Düzen Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tebliği'ne ve Muhasebe İlke ve Kurallarına uygun olarak tutulduğu, tutulması zorunlu defterlerin birbirlerini doğruladığı,5- Davalı ...nin █████████/ ve 2019 yıllarına ait defterlerinin açılış ve kapanış tasdiklerinin T.T.K'nun 69. ile 213. sayılı V.U.K.'nun 220. ve 222.inci maddelerinde öngörülmüş olan esaslara uygun olarak yaptırılmış olduğu, kayıtlama sistemi olarak Tek Düzen Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tebliği'ne ve Muhasebe İlke ve Kurallarına uygun olarak tutulduğu, tutulması zorunlu defterlerin birbirlerini doğruladığı,6- ... Bölge Adliye Mahkemesi 5.Hukuk Dairesi'nin istinaf kararına göre;”... Taraflar arasındaki ticari ilişkide alış verişin USD karşılığı olacağına dair bir sözleşmenin varlığı iddia edilmediği gibi ibraz da edilmediği,yine tarafların defterlerinde yer alan faturaların dosyaya getirtilmediği, faturaların TL olarak USD bedellerini de kapsayıp kapsamadığı bilirkişi raporunda açıklanmadığı gibi, faturaların sunulmaması nedeniyle bilirkişi raporunun denetlenmesinin de mümkün olmadığı, bununla birlikte davacının defterlerinde davalı hesabının TL yahut USD hesabı üzerinden takip edilip edilmediği, her iki tarafın defterlerinin bu yönüyle birbirini teyit edip etmediği,kabule göre de davacı tarafın davalıyı temerrüde düşürdüğüne dair delil sunulmadığından icra takibine konu faiz talebini de kapsar şekilde itirazın iptaline karar verilmesi doğru olmadığı, davalı vekilinin istinaf itirazı bu nedenle yerinde olduğu,açıklanan nedenlerle davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile kararın kaldırılmasına,taraflar arasındaki ticaretin döviz üzerinden olup olmadığı tartışılarak ve faiz talebine ilişkin olarak temerrüdün oluşmadığı gözetilerek sonucuna göre karar verilmesi hususunda dosyanın ilk derece mahkemesine HMK 353/1-a-6 maddesi gereğince iadesine karar verildiği,7- Davacının ticari defterlerine göre takip tarihi (14.06.2021) itibarı ile davalıdan 27.114,53 USD karşılığı 131.341,50 TL.ALACAKLI olduğu,Davalının ticari defterlerine re; takip tarihi (14.06.2021) itibarı ile davacıya 41.341,50 TL. BORÇLU göründüğü;,taraflar arasındaki ticari ilişkide alış verişin USD karşılığı olacağına dair bir sözleşmenin dava dosyasında bulunmadığı,cari hesap farkın, davacı tarafın toplam 90.000 TL.tutarında 3 adet çeki davalıya iade ettiği, bu iadeleri defter kayıtlarına almasından kaynaklandığı, davalının defter kayıtlarında iade edilen bu çeklerin yer almadığı, iade edildiği iddia edilen çeklerin teslim alındığına dair davalı tarafça kaşeli imzalı evrak bulunmadığı,Dava dosyasında davalının takip tarihinden (14.06.2021)önce temerrüde düştüğüne dair ihtarname bulunmaması nedeniyle tarafımdan faiz hesaplanması yapılmadığını" bildirmiştir.Bam kararı doğrultusunda davacı vekiline faturaları sunması için süre verilmiş, davacı tarafından hem faturalar hem de sipariş onay formları dosyaya sunulmuştur. Davalı tarafından onaylanan 10 adet sipariş formunda iplik bedellerinin metre hesabı ile dolar üzerinden fiyatlandırıldığı, döviz ile satılan malların tahsilatının döviz ile yapılacağı açıkça yazılmış, yine kur takipli olarak TL ile yapılan ödemelerin kur takibinin yapılacağı açıkça öngörülmüştür. Dolayısıyla davacının döviz üzerinden talepte bulunmasında bir mani bulunmadığı görülmüştür. Dolayısıyla tarafların iradesine göre döviz üzerinden ticaret yürütülmüş olup, davacının döviz üzerinden bilirkişi hesabına göre takip tarihi itibariyle 27.114,53 USD alacaklı olduğu anlaşılmış, ayrıca çekler kaynaklı bir takip yürütüldüğü de görülmüştür. Davalının defter ve kayıtlarında yer almayan çekler nedeniyle oluşan bu fark da dikkate alınmış, davalının iade edilen çekleri defterine işlemediği gözetilerek, çek bedellerinin de tahsil edilmediği anlaşıldığından, davacı defterlerine itibar edilerek davanın faiz hariç olmak üzere kısmen kabulüne karar vermek gerekmiştir.Davacının, davalıyı temerrüde düşürmediği gözetilerek faize hükmedilememiştir.Açıklanan nedenler ile davanın kısmen kabulü ile, ... 5. Genel İcra Müdürlüğünün 2019/... Esas sayılı takibine yapılan itirazın kısmen iptali ile, takibin 15.000,00-USD ana para üzerinden devamına, fazlaya ilişkin istemin reddine, davaya takip konusu alacak likit olduğundan %20 oranında 17.438,89-TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,H Ü K Ü M
: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere ;1-Davanın KISMEN KABULÜ ile, ... 5. Genel İcra Müdürlüğünün 2019/... Esas sayılı takibine yapılan itirazın kısmen iptali ile; Takibin 15.000,00-USD ana para üzerinden devamına, Fazlaya ilişkin istemin REDDİNE, Davaya takip konusu alacak likit olduğundan %20 oranında 17.438,89-TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,2-Harçlar yasası gereği alınması gereken 5.830,25-TL harçtan peşin alınan 1.050,10-TL harcın mahsubu ile bakiye 4.780,15-TL'nin davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına, bu hususta harç tahsil tezkeresi düzenlenmesine,3-Davacının yapmış olduğu 3.633,30-TL yargılama giderinin kabul red oranı dikkate alınmak sureti ile (kabul %98, red %2) 3.560,63-TL'si ile 1.050,10-TL peşin harç, 44,40-TL başvurma harcı toplamı olan 4.655,13-TL'nin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine, bakiyesinin davacı üzerinde bırakılmasına,4-Davacı vekili lehine takdir edilen karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T. hükümleri uyarınca hesaplanan 30.000,00-TL ücreti vekaletin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,5-Davalı vekili lehine takdir edilen karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T. hükümleri uyarınca hesaplanan 1.844,49-TL ücreti vekaletin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,6-7155 Sayılı Kanunun 23.maddesi ile 6155 Sayılı Kanun 18/A-12-13 maddeleri uyarınca 1.320,00-TL zorunlu arabuluculuk hizmeti giderinin kabul red oranı dikkate alınmak sureti ile (kabul %98, red %2) 1.293,60-TL'sinin davalıdan, 26,40-TL'sinin davacıdan alınarak hazineye irat kaydına, bu hususta harç tahsil tezkeresi düzenlenmesine,7-Karar kesinleştiğinde taraflarca yatıralan avansın kullanılmayan kısmının HMK 333.md.uyarınca yatıranlarına iadesine,Dair, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içinde mahkememize iletilecek bir dilekçe ile ... Bölge Adliye Mahkemeleri nezdinde ... açık olmak üzere verilen karar taraf vekillerinin yüzüne karşı açıkça okunup usulen anlatıldı. █████/2025Katip ...✍e-imzalıHakim ...✍e-imzalı