Anahtar kelimeler: Çekyat Davatalep Alçıpan Kurban Atıkları Koltuk Kesim Edişlere Alımına Çatı
T.C. İstanbul Anadolu 13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO
: ████████KARAR NO
: ███████DAVA
: İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)DAVA TARİHİ
: █████/2021KARAR TARİHİ
: █████/2025Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
:DAVA/TALEP ;Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirket -----Şirketi ve davalı/borçlu ----- Belediyesi arasında "Muhtelif Atıkların Yüklenmesi Taşınması ve Dökümü Hizmeti Alımına Ait Sözleşme" █████/2019 tarihinde sözleşme imzalandığı, müvekkili şirketin davalı yan ile işbu sözleşme kapsamında 9 ay süreyle; toprak ve inşaat tadilat atıkları, çatı atıkları, alçıpan atıkları, yeşil atık ve koltuk çekyat atıkları, kurban kesim atıkları yüklenmesi taşınması ve dökümü işlerinin yapılması konusunda anlaştıkları, sözleşmeye göre aylık düzenlenecek hak edişlere göre davalı tarafça davacı müvekkili şirkete ödemeler gerçekleştirileceği, müvekkili şirket sözleşmeye ilişkin tüm şartları yerine getidiği, düzenli olarak iş teslimlerini yaptığı, hakedişlerini düzenleyerek davalıya zamanında teslim ettiği, bunların dışında da bunlara ilişkin faturaları keşide ederek davalı/borçlu yana ilettiği ancak davalı/borçlunun faturaları ödemediği, hukuki bir gerek olmamasına rağmen ticari ilişkilerin bozulmaması adına davalıya ödeme hususunda bir ihtarname de gönderilmiş olmasına rağmen ödeme yapılmadığı, müvekkili şirketin sözleşme kapsamında yüklenici sıfatıyla hizmet verdiği, sözleşme kapsamında yerine getirdiği tüm işlerin hakedişlerini teslimlerini yasaya uygun şekilde yaptığı, dönemlik olarak faturalarını keşide ederek davalı yana ilettiği, İhale şartnamesi ve sözleşme uyarınca hakediş yapılması alacağın muaccel olması anlamına geldiği, taraflarınca ----. Noterliği'nden düzenlenen 15.05.2020 tarih ----- yevmiye no'lu, ödeme talepli ihtarname davalı yana 22.05.2020 tarihinde tebliğ olduğu, davalı yana gönderilen ihtarnamenin sonuçsuz kalmasıyla ----. İcra Müdürlüğü ----- esas sayılı dosyasıyla 23.07.2020 tarihli icra takibi başlatıldığı, müvekkilinin haklı alacağını almak için 23.07.2020 tarihinde icra takibi başlatması üzerine davalı tarafın iş bu takibe kısmi itiraz yaptığı ileri sürülerek davalının yapmış olduğu takip öncesi faiz türü ve faiz başlangıç tarihi itirazının iptali ile takip öncesi fatura tarihinden 10 gün sonra olacak şekilde asıl alacağa takip tarihine kadar ticari temerrüt faizi işletilerek icra takibinin devamı, takip tarihinden itibaren davalının faiz türüne itirazının iptali ile, takip tarihinden itibaren, kısmi ödemeler dikkate alınarak borca ticari temerrüt faizi işletilmesi, davalının takip konusu borcu takip dosyasında belirtilen ticari temerrüt faizle ödemesi ve davalının kötü niyetli olmasından dolayı %20'den aşağı olmamak kaydıyla icra inkar tazminatı ödemesi, Yargılama giderleri ile ücreti vekaletin davalı tarafa tahmiline karar verilmesi talep ve dava etmiştir.CEVAP /TALEP
:Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; İşbu davanın Türk Ticaret Kanunu m.4/1'de sayılan mutlak ticari davalardan olmadığı gibi nisbi ticari dava da olmadığı, işbu dava konusu icra takibiyle müvekkilinin idareden istenilen asıl alacağın 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu kapsamında müvekkili idare ile davacı şirket arasında muhtelif atıkların yüklenmesi, taşınması ve dökümü hizmeti alımına ait sözleşmeden kaynaklandığı, bu sözleşme kapsamında yapılan işin, mutlak ticari davalardan olamayacağı yasa ile sabit olduğu, müvekkilim ...nın, bir kamu kurumu olduğu ve tacir ya da ticari işletme olmadığı da açıkça ortada olduğu, müvekkili idarenin ticari işletme olmadığından, 1530/2. madde hükmü nedeniyle, müvekkilinin idarenin bir kamu kurumu olması ve kamu zararına mahal verilmemesi açısından kötü niyetten ari bir şekilde istenilen faiz miktar ve oranına taraflarınca itiraz edildiği ileri sürülerek davanın görev yönünden reddi, davanın esastan reddi, davacının icra inkar tazminatı talebinin reddi, dava masraf ve ücreti vekaletin karşı tarafa tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.DELİLLER
:---- İcra Dairesi ---- Esas sayılı dava dosyası, Taraf şirketlere ait BA/BS formları, bilirkişi raporları.DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE
:Dava, ---- İcra Dairesi ----- Esas sayılı dosyasına davalı tarafından yapılan itirazın iptali talebine ilişkindir.Davalı tarafın davanın belirsiz alacak davası olarak açılamayacağına ilişkin itirazının değerlendirilmesinde;Her ne kadar huzurdaki dava icra takibiyle tahsili talep edilen miktar belirli olmasına karşın belirsiz alacak davası olarak açılmış ise de davacının alacaklarının bir kısmını dava ettiğinin dava dilekçesi içeriğinden anlaşılmasına, başka bir anlatımla davanın kısmi dava olarak görülmesi için gerekli koşulların somut olayda bulunmasına göre davanın kısmi dava olarak kabul edilmesine karar verilmiştir. (--- BAM -----. HD. ---- Esas ----- Karar)Somut olayda; taraflar arasında akdedilen 06.02.2019 tarihli “MUHTELİF ATIKLARIN YÜKLENMESİ, TAŞINMASI VE DÖKÜMÜ HİZMETİ ALIMINA AİT SÖZLEŞMESİ” nin akdedildiği, iş bu sözleşme kapsamında taraflar arasında ticari bir ilişkinin mevcut olduğu, davacı tarafın ticari defter ve kayıtlarına göre davacı ----- şirketinin 14.08.2020 takip tarihi itibariyle davalı ...'ndan 773.407,32 TL alacaklı olduğu, davalı tarafın ticari defter ve kayıtlarına göre ise 14.08.2020 takip tarihi itibariyle davalı ...'nın davacı ------ şirketine 954.009,01 TL borçlu olduğu, davalı tarafın takip tarihinden sonra 27.10.2020 tarihinde 75.000, 00 TL + 219.730,01 + 214.539,93 toplam 509.269,94 TL, 19.11.2020 tarihinde 200.000,00 TL, 02.12.2020 tarihinde 244.739,07 TL olmak üzere toplam 954.009,01 TL ödeme yaptığı, dava konusu edilen faturalarda ödeme vadesinin yer almadığı, taraflar arasında imzalanan sözleşmenin 12.1 maddesinde ödemelerin “aylık izenlenecek hakedişlere göre ödemesi yapılacaktır” şeklinde yapılacağının kararlaştırıldığı, herhangi bir ödeme vadesine yer verilmediği, davacı tarafından davalıya 15.05.2020 tarihli ihtarnamenin keşide edildiği ancak ihtarname tebliğ şerhinin dosyada yer almadığı görülmüştür.TBK'nın 100. maddesinde; "Borçlu faiz veya giderleri ödemede gecikmemiş ise, kısmen yaptığı ödemeyi ana borçtan düşme hakkına sahiptir. Aksine anlaşma yapılamaz," hükmü düzenlenmiştir. Davaya konu takip talebinde de kısmi ödemelerin TBK'nın 100. maddesine göre öncelikle varsa işlemiş faiz ve masraf ve fer'ilere mahsup edileceği belirtilmiştir.Bir başka anlatımla TBK'nun 100. maddesi gereğince ödemelerin öncelikle asıl alacaktan düşülebilmesi için, borçlunun faiz ve masrafları ödemede gecikmemiş olması zorunludur. Buna göre, borçlu, faiz ve masrafları ödemedikçe kısmi ödemeler ana paradan mahsup edilemez. Anılan maddenin uygulanması için takip talebinde bu yönde ayrıca talepte bulunulması gerekli olmayıp, istek olmasa da memurlukça bu husus re'sen dikkate alınmalıdır (Hukuk Genel Kurulu'nun █████/2002 tarih ve ---- Esas ----- Karar sayılı kararı). Şu halde, TBK'nun 100. maddesi uyarınca, borçlunun faiz ve masrafları ödemede gecikmiş olması durumunda ödemelerin öncelikle faiz ve masraflardan mahsup edilmesi, geriye kalan paranın ise asıl alacaktan indirilmesi ve her ödeme yapıldıkça bakiye alacağın bu suretle saptanması gerekir.(Yargıtay ----- HD.nin ---- Esas,---- Karar sayılı içtihadı)Tüm dosya kapsamı bir arada değerlendirildiğinde; davacı tarafça davalı aleyhine başlatılan icra takibindeki asıl alacak miktarı ile davalı tarafa ait ticari defter ve kayıtlardaki borç miktarının birbiri ile uyumlu olduğu, icra takibinden sonra yapılan ödemelerin TBK m. 100 gereği öncelikli olarak faiz ve masraflardan mahsubuna ilişkin yapılan seçenekli hesaplamaların █████/2024 tarihli ek rapora yansıtıldığı, davacı tarafça davanın 50.000,00 TL üzerinden ikame edildiği ve kısmi dava olarak kabul edilen yargılamada müddeabihi ıslah etmediği anlaşılmakla taleple bağlı kalınarak davanın kabulüne karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm tesis olunmuştur.İcra inkar tazminatı talebinin değerlendirilmesinde;İtirazın iptali davalarında İİK'nın 67/2. maddesi çerçevesinde alacaklı yararına icra inkar tazminatına hükmedilebilmesi için borçlunun takip sırasında ödeme emrine itiraz etmesi ve alacaklının alacağını mahkemede dava ederek haklı çıkması yasal koşullardandır. Bunlardan başka takibe konu alacağın likit ve belli olması zorunludur. Her uyuşmazlığın kendine özgü somut özelliklerine göre değişmekle birlikte, bir uyuşmazlıkta alacağın likit olup olmadığı belirlenirken, alacak ve onun borçlusu birlikte değerlendirilmelidir. Buna göre, likit bir alacaktan söz edilebilmesi için ya alacağın gerçek miktarının belli ve sabit olması ya da borçlusu tarafından belirlenebilmesi için bütün unsurların bilinmesi gerekmektedir. Böylece, borçlunun borç tutarını tahkik ve tayin etmesinin mümkün bulunması; başka bir ifadeyle, borçlunun yalnız başına ne kadar borçlu olduğunu tespit edebilir durumda olması gerekir. Gerek borç ve gerekse borçlu bakımından bu koşullar mevcut ise, ortada likid bir alacak bulunduğu kabul edilmelidir. (HGK'nın █████/2006 tarihli, ------sayılı ilamı)Somut olayda; dava konusu alacağın faturadan kaynaklandığı bu haliyle borç miktarının olayda olduğu gibi davalı şirket tarafından hesaplanıp belirlenmesinin mümkün olduğu anlaşılmakla 2004 sayılı İcra İflas Kanununun 67/2.maddesi gereğince davacı lehine koşulları oluşan icra inkar tazminatı talebinin kabulüne karar vermek gerekmiştir.Yargılama giderleri bakımından yapılan değerlendirmede;Tarafların talepleri dikkate alınarak 6100 sayılı HMK'nin 331/1, 332/1 maddeleri gereğince aynı yasanın 323.maddesinde sayılan yargılama giderlerinin, davanın kabul edilmiş olması nedeniyle davalı taraftan tahsili ile davacı tarafa ödenmesine karar verilmiştir. Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A maddesi ile Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliğinin 26/2. maddeleri gözetilerek dava öncesi Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen arabuluculuk ücretinin de yine davanın kabul edilmiş olması nedeniyle hazineye gelir kaydedilmek üzere davalı taraftan tahsiline karar verilmiştir.HÜKÜM
: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;1-Davanın KABULÜ ile davalı borçlunun ---- İcra Dairesi ----- Esas sayılı dosyası icra takip dosyasına yaptığı İTİRAZIN İPTALİ ile kısmi ödemenin TBK'nın 100.Maddesi uyarınca borca mahsup edilmesi ile ödeme tarihi olan 28.01.2021 tarihinden itibaren takibin 50.000,00 TL asıl alacak üzerinden devamına,-Davalının takibe itirazı haksız görüldüğünden hüküm altına alınan 50.000,00 TL'nin % 20 si olan 10.000,00 TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,2-Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 3.415,50 TL karar ve ilam harcından baştan alınan 853,88 TL peşin harçtan mahsubuyla bakiye 2.561,62 TL karar ve ilam harcının davalı taraftan tahsili ile hazineye gelir kaydına,3-Davacı tarafından yatırılan 59,30 TL başvurma harcı, 853,88 TL peşin harç toplamı ile yargılama gideri olarak yapılan 5.707,20 TL'nin davalı taraftan tahsili ile davacı tarafa ödenmesine,4-Davacı kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T. 13/1 maddesi uyarınca hesaplanan 30.000,00 TL nispi vekalet ücretinın davalı taraftan tahsili ile davacı tarafa ödenmesine,5-Arabuluculuk Kanununun 18/A-(13).maddesi ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği’nin 26/2. Maddeleri ile AÜT uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 1.320,00 TL arabuluculuk ücretinin davalı taraftan tahsili ile hazineye gelir kaydına,6-6100 sayılı HMK'nın 333. maddesi gereğince hükmün kesinleşmesinden sonra kullanılmayan gider avansının yatırana iadesine, ( Yazı İşleri Müdürü tarafından Bölge Adliye ve Adli Yargı İlk Derece Mahkemeleri İle Cumhuriyet Başsavcılıkları İdari ve Yazı İşleri Hizmetlerinin Yürütülmesine Dair Yönetmeliğin 207/1 maddesi gereğince resen işlem yapılmasına,) Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı tarafın yokluğunda ; 6100 sayılı HMK'nin 341/1, 342, 343, 344 ve 345/1 maddeleri gereğince gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içinde istinaf harç ve giderleri yatırılmak suretiyle mahkememize veya başka bir yer mahkemesine verilecek dilekçeyle; ----- Bölge Adliye Mahkemesinde İstinaf Kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.