qingdaoçinden özetidavacı davaitirazın gemisi lastiği emtiasının navlun üstlenilmiş aşne yük

Anahtar kelimeler: Qingdaoçinden Özetidavacı Davaitirazın Gemisi Lastiği Emtiasının Navlun Üstlenilmiş Aşne Yük

T.C.

İSTANBUL

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

13. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO

:█████████ Esas

KARAR NO

:████████ Karar

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ

: İSTANBUL 17. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

NUMARASI

:████████ Esas - ████████ Karar

TARİH

: █████/2022

DAVA

:İtirazın İptali (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan)

KARAR TARİHİ

:█████/2025

İlk derece Mahkemesinde yapılan inceleme sonucunda verilen karara karşı istinaf kanun yoluna başvurulmuş olmakla dava dosyası incelendi:

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMASININ ÖZETİ

:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili şirket tarafından .... numaralı ... Sigorta Poliçesi ile sigortalanan .... Şti.'ne ait oto lastiği emtiasının Qingdao/Çin'den İstanbul/Türkiye'ye nakliyesi işleminin ... Gemisi ile taşıyan sıfatıyla davalı ... A,Ş. tarafından üstlenilmiş olduğunu, 1 nolu davalı ... A.Ş.'ne navlun faturalarını düzenleyen nakliyeci firma sıfatıyla tüzel kişilik olarak dava açılmış olduğunu,2 nolu davalı ... A.Ş'ne ise konşimentoları düzenleyen taşıyıcı sıfatıyla dava açılmış olduğunu, sigortalıya ait emtianın taşındığı ... no lu konteynerin, yükleme limanından (...) çıktıktan sonra aktarma için bulunduğu Çin'in ...Limanında kaza geçirdiğini ve içerisinde bulunan 282 adet oto lastiğinde şekil bozukluğu, ovalleşme ve ezilmeler tespit edildiğini, emtialarda hasar meydana gelmiş olduğunu, ekspertiz raporu, hasarın oluş şekli, hasar hakkındaki saptamaların hasarın niteliği ve miktarı konusunda ayrıntılı bilgiler içerdiğini, fatura ve yapılan tespitler gereğince 15.048,07 TL sigortalı zararının müvekkili şirket tarafından tazmin edilmiş olup TTK ve poliçe hükümleri ile ihbarname gereğince halefiyet ve temli esasına göre sigortalının haklarım devralan müvekkilin TTK ilgili hükümleri gereğince davalıya rücu hakkı doğmuş olduğunu, davalıya müracaatta bulunmuş ancak sonuç alınamamış olduğunu buna ilişkin icra takibinin 03.04.20145 tarihinde başlatılmış olup, 1 no.lu davalı ... A.Ş. 17.04.2015 tarihinde, 2 no.lu davalı ... A.Ş. 17.04.2015 tarihinde borca itiraz etmiş oldukları, bu sebeple işbu davanın açılması gereğinin doğmuş olduğunu belirterek müvekkilin davalılardan olan 15.043,07 TL alacağına ilişkin icra takibine yapılan itirazın iptali ile, alacağın yasal faizi ile birlikte tahsiline, %20'den az olmayan oranda icra inkar tazminatı, yargılama giderlerinin davalılara yükletilmesine, 1136 sayılık Avukatlık Kanunu uyarınca karşı taraf vekalet ücretinin adlarına hükmedilmesine karar verilmesini talep edilmiştir.Davalılar vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacının, .... Şti' ne ait olan emtiaların, denizyolu ile taşınması sırasında hasarlandığı iddiası ile sigortalıya ödenen hasar bedelini rücuen talep ettiğini, ancak asıl taşıyan gemi maliki ve/veya fiili taşımayı gerçekleştiren ile onların sigorta şirketlerine rücu edilmesinin gerekmekte olduğunu, zira müvekkilinin ... olup denizyolu sevkiyatı ile sigortalının mallarının taşınması organizasyonunu gerçekleştirmiş olduğunu, emtiaları asıl taşıyan armatörün ise ... A.Ş.'ye ve onun sigorta şirketine rücu edilmesi gerektiğini, işbu nedenlerle de davanın ... A.Ş.'ye ihbar edilmesini talep ettiklerini, TTK. Md. 1182 gereğince ambalajın yetersizliği ve denizyolu ile sevkiyatına uygun olmaması durumlarında taşıyanın kusursuzluğunun esas olduğunu, yükleme tarihi, hasar tarihi, vanş tarihi, gemi ve konşimento bilgileri konusunda ekspertiz raporunda yer alan bilgiler ile müvekkilin düzenlediği faturada yer alan bilgilerin çelişkili olduğunu, aynı şekilde rizikonun yani hasar tarihinin, poliçe suresi içinde gerçekleştiği hususunun da tartışmalı olduğunu, hasarın hangi aşamada ve neden kaynaklandığının da belirsiz olduğunu, müvekkilin, tedbirli bir taşıyandan beklenen dikkat ve özeni göstermiş olduğunu, aksi düşünülse dahi ekspertiz raporunda hasarlı emtiaların sovtaj değerinin 25.552,00 TL olduğu belirtildiği halde söz konusu bedelin mahsup edilmediğinin aşikar olduğunu, yine aksi düşünülse dahi maddi hasarın tespitinin, TTK. Md. 1186 gereğince yapılması gerektiğini, yukarıda açıklanan nedenlerle... A.Ş'ye davanın ihbarına, davanın reddine, yargılama gideri ile vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİNİN KARARININ ÖZETİ

:İlk Derece Mahkemesi █████/2022 tarih ve ████████ Esas - ████████ Karar sayılı kararında; "Dava; davacı sigorta şirketine nakliyat sigorta poliçesi ile sigortalı emtianın davalının sorumluluğunda taşınması sırasında oluştuğu iddia edilen emtiadaki sigortalısına ödediği hasar bedelinin davalıdan rücuen tahsili amacıyla yapılan icra takibine itirazın İİK nun 67.maddesi gereğince iptaline ilişkindir.Taraf vekillerince davaya ilişkin tüm delilleri, konişmento, nakliyat sigorta poliçe örneği, ödeme belgesi, hasar dosyası dosyaya sunulmuştur.Açılan davanın itirazın iptali davası olup mahkememizin alacak davalarından farklı olmak üzere icra dosyası tarafları ile bağlı olması karşısında ...vekilinin mahkememizin █████/2017 tarihli duruşmasının 1 nolu ara kararına yapmış olduğu itirazın kabulü ile ara karardan dönülmesine, ...'in talep doğrultusunda ihbar olunan olarak davaya kabulüne karar verilmiştir.Her ne kadar davalı ... vekilince TTK 1188/3 madde ve fıkrası gereğince hak düşürücü süre itirazında bulunulmuş ise de konteynerin █████/2014 tarihinde kamyona yüklenerek sigortalı firmanın İstanbul/Bağcılar'daki deposuna taşındığı ve buraya boşaltıldığı, icra takip tarihinin ise █████/2015 tarihi olduğu bu sebeple davanın süresinde açıldığı, TTK madde 1188/3'ün 1 yıllık hak düşürücü süreden sonra açılan davalar için düzenlendiği anlaşılmakla hak düşürücü süre itirazının reddine karar verilmiştir.Mahkememizce yapılan yargılama ve toplanan tüm deliller ile objektif, bilimsel verilere dayanıp dosya kapsamı deliller ile uyumlu olması nedeniyle içeriğine itibar edilen bilirkişi raporu birlikte incelendiğinde; sigortalı .... Şti. tarafından, Belçika'da yerleşik ... isimli firmadan 22.07.2014 tarih ... no.lu fatura kapsamında 6.490 adet değişik ebatlarda oto lastiğinin 186.790,20 USD bedelle ... olarak satın alındığı ve yapılan taşıma esnasında emtianın hasarlandığı iddiasıyla açılan davada, tarafların husumet ehliyeti açısından yapılan değerlendirmede, davanın halefiyete müsteniden açıldığı ve davacının yaptığı ödeme dolayısıyla aktif husumet ehliyetine hak kazandığı, davalı ... A.Ş.' nin de dosyaya sunulan faturası uyarınca, taşımayı üstlendiği ve ... ile anlaşarak taşımanın yapılmasını sağladığı dolayısıyla davalıların pasif husumet ehliyetine sahip olduğu sonucuna ulaşılmıştır.Dosyaya sunulan ... Şti. tarafından düzenlenmiş 14.11.2014 tarihli ekspertiz raporu incelendiğinde, ekspertiz çalışmasının eksper tarafından fiilen alıcının deposuna gidilmek suretiyle yerinde yapıldığının anlaşıldığı, ekspertiz raporunda, yola çıkan geminin Çin'in ... Limanı' na uğradığı ve konteynerlerin başka bir gemiye aktarılmak üzere limana tahliye edildiğinin ve bu limanda ...-... no.lu konteynerin bir kaza geçirdiği ve içindeki oto lastikleri ile birlikte hasar görmüş olduğunun bildirildiği, hasarın tam olarak hangi tarihte ve nasıl meydana geldiğine ilişkin dosya kapsamında belge bulunmadığı, dosyaya sunulmuş olan Survey Raporundan söz konusu konteynerin .... Limanında düştüğünün anlaşıldığı, olay sonrasında söz konusu konteyner içinde bulunan emtianın ... Limanında hasarlı... no.lu konteynerden boşaltılarak... no.lu 40'lık konteynere 05.09.2014 tarihinde aktarıldığı, aktarım sonrasında ... no.lu konteynerin, başka bir gemiye yüklenerek 03.07.2014 tarih ve ... no.lu konşimento tahtında, 14.10.2014 tarih ve ... no.lu navlun faturası ile İstanbul'a sevk edildiği, gümrük işlemleri sonrası konteynerin, 22.10.2014 tarihinde limandan kamyona yüklenerek sigortalı firmanın İstanbul/Bağcılar'daki deposuna taşındığı, neticeten dosyaya sunulmuş olan belgeler, ekspertiz raporu ve raporda mevcut fotoğrafların incelenmesinden; bahse konu oto lastiği emtiasının içinde bulunduğu konteynerin, Çin'in ... Limanından ... adlı gemiye yüklenerek, Çin'in ... Limanına getirildiği ve burada söz konusu konteynerin düşmeye bağlı olarak ezildiği ve deformasyona uğramış olduğu, saç malzemeden mamül konteyner gövdesinde meydana gelen ezilmeye bağlı göçüklerin konteynerin hacmini daralttığı ve meydana gelen bu daralmanın konteyner içinde dökme şeklinde istiflenmiş olan oto lastiklerini sıkıştırarak şekillerini deforme ettiği, yırtılan konteyner sacının da bazı lastikleri keserek yırttığı, söz konusu hasar gören konteynerin içerisindeki lastiklerin ... no.lu 40'1ık konteynere 05.09.2014 tarihinde aktarılmasına kadar geçen süreçte oto lastiklerinde ki deformasyonun kalıcı hale gelmiş olduğu dolayısıyla zararın taşıyanın sorumlu olduğu zaman dilimi içerisinde gerçekleştiği ve davalıların zarardan sorumlu olduğu kanaatine varılmıştır. İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 13.Hukuk Dairesi'nin █████/2021 tarihli █████████ Esas ████████ Karar sayılı ilamında belirtilen hususlar doğrultusunda, dava dışı sigortalıya müzekkere yazılarak uyuşmazlığa konu emtia sovtaj bedelinin tahsiline ilişkin kayıtların celbi talep edilmiş ayrıca 25.552 TL sovtaj teklifinin neden kabul edilmediği ve daha düşük bedelle satış yapılmasının nedenleri hususunda beyan ve delillerini ibraz etmek üzere davacı vekiline 2 hafta kesin süre verilmiştir. Davacı delillerin arasında bulunan ekspertiz raporunda eksperin yürüttüğü sovtaj çalışmaları neticesinde, en yüksek teklifin 25.552 TL ile dava dışı ...Firması tarafından verildiği anlaşılmıştır. Davacı vekili tarafından sovvtaj ödemesine ilişkin ödeme belgesine göre ise fiili ödemenin 13.500 TL olduğu görülmüştür. Davacı vekilince mahkeme ara kararımız doğrultusunda yapılan açıklama ile, müvekkili sigorta şirketine iletilen teklifler ile ekspertiz raporunda yer alan listenin aynı olmadığı bu nedenle raporda belirtilen en yüksek sovtaj teklifinin kabul edilmediği açıklanmıştır. Ancak ekspertiz raporunun bizzat davacı sigorta şirketi tarafından atanan eksper tarafından düzenlenmiş olması, ekspertiz raporunun davacı delili olması ve raporda belirtildiği ggibi davacı vekilinhce de kabul edildiği üzere, sovtaj organizasyonunun davacı sigorta şirketine bırakılmış olması hususları mahkemece değerlendirildiğinde, davacı vekilinin bu konudaki beyanları yerinde görülmemiştir. Zira, sigorta şirketi olan davacının mesleğinin gereği olarak, sovtaj çalışmaları konusunda gerekli asgari özeni göstermiş olması durumunda dahi, ekspertiz raporunda belirtilen en yüksek teklif bilgisine uluşabileceği göz önüne alınarak, bunun yansımasına davalının katlanması mahkemece hakkaniyete uygun bulunmamıştır. Açıklanan nedenlerle, kadri marufundaki yapılan hasar ödemesinin 27.462,36 TL olduğu, ... Firması tarafından yapılan sovtaj teklifinin 25.552 TL olması nedeniyle davacının rücuya tabi alacağın 1.910,36 TL (27.462,36 TL -25.552,00 TL) olması gerekeceği kanaatiyle aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir."gerekçesi ile,''1- Davanın KISMEN KABULÜ ile ... sayılı icra takip dosyasına yönelik itirazın KISMEN İPTALİNE, takibin 1.910,36 TL asıl alacak ile 148.60 TL işlemiş faiz bakımından DEVAMINA, asıl alacağa icra takip tarihinden itibaren ticari faiz uygulanmasına,Fazlaya ilişkin talebin REDDİNE, şartları oluşmadığından icra inkar tazminatı talebinin REDDİNE, '' karar verilmiş ve karara karşı davacı ve davalı ... A.Ş. vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

:Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; yerel mahkemece gerçek sovtaj ödeme miktarı ile gerçek zarar miktarı dikkate alınmayarak hüküm kurulduğunu; zararın miktarı ve müvekkili sigortacı tarafından yapılan tazminat ödeme miktarı ve gerçek sovtaj durumunun somut verilerle ispatlanabilmekte olduğunu, Müvekkilin hasar dosyası tazminat bilgilerine ilişkin sistem ekran görüntüsünde; sigortalıya yapılan ödeme 27.462,36 TL olduğunu, bilirkişinin raporda ifade ettiği ... LTD tarafından yapılan sovtaj ödemesi 13.500 TL olup, işbu davaya konu icra takibinin, sovtaj miktarı sigortalıya yapılan ödemeden mahsup edilerek bakiye miktar üzerinden davalılar aleyhine yürütüldüğünü; bu miktarın da müvekkilin gerçekleştirdiği ödeme tarihinden itibaren işleyen faiz ile 15.048,07-TL olduğunu, Yerel mahkemece yapılan hesaplama sovtaj öncesi tekliflere dayandırıldığını; taraflarınca ileri sürülen miktarın ise somut olarak gerçekleştirilmiş sovtaj ödemesi ve müvekkil sigortacı tarafından yapılan ödemeye göre yapılmış hesaplamanın sonucu olduğunu, sovtaj teklifleri delilleri arasında yer alan EKSPER RAPORU'nun 8.sayfa, 7.Başlık olan Sovtaj başlığı altında eksperler tarafından değerlendirildiğini, sovtaj tekliflerine yönelik liste, ekspertiz şirketi olan ... Şti. tarafından hazırlanmış olup, ekspertiz raporunda yer almakta olduğunu; bu konudaki organizasyonu dosya eksperi ...'ın yürüttüğünü; sovtaj tekliflerinden önce sigortalı ... tarafından 9.450,00-TL olarak geldiğini; fakat dosya eksperi tarafından düşük bulunarak takdiren yeni tekliflerin araştırıldığını, öte yandan, ekspertiz raporunda da görüldüğünü, ihale eksper tarafından yapılsa da sovtaj satışının yapılmadığını, tüm organizasyonun müvekkili sigorta şirketine bırakıldığını; diğer bir ifadeyle, müvekkile iletilen teklifler ile ekspertiz raporunda yer alan listenin aynı olmadığını, müvekkili sigorta şirketi tarafından yürütülen organizasyonda, müvekkile iletilen tekliflerin dava dosyasına ayrıca sunulduğunu; müvekkile iletilen tekliflerden en yüksek olanın 13.500 TL'lik ... İnşaat teklifi kabul edilerek sovtaj satışı yapıldığını; bu tekliflerin "..." adresine iletildiğini, Zararın miktarı ve müvekkili sigortacı tarafından sigortalıya yapılan ödemenin 27.462,36-TL, bilirkişinin raporda ifade ettiği yapılan fiili sovtaj ödemesinin 13.500,00-TL olduğunu, işbu davaya konu icra takibinin, sovtaj miktarı, sigortalıya yapılan ödemeden mahsup edilerek bakiye miktar üzerinden davalılar aleyhine yürütüldüğünü; bu miktarın da müvekkilin gerçekleştirdiği ödeme tarihinden itibaren işleyen faiz ile 15.048,07-TL olduğunu; dava dışı sigortalı firmaya dosyada mübrez olan ibraname ve sistem evrakları uyarınca 27.462,36-TL ödeme yapıldığı, sovtaj bedeli olarak sunulan ödeme dekontu ile 13.500 TL'nin ödendiği açıkça anlaşılabilmekte olduğunu, bu nedenle sovtaj organizasyonunun müvekkili şirket tarafından yürütüldüğünü, ekspertizin ihale sonucu oluşturduğu liste ile müvekkiline iletilen tekliflerin aynı olmadığını, müvekkiline iletilen tekliflerden 13.500,00-TL'lik teklif kabul edilerek sovtaj satışı yapıldığını, sigorta tazminatı ve sovtaj ödemelerinin (fiili ödemenin 13.500 TL olarak gerçekleştiğine dair dekont) dikkate alınarak talepleri tutarınca davanın kabulü gerektiğini, Müvekkilin aktif husumet ehliyetinin bulunduğu bu hususun ilk derece mahkemesinin gerekçeli kararı ve bilirkişi heyeti tarafından yapılan değerlendirmeler ile tespit edildiğini, davalıların müvekkilin aktif husumet ehliyeti bulunmadığı yönünde herhangi bir iddiaları bulunmamakla birlikte, dava delilleri arasında yer alan sigorta poliçesi ve sigortalının temlik beyanlarını içeren ibraname mutabakatname ve tazminat makbuzu dikkate alınarak müvekkili sigorta şirketinin aktif husumet ehliyeti bulunduğunun tespit edildiğini (T.C. YARGITAY HUKUK GENEL KURULU E. ███████-1602 K ████████ T. 15.5.2013), müvekkilinin TTK madde 1472 kapsamında kanuni halefiyet hakkı yanında, alacağın temliki hükümlerine göre talep hakkını haiz olduğunun unutulması gerektiğini; bu durumda müvekkilinin ödediği tazminat miktarının tamamını sorumlulara rücu edebileceğini,Delilleri arasında yer alan Poliçe (Delil No 1) ve İbraname (Delil No 2), müvekkilinin TTK 1472 kapsamında davalılara rücu hakkı bulunduğunu ispatlamakta olduğunu; ayrıca müvekkilinin sigorta hukukundan doğan kanuni halefiyet hakkı ile birlikte TBK madde 183'e istinaden alacağın temliki hükümlerine göre de üçüncü kişilere karşı kazanmış olduğu dava ve icra haklarına bağlı olarak talep hakkının bulunduğunu; bu sebeple müvekkilinin hem akdi hem de kanuni halef sıfatını kazandığını; yapılan ödemenin sigorta kapsamında olup müvekkili sigortacının ödemiş olduğu tazminat miktarınca akdi ve kanuni halef sıfatıyla dava dışı sigortalıya ödenen tazminat miktarının tümünü zarar sorumlularına rücu imkanı bulunmakta olduğunu, dava konusu hasarın taşıma sürecinde, davalıların sorumluluğunda meydana geldiğini, ekspertiz raporunda belirtildiği üzere, emtiaların içerisinde bulunduğu konteyner taşıyıcı sorumluluğundayken kaza geçirmesi sebebiyle içindeki emtia ile birlikte hasar gördüğünü; emtianın taşıma esnasında hasarlandığını; konşimento belgesi ve navlun faturası göz önünde bulundurulduğunda bu zararın sorumlusunun davalı... A.Ş. olduğunu; davalının aksi yönde herhangi bir ispat vasıtası bulunmamakla birlikte, aksi halde dahi davalının sorumluluğunun sona ermediğini(Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E. ██████████,K. █████████,T. 15.5.2003), emtiaya gelen hasarın ambalaj veyahut yükleme hatasından kaynaklandığına ilişkin herhangi bir delil bulunmamakla ve bu hususun taraflarınca da kabul edilmemekle birlikte, ekspertiz raporunda konteynerin kaza geçirmesi sonucu emtianın hasara uğradığının belirtildiğini; aksi davalı tarafça ispat edilemeyeceğinden, hasarın taşıyıcı kusurundan kaynaklı meydana geldiğinin olayın gidişatından anlaşılmakta olduğunu, (T.C. Yargıtay 11. HD. E. ████████ K. █████████ T. 18.2.2015) İleri sürerek, yukarıda açıklanan ve resen göz önüne alınacak nedenlerle, yerel mahkeme kararının hatalı ve hukuka aykırı bir şekilde oluşturulduğu anlaşıldığından kararın duruşmalı olarak incelenerek kaldırılmasına, akabinde davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.Davalı ... A.Ş. vekili istinaf dilekçesinde özetle; uyuşmazlığın, davacı Şirket tarafından “...” numaralı ... Poliçesi ile sigortalandığı iddia edilen dava dışı sigortalı ... Şti.'ne ait oto lastiği emtiasının Oingdao/Çin'den İstanbul/Türkiye'ye taşınması işlemi ile Davacı yan tarafından dava dışı sigortalıya gerçekleştirildiği iddia sırasında hasara uğradığı iddiası ile davacı yan tarafından dava dışı sigortalıya gerçekleştirildiği iddia edilen hasar tazminatının halefiyet ilkesi gereğince rücuen tazmini talep ve iddiasına ilişkin olduğunu, Rücu davası açma hakkının, bu hakka sahip olan kişinin, istenen tazminat bedelini ödediği tarihten itibaren doksan gün içinde kullanılmadıkça düşeceğini,Hiçbir surette kabul anlamına gelmemekle beraber, davacı tarafın gerçekleştirdiğini iddia ettiği ödeme tarihinin █████/2014 olup, davacı tarafça müvekkili şirket aleyhine İstanbul ... İcra Dairesi'nin ... sayılı dosyası ile başlatılan icra takibinin açılış tarihinin ise █████/2015 tarihi olduğunu; davacı tarafın anılan kanun hükmü uyarınca sahip olduğu doksan günlük hak düşürücü sürenin, takip tarihi itibariyle son bulduğundan, yerel mahkemece davanın reddine karar verilmesi gerekirken kabul kararının hukuka aykırılık teşkil etmekte olduğunu, Müvekkili şirket taşıma işleri komisyoncusu sıfatını haiz olduğundan davanın pasif husumet yokluğu sebebiyle reddi gerekirken kabulünün usul ve yasaya aykırı olduğunu, müvekkili şirketin uyuşmazlık konusu taşıma muamelesinde emtiaların Çin'den İstanbul'a taşınması işinin müvekkili şirketçe organize edildiğini, taşıma işleri komisyoncusunun asıl ediminin eşya hükmünü amir olup, anılan kanun maddesi uyarınca, taşıma işleri komisyoncusunun asıl ediminin eşya taşıtılmasındaki organizasyonu gerçekleştirmek olduğunu; müvekkili şirketin anılan taşıma muamelesi uyarınca dava dışı sigortalı ile fiili taşıyan arasındaki iletişimi sağlayarak ve taşıma işini organize ederek üzerine düşen tüm yasal ve sözleşmesel yükümlülükleri yerine getirdiğini,Hasar iddialarını kabul anlamına gelmemekle birlikte, taşıma işleri komisyoncusu sıfatını haiz müvekkili şirketin hiçbir zaman taşımaya konu emtiayı zilyetliğinde bulundurmadığını, taşıma konusu emtianın, gönderici tarafından bizzat konteynere yüklenerek doğrudan fiili taşıyana teslim edildiğini, iddia konusu hasarın taşımaya konu emtianın müvekkili şirketin hakimiyeti altında iken zarara uğradığının ispatlanmaması sebebiyle davanın müvekkili şirket açısından reddi gerekirken davanın kabulüne usul ve yasaya aykırılık teşkil etmekte olduğunu, Davacı tarafın sigortalısına yapmış olduğunu iddia ettiği ödemenin lutuf ödemesi olup, davacı tarafın aktif husumet ehliyetini haiz olmadığını, hukuken geçerli bir gorta sözleşmesinin varlığının sigortacının tazminat ödeme borcunun hukuki sebebi olduğunu; eğer sigortacı, hukuken hüküm ifade etmeyen bir sigorta sözleşmesine dayanarak ödemede bulunursa TTK'nın 1472. Maddesine dayalı olarak bir halefiyetten söz edilemeyeceğini, Yerel mahkeme dosyasında mübrez önceki tarihli beyanlarında da belirtildiğini, davacı tarafından delil olarak sunulan belgeler incelendiğinde dava dışı ... Otomotiv ile Davacı arasında imzalanmış bir sigorta poliçesinin sunulamadığının görülmekte olduğunu; davacı tarafından dava dışı... Otomotiv ile sigorta sözleşmesi ilişkisi kurulduğunun dahi ispit edilemediğini; bir an için taraflarca imzalanmış bir sigorta sözleşmesinin sunulduğu varsayıldığında dahi, kurulan sigorta sözleşmesinin geçerli olup olmadığını, dava dışı ... Otomotiv tarafından sigorta pirimlerinin ödenip ödenmediğinin ortaya konulması gerekirken, davacı tarafından bunların hiçbirinin delillerilmemiş olması karşısında yerel mahkemece davanın aktif husumet ehliyetini ispatlayamadığı gerekçesi ile usulden reddinin gerekmekte iken davanın kubülünün usul ve yasaya aykırılık teşkil etmekte olduğunu; yerel mahkeme dosyasında mübrez bilirkişi raporlarında da, davacı tarafın dava dosyasına poliçe sunmadığını, iddia edilen hasar tarihinin poliçe teminat süresi içerisinde gerçekleşip gerçekleşmediğinin ispata muhtaç olduğu tespitlerini içermekte olduğunu; yerel mahkeme tarafından geçerli bir sigorta sözleşmesinin mevcut olup olmadığını araştırılmasının yanı sıra, davacı tarafın iddia ettiği zararın poliçe teminat süresi içerisinde gerçekleşip gerçekleşmediğini de araştırılması gerekirken davanın kabulü kararının kaldırılmayı gerektirmekte olduğunu, sigortacı tarafından sigortalısına poliçe hükümlerinde yer amayan bir ödeme yapılması halinde sigortacı halefiyet hakkı kazanamayacağını; ex gratia (lütuf ödeme) adı verilen bu tür ödemelerin teminat dışı ödemeler olduğunu, Yasal haleflik hakkına dayalı rücu davalarında davacı sigortacının her şeyden evvel davalının sigorta ettirene karşı sorumluluğunun gerçekleştiğini ortaya koyması gerektiğini; özel hukukun öngördüğü sorumluluk koşullarının mevcut olması gerektiğini; ancak bunun yeterli olmadığını; halefliğin sigorta hukukuna ilişkin koşullarının da tamam olması gerektiğini, sigortacının sigorta tazminatını ödemiş bulunduğunu; yasal haleflikte, bundan başka bir de sigortacı tarafından yapılan tazminat ödemesinin, sigorta sözleşmesi gereğince yapılması lazım gelen bir ödeme niteliğini taşımasının koşulunun aranmakta olduğunu; ambalajın yetersizliği ve denizyolu ile sevkiyatına uygun olmaması durumlarında taşıyanın kusursuzluğunun esas olduğunu,Yerel mahkeme dosyasında mübrez eskper raporunda da belirtildiği üzere, uyuşmazlık konusu emtiaların ambalajsız olarak konteyner içerisine dökme vaziyette istif edildiğini; emtialarının konteyner içine rastgele ve ambalajsız yüklendiğinin aşikar olup, iddia edilen hasar sebebiyle müvekkili şirkete kusur atfedilemeyeceğini, ambalaj yetersizliğinden, istif hatalarından meydana gelecek hasarların teminat kapsamı dışında olduğunu düzenleme altına almakta olduğunu; bu sebeple hiçbir surette hasar iddialarını kabul anlamına gelmemekle birlikte, davacı tarafından iddia edilen hasarın meydana gelme sebebinin ambalaj yetersizliği ve istifleme hatası olabileceğinden, davacı tarafın gerçekleştirdiğini iddia ettiği ödemenin lütuf ödemesi olup, davacı tarafın bu kapsamda aktif husumet ehliyetinin haiz olmadığını; bu sebeple davanın reddi gerektiğini,Davacı tarafından dava dilekçesi ekinde ibraz edilen ekspertiz raporunda, "olayın █████/2017 tarihinde ya da bu tarihten önce meydana geldiği anlaşılmaktadır." tespitinin yer almakta olduğunu, davacı tarafça var olduğu iddia edilen poliçenin teminat süresinin █████/2014-█████/2014 olarak belirtildiğini; poliçenin var olduğu kabulünde dahi, işbu poliçe davacı tarafça iddia edilen hasar tarihini kapsamından ve dahi davacı tarafça muvazaalı olarak düzenlenmiş olabileceğinden, davacı tarafça iddia edilen ödemenin teminat dışında kaldığını, davacı tarafça yerel mahkeme dosyasına ibraz edilen "ibraname-mutabakatname ve tazminat makbuzu" isimli belge üzerinde tarih yer almadığının görüleceğini; davacı taraf aynı belgeyi dava dilekçesi ekinde de ibraz ettiğini ve işbu belgenin üzerinde yer alan tarihin █████/2015 tarihi olduğunu, davacı tarafça ibraz edilen mutabakatnamenin tarihinin muğlak olup, davacı tarafın muvazaalı işlem gerçekleştirdiğini ispatlamakta olduğunu,Dava dışı sigortalının uyuşmazlık konusu taşımaya konu emtiaları fob teslim şekli ile satın aldığını; bu sebeple anılan emtia bedellerinin satıcı şirkete ödenip ödenmediğinin araştırılması gerektiğini, ödeme yapıldığının ispat edilememesi durumunda yine davacı tarafça yapıldığı iddia edilen hasar ödemesi lütuf ödemesi sayılacağından davanın aktif husumet ehliyeti nedeniyle reddi gerekeceğini, Yerel mahkeme dosyasında mübrez bilirkişi kök raporu uyarınca da sabit olduğunu, dava dışı sigortalıya ait emtianın alım-satım sözleşmesi "..." olarak gerçekleştirildiğini; ... teslim şeklinin geminin güvertesinde teslim ya da geminin küpeştesinde teslim olarak bilinmekte olduğunu; yerel mahkemece öncelikli olarak, ... teslim şekli ile krarlaştırılan satım sözleşmesinde dava dışı sigortalının taşımaya konu emtianın bedelini ödeyip ödemediğinin araştırılması gerektiğini; dava dışı sigortalının mal bedelinin ödenmediği ihtimalinde emtianın mülkiyetinin dava dışı sigortalıda olmayacağından teminat altına alınacak bir riziko da bulunmayacğından, dolayısı ile hukuki yarar yokluğundan, davacı tarafça dava dışı sigortalıya ödendiği iddia edilen hasar tazminatının lütuf ödemesi sayılacağını ve dava tarafın aktif husumet ehliyetine haiz olamayacağını, Yerel mahkemece, dava dışı sigortalının mal bedelini ödeyip ödemediği hususunun araştırılması, mal bedeli ödenmedi ise dava dışı sigortalının sigortalanabilir bir menfaatinin olmadığından bahisle davanın usulden reddine karar verilmesi gerekmekteyken, davanın kabulüne karar verilmesi sebebiyle istinaf başvurusunu yapma zaruretinin hasıl olduğunu, davacı yan tarafından meydana geldiği iddia edilen hasarın deniz taşıması sırasında meydana geldiğinin ispatlanamadığını, hiçbir surette ikrar teşkil etmemek kaydıyla bir an için dava dışı sigortalıya ait emtianın hasara uğradığı kabul edilse dahi, işbu hasarın deniz taşıması sırasında meydana geldiğinin ve dahi işbu hasardan taşıyıcının sorumluğu olduğunun ispatının gerektiğini,Hasar iddiasına konu emtianın yükün göndericisi tarafından yüklenip, istiflenmiş olduğu ve söz konusu emtianın hiçbir zaman müvekkili şirketin fiili hakimiyetine girmediği göz önüne alındığında, müvekkili şirketin hasar iddia ve taleplerinin muhatabı olamayacağını,Mevzuat hükümleri, yargı kararları ve doktrin görüşleri uyarınca hiçbir surette ikrar teşkil etmemek kaydı ile, müvekkili şirketin taşıma işleri komisyoncusu sıfatını haiz olduğu ve konu yükleri hiçbir zaman hakimiyetinde bulundurmadığı, davacı tarafça yerel mahkeme dosyasına ibraz edilmiş bir poliçe olmadığı, poliçe olduğu varsayımında dahi iddia edilen hasarın poliçe teminat süresi içerisinde gerçekleşmediği ve teminat dışında kaldığı, iddia edilen hasarın istif ve ambalaj hatasından meydana gelmiş olabileceği ve her halde teminat dışında olduğu, davacı tarafa sunulmuş olan mutabakatnamenin takip sonrası tarihe ait olabileceği, iddia edilen hasarın deniz taşıması sırasında meydana geldiğinin ispatlanamadığı ve bunlarla sınırlı olmayan sebeplerle taşıma sırasında meydana geldiğinin ispatlanamadığı ve bunlarla sınırlı olmayan sebeplerle dairemizce yerel mahkemece tesis edilen kararın kaldırılarak, talepleri doğrultusunda davanın reddi kararının tesis edilmesi gerektiğini,İleri sürerek, İstanbul 17. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ████████ Esas, ████████ Karar sayılı ve █████/2022 tarihli ilamının yapılacak istinaf incelemesi neticesinde kaldırılarak talepleri doğrultusunda davanın reddine, yargılama giderlerinin ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ

:HMK'nın 355. maddesine göre istinaf incelemesi; istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırılık görüldüğü takdirde ise resen gözetilmek suretiyle yapılmıştır.Dava; davacının sigortalısına ait emtianın deniz taşıması sırasında hasara uğraması nedeniyle dava dışı sigortalıya ödenen tutarın davalılardan rücuen tahsili amacıyla başlatılan ilamsız takibe vaki itirazın iptali istemine ilişkindir.İlk derece mahkemesinin ████████ esas, ███████ karar sayılı █████/2019 tarihli, davanın kısmen kabulüne ilişkin kararına karşı davalı ... A.Ş. vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulduğu, Dairemizin █████████ esas, ████████ karar sayılı █████/2021 tarihli kararı ile; "Ekspertiz raporu ile meydana gelen hasar tespit edilmiş olup dosyada alınan bilirkişi raporu ile de tespit edilen hasar bedelinin kadri maruf olduğu belirlenmiştir. Yine ekspertiz raporu ile hasarlı emtiaya önerilen sovtaj bedelleri belirlenmiştir. Ekspertiz raporunda ... Grubun sovtaj bedeli olarak 25.552 TL teklif verdiği yazılıdır. Ancak hasarlı emtianın satıldığı ve sovtaj bedeli olarak ne kadar alındığına ilişkin belge bulunmamaktadır. Mahkemece sovtaj bedeli olarak 13.500 TL'nin hasar bedelinden mahsup edildiği belirtilmiş ise de dosya içinde sovtaj bedeli olarak alınan miktara ilişkin her hangi bir belge bulunmamaktadır. Mahkemece de ekspertiz raporunda sovtaj bedeli olarak teklif edilen en yüksek miktarın neden kabul edilmediği açıklanmamıştır. Buna göre mahkemece yapılacak iş, hasarlı emtiaya ilişkin sovtaj bedelinin duraksamaya yer vermeyecek şekilde belirlenmesi, davacının veya sigortalısının sovtaj bedeli olarak ne kadar aldıklarına ilişkin belgenin getirtilmesi ile teklif edilen en yüksek sovtaj bedeli ile fiilen tahsil edilen sovtaj bedeli arasında fark bulunması halinde bunun nedeni araştırılarak, teklif edilen en yüksek sovtaj bedelinin indirilmesi gerekip gerekmediği konusunda gerekçe belirtilmek suretiyle oluşacak sonuca göre karar vermek iken her hangi bir gerekçe gösterilmeden ve sovtaj bedeline ilişkin belgeler getirtilmeden davacının beyanı doğrultusunda sovtaj bedelinin indirilmesi hatalı olmuştur." gerekçesi ile istinaf başvurusunun kabulüne ve ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına karar verildiği anlaşılmıştır.İlk derece mahkemesi tarafından dosya yeni esasa kaydedilerek kaldırma ilamı doğrultusunda yapılan yargılama sonucu davanın kısmen kabulüne karar verilmiş, karara karşı davacı vekili ile davalı ... A.Ş. vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.Davalı vekilinin istinaf başvurusu incelendiğinde; 29906 Sayılı Resmi Gazetede yayınlanarak █████/2016 tarihinde yürürlüğe giren 6763 sayılı kanunun 41. maddesi ile değişik HMK'nın 341/2 fıkrası uyarınca miktar ve değeri 3.000,00-TL'yi geçmeyen mal varlığına ilişkin davalar kesin olup, yeniden değerleme oranındaki artış sonucu yerel mahkeme hükmünün verildiği 2022 yılı için HMK'nun 341/2. maddesindeki kesinlik sınırı 8.000,00.TL olmuştur. Dava değeri 15.048,07-TL olup mahkemece kabul edilen miktar toplam 1.910,36-TL'dir. Davalı tarafından kabul edilen miktar istinaf konusu edilmektedir. İstinafa konu edilen miktar 1.910,36-TL olduğundan, ilk derece mahkemesi kararı kesin niteliktedir. Kararda miktar itibariyle kesin nitelikteki kararlara karşı kanun yolunun açık olduğunun belirtilmesinin sonuca bir etkisi bulunmamaktadır. Bu nedenle, davalı ... A.Ş.'nin istinaf başvurusunun 6100 sayılı HMK'nın 341. ve 352/1. maddeleri gereğince usulden reddine karar vermek gerekmiştir.Davacı vekili tarafından ileri sürülen istinaf sebebi; sigortalıya 27.462,36-TL ödeme yapıldığı, eksper raporunun sekizinci sayfasındaki sovtaj başlığı altında, hasarlı lastikler için yapılan sovtaj tekliflerinin değerlendirildiği, önce sigortalı ... Otomotiv tarafından 9.450,00-TL sovtaj teklifi geldiği, bunun düşük bulunması nedeniyle eksper tarafından yeni teklif araştırıldığı, ihale eksper tarafından yapılsa da sovtaj satışına ilişkin organizsasyonun davacıya bırakıldığı, davacıya iletilen teklifler ile ekspertiz raporunda yer alan teklif listesinin aynı olmadığı, her ne kadar ekspertiz raporundaki listede en yüksek teklifin dava dışı... İnşaat tarafından KDV dahil 25.552,00-TL olarak verildiği yazılı ise de; bu tekligin kendilerine iletilmediği, kendilerine dava dışı ... İnşaat tarafından doğrudan iletilen teklifin 13.500,00-TL olduğu, bu teklif üzerinden satış gerçekleştirildiği, icra takibi başlatılırken sigortalıya yapılan 27.462,36-TL hasar ödemesinden 13.500,00-TL'nin düşüldüğü, kalan tutara ödeme tarihinden itibaren takip tarihine dek faiz işletildiği ve davalılar aleyhine 13.962,0TL asıl alacak, 1.086,07-TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 15.048,07-TL üzerinden takip başlatıldığı, mahkemece sovtaj bedeli olarak 25.552,00-TL'nin esas alınmasının ve sigortalıya yapılan ödemeden bu tutarın düşülmesinin hatalı olduğu yönündedir. Mahkemece, dairemizin kaldırma ilamı doğrultusunda, davacı vekiline hasarlı emtianın satışına ilişkin belgeleri ve teklif edilen sovtaj bedellerini sunması için sonuçları hatırlatılarak kesin süre verildiği, ayrıca dava dışı sigortalı ... firmasına da bu hususta müzekkere yazıldığı, gelen yazı cevapları akabinde davacı vekiline 25.552,00-TL sovtaj teklifinin neden kabul edilmediği, daha düşük bedelle satış yapılmasının nedenleri hususunda beyan ve delillerini ibraz etmek üzere sonuçları hatırlatılarak kesin süre verildiği, davacı vekilinin sunduğu açıklama dilekçesi ile sovtaj tekliflerinin eksper tarafından alındığı; ancak davacıya iletilen teklifler içerisinde 25.552,00-TL'lik teklifin bulunmadığı, kendilerine iletilen en yüksek teklifin 13.500,00-TL olduğu ve satışın bu tutar üzerinden yapıldığı belirtildiği, sovtaj bedelinin 13.500,00-TL olduğunun tespiti bakımından, dava dışı ... İnşaat tarafından yapılan ödemeye ilişkin dekont sunulduğu anlaşılmıştır.Dava dilekçesine ekli ekspertiz raporunda yer alan teklif listesinde toplam beş teklifin sıralandığı, ilk sırada ... tarafından verilen KDV dahil 25.552,00-TL'lik teklifin, ikinci sırada ... tarafından verilen 13.500,00-TL'lik teklifin bulunduğu, eksper tarafından, ihale sonucunda en yüksek teklifi ... firmasının yapmış olduğunun, emtianın sovtaj satışının yapılmadığının bu konudaki organizasyonun sigortacı davacıya bırakıldığının belirtildiği, davacı vekili tarafından kendilerine sunulan teklifler arasında en yüksek teklifin ... İnşaat firmasına ait olduğu belirtilmiş ise de, açıklama dilekçesi ekinde ... İnşaat firması yetkilisi tarafından gönderilen 13.500,00-TL'lik teklif maili dışında bir mail bulunmadığı, diğer ifade ile davacı tarafından kendilerine iletilen diğer tekliflerin 13.500,00-TL'lik tekliften daha düşük olduğuna dair delil sunulmadığı, mahkeme gerekçesinde belirtildiği üzere ekspertiz raporu davacı tarafından atanan eksper tarafından hazırlanmış olup, bu rapordaki sovtaj teklifi listesinden haberdar olunmadığına yönelik davacı savunmasının kabul edilemeyeceği, satış organizasyonu kendisine bırakılmış olan davacının dava dışı ... firmasına satmış olduğu hasarlı emtianın satış tutarından yaklaşık iki kat fazla olan ... Grup teklifini neden değerlendirmediğine, bu firma ile neden iletişime geçmediğine dair somut bir delil ve açıklama sunamadığı, TBK'nun 114/2 fıkrası atfı ile TBK'nun 52/1 fıkrası uyarınca zarar gören, zararı doğuran fiile razı olmuş veya zararın doğmasında ya da artmasında etkili olmuş yahut tazminat yükümlüsünün durumunu ağırlaştırmış ise hakimin tazminatı indirebileceği veya tamamen kaldırabileceği, buna göre hasarlı emtiayı daha yüksek bedelle satma imkanı varken bunu yapmayan davacının, tazminat yükümlüsü olan davalıların durumunu ağırlaştırmış olduğunun kabulü gerektiği, açıklanan nedenlerle mahkemece sigortalıya ödenen tazminat tutarından, hasarlı emtianın satışına ilişkin en yüksek teklif olan 25.552,00-TL'nin düşürülmesinde ve tazminatta bu şekilde indirim yapılarak davanın kısmen kabul edilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmadığı, davacı yanın aksi yöndeki istinaf sebeplerinin yerinde olmadığı anlaşılmıştır.Sonuç itibariyle; davalı ... A.Ş.'nin istinaf başvurusunun 6100 sayılı HMK'nın 341. ve 352/1. maddeleri gereğince usulden reddine, davacının istinaf başvurusunun ise ilk derece mahkemesi hüküm ve gerekçesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmadığı gibi, kamu düzenine aykırılık da tespit edilmediğinden 6100 Sayılı HMK'nun 353/1-b1 maddesi uyarınca esastan reddine karar vermek gerekmiştir.

HÜKÜM

:Yukarıda açıklanan nedenlerle;1-Davacının istinaf başvurusunun 6100 sayılı HMK' nın 353/1-b1 maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE,2-Davalı ... A.Ş.'nin istinaf başvurusunun 6100 sayılı HMK'nın 341. ve 352/1. maddeleri gereğince USULDEN REDDİNE,3-Harçlar Kanunu gereğince istinaf edenler tarafından yatırılan istinaf kanun yoluna başvurma harçlarının hazineye gelir kaydına, 4-Karar tarihi itibariyle yürürlükte bulunan Harçlar Kanunu gereğince istinaf eden davacıdan alınması gereken 615,40-TL istinaf karar harcından, istinaf eden davacı tarafından peşin olarak yatırılan 80,70-TL harcın mahsubu ile bakiye 534,70-TL harcın davacıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına, 5-Karar tarihi itibariyle yürürlükte bulunan Harçlar Kanunu gereğince istinaf eden davalı ... A.Ş. alınması gereken 615,40-TL istinaf karar harcından, istinaf eden davalı ... A.Ş. tarafından peşin olarak yatırılan 80,70-TL harcın mahsubu ile bakiye 534,70-TL harcın davalı ... A.Ş.'den tahsili ile hazineye gelir kaydına, 6-İstinaf yargılama giderlerinin istinaf talep edenler üzerinde bırakılmasına, 7-Artan gider avansı bulunması ve talep halinde yatıran tarafa iadesine, 8-Kararın ilk derece mahkemesince taraflara tebliğe gönderilmesine, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda █████/2025 tarihinde HMK'nın 362/1-a maddesi gereğince kesin olarak oy birliği ile karar verildi.