icad zmm anındaki torbalı ölçüm kroki çarptığını promil anında birimlerince

Anahtar kelimeler: İcad Zmm Anındaki Torbalı Ölçüm Kroki Çarptığını Promil Anında Birimlerince

T.C.

İZMİR

2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

: ████████ Esas

KARAR NO

: ████████

DAVA

: Tazminat (Özel Sigorta Sözleşmesinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ

: █████/2023

KARAR TARİHİ

: █████/2025

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Özel Sigorta Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; 02.09.2022 tarihinde davalı tarafından ZMM sigortası ile sigortalı, “...” plakalı, maliki ... ve kaza anındaki sürücüsü ... sevk ve idaresindeki araç İzmir ili Torbalı ilçesi İ...Cad. seyir halinde iken, maliki müvekkili... olan “...” plakalı park halindeki araca çarptığını, bu kaza sonucu müvekkilin maliki olduğu araçta yüksek maddi hasar meydana geldiğini, resmi trafik birimlerince tanzim edilen kaza tutanağında kazanın oluş şekli kroki ile gösterildiğini, ''...'' plakalı araç sürücüsü ...in resmi trafik birimlerince yapılan ölçüm sonucunda kaza anında 1,71 promil alkollü olduğunun tespit edildiğini ve tutanakta belirtildiğini, kazaya tam kusuru ve yüksekalkollü olarak sebebiyet veren ''...'' plakalı araç sürücüsünün olduğunu, bu araç kaza tarihinde davalı yan tarafından “...” no'lu poliçe numarası ile ZMM sigortası ile sigortalandığını, müvekkili aracında meydana gelen hasarın tespit edilmesi amacıyla... Sigorta Ekspertiz Hizmetleri LTD. ŞTİ. Tarafından 26.10.2022 tarihli ...sayılı ekspertiz raporu tanzim edildiğini, işbu ekspertiz raporu da eklenerek 15.05.2023 tarihinde hasar bedeli ve değer kaybına ilişkin davalı ZMM sigorta şirketine yazılı başvuruda bulunulduğunu, ilgili başvurumuz 15.05.2023 tarihinde PTT-KEP sistemi üzerinden davalı sigorta şirketi tarafından okunmuş ve "..." no'lu hasar dosyasının açıldığını, ancak bugüne kadar da karşı araç sigorta şirketi tarafından hasar bedeli ve değer kaybı talebimize ilişkin ödemenin yapılmadığını dava şartı olan arabuluculuk sürecesinde de davalı yan ile uzlaşmanın sağlanmadığını belirterek HMK m.107 kapsamında fazlaya ilişkin müvekkilin hak ve alacakları saklı kalmak kaydıyla 10-TL hasar bedeli ve 10-TL değer kaybı olmak üzere 20-TL maddi tazminatın davalının temerrüt tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, ekte sunulu müvekkilinin katlanmak durumunda kaldığı 600-TL ekspertiz ücretinin de yargılama giderleri arasında sayılmasına yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı sigorta vekili cevap dilekçesinde özetle; HMK 6. Maddesi gereği yetkili mahkeme davalı tarafın davanın açıldığı tarihteki yerleşim yeri olduğunu, bu nedenle davanın reddi ile dosyanın yetkili İstanbul Anadolu Asliye Hukuk Mahkemesine gönderilmesini talep ettiklerini, dava kazaya karışan her iki araç malikinin de ticari işletmesiyle ilgisi olmaya dolayısıyla "ticari iş" niteliğinde olmayan bir trafik kazasından kaynaklandığını, davacı ile müvekkil şirket arasında da bir sözleşme olmadığını, olayın haksız fiile dayandığı dikkate alındığında davanın Asliye Ticaret Mahkemesi değil Asliye Hukuk mahkemesi tarafından görülmesi gerektiğini dolayısıyla sayın mahkemenize görev yönünden itiraz ettiklerini, Türk Ticaret Kanunun 5/3 fıkrası gereği Asliye Hukuk Mahkemeleri ile Asliye Ticaret Mahkemeleri arasındaki ilişki kamu düzeninden olan görev'e ilişkin olduğundan davada görevsizlik kararı verilmesini talep ettiğini, ... plakalı aracın davalı şirkette 12.11.2021 başlangıç ve 12.11.2022 bitiş tarihli, 43.000,00 TL limitli,... numaralı ...Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (ZMMS) ile sigortalı olduğunu,... Nolu dosya açılmış olup şirket tarafından yaptırılan ekspertiz incelemesi neticesinde hasar için █████/2023 tarihinde 50.414,51 TL davacı vekiline ödeme yapıldığnı, davalı şirkete yapılan başvuru üzerine... Nolu dosya açılmış olup şirket tarafından yaptırılan ekspertiz inceleme neticesinde Motor Kaputu, Sağ Ön Çamurluk, Sağ Arka Çamurluk kısımlarından evvelce hasar iş olup, değerlendirmede dikkate alınmadığını,başvuruya konu aracın evvelce ticari taksi olarak kullanıldığını ve komple boyalı olduğunu konu kaza öncesinde 9 farklı kaza kaydı bulunduğunu, tüm bu tespitler ışığında kaza tarihinde araç piyasa rayicinin 500.000,00 TL olacağı ve konu kaza sonrası ilk kez hasar alan bölgelerin etkisi ile reel piyasa şartlarına göre 15.000,00 TL Değer Kaybı Oluşacağı anlaşılmış ve araçtaki değer kaybı için █████/2023 tarihinde 15.000,00 TL ödeme yapıldığını, kusur yönünden bilirkişi incelemesi yapılması, kazanın meydana geliş şekli, hava ve yol durumu, trafik ışıkları vs. kazaya etki eden tüm faktörler değerlendirilmesi, AYM iptal kararı doğrultusunda hesaplama yapılması gerektiği, Hasar tazminatı talebi için ZMMS genel şartlar uygulanmasının gerektiğini belirterek öncelikle davanın yetkili ,görevli mahkemenin İstanbul Anadolu Asliye Hukuk Mahkemesi olmasından dolayı ilk itirazlarımızın değerlendirilmesine, mahkemeniz aksi kanaatte ise esas yönünden izah ettiğimiz taleplerimiz ile inceleme yapılarak davanın reddine karar verilmesini, dava açılmasını neden olmadığından yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacıya tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.

Dava, trafik kazasından kaynaklanan hasar bedeli ve değer kaybı tazminatı istemine ilişkindir.

Davacı █████/2022 tarihli trafik kazasında ... plakalı aracın işleteni olup, davalı ... plakalı aracın zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesini düzenleyendir.

KTK' nın 97. Maddesi gereği başvuru şartı incelendiğinde dava dilekçesinin ekinde yer alan █████/2023 tarihli dilekçeye (e-mail) göre davacı tarafından davalı sigorta şirketine başvuruda bulunulduğu görülmüştür.

Davalı sigorta şirketinin görev itirazı değerlendirildiğinde;

Uyuşmazlığın temelinde haksız fiili bulunmakta ise de, davalılardan... Sigorta A.Ş.' nin sorumlulukları sigortacılık yasasından kaynaklanmaktadır. Sigorta hukuku 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 6. kitabında 1401 ve devamı maddelerinde düzenlenmiştir. Bu durumda, uyuşmazlık Türk Ticaret Kanunu'nda düzenlenen hususlardan olması nedeniyle, dava mutlak ticari dava olup, asliye ticaret mahkemesinin görev alanı içinde olduğundan görev itirazına mahkememizce itibar edilmemiştir.

Davalı sigorta vekilinin yetki itirazı değerlendirildiğinde;

6100 sayılı HMK.'nın genel yetkiyi düzenleyen 6. maddesininin 1. fıkrasına göre; "Genel yetkili mahkeme, davalı gerçek veya tüzel kişinin davanın açıldığı tarihteki yerleşim yeri mahkemesidir. ", Yine aynı Yasa'nın 16. maddesinde ise, "Haksız fiilden doğan davalrda, haksız fiilin işlendiği veya zararın meydana geldiği yahut gelme ihtimalinin bulunduğu yer ya da zarar görenin yerleşim yeri mahkemesi de yetkilidir." hükmü yer almaktadır Ancak, HMK.'da kesin yetki halleri açıkça sayılmış olup, haksız fiile ilişkin davalardaki yetki, kesin yetki olmayıp, bir seçimlik yetkidir.Diğer taraftan 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 110. maddesi ile ZMSS Genel Şartlarının C.7.maddesinde ise "Motorlu araç kazalarından dolayı hukuki sorumluluğa ilişkin davalar, sigortacının merkez veya şubesinin veya sigorta sözleşmesini yapan acentanın bulunduğu yer mahkemelerinden birinde açılabileceği gibi, kazanın vuku bulduğu yer mahkemesinde de açılabilir." ifadesine yer verilmiştir. Bir davada, birden fazla genel ve özel yetkili mahkeme varsa, davacı bu mahkemelerden birinde dava açmak hususunda bir seçimlik hakka sahiptir. Davacı, davasını bu genel ve özel yetkili mahkemelerden hiçbirinde açmaz ve yetkisiz bir mahkemede açarsa, o zaman şeçme hakkı davalılara geçer.

Somut olayda, rizikonun, yani kazanın İzmir ilinde gerçekleştiği, davacının yerleşim yerinin de İzmir olduğu görüldüğünden, HMK' nın 16. Maddesi uyarınca davacının davasını İzmir ilinde açarak yetkili mahkemeyi doğru olarak seçmiş olduğu anlaşıldığından, davalının yetki itirazına mahkememizce itibar edilmemiştir.

Davalı ... Sigorta Anonim Şirketi' nin sorumluluğu değerlendirildiğinde;

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 91/1.maddesine göre “işletenlerin, bu kanunun 85/1 maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur”. Kaza tarihi itibari ile yürürlükte olan Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının A.3 maddesinde de “sigortacı poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermesinden dolayı 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’na göre sigortalıya düşen hukuki sorumluluk çerçevesinde genel şartlarda içeriği belirlenmiş tazminatlara ilişkin talepleri kaza tarihi itibariyle geçerli zorunlu sigorta teminat limitleri dahilinde karşılamakla yükümlüdür." şeklinde sigorta şirketin sorumluluğunun kapsamı ifade edilmiştir. Bu düzenlemelerden anlaşılacağı üzere Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası motorlu bir aracın kara yolunda işletilmesi sırasında, bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına neden olması halinde, o aracı işletenin zarara uğrayan 3. kişilere karşı olan sorumluluğunu belli limitler dahilinde karşılamayı amaçlayan ve yasaca yapılması zorunlu kılınan bir zarar sigortası türü olduğu anlaşılmaktadır.

Kazaya karışan ... plakalı araç 12.11.2021-2022 tarihleri arasında zorunlu mali sorumluluk trafik sigortası ile davalıya sigortalıdır. Kaza █████/2022 tarihinde meydana gelmiş olup, risk periyodu içerisinde olduğundan davacının talep ettiği hasar ve değer kaybı bedelinden dava dışı araç sürücüsünün kusuru oranında sigorta şirketi sorumlu olacaktır.

TBK' nın 50. maddesi uyarınca davacı zararını ve zarar verenin kusurunu ispat yükü altındadır. Bu sebeple davacı bilirkişi deliline dayanmış olup mahkememizce bilirkişiden davacının maliki olduğu aracın tramer kaydı da celp edilerek kusur, hasar ve değer kaybı bedelinin belirlenmesi için rapor aldırılmıştır.

Bilirkişilerden alınan █████/2024 tarihli raporun sonuç kısmına göre; " Dosyanın tetkiki neticesinde,

1- Kazanın Oluşu ve İhlaller Bakımından; *... plaka sayılı davalı sigorta poliçeli ara... 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 52/b ve 48/5 maddelerini ihlal ettiğinden dolayı kazanın oluşumuna TAMAMEN HATASI İLE ETKEN OLDUĞU,

* ... plaka sayılı davacı araç kurallara uygun yolun kenarında park halinde olduğu, kazanın şumuna ETKEN FAKTÖRÜ ve Hatası Olmadığı

2- Davaya konu... plakalı, 2018 model,... 1.4TSI 125 marka aracın Hasar Onarım bedeli Bakımından; A-Oto...Ekspertiz Raporuna göre İSKONTOLU onarım bedelinin 40.414,51 TL yedek parça, 10.000,00 TL işçilik olmak üzere toplam 50.414.51 TL4kdv, kdv dahil 59.489,13 TL olduğu,

** Sayın Mahkemenin nihai kararı bu yönde olması durumunda; dava öncesinde, 13.06.2023 tarihinde 50.414,51 TL yapılan ödeme düşüldüğünde, (59.489,13 TL-50.414,51 TL) 9.074,62 TL olacağı,

B- Uzman Görüş Hasar Ekspertiz Raporuna göre; İSKONTOSUZ onarım bedelinin 94.352,81 TL yedek parça, 12.100,00 TL işçilik olmak üzere toplam 106.452.81 TL4kdv, kdv dahil 125.614,32 TL olduğu,

** Sayın Mahkemenin nihai kararı bu yönde olması durumunda; dava öncesi 50.414,51 TL yapılan ödeme düşüldüğünde, (125.614,32 TL-50.414,51 TL) 75.199,18-TL olacağı

C- İŞBU Raporda TARAFIMIZIN GÖRÜŞ ve KANATİ BAKIMINDAN onarım bedelinin (İskontosuz)70.523,39 TL yedek parça, 13.500,00 TL işçilik olmak üzere toplam 84.023.390 TL kdv, kdv dahil 99.147.60 TL olduğu,

** Sayın Mahkemenin nihai kararı bu yönde olması durumunda; dava öncesinde, 13.06.2023 tarihinde 50.414,51 TL yapılan ödeme düşüldüğünde, (99.147,60 TL-50.414,51 TL) 48.733.09 TL olacağı,

3- Değer Kaybı Bakımından; 2018 model Aracın onarımı yapıldıktan sonraki rayiç değeri araştırması neticesinde, kaza tarihinde, onarım sonrası rayicinin 522.500 TL ile 527.500 TL olduğu, ortalama değerinin 525.000 TL olduğu,

Yargıtay 17 HD. nin Gerçek zarar ile ilgili “gerçek zarar ve değer kaybının, aracın kaza öncesi rayici ile (550.000 TL) onarım sonrası rayici (525.000 TL) arasındaki farktır” kararları göz önüne alındığında ve değerlendirildiğinde aracın piyasa koşullarında değer kaybının 25.000.00 TL olduğu,

** Sayın Mahkemenin nihai kararı bu yönde olması durumunda; dava öncesinde, 13.06.2023 tarihinde 15.000,00 TL yapılan ödeme düşüldüğünde, (25.000 TL-15.000 TL) 10.000,00 TL olacağı,

4- 600,00 TL Ekspertiz bedelinin, kaza tarihi itibarıyla, rayiç bakımdan makul bir değer olduğu, yargılama gideri sayılıp sayılmayacağı veya gerçek zarar olup olmadığı hususlarının hukuki bir konu olması nedeniyle, değerlendirmesi ve taktirinin sayın Mahkemenize bırakıldığı,"şeklinde rapor sundukları görülmüştür.

Bilirkişi tarafından değer kaybına ilişkin hesaplama; trafik kazası sebebiyle davacının malik olduğu araçta oluşan değer kaybının aracın markası, yaşı, modeli ve hasar gördüğü kısımları ile önceki hasarları dikkate alınarak aracın kaza tarihinden önceki 2. el satış değerinin tespiti ile aracın tamir edildikten sonra ikinci el satış değerinin tespiti ve arasındaki farka göre değerlendirme yapıldığından itiraz mahkememizce kabul edilmemiştir. Kaldı ki 6704 sayılı yasayla değişik 2918 sayılı KTK nun 90.maddesinde yer alan zorunlu mali sorumluluk sigortası kapsamındaki tazminatlar bu kanun ve bu kanun çerçevesinde hazırlanan genel şartlarda öngörülen usul ve esaslara tabi olan hükümlerinden tarafı olmadığı zmms sözleşmesindeki şartların davacı açısından bağlayıcı olmaması ve Anayasa Mahkemesi'nin nin █████/2020 tarihli resmi gazetede yayınlanan █████/2020 tarihli ve ███████ esas ███████ sayılı kararına göre 6704 Sayılı Kanunun 3.maddesiyle değiştirilen 90. maddesinin birinci cümlesinde yeralan “ve bu kanun çerçevesinde hazırlanan genel şartlarda” ibaresinin ve ikinci cümlesinde yeralan “ve genel şartlarda ’’ ibaresinin iptal edilmiş olması sebebiyle uygulanmayacağından hükme esas alınmıştır.

Mahkememize sunulan bilirkişi raporu, açıkça itiraza uğramayan ve kolluk görevlileri tarafından hazırlanan kaza tespit tutanağı ile uyumlu olduğundan kusura ilişkin değerlendirme, hasar bedeli ise kalem kalem gösterildiğinden ve bulunan bedellere iskonto uygulanmadan KDV' de eklenmek suretiyle sonuca ulaşıldığından hükme esas alınmıştır (İzmir BAM. 20. HD. ████████ E. , █████████ K. , Yargıtay 17 HDB'nın 15.12.2011 tarih █████████ E. ██████████ K., 28.03.2016 tarih ██████████ E. █████████ K., 04.04.2016 tarih ██████████ E. █████████ K., 17.03.2014 tarih █████████ E. █████████ K. Sayılı ilamları) hükme esas alınmıştır.

Davacı vekili bedel artırım dilekçesi ile hasar bedeli için talep ettiği 10-TL tazminat alacağını 75.000-TL'ye değer kaybı için talep ettiği 10-TL tazminat alacağını 25.000-TL artırdıklarını, ancak bu kapsamda 50.41,51-TL hasar bedeli ile 15.000-TL değer kaybı olmak üzere toplam 65.414.51-TL'nin dava sonrası tarihte ödenmesi sebebiyle bu tutarlara kadar davanın konusuz kaldığını, bakiye 25.585,49-TL hasar bedeli ve bakiye 10.000-TL değer kaybı alacağının tahsilini talep etmiştir.

Tüm bu nedenler ile; █████/2022 tarihli trafik kazasında ... plakalı aracın sigorta şirketi dava dışı sürücünün kusuru oranında sorumlu olacağından, dava dışı sürücünün tam kusurlu olduğu ve davacının maliki olduğu araçta mahkememizce aldırılan bilirkişi raporuna göre 99.147,60 TL hasar ile 25.000,00 TL değer kaybının bulunduğu, █████/2023 tarihinde ikame edilen eldeki davada dava devam ederken davalı tarafından █████/2023 tarihinde 50.414,51 TL hasar, 15.000,00 TL değer kaybı ödemesinin yapıldığı, davacının yapılan ödemeler sonucu bakiye 48.733,09 TL hasar ve 10.000,00 TL değer kaybı tazminatının karşılanmadığı görülmekle bedel arttırım dilekçesi ile bağlı kalınarak davanın kabulüne, dava tarihinde sonra yapılan ödemeler yönünden ödenen miktarlar için konusuz kalan dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına, kabul edilen maddi tazminat kalemine davalı sigorta şirketi başvuru tarihinden itibaren 8 iş günü sonunda temerrüte düşeceğinden bu tarihten itibaren zarar veren araç kamyonet olduğundan avans faiz işletilmesi gerekmekte ise de yasal faiz talep edildiğinden aşağıdaki şekilde karar verilmesi gerekmiştir.

Arabuluculuk ücreti yönünden;

6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A maddesinin birinci fıkrasında; "İlgili kanunlarda arabulucuya başvurulmuş olması dava şartı olarak kabul edilmiş ise arabuluculuk sürecine ilişkin aşağıdaki hükümler uygulanır." hükmü yer almaktadır. Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A maddesinin 18. fıkrasında ise özel kanunlarda tahkim veya başka bir alternatif uyuşmazlık çözüm yoluna başvurma zorunluluğunun olduğu veya tahkim sözleşmesinin bulunduğu hâllerde, dava şartı olarak arabuluculuğa ilişkin hükümler uygulanmayacağı düzenlemesi yer almaktadır. Kanunun bu özel düzenlemesi karşısında dava şartı olarak zorunlu arabuluculuğa ilişkin hükümler uygulanma yeri bulamaz. (Yargıtay 4. Hukuk Dairesinin ██████████ Esas, ████████ Karar, sayılı ilamı aynı doğrultudadır.)

Eldeki davada, dava öncesi davalı sigorta şirketine başvuru şartının yerine getirilmiş olması karşısında ayrıca zorunlu arabuluculuğa başvurulması gerekmediği halde davacı yanca arabuluculuğa başvurulmuş olmasından dolayı ortaya çıkan ücretin davacı tarafça karşılanması gerekmektir (İzmir BAM 20. H.D. ████████ Esas, ████████ Karar, Yargıtay 4. H.D. █████/2024 tarih, █████████ Esas █████████ Karar ).

HÜKÜM

: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1-Davanın KISMEN KABULÜ ile;

-24.585,49 TL hasar ve 10.000,00 TL değer kaybı bedeli tazminatının davalı sigorta şirketinden (bakiye kalan 34.585,4- TL poliçe limiti ile sınırlı olmak üzere) █████/2023 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte alınarak davacıya verilmesine,

-bakiye 65.414,51- TL bedel yönünden dava konusuz kaldığından karar verilmesine yer olmadığına,

2-Alınması gereken 2.362,53 TL karar ve ilam harcının yatan 1.887,31 TL peşin harç ve tamamlama harcından mahsubu ile eksik kalan 475,22 TL' nin davalıdan alınarak Hazine'ye irat kaydına,

3-Yargılama sırasında davacı tarafından yatırılan ve harcanan 1.887,31 TL peşin harç, 179,90 TL başvurma harcı, 600,01 TL ekspertiz gider, 123,00 TL posta ve diğer giderler ile 6.600,00 TL bilirkişi masrafı olmak üzere toplam 9.390,22 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

4-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirmiş olduğundan A.A.Ü.T. uyarınca kabul edilen miktar üzerinden hesap ve takdir edilen 30.000,00 TL vekâlet ücretinin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,

5-6325 sayılı HUAK uyarınca, suçüstü ödeneğinden karşılanan 3.120,00 TL arabuluculuk giderinin davacıdan alınarak Hazine' ye irat kaydına,

6-Yargılama sonucunda ve re’sen yapılacak gider olmadığı takdirde, gerekirse re’sen yapılacak gider de mahsup edilmek ve 6100 sayılı HMK’nın 333. maddesi gereğince yatırılan avansın kullanılmayan kısmının yatırana iadesine,

Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı davalının yokluğunda karşı tebliğden itibaren 2 hafta içerisinde İzmir Bölge Adliye Mahkemesi ilgili hukuk dairesine hitaben mahkememize verilecek istinaf dilekçesi ile istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.█████/2025

Katip ...

E imza

Hakim ...

eimza