tadil finansal kiralama bozulmuş malın iadesi ilamıyla neticesinde özetle çerçevesinde

Anahtar kelimeler: Tadil Finansal Kiralama Bozulmuş Malın İadesi İlamıyla Neticesinde Özetle Çerçevesinde

T.C.

İSTANBUL

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

16. HUKUK DAİRESİ

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

İ S T İ N A F K A R A R I

DOSYA NO

: █████████ Esas

KARAR NO

: ████████ Karar

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ

: İSTANBUL 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ

: █████/2021

NUMARASI

: ████████ E. - ████████ K.

DAVANIN KONUSU

: Finansal Kiralama Sözleşmesine Konu Malın İadesi

KARAR TARİHİ

: █████/2025

Dairemizce yapılan istinaf incelemesi neticesinde verilen █████/2023 tarih ve █████████ Esas - ████████ Karar sayılı kararı, Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin █████/2024 tarih ve █████████ Esas, █████████ Karar sayılı ilamıyla bozulmuş olmakla, duruşmalı yapılan inceleme sonucu;

G E R E Ğ İ D Ü Ş Ü N Ü L D Ü

DAVA

: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili ile davalı arasında 6361 sayılı Finansal Kiralama Kanunu çerçevesinde; ... tescil, █████/2016 tarih ve ... Sözleşme numaralı Finansal Kiralama Sözleşmesi ve ... tescil numaralı ve █████/2016 tarihli Ek Tadil Sözleşmesi imzalandığını ve sözleşme konusu taşınmazların, sat- geri kiralama yoluyla davalıya teslim edildiğini, davalı tarafın kendisine tebliğ edilen ödeme planına göre kira borçlarını vadelerinde ödemediğini ve temerrüte düştüğünü, Beşiktaş ... Noterliğinin █████/2019 tarihli ve ... yevmiye sayılı ihtarnamesi ile borçların 60 gün içinde ödenmesi için süre verildiğini, bu süre içerisinde borcun ödenmemesi halinde sözleşmenin fesh olacağı ve tüm kira bedellerinin muaccel hale geleceği ve bu durumda 60. günü takip eden 3 gün içinde sözleşme konusu taşınmazların boş olarak müvekkiline iade ve teslim edilmesinin ihtar ve ihbar edildiğini, iş bu ihtarnamenin davalıya █████/2019 tarihinde tebliğ edildiğini, davalının ihtara rağmen borcunu ödemediğini belirterek, sözleşmeye konu İstanbul ili Beyoğlu ilçesi, .. Mah. ... Pafta, ... Ada, ... Parsel, ... Kat ... nolu ve ... Kat ... nolu bağımsız bölüm numaralı taşınmazlardan davalı veya 3. kişilerin tahliyesi ile taşınmazların boş olarak müvekkiline teslimi yönünde teminatsız olarak ihtiyati tedbir kararı verilmesini, finansal kiralamaya konu taşınmazların müvekkiline aynen iadesine, taşınmazların finansal kiralama şerhlerinin tapu kaydından terkin edilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

: Davalı vekili dava dilekçesinde özetle; öncelikle dava konusu taşınmazlar üzerinde keşif yapılmasını ve keşif sonucu tespit edilecek değer üzerinden, davacı tarafından eksik harcın tamamlatılması gerektiğini, şirkete gönderildiği iddia edilen ihtarnamenin şirkete usulen uygun şekilde tebliğ edilmediğini, dava dilekçesinin tebliğ ile birlikte söz konusu ihtarnameden haberdar olunduğunu, bu sebeple sözleşmenin feshi ve malın iadesi talepli dava açılmasının mümkün olmadığını, müvekkili şirkete hitaben çıkarılan ihtarnamenin, ... isimli bir şahsa tebliğ edildiği, oysa ki söz konusu şahsın müvekkili şirket ile hiçbir ilgisi olmadığını, davacı tarafından iddia edildiği şekilde müvekkili şirket çalışanı da olmadığını, tüzel kişiye geçerli bir tebligatın ne şekilde yapılacağı hususunun Tebligat Kanununda düzenlendiğini, söz konusu usul izlenilmeksizin yapılan tebligatın geçerli olmadığını, davalının finansal kiralama sözleşmesindeki kendi edim ve yükümlülüklerini yerine getirmediğini bu nedenle müvekkilinin sözleşmeye konu malları gereği gibi kullanmadığını, taşınmazlarda ki hukuki ayıpların giderilmediğini, müvekkilinin finansal kiralama sözleşmesindeki kendi edim ve yükümlülüklerini yerine getirdiğini, davalıya yapmış olduğu ödemeler ile borcu sona erdirdiğini, davalının muaccel olmamış alacaklarını, teminat senetlerini icra takibine koyarak tahsil etmeye çalıştığını, davacının malın iadesi isteminin haksız olduğunu belirterek davanın reddini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

: İlk derece mahkemesince; "...Davalı şirkete gönderilen ihtarnamenin usulüne uygun olarak tebliğ edilmediğinden 6361 sayılı Finansal Kiralama Faktoring ve Finansman Şirketleri Kanunun 31/1 maddesine göre temerrüt durumunun oluşmadığı bu nedenle malın iadesi davasının reddi gerektiği sonuç ve kanaatine varılarak davanın reddine, Mahkememizce verilen ihtiyati tedbirin kararının kaldırılmasına ..." şeklinde karar verilmiştir. Kararı davacı vekili istinaf etmiştir.

DAİREMİZ KARARI

: Dairemizin █████/2023 tarih ve █████████ Esas - ████████ Karar sayılı kararı, ile; "Mahkemece fesih ihtarnamesinin usulüne uygun bir şekilde tebliğ edilmediğinden bahisle davanın reddine karar verilmiş ise de söz konusu bu karar dairemizce yerinde görülmemiştir. Zira fesih ihtarnamesi davalının sözleşmedeki adresi olarak gösterilen "... pazarı, ... sokak, No:... Beyoğlu/İstanbul" adresine çıkarılmıştır. Ve tebligatın noter şerhinden iş yeri sahibi bulunamadığından tebliğ evrakı işçisi ... imzasına tebliğ edildi şerhi ile davalının çalışanı ...'a tebliğ edildiği anlaşılmıştır. Her ne kadar SGK'dan gelen cevabi yazıda davalının ... isimli kişi dışında başka bir çalışanı bulunmadığı ve Emniyetçe tutulan tutanakta da ...'ın davalı şirkete ait işyerinde değil, ... isimli işyerinde çalıştığı belirtilmiş ise de, Emniyet tarafından düzenlenen bu tutanaktan ...'ın davalı şirket ile aynı binada olan başka bir iş yerinde çalıştığı ve bu iş yerinin de davalı şirketin yetkilisi olduğu anlaşılan ...'a ait olduğu, ayrıca bir kişinin birden fazla iş yerinde fiilen çalışmakla birlikte bu iş yerlerinden sadece birisi üzerinde sigortalı olarak gösterildiği hususunun bilinen bir gerçeklik olduğu, bu bağlamda ihtarnamenin davalı şirkete usulüne uygun bir şekilde tebliğ edildiği kanaatine varılmakla davacı vekilinin bu yönden istinaf sebebi yerinde görülmüştür. Ayrıca kabul şekli itibariyle de malın iadesi için ihtarnamenin tebliği dava şartı niteliğinde bulunup bu yönden yazılı şekilde nispi vekalet ücretine hükmedilmesi de usule aykırıdır" gerekçesi ile neticeten; "1-Davacı vekilinin istinaf talebinin KISMEN KABULÜNE, KISMEN REDDİNE, 2-İstanbul 9. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin █████/2021 tarih, ████████ E. -████████ K. sayılı kararının KALDIRILMASINA, 3-Davanın KABULÜNE, 4-Dava konusu İstanbul ili Beyoğlu ilçesi, Yenicami Mah..b.. nolu ve Zemin Kat 3 nolu bağımsız bölümlerin tahliyesi ile davacıya aynen iadesine, 5-Belirtilen taşınmazlardaki finansal kiralama şerhlerinin tapu kayıtlarından terkinine, karar kesinleştiğinde bu konuda ilk derece mahkemesince ilgili tapu sicil müdürlüğüne yazı yazılmasına," Şeklinde karar verilmiştir. - Dairemiz kararı, davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

YARGITAY BOZMA İLAMI

: Yargıtay 11.HD'nin █████/2024 tarih ve █████████ Esas, █████████ Karar sayılı ilamıyla; "... davalının temerrüte düşürülmesi bakımından davacı tarafından gönderilen 22.02.2019 tarihli ihtarnamenin tebligat parçasına göre; "tebliğ evrakı iş yeri sahibi bulunmadığından tebliğ evrakı işyerinde işçisi ... imzasına 28.12.2019 tarihinde adreste tebliğ edildi." şerhi ile tebligatın yapıldığı, ancak davalı şirketin tek çalışanı ... olduğu ve █████/2019 tebliğ tarihinde de ... dışında davalı şirketin başka çalışanın bulunmadığı, ihtarnamenin tebliğ edildiği ...'ın davalı şirket iş yerinde değil, aynı binada bulunan ve sahibinin davalı şirketin de temsilcisi olduğu ... isimli şahsa ait başka bir iş yerinde çalıştığı anlaşılmaktadır.7201 sayılı Kanun'un 12 nci maddesine göre; hükmi şahıslara tebligat, salahiyetli mümessillerine, bunlar birden fazla ise yalnız birine yapılır. Aynı Kanun'un 13 üncü maddesine göre de; "tebliğ yapılacak bu kişiler, herhangi bir sebeple mutad iş saatlerinde iş yerinde bulunmadıkları veya o sırada evrakı bizzat alamayacak bir halde oldukları takdirde, tebliğ orada hazır bulunan memur veya müstahdemlerinden birine yapılır." Tebligat Yönetmeliği'nin 21 inci maddesinde de; "tüzel kişi adına, tebligatı kabul edecek kişi herhangi bir sebeple mutad iş saatlerinde iş yerinde bulunmadığı veya o sırada evrakı bizzat alamayacak durumda olduğu takdirde, tebliğin, orada hazır bulunan memur veya müstahdemlerinden birine yapılacağı, kendisine tebliğ yapılacak memur veya müstahdemin tüzel kişinin o yerdeki teşkilatı veya personeli içinde vazife itibariyle tüzel kişinin yetkilisinden sonra gelen kimse veya evrak müdürü gibi esasen bu kabil işlerle vazifelendirilmiş biri olması lazım geldiği, bunların da bulunmadığı tebliğ mazbatasında tespit edilmek şartıyla, o yerdeki diğer memur veya müstahdemlerinden birine yapılacağı" hüküm altına alınmıştır. Bu düzenlemeler çerçevesinde, 7201 sayılı Kanun ve yönetmeliği gereğince tebligatı alan kişinin şirket yetkilisinden sonra gelen kimse veya evrak müdürü gibi esasen bu kabil işlerle vazifelendirilmiş kişi olup olmadığı tek tek araştırılmadan, aranıp bulunamadığı tevsik edilmeden ve bu husus tebligat parçasına şerh edilmeden doğrudan tebligat teslim edilmiş olduğu gibi, tebliğ edilen şahsın da davalının işçisi olmadığından, davalı şirketin de temsilcisi olan başka şahsa ait iş yerinde çalıştığı gerekçesiyle tebliğin geçerli kabulü de doğru olmamıştır.Sonuç olarak, davalı şirkete gönderilen ihtarname usulüne uygun olarak tebliğ edilmediği ve dolayısıyla 6361 sayılı Finansal Kiralama Faktoring ve Finansman Şirketleri Kanunu'nun 31 inci maddesinin birinci fıkrasına göre temerrüt durumu oluşmadığından, taşınmazların iadesi davasının reddine karar verilmesi gerekirken, yukarıda yazılı gerekçe ile davanın kabulü doğru olmadığı" gerekçesi ile kararın bozulmasına karar vermiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

: Dava, finansal kiralama sözleşmesine konu taşınmazların iadesi ile finansal kiralama şerhlerinin tapudan terkini talebine ilişkindir. İlk derece mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir. Karara karşı davacı vekilinin istinaf başvurusu Dairemizce kabul edilerek yeniden hüküm kurulmuş ise de, temyiz aşamasında Dairemiz kararın bozulmasına karar verilmiştir. Yargıtay bozma ilamı taraf vekillerine tebliğ edilmiş, duruşmaya katılan davacı vekili kararda direnilmesini, davalı vekili ise bozma ilamına uyulmasını talep etmiş, usul ve yasaya uygun görülen bozma kararına uyulmasına karar verilmiştir. Bozma ilamına uyularak yapılan yargılamada, davalı şirkete gönderilen ihtarnamenin usulüne uygun olarak tebliğ edilmediği ve 6361 sayılı Finansal Kiralama Faktoring ve Finansman Şirketleri Kanunu'nun 31. maddesinin birinci fıkrasına göre temerrüt durumu oluşmadığı dikkate alındığında ilk derece mahkemesinin davanın reddi kararında usul ve esas yönünden hukuka aykırılık görülmemiş, davacı vekilinin istinaf isteminin reddine karar vermek gerekmiştir. Açıklanan nedenle davacı vekilinin istinaf isteminin esastan reddine, Dairemiz kararının bozulmasına karar verildiğinden HMK 353/1-b-2, 3.maddeleri gereğince yeniden hüküm kurulmasına karar vermek gerekmiştir.

H Ü K Ü M

: Yukarıda açıklanan gerekçe ile: 1.Davacı vekilinin istinaf isteminin REDDİNE, 2.İstanbul 9. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin █████/2021 tarih, ████████ E. -████████ K. sayılı kararının KALDIRILMASINA, 3. Davanın REDDİNE, -Alınması gereken 615,40TL harçtan peşin alınan 44,40TL harç ile 45.648,15TL tamamlama harcından mahsubu ile bakiye 45.077,15TL harcın karar kesinleştiğinde ve istek halinde davacıya iadesine, - Davacı tarafça yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına, -Davalı kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihindeki AAÜT gereğince hesaplanan 437.840,00TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,4. İstinaf aşamasındaki harç ve yargılama giderleri; - Davacının istinaf istemi reddedildiğinden alınması gereken 615,40TL harçtan, peşin alınan 59,30TL harcın mahsubu ile bakiye 556,10TL harcın davacıdan alınarak hazineye irat kaydına, - Davacı tarafça yapılan istinaf ve temyiz yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına, -Davalı tarafından yapılan yargılama gideri olan 886,80 TL temyiz yoluna başvurma harcı ile 119,00 TL posta ve tebligat masrafı olmak üzere toplam 1.005,80TL'nin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, -Davalı kendisini vekille temsil ettirdiğinden ve bir duruşma yapılmış olmakla AAÜT gereğince 16.000TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, 5. Artan gider avansının karar kesinleştiğinde ve istek halinde ilk derece mahkemesi'nce taraflara iadesine,Dair, duruşmalı yapılan inceleme sonucunda iş bu kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içinde Yargıtay temyiz yolu açık olmak üzere █████/2025 tarihinde oy birliği ile karar verildi.