Anahtar kelimeler: Yaz Evraktan Tedarikine Müteahhitlik Esaskarar Kıymetli Makbuzu Tahsilat Samsun Firma
T.C. SAMSUN ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: ████████ Esas - ████████
T.C.SAMSUNASLİYE TİCARET MAHKEMESİ TÜRK MİLLETİ ADINA GEREKÇELİ KARARESAS NO
: ████████ EsasKARAR NO
: ████████HAKİM
: ...KATİP
: ...DAVACI
: ...VEKİLİ
: ...DAVALI
: ...VEKİLİ
: ...DAVA
: Menfi Tespit (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan)DAVA TARİHİ
: █████/2016KARAR TARİHİ
: █████/2018KARARIN YAZ. TARİH
: █████/2018Davacı vekili tarafından davalı aleyhine açılan davanın Mahkememizde yapılan açık yargılaması sonucunda:GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
:İddia ve savunmaların özeti;Davacı vekili █████/2018 havale tarihli dava dilekçesinde özetle; davacının müteahhitlik işi yaptığını, davalının ise inşaat malzemeleri satışı işi yaptığını, taraflar arasında 14.4.2016 tarihinde inşaat malzemesi tedarikine ilişkin sözleşme yapıldığını, █████/2016 tarihli firma yetkilisinin imzasını taşıyan 2 adet tahsilat makbuzu ile her biri 35,000,00 TL bedelli 8 adet çekin davalıya verildiği, çeklere karşılık dosyaya faturaları sunulan 137.325,27 TL tutarında malzeme alındığını, ancak 140.000,00 TL tutarındaki ... tarihli ...çek karşılığı malzeme tesliminin yapılmadığını, çeklerin bedelsiz kaldığını, davalının inşaat malzemesini teslim etmeyerek kayıplara karıştığını, davada Samsun mahkemelerinin yetkili olduğunu bildirerek, belirtilen 4 adet çekin bedelsizliği sebebiyle borçlu bulunmadığının tespiti ve belirtilen çeklerin ödenmemesi hususunda ihtiyati tedbir kararı verilmesini talep etmiştir.Davalıya usulüne uygun tebligat yapılmasına rağmen cevap dilekçesi sunulmamıştır.Mahkememizce █████/2016 tarihli ara karar ile dava konusu çekler yönünden açılacak takiplerin durdurulması ve çek bedellerinin ödenmemesi hususunda % 15 teminat karşılığında ihtiyati tedbir konulmasına karar verilmesi sonucunda dosyaya müdahele bulunulmuştur.Müdahale talebinde bulunan alacaklı ...Şubesi tarafından davalı lehine keşide edilen 3 adet çekten ötürü borçlu bulunmadığının tespiti ile çek bedellerinin ödenmemesi hususunda ihtiyati tedbir talep edilmiş, mahkememizce talep yönünde ihtiyati tedbir kararı verildiğini, dava konusu çeklerden 30.09.2016 tarih 35.000,00 TL bedelli çek davalı firmanın kullanmış olduğu krediler nedeniyle Bankamıza ciro ve teslim edilmiş olup, bankalarının iyi niyetli meşru hamil olduğunu, tedbir kararının müvekkili... yönünden kaldırılmasını talep etmiştir.Müdahale talep eden ...vekili █████/2017 tarihli dilekçesinde; davalı ...'ne krediler kullandırıldığını, davakonusu çek bedeli tahsil edildiğinde kredi alacaklarından mahsup edilmek üzere müvekkili bankaya ciro ve teslim edildiğini, söz konusu çekin süresi içerisinde bankaya ibraz edildiği, çekin arkasına mahkeme tarafından verilen ödeme yasağı nedeniyle herhangi bir işlem yapılamayacağının şerh edildiğini belirterek, davaya mühadale talebinin kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.Deliller, delillerin değerlendirilmesi ve gerekçe;Mahkememizin █████/2016 tarihli ara kararı ile davacı vekilinin dava konuu çekler nedeniyle açılacak takiplerin durdurulması ve çek bedellerinin ödenmemesi hususunda %15 teminat karşılığında ihtiyati tedbir konulmasına karar verilmiştir.Davacı vekili █████/2016 tarihli delil dilekçesi sunmuş, dava dilekçesi ekinde █████/2016 tarihli 2 adet tahsilat makbuzunu, gazete haberlerini, bir takım faturaları, çek fotokopilerini, ibraz etmiştir.Tüm deliller toplandıktan sonra dosya mali müşavir bilirkişiye tevdi edilmiş, bilirkişi █████/2017 tarihli raporunu ibraz etmiştir.Dava icra takibinden önce açılan menfi tespit davasıdır.Davacı taraf, davalı ile aralarında inşaat malzemeleri tedariki anlaşması yapıldığını, malzeme bedeli olarak verilen her bir 35.000,00 TL tutarında olmak üzere 8 adet çekin verildiğine dair █████/2016 tarihli firma yetkilisinin imzasını taşıyan iki adet tahsilat makbuzu aldığını, 4 adet çek bedeli kadar mal tesliminin yapılmadığını belirterek, bedelsizlik iddiasıyla ...çekler sebebiyle borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini talep etmiştir.Mahkememizce █████/2016 tarihli ara karar ile dava konusu çekler yönünden ödeme yasağı konulmasına dair tedbir kararı verilmesi sebebiyle ... Tarafından dava konusu çeklerden █████/2016 keşide tarihli çekin davalının kullandığı kredilere karşılık bankalarına verildiğini bildirerek, tedbir kararının kaldırılması talebiyle, ...ise dava konusu çeklerden █████/2016 ve █████/2016 tarihli keşide tarihli çeklerin kredi alacaklarından mahsup edilmek üzere bankalarına ciro edildiğini bildirerek tedbir kararının kaldırılması talebiyle müdahale talebinde bulunmuşlar, bu kez mahkememizin █████/2017 tarihli kararı ile tedbir kararı çek bedelleri davalı şirkete ödenmemesi yönünde değiştirilmiş, bu kez davacı vekili █████/2017 tarihli dilekçesi ile ihtiyati tedbir kararının davalı ...ne ödenmemesi şeklinde değiştirilmesine ilişkin ara karardan dönülerek █████/2016 tarih ve ████████ Esas sayılı ihtiyati tedbir kararının aynen geçerli sayılmasını talep etmiş, mahkememizin █████/2017 tarihli ara kararı ile █████/2017 tarihli tedbir kararının usul ve yasaya uygun olması nedeniyle davacı vekilinin itirazının reddine karar verilmiş, bu ara karar davacı tarafından istinaf edilmekle Samsun Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi ████████ Esas ████████ Karar sayılı ilamı ile davacı vekilinin istinaf başvuru talebinin reddine karar verilmiştir.Dosya incelendiğinde, davalının cevap dilekçesi sunmayarak davacının iddialarını inkar etmiş sayıldığı da değerlendirildiğinde uyuşmazlık taraflar arasında alım satım ilişkisi bulunup bulunmadığı, akdi ilişki var ise dava konusu çeklerin avans olarak verilip verilmediği ve buna göre davalının 4 adet çek bedeli kadar malı teslim edip etmediği noktasında toplanmaktadır.6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 232/2 maddesine göre aksine yerel adet veya anlaşma yoksa satılanın hemen devralınması gereklidir. Yasanın 234. Maddesine göre de aksine sözleşme yoksa satılan alıcının zilyetliğine girince satış bedeli muaccel olur. Hukukumuzda peşin satış karinesi geçerle olup yasal düzenleme karşısında bedelin mal teslimi anında ödendiği kabul edilir. Aksinin ispatı diğer bir deyişle davacının borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini talep ettiği çeklerin karşı tarafa avans olarak verildiğini ancak malların teslim edilmediği iddiasının ispatı davacı üzerindedir. Yargıtay 19. Hukuk Dairesi'nin istikrar kazanmış kararları da bu yöndedir.İspat yükü üzerinde olan davacı HMK'nın 220. Ve devamı maddelerindeki senede karşı senetle ispat kuralları gereğince önce taraflar arasında akdi ilişki bulunduğunu, devamla dava konusu çeklerin satış sözleşmesi gereği satın alınan mallara karşı avans olarak ödendiğini, ispatlamak zorundadır. Senede karşı senetle ispat kuralları çerçevesinde davacı taraflar arasındaki akdi ilişkiyi ve dava konusu çeklerin avans olarak verildiğini ve malların teslim edilmediğini yazılı delillerle ispatlamak zorundadır. Ticari defterler de davacının iddialarını ispat için kullanılabilecek deliller arasındadır.Ticari defterler 6100 sayılı TTK'nın 222. Maddesinde düzenlenmiş olup madde metninde ticari defterlerin delil olma özelliği vurgulanmıştır. 222/5. Madde düzenlemesine göre bir tarafın ticari defterlerinin ibrazının istenebilmesi ve ve talep edilmesine rağmen ticari defterlerin ibraz edilmemesinin defter sahibinin aleyhine sonuç doğurması ancak karşı tarafın münhasır delil olarak bunlara dayanmasına bağlıdır. 6100 sayılı HMK'nın 220. Maddesinde tarafın belgeyi ibraz etmemesi halinde mahkemenin duruma göre belgenin içeriği konusunda diğer tarafın beyanını kabul edebileceği düzenlenmiş ise de Mahkememizce bu düzenlemenin ticari defterler bakımından uygulanmayacağı düşünülmektedir. Tarafın ticari defteri ibraz etmemesi Yasanın 222/5. Fıkrasında ayrıca düzenlenmiş olup Yasa Koyucu davalının defterini talep halinde ibraz etmemesinin sonucunu özellikle düzenlemiştir. Hatta 220. Madde düzenlemesi hakime takdir yetkisi tanımakta iken 222/5 düzenlemesi ise davalının talep halinde defterini sunmamasının sonucunu emredici olarak düzenlemiştir. Zira Yasa koyucu abesle iştigal etmez. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun ████████-Karar sayılı kararı ve 19. Hukuk Dairesinin istikrarlı kararları da bu yöndedir.Davacının delil olarak her iki tarafın ticari defterlerine dayanmış olması sebebiyle taraflara ticari defterlerini sunmak üzere kesin süre verilmesi sonrasında davacı taraf ticari defterlerini sunmuş, davacının defterleri üzerinde yapılan bilirkişi incelemesine göre, davacının defterlerinde davalı şirkete dava dilekçesinde belirtilen toplam 280.000,00 TL bedelli 8 adet çeke karşılık 137.325,27 TL tutarında mal alındığını, davaya konu bedelsiz kaldığı iddia edilen çeklerin ise karşılıksız kaldığının anlaşıldığı rapor edilmiştir.Somut davada, davacı tarafından 2 ayrı tahsilat makbuzu sunulmuş olup dava konusu edilmeyen 4 adet çekin unsurlarının yazıldığı çekler yönünden uyuşmazlık yoktur. 14.04.2016 tarihli ikinci tahsilat makbuzunda unsurları belirtilen ve dava konusu edilen 4 adet çekin ise davalıya hangi akdi ilişkiye dayalı verildiği ve avans olarak verildiği belli değildir. Davalının ticari defterlerini sunmaması ve davacının da dava açarken davalının defterlerine münhasır delil olarak dayanmamış olması sebebiyle 6100 sayılı HMK'nın 222. Maddesi düzenlemesine göre davacının ticari defterlerinin dosyamız açısından delil değeri yoktur. Davacının delilleri arasında yemin deliline de dayanmamış olması sebebiyle ispat yükü kendisinde olan davacının çeklerin avans olarak verildiğini ve mal tesliminin yapılmadığını yazılı delil ile usulünce ispatlayamadığı anlaşılmış, davanın reddine karar vermek gerekmiştir.Müdahale talebinde bulunan ve maktu harç yatıran ... Vekili tarafından kendileri yönünden de davanın reddine karar verilmesi talep edilmiş ise de, dava konusu çek bedellerinin kendilerine ödenmesi talebi bulunmayan bankanın asli müdahil olarak kabul edilemeyeceği, davacının banka yönünden talebi bulunmadığından feri müdahale yoluyla da banka yönünden karar verilmesi mümkün olmadığından müdahil ...Yönünden hüküm kurulmamıştır.H Ü K Ü M
: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere:1-DAVANIN REDDİNE,2-Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 35,90-TL karar ilam harcının peşin alınan 2.390,85TL'den mahsubu ile hazineye gelir kaydına, fazla alınan 2.354,95 TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına,4-Davalı tarafından yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,5-Kullanılmayan gider avansın karar kesinleştiğinde ve talep halinde ilgilisine iadesine,6-Kararın talep halinde Yazı İşleri Müdürü tarafından taraflara tebliğine,Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme neticesinde kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde Samsun Bölge Adliye Mahkemesinde İstinaf yolu açık olmak üzere tensiben karar verildi.█████/2018Katip ...Hakim ...