Anahtar kelimeler: Satımdan İzmir Menfi Tahakkuk Kaçak Tutarın Yeri Yoluyla Açıldığı Tüketici
DOSYA NO
: ████████KARAR NO
: ████████İNCELENEN KARARINMAHKEMESİ
: İZMİR 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİTARİHİ
: █████/2024ESAS NO
: ████████KARAR NO
: ████████İNCELENEN KARARINMAHKEMESİ
: İZMİR 6.TÜKETİCİ MAHKEMESİTARİHİ
: █████/2024ESAS NO
:███████KARAR NO
:████████DAVANIN KONUSU
: Menfi Tespit (Ticari Satımdan Kaynaklanan)KARAR TARİHİ
:█████/2025GEREKÇELİ KARAR TARİHİ
:█████/2025İzmir 4. Asliye Ticaret Mahkemesi ile İzmir 6.Tüketici Mahkemesi arasında oluşan görev uyuşmazlığının yargı yeri belirlenmesi yoluyla giderilmesi İzmir 4. Asliye Ticaret Mahkemesi tarafından talep edilmekle dosya kapsamı incelendi.GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
:Dava, davacı aleyhine tahakkuk edilen 299.695,00 TL tutarın kaçak elektrik bedelinden dolayı borçlu olmadığının tespiti istemine ilişkindir.Davanın açıldığı İzmir 6.Tüketici Mahkemesince çekişmenin niteliği, tarafların sıfatı, taraf dilekçelerindeki iddia/olay ve deliller itibarı ile asliye hukuk mahkemesine görevsizlik kararı verilmiştir.Dosyanın gönderildiği İzmir 4.Asliye Ticaret Mahkemesince de davacının işletme esasına göre defter tuttuğu, en son vergi beyannemesindeki gayrisafi hasıla miktarı dikkate alındığında bilanço esasına göre defter tutma hadlerinin altında kaldığı, davacının abonelik sözleşmesinin "ticarethane" olarak belirtilmesinin davacıyı tacir olarak değerlendirilmesini gerektirmeyeceği (İzmir █████████ Esas, █████████ Kararı da bu yöndedir) dolayısıyla davacının tacir sıfatını haiz olmayıp esnaf olduğu, davacının tacir sıfatına sahip olmaması sebebiyle davanın ticari dava olarak kabul edilemeyeceği, ayrıca davanın TTK.'nın 4. maddesinde düzenlenen mutlak ticari dava niteliğinde de olmadığı, davacı ile davalı arasında kurulu bir abonelik sözleşmesi bulunması nedeniyle ve davacının tacir olmaması nedeniyle tüketici sayılması gerektiği anlaşıldığından karşı görevsizlik kararı verilmiştir.HMK'nun 2. maddesinde "(1) Dava konusunun değer ve miktarına bakılmaksızın malvarlığı haklarına ilişkin davalarla, şahıs varlığına ilişkin davalarda görevli mahkeme, aksine bir düzenleme bulunmadıkça asliye hukuk mahkemesidir. (2) Bu Kanunda ve diğer kanunlarda aksine düzenleme bulunmadıkça, asliye hukuk mahkemesi diğer dava ve işler bakımından da görevlidir.",TTK'nın 4. maddesinde "1) Her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan hukuk davaları ve çekişmesiz yargı işleri ile tarafların tacir olup olmadıklarına bakılmaksızın;a) Bu Kanunda,b) Türk Medenî Kanununun, rehin karşılığında ödünç verme işi ile uğraşanlar hakkındaki 962 ilâ 969 uncu maddelerinde,c) 11/1/2011 tarihli ve 6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun malvarlığının veya işletmenin devralınması ile işletmelerin birleşmesi ve şekil değiştirmesi hakkındaki 202 ve 203, rekabet yasağına ilişkin 444 ve 447, yayın sözleşmesine dair 487 ilâ 501, kredi mektubu ve kredi emrini düzenleyen 515 ilâ 519, komisyon sözleşmesine ilişkin 532 ilâ 545, ticari temsilciler, ticari vekiller ve diğer tacir yardımcıları için öngörülmüş bulunan 547 ilâ 554, havale hakkındaki 555 ilâ 560, saklama sözleşmelerini düzenleyen 561 ilâ 580 inci maddelerinde,d) Fikrî mülkiyet hukukuna dair mevzuatta,e) Borsa, sergi, panayır ve pazarlar ile antrepo ve ticarete özgü diğer yerlere ilişkin özel hükümlerde,f) Bankalara, diğer kredi kuruluşlarına, finansal kurumlara ve ödünç para verme işlerine ilişkin düzenlemelerde,öngörülen hususlardan doğan hukuk davaları ve çekişmesiz yargı işleri ticari dava ve ticari nitelikte çekişmesiz yargı işi sayılır. Ancak, herhangi bir ticari işletmeyi ilgilendirmeyen havale, vedia ve fikir ve sanat eserlerine ilişkin haklardan doğan davalar bundan istisnadır.",TTK'nun 5. maddesinde "Aksine hüküm bulunmadıkça, dava olunan şeyin değerine veya tutarına bakılmaksızın asliye ticaret mahkemesi tüm ticari davalar ile ticari nitelikteki çekişmesiz yargı işlerine bakmakla görevlidir." ,TTK'nun 11. maddesinde'' Ticari işletme, esnaf işletmesi için öngörülen sınırı aşan düzeyde gelir sağlamayı hedef tutan faaliyetlerin devamlı ve bağımsız şekilde yürütüldüğü işletmedir. Ticari işletme ile esnaf işletmesi arasındaki sınır, Bakanlar Kurulunca çıkarılacak kararnamede gösterilir.",TTK'nun 15.maddesinde " İster gezici olsun ister bir dükkânda veya bir sokağın belirli yerlerinde sabit bulunsun, ekonomik faaliyeti sermayesinden fazla bedenî çalışmasına dayanan ve geliri 11 inci maddenin ikinci fıkrası uyarınca çıkarılacak kararnamede gösterilen sınırı aşmayan ve sanat veya ticaretle uğraşan kişi esnaftır. Ancak, tacirlere özgü 20 ve 53 üncü maddeler ile Türk Medenî Kanununun 950 nci maddesinin ikinci fıkrası hükmü bunlara da uygulanır.",TTK'nun 18.maddesinde" (1) Tacir, her türlü borcu için iflasa tabidir; ayrıca kanuna uygun bir ticaret unvanı seçmek, ticari işletmesini ticaret siciline tescil ettirmek ve bu Kanun hükümleri uyarınca gerekli ticari defterleri tutmakla da yükümlüdür. (2) Her tacirin, ticaretine ait bütün faaliyetlerinde basiretli bir iş adamı gibi hareket etmesi gerekir. (3) Tacirler arasında, diğer tarafı temerrüde düşürmeye, sözleşmeyi feshe, sözleşmeden dönmeye ilişkin ihbarlar veya ihtarlar noter aracılığıyla, taahhütlü mektupla, telgrafla veya güvenli elektronik imza kullanılarak kayıtlı elektronik posta sistemi ile yapılır. (4) Tacir sıfatına bağlı olan diğer hükümler saklıdır."şeklinde düzenlemeler bulunmaktadır.28.11.2013 tarihli Resmî Gazetede yayımlanan ve 28.05.2014 tarihinde yürürlüğe giren 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanunun (TKHK) 2. maddesinde Kanunun kapsamı "Bu Kanun, her türlü tüketici işlemi ile tüketiciye yönelik uygulamaları kapsar" şeklinde açıklanmıştır. Kanunun "Tanımlar" başlıklı 3. maddesinin birinci fıkrasının (l) bendinde ise tüketici işlemi, "Mal veya hizmet piyasalarında kamu tüzel kişileri de dâhil olmak üzere ticari veya mesleki amaçlarla hareket eden veya onun adına ya da hesabına hareket eden gerçek veya tüzel kişiler ile tüketiciler arasında kurulan, eser, taşıma, simsarlık, sigorta, vekâlet, bankacılık ve benzeri sözleşmeler de dâhil olmak üzere her türlü sözleşme ve hukukî işlemi ifade eder" biçiminde tanımlanmıştır.6502 sayılı TKHK'nın 73. maddesi uyarınca tüketici işlemleri ile tüketiciye yönelik uygulamalardan doğacak uyuşmazlıklara ilişkin davalarda tüketici mahkemesi görevli kılınmıştır. Bunun yanında Kanunun 83. maddesinde de taraflardan birini tüketicinin oluşturduğu işlemler ile ilgili diğer kanunlarda düzenleme olmasının, bu işlemin tüketici işlemi sayılmasını ve bu Kanunun görev ve yetkiye ilişkin hükümlerinin uygulanmasını engellemeyeceği belirtilmiştir.Bir hukukî işlemin sadece 6502 sayılı Kanunda düzenlenmiş olması tek başına o işlemden kaynaklanan uyuşmazlığın tüketici mahkemesinde görülmesini gerektirmez. Bir hukuki işlemin 6502 sayılı Kanun kapsamında kaldığının kabul edilmesi için taraflardan birinin tüketici olması gerekirSomut olayda; Dava, davacı aleyhine tahakkuk edilen 299.695 TL tutarındaki kaçak elektrik bedelinden dolayı borçlu olmadığının tespiti istemine ilişkindir. Dosya içinde bulunan abonelik sözleşmesinde, tüketim grubu ticarethane olarak belirtilmiştir. Davacı gerçek şahıs olup tacir olmadığı gibi, abonelik sözleşmesi mesleki ve ticari amaçla yapıldığından tüketici tanımına da girmemektedir. Uyuşmazlığın haksız fiil hükümlerine göre, HMK'nın 2. maddesi gereğince Asliye Hukuk Mahkemesi tarafından görülüp sonuçlandırılması gerekmektedir.Açıklanan nedenlerle, İzmir Asliye Hukuk Mahkemesi’nin yargı yeri olarak belirlenmesine, dosyanın İzmir Adliyesi Asliye Hukuk Mahkemeleri Tevzi Bürosu’na gönderilmesine karar vermek gerekmiştir.KARAR
: Gerekçesi yukarıda izah edildiği üzere;6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 21 ve 22. maddeleri gereğince İzmir Asliye Hukuk Mahkemelerinin YARGI YERİ OLARAK BELİRLENMESİNE,İzmir Asliye Hukuk Mahkemelerine tevzi edilmek üzere dosyanın İzmir Adliyesi Tevzi Bürosuna gönderilmesine,Dair, dosya üzerinde yapılan ön inceleme sonucunda 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 362/1-c maddesi uyarınca temyiz kanun yolu kapalı olmak üzere 25.2.2025 günü oybirliği ile karar verildi.