mesafeye erişme otoyollar işletici ödemeden geçiş çıkış katı yazim karayollarından

Anahtar kelimeler: Mesafeye Erişme Otoyollar İşletici Ödemeden Geçiş Çıkış Katı Yazim Karayollarından

T.C.

ANTALYA

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

11. HUKUK DAİRESİ

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ

:Antalya 4. Asliye Ticaret Mahkemesi

KARAR TARİHİ

:█████/2021

DAVANIN KONUSU

: İtirazın İptali

GEREKÇELİ KARAR

YAZIM TARİHİ

:█████/2025

İlk Derece Mahkemesinin kararı ve dosya içerisinde bulunan belgeler okunup incelendi.

Üye hakimin görüşü değerlendirildi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVACININ İDDİALARININ ÖZETİ

Davacı vekili, 6001 sayılı Kanun’ un 30. maddesinin 5. fıkrasında: “4046, 3465 ve 3996 sayılı Kanunlar çerçevesinde işletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapan araç sahiplerden, işletici şirket tarafından geçiş ücreti ödemeden giriş çıkış yaptığı mesafeye ait geçiş ücreti ile birlikte, bu ücretin on katı tutarında ceza, genel hükümlere göre tahsil edilir” düzenlemesine yer verildiğini, ancak 25.05.2018 tarihinde yürürlüğe giren 7144 sayılı Kanun’ un 18. maddesi ile "on katı tutarında" ibaresi "dört katı tutarında" olarak "(5) 4046, 3465 ve 3996 sayılı kanunlar çerçevesinde işletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapan araç sahiplerinden, işletici şirket tarafından geçiş ücreti ödemeden giriş çıkış yaptığı mesafeye ait geçiş ücreti ile birlikte, bu ücretin dört katı tutarında ceza, genel hükümlere göre tahsil edilir. (Mülga ikinci ve üçüncü cümle: 16/5/2018-███████ md.)" şeklinde değiştirildiğini, bununla birlikte yine 7144 sayılı Kanun’ un 19. maddesi ile 6001 sayılı Kanuna eklenen geçici madde 3. uyarınca "Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce otoyollar ile erişme kontrolünün uygulandığı karayolları için belirlenen geçiş ücretlerini ödemeden yapılmış olan geçişlerde araç sahiplerine bu Kanun’un 30. maddesinin beşinci fıkrası uyarınca tahakkuk ettirilen ancak bu maddenin yürürlük tarihi itibarıyla tahsilatı yapılmamış olan para cezaları hakkında bu Kanun’un 30. maddesinde yer alan oranlar uygulanır." tamamı tahsil edilen alacaklar bakımından işbu değişikliğin uygulanmayacağı da ayrıca belirtildiğini, davalı aleyhine başlatılan icra takibinde asıl alacağın geçiş ücreti ile geçiş ücretine ek olarak geçiş ücretinin 10 katı tutarındaki ceza eklenerek belirlendiğini, bahse konu yasa gereği asıl alacak içinde yer alan geçiş ücretine ek ceza 4 katına indirildiğini, dolayısıyla da uyuşmazlık konusu takibe konu alacak miktarında yasa gereği azalma meydana geldiğini, müvekkilinin talep ettiği asıl alacağın içinde yer alan gecikme cezaları 7144 sayılı Kanun’un 18. maddesi ile 6001 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğü’nün hizmetleri hakkında Kanun’un 30. maddesinin 5. fıkrasında yapılan değişiklik nedeniyle 10 (on) katından 4 (dört) katına indirildiğini, harca esas değerin yasaya uyarlandığını, müvekkilinin 3996 Sayılı Bazı Yatırım ve Hizmetlerin Yap-İşlet-Devret Modeli Çerçevesinde Yaptırılması Hakkında Kanun hükümlerine göre ... Köprüsü ve ... Otoyolunun işletme hakkı sahibi, davalının işletme hakkı müvekkili şirkette bulunan köprü ve otoyolları kullanan tüzel kişi olan tacir olduğunu, işletme hakkı müvekkili şirkette bulunan köprü ve otoyollardan geçişler 6001 Sayılı Karayolları Genel Müdürlüğü’ nün Hizmetleri Hakkında Kanun’un 30/5. maddesi kapsamında ücretlendirilmekte ve aynı düzenleme kapsamında ücret ödemeksizin yapılan geçişlerde icra takibinden sonra yapılan kanuni değişiklik sonrasında geçiş ücretinin dört katı tutarında ceza uygulaması yapıldığını, bununla birlikte geçiş tarihini izleyen 15 günlük sürede geçiş ücretini ödeyenlere 6001 sayılı Kanun’un 30/7. maddesi uyarınca ceza uygulaması yapılmadığını, davalıya ait ..., ... plakalı araçları ile █████/2016-█████/2017 tarihleri arasında ücret ödenmeksizin işletme hakkı müvekkili şirkette olan ... Köprüsü ve bağlı otoyolundan ihlalli geçişler gerçekleştirdiğini, borçlunun icra takibine itirazı üzerine takibin durduğunu, davalının müvekkiline borcunun olmadığı iddiasının dayanaktan yoksun ve mesnetsiz olduğunu, ihlalli geçiş gerçekleştiren aracın ticari araç olduğunu, ticari işlerde uygulanan faiz nevi ve oranının talep edilmesinde hukuka aykırı bir durumun bulunmadığını, 3065 sayılı Katma Değer Vergisi Yasası’ nın 24/c. maddesinde ; "Vade farkı, fiyat farkı, faiz, prim gibi çeşitli gelirler ile servis ve benzer adlar altında sağlanan her türlü menfaat, hizmet ve değerler."in matraha dahil olduğunu, bu nedenlerle fazlaya ilişkin talep ve dava hakları saklı kalmak kaydı ile, davanın kabulü ile Antalya 3. İcra Müdürlüğü’ nün ... Esas sayılı takip dosyasında davalının yapmış olduğu itirazının iptaline, icra takibinin geçiş ücreti ve gecikme cezası olmak üzere toplam 7.579,80 TL asıl alacak ile bu alacağa takip tarihinden önce işlemiş faiz (495,66 TL) ve KDV (89,22 TL) yönünden takip talebinde gösterilen şartlarla devamına, davalı tarafından icra takibine haksız şekilde itiraz edildiğinden icra takibine konu alacağın %20’sinden az olmamak üzere belirlenecek icra inkar tazminatının davalıdan tahsili ile müvekkiline ödenmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalının üzerine yükletilmesine karar verilmesini dava ve talep etmiştir.

DAVALININ SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davalı ... A.Ş vekili, █████/2016 tarihli Uzun Süreli Araç Kiralama Sözleşmesi gereğince davaya konu edilen araçların 8 ay süreyle ... Tic. Ltd. Şti’ nin yedinde bulunduğunu, kira sözleşmesi, kira bedeline ilişkin düzenlenen faturalar ve ticari defter ve kayıtları dikkate alındığında davalı şirkete husumet yöneltilemeyeceğini, bu yüzden husumet itirazının kabulü ile davanın husumet yokluğu nedeniyle usulden reddine karar verilmesini talep ettiğini, dava dışı şirketin sözleşme süresi içinde vuku bulmuş ancak tahakkuku daha sonra yansıyacak hükmü yer aldığından davayı kabul etmemek kaydı ile ilgili hüküm gereğince davalı şirketin sorumluluğunun bulunmadığını, davanın zamanaşımı nedeni ile reddine karar verilmesi gerektiğini, icra takibinin 28.195,79 TL üzerinden başladığını, söz konusu davanın ise 8.164,67 TL üzerinden ikame edildiğini, somut uyuşmazlığın yargılamayı gerektirmesi nedeniyle kötü niyet tazminatı koşullarının oluşmadığını, bu nedenlerle davayı ve davacının iddialarını kabul etmememek kaydı ile zamanaşımı itirazının kabulü ile davanın zamanaşımı nedeni ile reddine, husumet itirazının kabulü ile davanın husumet yokluğu nedeni ile usulden reddine, haksız, mesnetsiz ve hukuki dayanaktan yoksun davada %20 icra inkar tazminatı talebinin reddine, davacının %20’ den az olmamak üzere kötü niyet tazminatına mahkum edilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

İhbar olunan vekili; İhbar edilen dava için yasal süre içeresinde zamanaşımı itirazında bulunduklarını, müvekkili şirketin işyerinin adresinin Bucak ilçesinde olduğunu, davanın yetkisiz mahkemede açıldığını, davaya konu plakaların ... - ... ve ... olarak belirtildiğini, müvekkilinin bu plakalar ile hiçbir hukuki ve fiili bağlantısının bulunmadığını, hiçbir başvuru yapılmaksızın 2 yıl sonra icra takibine başlandığını, cezanın hangi veriler dikkate alınarak hesaplandığı hususuna dair açıklamanın bulunmadığını, icra takibinin 28.195,79 TL üzerinden başlandığını, işbu davanın ise 8.164,67 TL üzerinden ikame edildiğini, müvekkili firmanın yetkilisi olan ...’ya ait ... Bankası ... numaralı kredi kartına ve ... Bank ... numaralı kredi kartlarına tanımlı olduğunu, bu kredi kartlarından da düzenli olarak ödeme yapıldığını, bu nedenlerle ihbar taleplerinin usul ve esas yönünden reddine karar verilmesine, zamanaşımı nedeni ile davanın reddine, davacı tarafın %20 icra inkar tazminatı isteminin reddine, davacı şirketin %20’ den az olmamak üzere kötü niyet tazminatına mahkum edilmesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacının üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece, "... bilirkişi tarafından incelenen bilgi, belgeler ile yapılan tespitler dikkate alındığında ihlalin gerçekleştiği 29.11.2016-21.05.2017 tarihleri arasında dava konusu aracın sahibinin davalı şirket olduğu, davalı şirket tarafından araçların 3. Kişilere kiralanmasının davalı şirketin ihlallerle ilgili sorumluluğunu ortadan kaldırmayacağı, davacının CD içerisinde sunduğu ihlalli geçişler dökümlerine göre dava konusu davalıya ait iki aracın ödeme durumları ödenmemiş olarak belirlenen geçiş ücretinin 1.188,90 TL olduğu, dört kat ceza tutarının ise 4.755,60 TL olduğu toplam alacağın ise 5.944,50 TL olduğu anlaşıldığından davanın kısmen kabulüne karar vermek gerekmiştir. Her ne kadar davacı taraf takip talebinde asıl alacakla birlikte işlemiş faiz talebinde bulunmuşsa da, davalı borçlunun icra takibinden önce temerrüde düşürülmemiş olduğu anlaşıldığından, takipteki faize ilişkin talebin reddine karar vermek gerekmiştir. Davacı vekili, itirazın iptali talebi ile birlikte icra inkar tazminatı talebinde bulunmuştur. Borçlu aleyhine icra inkar tazminatına hükmedilebilmesi için likit ve belirlenebilir bir alacağın mevcut olması gerekmektedir. Likit bir alacaktan söz edilebilmesi için, ya alacağın gerçek miktarının belli ve sabit olması ya da borçlusu tarafından belirlenebilmesi için bütün unsurların bilinmesi veya bilinmesinin gerekmekte olması, böylece, borçlunun borç tutarını tahkik ve tayin etmesinin mümkün bulunması; başka bir ifadeyle, borçlunun yalnız başına ne kadar borçlu olduğunu tespit edebilir durumda olması gerekir. Buna göre davalı borçlu tarafından geçiş miktarı ile sabit olan alacağın tereddütsüz bir şekilde likit ve belirlenebilir olması nedeni ile davalı borçlu aleyhine kabul edilen alacak miktarı üzerinden %20 oranında icra inkar tazminatına hükmedilmesine" karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Karara karşı, davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; davalı şirkete husumet yöneltilmemesi gerektiğini, mahkemece husumet itirazlarının kabul edilmediğini, müvekkili ile dava dışı ... Ltd. Şti. arasında araç kiralama sözleşmesi akdedildiğini, sözleşmenin "Genel Esaslar" başlıklı 5. maddesinin "e" bendine göre davalı şirketin sorumluluğunun bulunmadığı hususunun açık bir şekilde ortada olduğunu, araçların geçiş ihlali yapıldığı iddia edilen dönem aralığında ... Ltd. Şti. tarafından kullanıldığının ispatlandığını, yargılama sırasında dava dışı şirketinin davadan ihbar edildiğini, şirketin dava konusu araçları kira sözleşmesine istinaden kullandığını ikrar ettiğini, zamanaşımı itirazında bulunduklarını, herhangi bir uyarı yapılmadan takibe geçilmesinin doğru olmadığını, bilirkişi raporunun hatalı ve eksik incelemeye dayalı olduğunu, davacı tarafından hazırlanan CD'ye göre hesaplama yapılmasının doğru olmadığını, mesafenin ve cezanın hangi veriler dikkate alınarak tespit edildiğinin belli olmadığını, uyuşmazlık yargılamayı gerektirdiğinden aleylerine icra inkar tazminatına hükmedilmesinin yerinde olmadığını, reddedilen kısım yönünden lehlerine tazminata hükmedilmesi gerektiğini, mahkemece herhangi bir değerlendirme yapılmadığını, talepleri hakkında karar verilmediğini, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılması gerektiğini istinaf sebepleri olarak ileri sürmüştür.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE

Dava, otoyol geçiş ücreti ödenmeksizin geçiş yapıldığı iddiası ile geçiş ücreti, ceza tutarının tahsili için başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir.

Mahkemece yazılı gerekçeyle, davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Dairemizce istinaf incelemesi, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

HMK m. 359/3 uyarınca; dosya kapsamındaki yazı, belge ve bilgilere, yasaya uygun gerektirici nedenlere, İlk Derece Mahkemesi kararının gerekçesinde dayanılan delillerle, delillerin tartışılması sonucu maddi olay ve hukuki değerlendirmede usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına, HMK m. 355/1. gereği incelemenin istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılıp, re'sen gözetilmesi gereken, kamu düzenine herhangi bir aykırılığın da bulunmamasına, geçiş ücreti ve ceza tutarlarının sorumlusunun araç sahibi davalı şirket olmasına, uzun süreli kiralama ilişkisinde ihlalli geçişten kimin sorumlu olacağının davalı ile kiracısı arasındaki iç ilişkiyi ilgilendirmesine, genel zamanaşımı süresinin dolmamış olmasına, bilirkişi raporu hükme esas almaya elverişli olup raporun somut verilere dayanmasına, dava konusu borç belirlenebilir olup icra inkar tazminatının yasal koşullarının oluşmuş olmasına, kararın usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğunun anlaşılmasına göre; davalı vekilinin istinaf itirazları yerinde görülmediğinden HMK m. 353/1-b-1. gereğince istinaf başvurusunun esastan reddine karar vermek gerektiği anlaşıldığından aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM

:Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1-Davalı vekilinin İlk Derece Mahkemesi kararına ilişkin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b.1 maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE,

2-492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gerekli 615,40 TL maktu istinaf karar harcından peşin olarak yatırılan 101,52 TL harcın mahsubu ile bakiye 513,88 TL istinaf karar harcının davalıdan tahsili ile Hazineye GELİR KAYDINA, harç tahsil müzekkeresinin ilk derece mahkemesince YAZILMASINA,

3-Davalının istinaf başvurusu nedeniyle yapılan yargılama masraflarının kendi üzerinde BIRAKILMASINA,

4-Kullanılmayan istinaf gider avansının 6100 Sayılı HMK'nın 333. maddesi uyarınca İlk Derece Mahkemesince ilgilisine İADESİNE,

5-İstinaf incelemesi dosya üzerinden yapıldığından davacı lehine vekalet ücreti takdirine YER OLMADIĞINA,

6-Kararın İlk Derece Mahkemesi tarafından taraflara TEBLİĞİNE,

Dair; dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda, 6100 Sayılı HMK'nın 362/1-a. maddesi uyarınca miktar itibariyle kesin olmak üzere oybirliğiyle karar verildi.█████/2025

...