kazılmış çat çukura ortasındaki hükümkarar istikametinden erzurum hasarlı ilçesinde seyir

Anahtar kelimeler: Kazılmış Çat Çukura Ortasındaki Hükümkarar İstikametinden Erzurum Hasarlı İlçesinde Seyir

4. Hukuk Dairesi ██████████ E. , ██████████ K.

"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

SAYISI

: ████████ E., ████████ K.

HÜKÜM/KARAR

: Davanın kısmen kabulü

Mahkeme kararı davacı vekili ve katılma yoluyla davalı ... vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; 21.07.2012 tarihinde müvekkilinin kardeşi ...'in sevk ve idaresindeki aracının Erzurum istikametinden Çat İlçesinde doğru seyir halinde iken yol çalışması nedeniyle kazılmış olan yol ortasındaki çukura düşmesi neticesinde yaralanmalı ve maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, kazanın oluşumuna karayolu çalışması yapılan yere taşeron firma ve karayolları yetkililerinin eksik işaretleme ve uyarıcı levha koymamalarının sebep olduğunu, kaza sonrasında müvekkilinin aracında büyük oranda hasar meydana geldiğini, Karayolları Trafik Kanununa göre karayollarının yapımı, bakımı, onarımı iletilmesi ile görevli sorumlu kuruluşların karayolu yapımı trafik güvenliğini sağlayacak durumda bulundurmakla yükümlü olduklarını, anılan kazaya ilişkin olarak Erzurum Cumhuriyet Başsavcılığınca yürütülen soruşturma neticesinde takipsizlik kararı verildiğini, ve 10.08.2010 tarih ve █████████ soruşturma ve █████████ karar sayılı kovuşturmaya yer olmadığına dair karara itiraz edilmesi üzerine Oltu Ağır Ceza Mahkemesince 27.07.2011 tarih ve ████████ değişik iş nolu kararla yol yapım işini yürüten firmanın da cezai sorumluluğu bulunduğu ve cezai sorumluluğu bulunan şirket yetkililerinin tespitinin yapılarak taksirle yaralamaya sebep vermek suçundan kamu davası açılması gerektiği gerekçesiyle kovuşturmaya yer olmadığına dair kararın kaldırılmasını karar verildiğini, bunun üzerine yol yapım ihalesini alan ... hakkında Erzurum 2. Sulh Ceza Mahkemesinin ████████ Esas sayılı dosyasında taksirle bir kişinin yaralanmasına sebep olma suçundan kamu davası açıldığını, 08.05.2012 tarih ve ████████ karar sayılı karar ile ...'nun adli para cezası ile cezalandırılmasına karar verildiğini, Erzurum 1. Sulh Hukuk Mahkemesinin ███████ değişik iş sayılı dosyası ile yapılan tespitte aracın toplam hasarının 11.615,00 TL olduğunun tespit edildiğini, kaza sonrası araçta hem hasar hem de değer kaybı meydana geldiğini, yapılan tespitte değer kaybına yönelik bir değerlendirme yapılmadığını belirterek, davacının aracında meydana gelen değer kaybı olarak 1.000,00 TL ile hasar nedeniyle 11.615,00 TL zararının olay tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davacı vekili 06.11.2013 tarihli ıslah dilekçesi ile bilirkişi raporu doğrultusunda araçtaki değer kaybı taleplerinin 4.000,00 TL olduğunu belirterek, 4.000,00 TL değer kaybı ile 11.615,00 TL aracındaki hasar zararının olay tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde, davacının taleplerinin haksız ve yersiz olduğunu, davacının kazanın meydana gelişinin eksik işaretleme ve uyarıcı levha konulmamasından dolayı gerçekleştiği iddiasının gerçeği yansıtmadığını, zira yol yapım çalışmaları sırasında konulması gerekli uyarıcı levha ve trafik işaretlemelerinin işi veren kurum olarak Karayollarınca belirlendiğini, davalı kurum tarafından mühendislerce yollarda hangi tabelaların bulunacağının belirlendiğini, onlar tarafından denetlenip konulduğunu, kazanın eksik işaretlemeden kaynaklanmadığını, kazaya davacının dikkatsiz ve hatalı sürüşünün neden olduğunu, müvekkilinin Erzurum 2. Sulh Ceza Mahkemesinin ████████ Esas sayılı dosyasında karar dayanak teşkil eden raporun eksik ve yetersiz olduğunu, bu kararın hukuk mahkemesini bağlamadığını, ayrıca kararın kesinleşmediğini, davacının kendi kusurunu hiç hesaba katmaksızın tüm zararını müvekkilinden talep ettiğini, ceza mahkemesince alınan bilirkişi raporunda davacı tarafa da kusur izafe edildiğini, davacının aracın hurdaya çıktığını belirtmiş ise de araç için hem hurdaya çıkmasından mütevellit toplam zararı isteyip hem de hurda araç için değer kaybı istediğini, davacının talepleri arasında uyumsuzluk olduğunu belirterek davanın reddine karar verilmesini savunmuştur.

Davalı ... cevap dilekçesinde; dava konusu edilen maddi hasarlı trafik kazası ile ilgili olarak bölünmüş yol yapım çalışmaları nedeniyle yeterli işaret ve levha bulunduğunu, levhaların montajının 08.06.2010 tarihinde yapıldığı ve yolun denetiminin sorumlu trafik zabıtasıyla birlikte 09.06.2010 tarihinde tutanak altına alındığını, kaza tahkik görevlisince tutulan kaza tespit tutanağının kazanın özeti bölümünde iddia edilen servis yolunu gösteren işaretleme eksikliğinden dolayı bilgisi tamamen eksik olup, kaza tarihinden kırk iki gün önce 09.06.2010 tarihinde söz konusu çalışma sahasında sürücülerin uyarılmalarını sağlayacak Düşey Trafik İşaretlemeleri vekil eden kumun tespit ettiği standartlara uygun olarak yapıldığı ve aynı gün içerisinde ilgili trafik zabıtası ile birlikte tutanak altına alındığını, menfez çalışması yapılan kesimin kaza tespit tutanağı kaza yeri krokisinde gösterildiği gibi menfez çalışması nedeniyle kapatılan ve araçların servis yoluna yönlendirildiği bilgisinin yanlış olduğunu , ayrıca kazanın meydana geldiği kesimde Erzurum-Çat-Karlıova-Bingöl Karayolu yapım işinin ... tarafından yapıldığını, yapım işlerine ait sözleşmeye göre yapılacak çalışmalarda trafik akışı ve güvenliğinin sağlanması yönünden alınacak tedbirler ve işletilmesi ile bakım sorumluluğunun yükleniciye ait olduğunu, Erzurum 2. Sulh Ceza Mahkemesinin ████████ Esas sayılı dosyasında da kusurun ...'ya yüklendiğini belirterek davanın reddine karar verilmesini savunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 12.11.2013 tarihli ve ████████ Esas ████████ Karar sayılı kararıyla; Erzurum 1. Sulh Hukuk Mahkemesi'nin ███████-55 değişik iş sayılı dosyasında alınan raporda araçta 11.615,00 TL hasar olduğunun tespit edildiğini, kusur durumlarının tespiti amacıyla Ankara Adli Tıp Kurumu Trafik İhtisas Dairesi'nden alınan raporda araç sürücü ...'in dikkatsizliği ve tedbirsizliği nedeniyle %25 oranında, ilgili kurum ya da kuruluşun işaret levhalarını uygun yere konumlandırmadığından %75 oranında kusurlu olduğu gerekçesiyle davacının davasının kabulü ile 15.615,00 TL'nin kaza tarihi olan 21.07.2012 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya ödenmesine karar verilmiştir.

IV.BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

Yargıtay (Kapatılan) 17. Hukuk Dairesi'nin █████████ Esas- █████████ Karar sayılı 22.04.2014 tarihli kararı ile; uzman bilirkişi raporunda belirtilen kusur oranının hükme esas alınmasında bir usulsüzlük bulunmadığı, mahkemece alınan bilirkişi raporuna göre dava dışı araç sürücüsü %25, davalılar ise %75 kusurlu bulunduğuna göre, hesaplanan gerçek zararın %75 kusura tekabül eden miktarından davalı ... sorumlu tutulması gerekirken tazminatın tamamından sorumlu tutulmasının isabetli olmadığı gerekçesiyle kararın bozulmasına karar verilmiştir.

B. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemece yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; Yargıtay bozma ilamına uyularak kusur oranlarına göre değerlendirme yapılarak davanın kısmen kabulüyle; 11.711,25 TL'nin yasal faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde; meydana gelen kazada kusura göre bir değerlendirme yapılmasının mümkün olmadığı, idarenin kusursuz sorumluluğu olduğu, dosyada aldırılan kusur raporunun hükme esas alınmasının mümkün olmadığını, kazanın karayolu yapımı esnasında gerekli levhaların ve işaretlerin konulmaması sebebiyle gerçekleştiğini belirtmiştir.

Davalı ... temyiz dilekçesinde; davacı tarafça bugüne kadar kararın tebliğe çıkarılmadığını, Yargıtay bozma kararı öncesinde ödenen fazla tutarın idareye iadesi için başvuru yapıldıktan sonra dosyanın sürüncemede kalması adına iş bu temyiz başvurusunun yapıldığını, davalılar arasında kusur paylaşımı yapılmadan ve İdarenin ihale makamı olduğu gözetilmeden karar verildiğini belirtmiştir.

C. Gerekçe

Uyuşmazlık, davalıların bakım ve sorumluluğunda olduğu ileri sürülen yolda trafik işaretlerinin olmaması nedeni ile davacının aracında hasar ve değer kaybının tazmini talebine ilişkindir.

1.Temyizen incelenen kararın bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; davalı ... vekilinin tüm ve davacı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2.Mahkemenin, Yargıtay'ın bozma kararına uyması ile bozma kararı lehine olan taraf yararına usuli kazanılmış hak doğabileceği gibi bazı konuların bozma kararı kapsamı dışında kalması yolu ile de usuli kazanılmış hak durumu oluşabilir. Yargıtay tarafından bozulan bir hükmün bozma kararının kapsamı dışında kalmış olan kısımları kesinleşir. Bozma kararına uymuş olan mahkeme, kesinleşen bu kısımlar hakkında yeniden inceleme yaparak farklı bir karar veremez. Bir başka anlatımla; kesinleşmiş bu kısımlar, lehine olan taraf yararına usuli kazanılmış hak oluşturur. "Usuli kazanılmış hak" kavramı ise, davaların uzamasını önlemek, hukuki alanda istikrar sağlamak ve kararlara karşı genel güvenin sarsılmasını önlemek amacıyla Yargıtay uygulamaları ve öğretide kabul görmüş usul hukukunun vazgeçilmez ana temellerinden olup bir davada, mahkemenin ya da tarafların yapmış olduğu bir usul işlemi ile taraflardan biri lehine doğmuş ve uyulması zorunlu olan hakkı ifade eder.

Dosya kapsamından, mahkemenin 12.11.2013 tarihli ve ████████ Esas ████████ Karar sayılı kararına karşı davalı ...'nün temyiz isteminde bulunmadığı, davalı ... vekilinin temyizi üzerine hükmün davalı ... lehine Yargıtay (Kapatılan) 17. Hukuk Dairesi'nin █████████ Esas- █████████ Karar sayılı 22.04.2014 tarihli kararı ile bozulduğu, davalı ... yönünden mahkemenin ilk kararında hükmedilen 15.615,00 TL yönünden davacı lehine usuli kazanılmış hak oluştuğu gözetilmeden bozma sonrası davalı ... yönünden 11.711,25 TL'ye hükmedilmesi doğru olmamış, kararın davacı yararına bozulması gerekmiştir.

VI. KARAR

1.Yukarıda (1) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davalı ... vekilinin tüm ve davacı vekilinin diğer temyiz itirazlarının REDDİNE,

2.Yukarıda (2) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile temyiz olunan kararın BOZULMASINA,

Peşin alınan temyiz harcının istek hâlinde davacıya iadesine,

492 sayılı Harçlar Yasası’nın 13/J maddesi uyarınca davalı ...'ndenharç alınmamasına,

Dosyanın mahkemesine gönderilmesine,19.11.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.