Kaybolan iki adet çekin kötü niyetli üçüncü kişilerin eline geçmesini engellemek amacıyla açılan hasımsız kıymetli evrak iptali davası hakkında İzmir 2. Asliye Ticaret Mahkemesinin gerekçeli kararı.
Özet: Davacı şirketin ticari ilişkiden kaynaklanan ve kaybolduğunu beyan ettiği toplam 276.430,24 TL bedelli iki adet çeki, kötü niyetli kişilerin eline geçmesi ve alacağın tahsil edilememesi riskine karşı iptal ettirmek amacıyla açtığı davanın yargılamasında, çeklerin davacı elindeyken zayi olduğuna dair sunulan delillerin inandırıcı bulunması, yapılan üç ayrı ilana rağmen çekleri ibraz eden kimsenin çıkmaması ve üç aylık bekleme süresinin dolması üzerine, iptal şartlarının oluştuğuna kanaat getirilerek söz konusu çeklerin iptaline karar verilmiştir.
T.C.
İZMİR2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİDOSYA NO
: ████████ EsasKARAR NO
: █████████DAVA
: Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız))DAVA TARİHİ
: █████/2025KARAR TARİHİ
: █████/2025Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda;GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜİDDİA
: Davacı vekilinin mahkememize verdiği dava dilekçesinde Müvekkil şirketin lehtar olduğu, keşidecisi "....Şti.(...)" olan ve taraflar arasındaki ticari ilişkiden kaynaklanan iki adet çekin kaybolduğu müvekkil şirket tarafından tespit edilmiş olup, yapılan tüm aramalara rağmen çekler bulunamamıştır. Müvekkil şirketin, hem toplam 276.430,24-TL tutarındaki alacağını tahsil edebilmesi hem de çekin kötü niyetli kişilerin eline geçmesi durumunda doğabilecek sorumluluğu önlemek amacıyla bu davanın Sayın Mahkemenizde açılması zorunluluğu ortaya çıkmıştır. Kaybolan çeklerin detayları şu şekildedir: ...bank, ... Şubesi, 176.000-TL bedelli 15.10.2025 keşide tarihli ... numaralı ve ...bank, ... Şubesi, 100.430,24-TL bedelli 03.11.2025 keşide tarihli ... numaralı iki adet çekin iptali için gerekli başvurunun yapılması zarureti hasıl olmuştur. İşbu dava sürecinde çek tahsilat tarihlerinin dolacak olması sebebiyle, çeklerin kötüniyetli 3. Kişiler tarafından tahsil edilmesinin ve telafisi imkansız zararların önüne geçilebilmesi adına karar sürecine kadar çekler için ödeme yasağı getirilmesi tedbirinin alınması talep ederiz. Davamızın KABULÜ ile ... bank, ... Şubesi, 176.000-TL bedelli 15.10.2025 keşide tarihli ... numaralı ve ... bank, ... Şubesi, 100.430,24-TL bedelli 03.11.2025 keşide tarihli ... numaralı iki adet ÇEKİN İPTALİ'ni,Dava kesinleşinceye kadar ivedilikle çekler hakkında ÖDEME YASAĞI TEDBİRİNİN UYGULANMASINA, karar verilmesini vekaleten saygıyla arz ve talep ederiz.GEREKÇE
:1-.Dava, zayi nedeniyle açılmış hasımsız Çek İptali Davasıdır.2- Çek iptali davası poliçe hakkında düzenlenen hükümlere tabi olup, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 757 ve devamı maddelerinde düzenlenmiştir."MADDE 757-(1) İradesi dışında poliçe elinden çıkan kişi, ödeme veya hamilin yerleşim yerindeki asliye ticaret mahkemesinden, muhatabın poliçeyi ödemekten menedilmesini isteyebilir.(2) Mahkeme, ödemeyi meneden kararında muhataba, vadenin gelmesi üzerine poliçe bedelini tevdi etmeye izin verir ve tevdi yerini gösterir.MADDE 758-(1) Poliçeyi eline geçiren kişi bilindiği takdirde, mahkeme, dilekçe sahibine iade davası açması için uygun bir süre verir.(2) Dilekçe sahibi verilen süre içinde davayı açmazsa, mahkeme, muhatap hakkındaki ödeme yasağını kaldırır.MADDE 759-(1) Poliçeyi eline geçiren kişi bilinmiyorsa, poliçenin iptaline karar verilmesi istenebilir.(2) İptal isteminde bulunan kişi, poliçe elinde iken zıyaa uğradığını inandırıcı bir şekilde gösteren delilleri mahkemeye sağlamak ve senedin bir suretini ibraz etmek veya senedin esas içeriği hakkında bilgi vermekle yükümlüdür."MADDE 760-(1) Mahkeme, dilekçe sahibinin, poliçe elinde iken zıyaa uğradığına dair verdiği açıklamaları inandırıcı bulursa, verilecek ilanla, poliçeyi eline geçireni, poliçeyi belirli bir süre içinde getirmeye davet ve aksi takdirde poliçenin iptaline karar vereceğini ihtar eder.MADDE 762-(1) Poliçenin getirilmesine ilişkin ilan, 35 inci maddede yazılı gazete ile üç defa yapılır.(2) Özellik gösteren olaylarda, mahkeme, uygun göreceği daha başka ilan önlemlerine de başvurabilir"3- Somut olayda; davacı tarafça dava konusu 2 adet çekin davacı elindeyken zayi olduğu ileri sürülerek iptal kararı verilmesi talep edilmiştir.4- Kıymetli evrak iptali kararı maddi anlamda kesin hüküm niteliğinde olmayıp çekin iptaline karar verilmesi halinde dahi ileride çek üzerinde hak iddia edenler tarafından lehine iptal kararı verilen davacıya karşı hakkın yerine getirilmesi hususunda dava açılması mümkündür. Çek iptali için söz konusu çekin davacı yed'indeyken elden çıktığına dair inandırıcı şekilde gösteren delillerin ibrazı yeterlidir.Dosyada iptali talep edilen çekin içeriğine ilişkin detaylı bilgiler davacı tarafça dosyaya sunulmuş olup, Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi'nde yayımlanan 3 adet ilan üzerine dava konusu çeki elinde bulundurduğunu beyan eden bir kimse bulunmadığı, çekin mahkememize ibraz edilmemiş olduğu, bu haliyle davacının çekin elindeyken zayi olduğu hususunda yeterli ispat koşullarını yerine getirdiği değerlendirilmiştir.5- Tüm bu hususlar birlikte değerlendirildiğinde; dava konusu 2 adet çekin davacının elindeyken zayi olduğuna dair yeterli vicdani kanaat oluştuğu, Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi'nin █████/2025 - █████/2025 - █████/2025 tarihli nüshalarında yapılan ilanlar sonrasında da çekin mahkememize ibraz edilmemiş olduğu, bu haliyle çekin ibraz tarihinin ve ilk ilan tarihinin üzerinden 3 aylık bekleme sürelerinin geçmesine rağmen ibraz edilmediği anlaşılmakla, iptal şartlarının oluştuğu gözetilerek davanın kabulü ile ayrıntılı bilgileri hükümde gösterilen çekin davacı elindeyken zayi olduğu anlaşıldığından zayi nedeniyle iptaline dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.HÜKÜM
:Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;1-.Davanın KABULÜ ile;... bankası ... Şubesi'ne ait, █████/2025 keşide tarihli, ... seri nolu, 176.000,00-TL bedelli olan ÇEKİN ZAYİ NEDENİYLE İPTALİNE,... bankası ... Şubesi'ne ait, █████/2025 keşide tarihli, ... seri nolu, 100.430,24-TL bedelli olan ÇEKİN ZAYİ NEDENİYLE İPTALİNE,2-. Harçlar Yasası uyarınca alınması gereken 615,40-TL harç peşin alındığından yeniden alınmasına yer olmadığına,3- Karar kesinleştikten sonra 1 ay içerisinde tazminat davası açılmaması halinde TEMİNATIN İADESİNE,4-.Talepte Bulunan tarafından yapılan yargılama giderinin kendi üzerinde bırakılmasına,5- Fazla yatırılan gider avansının karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,Dair; davacı vekilinin yüzününe karşı tebliğden itibaren 2 Hafta İçerisinde İzmir Bölge Adliye Mahkemesine İstinaf Yolu Açık olmak üzere verilen karar açıkça okundu, usulen anlatıldı. █████/2025Katip ...e-imzalıHakim ...e-imzalı