İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi, ticari satıştan kaynaklanan itirazın iptali ve cezai şart talepli karşı davanın reddi kararının istinaf incelemesinde fesih/dönme ayrımı ile şirketin konkordato sürecini değerlendiriyor.
Özet: Ön ödemeli gayrimenkul satış vaadi sözleşmesinden kaynaklanan alacak iddiasıyla başlatılan icra takibine itirazın iptali talepli asıl davanın usulden reddine ve davalı/karşı davacının sözleşmenin haklı nedenle feshine rağmen cezai şart niteliğindeki olumlu zarar talebinin esastan reddine ilişkin ilk derece mahkemesi kararı, davalı/karşı davacı tarafından karşı davada verilen ret kararının hukuki nitelendirme hatası ve talebin cezai şart olarak değerlendirilmemesi gerekçeleriyle istinaf edilmiş; ancak istinaf incelemesi sürerken davalı şirketin iflas/tasfiye sürecine girdiği tespit edilerek davanın seyrini değiştirecek önemli bir gelişme kaydedilmiştir.
T.C.
İSTANBULBÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ12. HUKUK DAİRESİDOSYA NO
: █████████KARAR NO
: █████████T Ü R K M İ L L E T İ A D I N Aİ S T İ N A F K A R A R IİNCELENEN KARARINMAHKEMESİ
: İSTANBUL 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİTARİHİ
: █████/2025NUMARASI
: ████████ Esas ████████ KararDAVA
: İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)DAVA TARİHİ
: █████/2019Asıl davanın usulden, karşı davanın esastan reddine ilişkin kararın davalı/karşı davacı vekili tarafından karşı davada verilen kararın istinaf edilmesi üzerine dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;DAVA
: Davacı vekili, ... Konut İnşaat AŞ ile Ön Ödemeli Satış Vaadi sözleşmesi akdedildiğini, bu sözleşme ile davacının KDV dahil 948.153,50 USD satış bedelini karşı yana ödeme borcu altına girdiğini, davalı tarafın üzerine düşen yükümlülükleri yerine getirmekten imtina ettiğini, davalı tarafın akdedilen sözleşmeden tek taraflı olarak döndüğü ve davacı tarafın peşinat olarak ödediği 203.520-USD bedelin iadesinin talep edildiğini, peşinat bedelini iade etmeyen karşı yan aleyhine; Bakırköy 3.İcra Dairesinin ... esas sayılı dosyası ile 251.059,21- USD alacakları için başlattıkları icra takibine davalı tarafça itiraz edildiğini belirterek itirazın iptaline karar verilmesini talep etmiştir.CEVAP-KARŞI DAVA
: Davalı vekili; taraflar arasında 30.11.2017 tarihinde müvekkili şirkete ait İstanbul, Bakırköy, ... Ada, ...Parselde yer alan ... 6/E Blok 74 nolu bağımsız bölüme ilişkin İstanbul 17. Noterliği'nin ... yevmiye numaralı Düzenleme Şeklinde Gayrimenkul Satış Vaadi Sözleşmesi imzalandığını, davacı şirketin, sözleşmeye uygun şekilde yükümlülüklerini ifa etmesi için ihtar edilmesine rağmen ödemelerini yapmaktan ve bağımsız bölümü teslim almaktan imtina ettiğini, bunun sonucu olarak müvekkili şirket tarafından 21.09.2018 tarihinde haklı nedenle sözleşmenin feshedildiğini,sözleşmenin müvekkili şirket tarafından, davacının temerrüdü sonucunda haklı nedenle feshi nedeniyle davacının müvekkil şirkete cezai şart ve tazminat borcu bulunduğunu belirterek davanın reddi ile karşı dava yönünden toplam 417.187,584-USD tutarındaki talebin dava tarihinden itibaren işleyecek temerrüt faizi ile davacı tarafından müvekkili şirkete ödenmesine karar verilmesini istemiştir.İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
: Mahkemece,takip talebinde ve ödeme emrinde yabancı para alacağının Türk Parası karşılığı gösterilmediğinden takip kanuna uygun yapılmadığından dava şartı yokluğundan asıl davanın usulden reddine; karşı davacı tarafça 240.153,60 USD'nin davalı/karşı davacıya ödenmediğini iddia ettiği,bilirkişi raporu ile davacı adına müdahil ... ... Dan AŞ tarafından peşinatın ödenip ödenmediği ,dönme nedeniyle iadeye konu bir bedelin bulunup bulunmadığının tespitine yönelik inceleme yapılabilmesi için mahkemece ve bilirkişi tarafından maille ve ihtar düzenlenerek davacı ve dava dışı firmadan talep edilen belgelerin ibrazı istenmesine rağmen davacı/karşı davalı ile müdahil şirketin ticari defterlerini sunmaktan imtina ettiği bu kapsamda davacının ve müdahil şirketin peşinatı ödeyip ödemediğinin tespit edilemediği, davalı/karşı davacının ticari defterlerine göre ödendiği belirtilen 240.153,60- USD ait ne davacı ne de dava dışı ... Gayrimenkul firmasına ait ödeme bilgisi olmadığı, davalı tarafın kanuni defterlerine göre "hesabın en son hareket gördüğü 30.11.2017 tarihi itibari ile hesabın 3.745.680,80- TL 'a Davacının düzenlediği 24 adet senetten kaynaklı davalının davacıdan alacaklı olduğu, davalı/karşı davacının haklı sebeple sözleşmeden döndüğü hususunda ihtilaf mevcut olmayıp feshin davalı/karşı davacının karşı davada ileri sürdüğü taleplerinin olumlu zarar kapsamında olduğu sözleşmeden haklı sebeple dahi olsa dönen tarafın cezai şart isteyemeyeceği gerekçesiyle karşı davanın reddine karar verilmiştir.İSTİNAF SEBEPLERİ
: Davalı/karşı davacı vekili; karşı dava dilekçesinde sözleşmenin akıbeti hakkında hem fesih hem de dönme kavramları kullanılmış olsa da, talep edilen sonucun açıkça ve tek başına cezai şartın tahsili olduğunu, bu talebin doğası gereği olumlu zarar niteliğinde olduğunu, Mahkemenin istemi fesih olarak nitelendirmesi gerektiğini, Mahkemenin çelişkiyi gidermek üzere tarafına süre vermek ve hukuki nitelendirme konusunda açıklık sağlanmasını talep etmek yerine ret kararı verdiğini, cezai şart talebinin şartlarının gerçekleşip gerçekleşmediği, sözleşme maddelerinin bu talebi destekleyip desteklemediği hususlarının göz ardı edildiğini, karşı davanın reddine ilişkin kararın kaldırılarak dosyanın yeniden yargılama yapılmak üzere mahkemesine gönderilmesine karar verilmesini talep etmiştir.GEREKÇE
: Dava, satış vaadi sözleşmesinden kaynaklanan itirazın iptaline;karşı dava ise cezai şart istemine ilişkindir. Karşı davanın reddine ilişkin kararın davalı/karşı davacı vekilinin istinafı üzerine Dairemizce inceleme sırasında iken davalı şirketin Antalya 1.Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ████████ Esas sayılı dosyasından 02.12.2025 günü saat 14:54 itibariyle iflasın açılmasına karar verilmiştir. İflas tasfiyesine Antalya Genel İcra Dairesi'nin ... iflas sayılı dosyasında başlanıldığı bildirilmiştir.Davacı-karşı davalı şirketin istinafa konu karardan sonra iflasının açıldığı anlaşılmakla, taraf ehliyeti re'sen incelenmesi gereken bir husus olduğundan davalı/karşı davacı vekilinin istinaf nedenleri incelenmeden başvurusunun kabulüne, mahkemece İİK'nın 194. maddesi uyarınca gereken işlemler yapılmak üzere kararın kaldırılmasına, dava dosyasının kararı veren mahkemeye gönderilmesi gerekmektedir.HÜKÜM
:Yukarıda açıklanan nedenlerle:Davalı/karşı davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne; İstanbul 6. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin █████/2025 Tarih ████████ Esas - ████████ Karar sayılı kararın karşı davaya ilişkin olarak HMK'nın 353(1)a-4 gereği KALDIRILMASINA; "Karşı dava yeniden görülmek üzere dosyanın kararı veren mahkemeye iadesine" Yatırılan 615,40-TL peşin istinaf karar harcının istek halinde davalı/karşı davacıya iadesine,Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK 362(1)-g maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi. █████/2025