Danıştay 8. Dairesi, 2023/5691 E., 2024/2618 K. sayılı kararıyla, izinsiz eğitim faaliyetinden dolayı iş yeri kapatma ve para cezası verilmesine ilişkin işlemin iptalini uygun bulmuştur.
Özet: Davacı şirketin izinsiz eğitim faaliyeti gerekçesiyle işyeri kapatma ve para cezası işleminin iptali istemiyle açtığı davada, ilk derece mahkemesi, davacı şirketin sadece pazarlama faaliyeti yürüttüğü, izinsiz eğitim yapıldığına dair kesin delil olmadığı gerekçesiyle işlemleri iptal etmiş, ayrıca ödenen para cezasının faiziyle iadesine karar vermiştir. Bölge İdare Mahkemesi istinaf başvurusunu reddetmiş, Danıştay Tetkik Hakimi ise davacı şirketin eğitim koçluğu faaliyeti adı altında izinsiz eğitim hizmeti verdiğini savunarak kararın bozulması yönünde görüş bildirmiştir, zira eğitim öğretim faaliyeti izne tabidir.
T.C.
D A N I Ş T A YSEKİZİNCİ DAİREEsas No
: █████████Karar No
: █████████TEMYİZ EDEN (DAVALI)
: ... ValiliğiVEKİLİ
: Av. ...KARŞI TARAF (DAVACI)
: ... Akademi Eğitim Psikoteknik Danışmanlık Tic. Ltd. Şti.VEKİLİ
: Av. ...İSTEMİN KONUSU
: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.YARGILAMA SÜRECİ
:Dava konusu istem
: İstanbul İli, Maltepe İlçesi, ... Mahallesi, ... Caddesi, ... ... Blok, No:... adresindeki davacı şirkete ait işyerinde "..." adı altında izinsiz eğitim-öğretim faaliyetinde bulunulduğundan bahisle anılan işyerinin kapatılmasına dair ... tarih ve ... sayılı İstanbul Valiliği İl Milli Eğitim Müdürlüğü işlemi ile davacıya 100.080-TL idari para cezası verilmesine ilişkin İstanbul Valiliği İl Milli Eğitim Müdürlüğü'nün ... tarih ve ... sayılı işlemin iptali istenilmiştir.İlk Derece Mahkemesi kararının özeti
: ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; dava dışı ... Akademi Eğitim Hizmetleri Danışmanlık Psikoteknik Proje Ticaret Limited Şirketi ile Başkent Üniversitesi Eğitim ve Danışmanlık Hizmetleri Merkezi (BEDAM) arasında imzalan 'Birlikte Eğitim Hizmeti Verilmesi Konusunda İş Birliği Sözleşmesi" uyarınca düzenlenecek olan eğitimlerin ulusal, uluslararası ve kalite standartlarına uygun yürütülmesi, eğitimler için gerekli olan başlangıç, süpervizyon eğitimleri, ders materyalleri ve sınavların yapılması, yüz yüze eğitimlerin verilmesinin BEDAM'a ait olduğu ve ayrıca sertifika basım ve kayıt işlemlerinin organize edilme sürecinin Başkent Üniversitesi adına BEDAM tarafından sağlanacağının kararlaştırıldığı, kursların Başkent Üniversitesi Eğitim ve Danışmanlık Hizmetleri Merkezi tarafından verildiği, bu Merkez ile dava dışı şirket arasında yapılan sözleşme dahilinde söz konusu kursların pazarlamasının davacı şirket tarafından üstlenildiği, bu kursların sunum sınav ve sertifikalandırma hizmetlerinin adı geçen Merkez tarafından yürütüldüğü, dolayısıyla davacı şirketin satış ve pazarlama işi yaptığı, nitekim davacı şirkete ait işyerinde izinsiz eğitim-öğretim faaliyeti yapıldığının şüpheden uzak, kesin ve net delillerle ortaya konulamadığı, bu nedenle somut bir tespite dayanmadan işyerinde izinsiz eğitim-öğretim faaliyetinde bulunulduğu gerekçesiyle tesis edilen işyerinin kapatılmasına dair işlem ile davacıya idari para cezasına verilmesine ilişkin işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemlerin iptali ile yapılan yargılama ile hukuka aykırılığı saptanan işlem nedeniyle davacı şirketin ödemek zorunda kaldığı 75,060-TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalı idare tarafından davacıya ödenmesine karar verilmiştir.Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti
: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.TEMYİZ EDENİN İDDİALARI
: Davalı idare tarafından, kararın hukuka aykırı olduğu ileri sürülmektedir.KARŞI TARAFIN SAVUNMASI
: Davacı tarafından, istemin reddi gerektiği savunulmuştur.DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ
: "Uzaktan öğretim kurumunun" Milli Eğitim Bakanlığı'nın iznine ve denetimine tabi olduğu, izin alınmadan bu kapsamda eğitim öğretim faaliyetinin yapılması halinde işyerinin kapatılacağı ve para cezası uygulanacağı, uzaktan öğretim kurumunda, çeşitli nedenlerle öğrenimlerini sürdüremeyenlere her türlü iletişim araçları ile eğitim-öğretime yönelik hizmet verileceği kurala bağlanmıştır.Uyuşmazlıkta; dava dışı ... Akademi Eğitim Hizmetleri Danışmanlık Psikoteknik Proje Ticaret Limited Şirketi ile Başkent Üniversitesi Eğitim ve Danışmanlık Hizmetleri Merkezi (BEDAM) arasında imzalan 'Birlikte Eğitim Hizmeti Verilmesi Konusunda İş Birliği Sözleşeme"sinde, düzenlenecek olan eğitimlerin ulusal, uluslararası ve kalite standartlarına uygun yürütülmesi, eğitimler için gerekli olan başlangıç, süpervizyon eğitimleri, ders materyalleri ve sınavların yapılması, yüz yüze eğitimlerin verilmesinin BEDAM'a ait olduğu ve ayrıca sertifika basım ve kayıt işlemlerinin organize edilme sürecinin Başkent Üniversitesi adına BEDAM tarafından sağlanacağı kararlaştırıldığı, sözleşme dahilinde söz konusu kursların pazarlamasının davacı şirket tarafından üstlenildiği, davacı şirketin sözleşme kapsamında eğitim koçluğu faaliyete altında bulunduğu ve davalı idarenin görev ve yetki alanına giren faaliyetin alınmaksızın yürütüldüğü, davacı şirket yetkililerince Başkent Üniversitesi Eğitim ve Danışmanlık Hizmetleri kapsamında eğitim koçluğu sertifikası almak isteyen adaylara aracılık edilerek iş ve işlemlerin gerçekleştirildiği, eğitim öğretim faaliyetinin bir parçası olduğu tartışmasız olan davacı şirketin gerekli izin ve ruhsatları almadan anılan faaliyetleri yürüttüğü anlaşıldığından; dava konusu işlemlerde hukuka ve mevzuata aykırılık bulunmadığı, dava konusu işlemlerin iptali yolunda verilen Mahkeme kararına karşı yapılan istinaf kanun yolu başvurunun reddine ilişkin bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.TÜRK MİLLETİ ADINAKarar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:HUKUKİ DEĞERLENDİRME
:Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.KARAR SONUCU
:Açıklanan nedenlerle,1. Temyiz isteminin reddine,2. ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının ONANMASINA,3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına, posta gideri avansından artan tutarın Mahkeme tarafından iadesine,4. 2577 sayılı Kanunun 50. maddesi uyarınca onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de belirtilen Bölge İdare Mahkemesine gönderilmesini teminen dosyanın İdare Mahkemesine gönderilmesine,5. Kesin olarak, █████/2024 tarihinde oyçokluğu ile karar verildi.KARŞI OY
:X- █████/2018 tarih ve 30474 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi'nin "Milli Eğitim Bakanlığı" başlıklı onuncu bölümünde düzenlenen "Görevler" başlıklı 301. maddesinde; "Milli Eğitim Bakanlığının görev ve yetkileri belirtilmiştir.1739 sayılı Kanun'un "Yürütme, gözetim ve denetim" başlıklı 56. maddesinde eğitim ve öğretim hizmetinin, bu kanun hükümlerine göre Devlet adına yürütülmesinden, gözetim ve denetiminden Milli Eğitim Bakanlığı'nın sorumlu olduğu belirtilmiştir.5580 sayılı Özel Öğretim Kurumları Kanunu'nun 1. maddesinde; ''(1) Bu Kanunun amacı, Türkiye Cumhuriyeti uyruklu gerçek kişiler, özel hukuk tüzel kişileri veya özel hukuk hükümlerine göre yönetilen tüzel kişiler tarafından açılacak özel öğretim kurumlarına kurum açma izni verilmesi, kurumun nakli, devri, personel çalıştırılması, kurumlara yapılacak malî destek ve bu kurumların eğitim-öğretim, yönetim, denetim ve gözetimi ile yabancılar tarafından açılmış bulunan özel öğretim kurumlarının; eğitim-öğretim, yönetim, denetim, gözetim ve personel çalıştırılmasına ilişkin usûl ve esasları düzenlemektir. (2) Bu Kanun, Türkiye Cumhuriyeti uyruklu gerçek kişiler, özel hukuk tüzel kişileri veya özel hukuk hükümlerine göre yönetilen tüzel kişilerce açılan özel öğretim kurumları ile yabancılar tarafından açılmış bulunan özel öğretim kurumlarını kapsar." hükmüne yer verilmiştir.Aynı Kanunun ''Tanımlar'' başlıklı 2. maddesinde; kurum, okul öncesi eğitim, ilköğretim, ortaöğretim, özel eğitim okulları ile çeşitli kursları, uzaktan öğretim yapan kuruluşları, motorlu taşıt sürücüleri kursları, hizmet içi eğitim merkezleri, öğrenci etüt eğitim merkezleri, özel eğitim ve rehabilitasyon merkezleri ile benzeri özel öğretim kurumları olarak, çeşitli kurslar ise, kişilerin sosyal, sanatsal, sportif, kültürel ve mesleki alanlarda bilgi, beceri, dil, yetenek ve deneyimlerini geliştirmek, isteklerine göre serbest zamanlarını değerlendirmek amacıyla faaliyet gösteren özel öğretim kurumları olarak tanımlanmış olup; aynı Kanun'un 3. maddesinin 1. fıkrasında; bir kurumda öğretime başlayabilmek için kurum açma izni alınmasının zorunlu olduğu, 11. fıkrasında Kanun kapsamındaki eğitim-öğretim faaliyetlerini yapan ancak bu Kanuna uygun olarak kurum açma izni ile iş yeri açma ve çalışma ruhsatı düzenlenmeyen yerleri kuran veya işletenlere brüt asgari ücretin 20 katı idari para cezası uygulanacağı, bu yerler valiliklerce kapatılacağı, bu fıkranın uygulanmasına ilişkin usul ve esaslar yönetmelikle belirleneceği düzenlemesine yer verilmiştir.Yine, Kanun'un "Kurum açma izni" başlıklı 3. maddesinde; "Kurum açma izni verilmesi, binanın kullanılış amaçlarına ve Bakanlıkça belirlenen standartlara uygun ve yeterli bulunmasıyla birlikte aşağıdaki şartların yerine getirilmesine bağlıdır:a) Ders araç-gerecinin kurumun amaç ve ihtiyaçları için yeterli olduğunun bir rapor ile tespit edilmesi.b) Kurumun; yönetici, öğretmen ve diğer personelinin sayı ve nitelikleri yönünden uygun bulunması ve bu kurumda çalışacaklarının belgelendirilmesi.c) Kurumun yönetmelikleriyle öğretim programının Bakanlıkça incelenip onanmış olması." kuralı yer almaktadır.█████/2012 tarih ve 28239 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Milli Eğitim Bakanlığı Özel Öğretim Kurumları Yönetmeliği'nin "Kurum açma" başlıklı 5. maddesinin 1. fıkrasında; Kanunun 3 üncü maddesi hükmü doğrultusunda özel öğretim kurumlarına kurum açma izni ile iş yeri açma ve çalışma ruhsatı verileceği belirtilmiş olup; aynı maddenin 2. fıkrasında ise kurum açma izni ile iş yeri açma ve çalışma ruhsatının verilebilmesi için gerekli olan belgeler tahdidi olarak düzenlenmiştir.Anılan Yönetmeliğin dava konusu işlem tarihinde yürürlükte olan 5. maddesinin 4. fıkrasında ise; 'Kanunun 3 üncü maddesinin on birinci fıkrasında belirtilen yerlerin mülki idare amirleri tarafından görevlendirilen yetkililerce tespiti halinde bu yerleri kuran veya işletenlere valilikçe Kanunda belirtilen miktarda idari para cezası verilir. Verilen idari para cezası, 11/2/1959 tarihli ve 7201 sayılı Tebligat Kanunu hükümlerine göre ilgiliye tebliğ edilir, takip ve tahsili için ise Hazine ve Maliye Bakanlığının ildeki ilgili birimine bildirilir. Ayrıca bu yerler valilikçe kapatılır" hükmüne yer verilmiştir.1739 sayılı Milli Eğitim Temel Kanunu uyarınca, eğitim ve öğretim hizmetinin Devlet adına yürütülmesinden, gözetim ve denetiminden Milli Eğitim Bakanlığı'nın sorumlu olduğu hususunda tartışma bulunmamakta olup; izinsiz ve ruhsatsız eğitim öğretim faaliyetine ilişkin gerekli tespitin yapılması ve yaptırımların uygulanması da bu çerçevede Milli Eğitim Bakanlığının görev ve sorumluluğu kapsamındadır.Yukarıda yer alan mevzuat hükümlerinden anlaşıldığı üzere; eğitim ve öğretim faaliyetlerine yönelik sunulan hizmetlerin, Milli Eğitim Bakanlığı'nın denetim ve gözetimi altında yapılması gerektiği açık olup; bu çerçevede anılan eğitim öğretim hizmetinin izinsiz ve ruhsatsız olarak sunumunun tespiti halinde ilgili yerlerin Valiliklerce kapatılması gerekmektedir.Ayrıca; davalı idarece tesis edilen işlemin hukuka uygun kabul edilebilmesi için öncelikle "izinsiz ve ruhsatsız" verildiği belirtilen hizmetin, doğrudan Milli Eğitim Bakanlığı'nın görev ve yetki alanına giren "eğitim ve öğretime ilişkin" olması gerekmektedir.Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri ile "uzaktan öğretim kurumunun" Milli Eğitim Bakanlığı'nın iznine ve denetimine tabi olduğu, izin alınmadan bu kapsamda eğitim öğretim faaliyetinin yapılması halinde işyerinin kapatılacağı ve para cezası uygulanacağı, uzaktan öğretim kurumunda, çeşitli nedenlerle öğrenimlerini sürdüremeyenlere her türlü iletişim araçları ile eğitim-öğretime yönelik hizmet verileceği kurala bağlanmıştır.Uyuşmazlıkta; dava dışı ... Akademi Eğitim Hizmetleri Danışmanlık Psikoteknik Proje Ticaret Limited Şirketi ile Başkent Üniversitesi Eğitim ve Danışmanlık Hizmetleri Merkezi (BEDAM) arasında imzalan 'Birlikte Eğitim Hizmeti Verilmesi Konusunda İş Birliği Sözleşeme"sinde, düzenlenecek olan eğitimlerin ulusal, uluslararası ve kalite standartlarına uygun yürütülmesi, eğitimler için gerekli olan başlangıç, süpervizyon eğitimleri, ders materyalleri ve sınavların yapılması, yüz yüze eğitimlerin verilmesinin BEDAM'a ait olduğu ve ayrıca sertifika basım ve kayıt işlemlerinin organize edilme sürecinin Başkent Üniversitesi adına BEDAM tarafından sağlanacağı kararlaştırıldığı, sözleşme dahilinde söz konusu kursların pazarlamasının davacı şirket tarafından üstlenildiği, davacı şirketin sözleşme kapsamında eğitim koçluğu faaliyete altında bulunduğu ve davalı idarenin görev ve yetki alanına giren faaliyetin alınmaksızın yürütüldüğü, davacı şirket yetkililerince Başkent Üniversitesi Eğitim ve Danışmanlık Hizmetleri kapsamında eğitim koçluğu sertifikası almak isteyen adaylara aracılık edilerek iş ve işlemlerin gerçekleştirildiği, eğitim öğretim faaliyetinin bir parçası olduğu tartışmasız olan davacı şirketin gerekli izin ve ruhsatları almadan anılan faaliyetleri yürüttüğü anlaşıldığından dava konusu işlemlerde hukuka ve mevzuata aykırılık bulunmadığı görüşüyle dava konusu işlemlerin iptali yolunda verilen Mahkeme kararına karşı yapılan istinaf kanun yolu başvurunun reddine ilişkin bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği görüşüyle aksi yöndeki çoğunluk kararına katılmıyorum.