2012 Yılında 3. Dairenin 183 Numaralı Kararı: İhale Mevzuatı ve Kamu Zararıyla İlgili Jet Grouting Kolon İmalatı Kararı
Özet: "... inşaatı" işinde, ihaleden sonra ihtiyaç duyulan jet-grouting kolon imalatı iş kaleminin yeni birim fiyat tespiti sürecinde, Yapı İşleri Genel Şartnamesi'nin 22. maddesine aykırı davranılmadığı, yüklenicinin zemin etüdü talebi üzerine yapılan incelemeler sonucu proje revizyonu gerektiği, zemin SPT değerleri ve piyasa koşulları dikkate alınarak özel bir imalat tanımı yapıldığı, yeni birim fiyatın ilgili tarafların mutabakatıyla belirlendiği ve bu fiyatın bakanlık pozlarından bağımsız, araziye özgü şartlara göre tespit edildiği anlaşılmıştır.

![]() |
| Kamu İdaresi Türü | Genel Bütçe Kapsamındaki İdareler |
|---|---|
| Yılı | 2012 |
| Dairesi | 3 |
| Karar No | 183 |
| İlam No | 99 |
| Tutanak Tarihi | 21.1.2014 |
| Kararın Konusu | İhale Mevzuatı ile İlgili Kararlar |
Yeni İmalat Bedeli-Taşıma Bedeli
………. Ortak Girişimi yüklenimindeki “………. İnşaatı” işi ile ilgili olarak;A) İdarece ihaleden sonra yapılmasına ihtiyaç duyulan İNŞ-1 özel pozlu “Q 80 cm iç çapında 10 metre derinliğinde Jet-Grouting kolon imalatı yapılması” iş kaleminin yeni birim fiyat tespitinde Yapı İşleri Genel Şartnamesi’nin 22 nci maddesi hükümlerine aykırı olarak ve kamu kaynaklarının verimli kullanılması ilkesinin ihlal edilmesi suretiyle söz konusu yeni iş kalemi bedelinin belirlenmesi sonucu konu edilen ……….TL tutarındaki kamu zararı hususunda; İhale aşamasında idare tarafından yükleniciye sunulan zemin etüdü raporlarının firma tarafından incelenmesi sonucunda, inşaatın yapılacağı alanda farklı zemine rastlanılması nedeniyle yüklenici tarafından idareye zemin sondaj ve raporlarının yenilenmesi yönünde talepte bulunulduğu, söz konusu talebin yüklenici firma, proje müellifi firma, uzman öğretim üyesi ve idare teknik elemanlarından oluşan bir heyet tarafından incelendiği, yapılan çalışmalar sonucunda da inşaat alanı zemin projesinin revize edilmesinin zorunlu olduğuna karar verildiği, proje revizasyonuna bağlı olarak bir kısım binaların temel altı zeminlerinin kayma dayanımını artırmak ve geçirgenliğini azaltmak amacıyla 80 cm çapında jet group kolon yapılarak güçlendirilmesi gerekliliğinin ortaya çıktığı, ……….Üniversitesi Jeoloji Mühendisliği Bölümü tarafından yapılan saha çalışmalarına dayalı Jeoteknik Zemin Sondaj Logu Raporlarında yer aldığı üzere, güçlendirme çalışması yapılacak olan zeminin mukavemet ve yoğunluğunu değerlendirmede kullanılan zemin SPT değerlerinin 4 ile 14 aralığında olduğunun tespit edildiği, Söz konusu imalatın yeni birim fiyat tespitine yönelik idarece yapılan çalışmalarda Yapım İşleri Genel Şartnamesinin 22 nci maddesinin ikinci fıkrası gereğince yapılması gereken analizlerin öncelik sırası gözetilerek yapıldığı, bu çerçevede yüklenici firmanın teklif ekinde herhangi bir analizin bulunup bulunmadığının araştırıldığı, bu yönde herhangi bir analize rastlanamaması nedeniyle Şartname’nin anılan maddesinin ikinci fıkrasının (b) bendi gereğince Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından 2012 yılı için belirlenen birim fiyat listelerinde yer alan ve söz konusu imalatta kullanılacak 16.072, 16.072/2, 16.073 ve 16.073/2 no’lu pozların esas alınarak analizin gerçekleştirildiği, ayrıca analize anılan pozlara ait Bakanlık birim fiyatlarının rayiç olarak uygulandığı, bu çerçevede yapılan hesaplamalar neticesinde SPT değerinin 10 ve 10’dan düşük olduğu zeminler için söz konusu imalatın birim fiyatının 118,83 TL, SPT değerinin 10’dan yüksek olduğu zeminler içinse 176,13 TL şeklinde tespit edildiği, ancak söz konusu yapım işine esas zemin SPT değerlerinin 4 ile 14 arasında olması ve de Bakanlık birim fiyatlarının piyasa koşullarından yüksek olduğunun düşünülmesi nedenleriyle bu defa rayiç tespitine yönelik bir piyasa araştırması yapılmasına karar verildiği, SPT değerlerinin 16.072, 16.072/2, 16.073 ve 16.073/2 no’lu pozlarla uyumlu olmaması nedeniyle söz konusu pozların esas alınması yerine “Q 80 cm iç çapında 10 m derinliğinde ve her açıda Jet Grouting kolonu enjeksiyon deliği açılması ve Jet Grouting kolonu imalatı yapılması” tanımlı özel bir imalatın yapılmasına karar verildiği,Anılan işe ilişkin yeni birim fiyatın tespitine yönelik olarak yapılan analiz çalışmaları sonrasında Yapım İşleri Genel Şartnamesi’nin 22 nci maddesinin dördüncü fıkrası hükmü gereğince yeni birim fiyatın ………. Başkanlığı, ………. Daire Başkanlığı ve yüklenici personeli tarafından karşılıklı varılan mutabakat ile 63,75 TL şeklinde belirlendiği, söz konusu yeni birim fiyatın 16.072, 16.072/2 ve 04.██████B no’lu pozlara ilişkin fiyatların esas alınması sonucu elde edilmediği, zira arazi SPT değerlerinin 16.072 ve 16.072/2 no’lu pozlarla uyuşmadığı, bu nedenle anılan pozlar ile Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından ilan edilen 04.██████B no’lu çimento pozu birim fiyatının esas alınması yoluyla birim fiyat tespitine gidilmesinin yukarıda belirtilen teknik ve hukuki gerekçeler çerçevesinde mümkün olmadığı, “Q 80 cm iç çapında 10 m derinliğinde ve her açıda Jet Grouting kolonu enjeksiyon deliği açılması ve Jet Grouting kolonu imalatı yapılması” tanımlı özel imalat için belirlenen 63,75 TL’lik yeni birim fiyatın 16.072, 16.72/2, 16.073, 16.073/2 ve 04.██████B no’lu pozlardan bağımsız, diğer bir deyişle proje ve araziye özgün şartlar dikkate alınarak belirlendiği, görülmüştür. “……….İnşaatı” işinde idarece ihaleden sonra yapılmasına ihtiyaç duyulan İNŞ-1 özel pozlu “Q 80 cm iç çapında 10 metre derinliğinde Jet-Grouting kolon imalatı yapılması” tanımlı iş kalemine ilişkin yeni birim fiyat tespitinin arazi ve projenin özgün şartları dikkate alınarak Yapım İşleri Genel Şartnamesi’nin 22 nci maddesi hükmüne uygun olarak yapıldığı görüldüğünden ……….TL ile ilgili olarak ilişilecek husus bulunmadığına oy birliğiyle, B) İhaleden sonra yapılmasına ihtiyaç duyulan İNŞ-02 özel pozlu “Çimento Stabilizasyonu ile Zemin İyileştirilmesi” ve İNŞ-03 özel pozlu “Temel Altı Kum-Çakıl Serilmesi” iş kalemlerinin yeni birim fiyatlarının tespitinde, paçal fiyat analizine dahil edilen taşıma formülünde yer alan A katsayısı değerinin taşıma yolunun özelliklerini gösteren herhangi belge bulunmadığı halde 1 yerine 1,15 alınması suretiyle taşıma bedelinin mevzuata aykırı olarak tespit edilmesi sonucu konu edilen ……….TL tutarındaki kamu zararı hususunda; Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından yayınlanan İnşaat Genel Teknik Şartnamesinin Taşıma İşleri bölümünde yer alan taşıma formülleri uyarınca, 10 km’den fazla taşımalar için esas alınan 07.006 poz numaralı taşıma formülünün F=K x [(0,0007 x M) + 0,01] x A şeklinde belirlendiği, Taşıma yolunun özellikleri ve taşımanın yapıldığı dönemdeki iklim şartlarının dikkate alınarak taşıma bedeli hesaplanmasına gerek görülen hallerde, yol güzergahını da gösteren taşıma mesafe tutanağı ile A=1+0,25/M [b+d+2(c+e) 3f] formülündeki değerlerin ayrıca tespit edilmesinin gerektiği, Yeni birim fiyat analizleri incelendiğinde ise, yol güzergahı ve yol özellikleri belli olmadığı halde (A) katsayısının 1 alınması gerekirken 1,15 alındığı görüldüğünden, Yapılan ödemenin Yapı İşleri İnşaat Birim Fiyat Tariflerine aykırı olduğu tespit edilmekle birlikte, söz konusu ……….TL tutarındaki kamu zararının tamamı tahsil edildiğinden ilişilecek husus kalmadığına ve tahsilatın ilamda gösterilmesine, oy birliğiyle karar verildi.