konya asliye ticaret mahkemesinin, haksız fiilden kaynaklanan trafik kazası sonrası araç değer kaybı tazminatı talebi davasında, bilirkişi raporları ışığında karar verilmesine yer olmadığına dair gerekçeli kararı.

Konya Asliye Ticaret Mahkemesinin, haksız fiilden kaynaklanan trafik kazası sonrası araç değer kaybı tazminatı talebi davasında, bilirkişi raporları ışığında karar verilmesine yer olmadığına dair gerekçeli kararı.

Özet: Bir trafik kazasında aracında maddi hasar ve değer kaybı oluşan davacı şirket, kusurlu aracın sigortacısı olan davalı sigorta şirketinden tazminat talep etmiş; kazanın oluşumunda karşı tarafın yüzde yüz kusurlu olduğunun ve sigorta şirketinin davacıya hasar ile değer kaybı ödemesi yaptığının bilirkişi raporlarıyla sabit olması üzerine mahkeme, mevcut koşullar altında karar verilmesine yer olmadığına hükmetmiştir.

T.C. KONYA . ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: ... Esas - ...

T.C.

KONYA

. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TÜRK MİLLETİ ADINA

GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO :

KARAR NO:

HAKİM :

KATİP :

DAVACI :

VEKİLİ :

DAVALI :

VEKİLİ :

DAVA :Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ :

KARAR TARİHİ :

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH :

KARARIN MAHİYETİ :KARAR VERİLMESİNE YER OLMADIĞINA

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: Davacı şirket adına kayıtlı ... plakalı araç, 11/06/2025 tarihinde Konya ilinde meydana gelen ve ... plakalı araç sürücüsünün asli ve tam kusuru ile sebebiyet vermiş olduğu trafik kazasında hasara uğradığını, meydana gelen kazada davacı şirkete ait araç sürücüsünün ise herhangi bir kusuru bulunmadığını, söz konusu trafik kazasına asli ve tam kusuru ile sebebiyet veren ... plakalı araç kaza tarihinde ... poliçe numaralı Karayolları Motorlu Taşıtlar Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası ile ... Sigorta Anonim Şirketin'de sigortalı olduğunu, davalı sigorta şirketi davacıya ait araçta meydana gelen maddi hasar ve değer kaybı tazminat bedellerinden sorumlu olduğunu, öncelikle; usul ekonomisi gereğince dosyanın Sayın Mahkememiz tarafından yapılacak ilk inceleme (tensip tutanağı) ile bilirkişiye tevdii edilmesine karar verilmesini, haklı davamızın kabulü ile 11/06/2025 tarihinde meydana gelen maddi hasarlı trafik kazasında davacı şirketin aracında meydana gelen değer kaybının HMK 107. Madde gereğince yargılama ile tespit edilmesini ve şimdilik 100,00-TL değer kaybı bedeli alacağımızın kaza tarihi itibari ile işleyecek avans faiziyle birlikte (sigorta şirketi yönünden poliçe limiti ile sınırlı olarak temerrüt tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile) davalıdan tahsilini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı ... Sigorta Anonim Şirketi tarafından sunulan cevap dilekçesinden özetle; İlgili kazaya karışan, ... plakalı araç Müvekkil ... Sigorta A.Ş. tarafından 15.07.2024/2025 tarihlerini kapsayan ... numaralı Karayolları Mali Sorumluluk Sigortası ile sigortalandığını, davalı sigorta şirketinin sorumluluğu iş bu sigortalı araç sürücüsünün kusuru oranında poliçe limitleri ile sınırlı olduğunu, reel değer kaybı tutarı ödenmiş olup müvekkil şirketin sorumluluğu sona erdiğini, davalı tarafından kaza tarihi esas alınmak üzere piyasa araştırması yapılarak değer kaybı ödemesi yapıldığını,

teminat limitleri dikkate alınması gerektiğini, avans faizinin reddine karar verilmesi gerektiğini, taraflarınca aracın reel piyasa şartlarına göre hesaplanan değer kaybı tutarı ödendiğinden ve davacı vekilinin bakiye değer kaybı talebine ilişkin dayanağı bulunmadığından ilgili davanın reddini, aksi halde

reel piyasa şartlarına göre hesaplama yapılması halinde aracın kaza tarihindeki rayiç değeri, gerçek hasar tutarı ve kazadan önceki hali de dikkate alınarak hesaplama yapılmasını, avans faizi talebinin reddini,

yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin dava aleyhlerine sonuçlansa dahi dava açılmasına sebebiyet vermemiş olmaları nedeniyle karşı tarafa yükletilmesini talep etmiştir.

Mahkememiz ara kararı gereğince kusur oranının tespiti için dosyanın bilirkişi ... ' a tevdii ile düzenlenen 04/06/2026 tarihli bilirkişi raporundan özetle; ... Plakalı (hususi tescilli) Kamyonet Sürücüsü ... , 2918 SKT Kanununun Madde 56/1-c Araçlar arasındaki mesafe: “Sürücüler önlerinde giden araçları yönetmelikte belirtilen güvenli ve yeterli bir mesafeden izlemek zorundadırlar.” kuralını ihlal ederek Karayolları Trafik Kanunun trafik kazalarında sürücü kusurlarının tespiti ve asli kusur sayılan haller başlıklı 84. maddesinde yer alan asli kusurlardan (d) bendindeki (Arkadan Çarpma) kuralını ihlal ettiği, kazanın oluşumunda yüzde yüz (%100) kusurlu olduğu; ... Plakalı (yolcu taşıma-ticari tescilli) Otobüs Şoförü ... kazanın oluşumunda kural ihlalinin olmadığı ve kusurunun bulunmadığı şeklinde bilirkişi raporu sunduğu anlaşılmıştır.

Mahkememiz ara kararı gereğince hasar alanında uzman bilirkişi Makine Mühendisi ... ' e dosyanın tevdii ile düzenlenen 15/06/2026 tarihli bilirkişi raporundan özetle; Davalıya ait ... plakalı aracın ... Sigorta A. Ş. tarafından 15/07/2024- 15/07/2025 tarihleri arasında ... Poliçe Numaralı Oto Mali Mesuliyet Sigortası ile sigortalı olduğu ve sigorta şirketinin Maddi Zararlar için araç başına 300.000,00 & teminat limitinin olduğu, Davalının Sigorta Şirketi ... Sigorta Anonim Şirketi tarafından, 28/08/2025 tarihinde davacı ... Elektrik Üretim Anonim Şirketi” NE 28.247,99 TL hasar ödemesi yapıldığı,18/09/2025 tarihinde davacı vekili ... e 40.000,00 TL değer kaybı ödemesi yapıldığı, toplam ödeme miktarı: 28.247,99 TL + 40.000,00 TL= 68.247,99-TL kalan sigorta teminat limiti - 300.000,00-68.247,99 = 231.752,01-TL olduğu, Davacıya ait ... plakalı Otobüste kaza sonrası oluşan, değer kaybının 80.500,00-TL olarak hesaplandığı, bu tutarın davalının %100 kusurlu olması nedeni davalının sigorta şirketi ... Sigorta Anonim Şirketi tarafından davacıya ödenmesi gerektiği, Dosya kapsamından anlaşıldığı üzere davalının sigorta şirketi tarafından, davacıya 40.000,00*TL Değer Kaybı ödemesi yapılmış olduğu, davalının sigorta şirketi quıck sigorta anonim şirketi tarafından davacıya ödenmesi gereken bakiye ödemenin (80.500,00 - 40.000,00 ) = 40.500,00-TL olduğu, bu tutarın ödenmesi için teminat limitinin yeterli olduğu, Davaya konu ... plakalı aracın, Kullanım Şekli ve Amacının, yolcu nakli / ticari araç olarak kullanılan 32 koltuk ve ayakta 83 kişi kapasiteli, M3 sınıfında, Otobüs tarzı bir araç olduğu ve aracın Konya Büyükşehir Belediyesinde yolcu taşıma hizmetinde kullanıldığı, Ekspertiz raporu ile tarafımdan hazırlanan bilirkişi raporu arasındaki Değer Kaybı Hesaplamasındaki farkın nedeninin, davaya konu otobüsün davaya konu kazasından önce küçük çaplı bir hasarının olduğu, davaya konu kazasının araçta dikkat çeken bir noktada olduğu ve önemli bir hasar olduğu, ayrıca otobüsün kat ettiği km” nin düşük olduğu, aracın temiz, bakımlı ve az yıpranmış bir araç konumunda olduğu ve aracın ilk yatırım maliyetinin oldukça yüksek olduğu, hususları dikkate alınarak hesaplama yapılmış olmasından kaynaklı olduğu şeklinde bilirkişi raporu sunduğu anlaşılmıştır.

Mahkememiz dosyasına kazandırılan bilirkişi raporlarının taraflara usulüne uygun şekilde tebliğ edildiği görülmüştür.

Davacı vekili dava değeri artırım dilekçesi sunduğu, tamamlama harcının mahkememiz veznesine yatırdığı anlaşılmıştır.

Dava; "Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)" davasıdır.

Tüm dosya kapsamı ve deliller birlikte değerlendirildiğinde; Davacı şirket adına kayıtlı ... plakalı araç, 11/06/2025 tarihinde Konya ilinde meydana gelen ve ... plakalı araç sürücüsünün asli ve tam kusuru ile sebebiyet vermiş olduğu trafik kazasında hasara uğradığını, meydana gelen kazada davacı şirkete ait araç sürücüsünün ise herhangi bir kusuru bulunmadığını, söz konusu trafik kazasına asli ve tam kusuru ile sebebiyet veren ... plakalı araç kaza tarihinde ... poliçe numaralı Karayolları Motorlu Taşıtlar Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası ile ... Sigorta Anonim Şirketin'de sigortalı olduğunu, davalı sigorta şirketi davacıya ait araçta meydana gelen maddi hasar ve değer kaybı tazminat bedellerinden sorumlu olduğunu, öncelikle; usul ekonomisi gereğince dosyanın Sayın Mahkememiz tarafından yapılacak ilk inceleme (tensip tutanağı) ile bilirkişiye tevdii edilmesine karar verilmesini, haklı davamızın kabulü ile 11/06/2025 tarihinde meydana gelen maddi hasarlı trafik kazasında davacı şirketin aracında meydana gelen değer kaybının HMK 107. Madde gereğince yargılama ile tespit edilmesini ve şimdilik 100,00-TL değer kaybı bedeli alacağımızın kaza tarihi itibari ile işleyecek avans faiziyle birlikte (sigorta şirketi yönünden poliçe limiti ile sınırlı olarak temerrüt tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile) davalıdan tahsilini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekilinin 14/08/2026 tarihli beyan dilekçesinde: "Yapılan ödeme ile davacının asıl alacak ile birlikte faiz, yargılama gideri ve ilam vekalet ücreti dahil tüm zararı karşılanmış olduğundan ve dava konusuz kaldığından, faiz, yargılama gideri ve ilam vekalet ücreti de dahil olmak üzere davanın tümden konusuz kaldığına dair karar verilmesini talep ederiz." şeklinde beyanda bulunduğu görülmüştür.

Davacı vekilinin 23/09/2026 tarihli duruşmada beyanında; "Gönderilen ödeme bilgi ve belgelere baktığımızda bizim alacağımız kalmamıştır, bu nedenle dava konusuz kalmıştır. Karar verilmesine yer olmadığı kararı verilsin. " şeklinde beyanda bulunmuş olduğu görülmüştür.

Yargıtay . Hukuk Dairesi’nin ... E. ... K. Sayılı ilamında; “Yargıtay uygulamasına göre değer kaybı, aracın trafik kazası sonucu hasarlanıp onarılmasından sonraki değeri ile hiç hasarlanmamış haldeki değeri arasındaki farka ilişkin olup, araçtaki değer kaybı belirlenirken, aracın markası, yaşı, modeli ve hasar gördüğü kısımları dikkate alınarak aracın kaza tarihinden önceki 2. el satış değerinin tespiti ile aracın tamir edildikten sonra ikinci el satış değerinin tespiti ve arasındaki fark göz önüne alınmaktadır.

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nun ... E. ... K. Sayılı ilamında; “Kazanın oluş şekline göre değişkenlik göstermekle birlikte, kazalı bir araçta hayatın olağan akışına göre değer kaybı oluşacağı muhakkaktır. Kazalı bir araçta değer kaybı oluşup oluşmadığı veya oluşan değer kaybının miktarı; aracın modeli, markası, kaza tarihindeki yaşı, kilometresi, hasarın nitelik ve niceliği vs. gibi hususlara bağlı olarak değişiklik gösterebilir. Değer kaybı; bahsedilen kriterler göz önüne alınarak, aracın hasarsız hâliyle ve kaza tarihi itibariyle serbest piyasadaki ikinci el piyasa rayiç değeri ile aracın hasarı onarıldıktan sonraki hâline göre serbest piyasadaki ikinci el piyasa değeri arasındaki farkın tespit edilmesiyle bulunur.

Yargıtay . Hukuk Dairesi’nin ... E. ... K. Sayılı ilamında; “Araçta meydana gelen değer kaybının; aracın serbest piyasa koşullarına göre kaza tarihi itibariyle hasarsız haldeki ikinci el rayiç değeri ile aracın yaşı, özellikleri, hasar miktarı ve hasarlı kısımların özelliği ve daha önce karışmış olduğu kaza da dikkate alınarak kazadan sonraki onarılmış halinin rayiç değeri tespit edilip bu iki miktar arasındaki azalmaya göre hesaplanması gerektiği,

"Davacının 12/09/2025 tarihli dilekçede davalı sigorta şirketine müracaat edildiği, arabuluculuk son tutanağının 06/10/2025 tarihinde imzalandığı anlaşılmıştır."

(7) DAVA ŞARTI ARABULUCULUK YÖNÜYLE YAPILAN DEĞERLENDİRMEDE:

(a) Güvence Hesabı Açısından; T.C. Yargıtay . Hukuk Dairesinin 09/09/2024 Tarih ve ... Esas-... Karar sayılı ilamı ile Mahkememizin bağlı bulunduğu T.C. Konya Bölge Adliye Mahkemesi . Hukuk Dairesinin 11/07/2025 Tarih ve ... Esas-... Karar sayılı ilamları emsal alınarak davacının tazminat taleplerini öncelikle sigortacıya ilettiği, bu haliyle dava açmadan önce sigortacıya başvuru dava şartının yerine getirildiği, Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'na eklenen 18/A maddesinin 18 inci fıkrasına göre artık zorunlu arabuluculuk hükümlerinin uygulanamayacağı bu itibarla yargılama gideri olarak arabuluculuk masraflarının davalıya yükletilemeyeceği bir başka ifade ile eldeki davada alternatif uyuşmazlık çözüm yolu öngörüldüğünden arabuluculuğun zorunlu dava şartı olmadığı anlaşılmakla yapılan arabuluculuk masrafının davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmiştir.

(b) Diğer Davalı Açısından: Sigorta şirketi dışındaki davalı ile davacı arasındaki ilişkinin nispi ya da mutlak ticari davaya vücut vermediği(her ne kadar kazaya sebebiyet veren araç davalı kayıtlı ve ticari mahiyette kullanılmakta ise de davacının yaya olması sebebiyle nispi ticari dava olarak kabul edilmemiştir), T.C. Konya Bölge Adliye Mahkemesi . Hukuk Dairesinin 24/10/2025 Tarih ve ... Esas-... Karar sayılı ilamı da emsal alındığında bu davalılar yönüyle arabuluculuğun dava şartı olmaması sebebiyle arabuluculuk masrafının davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmiştir.

TMK 1/3. Maddesinde; "Hâkim, karar verirken bilimsel görüşlerden ve yargı kararlarından yararlanır."

Anayasa'nın 138/1. Maddesinde; " Hakimler, görevlerinde bağımsızdırlar; Anayasaya, kanuna ve hukuka uygun olarak vicdanı kanaatlerine göre hüküm verirler." şeklinde düzenlemeler olduğu,

Somut olayımızda; tüm dosya kapsamı, dosyadaki tüm bilgi - belgeler, tüm deliller, tarafların iddia - savunmaları, yukarıda yapılan açıklamalar bir bütün halinde değerlendirildiğinde, mahkememizce alınan bilirkişi raporlarının denetlenebilir olduğu, TMK 1/3 ve 6100 Sayılı HMK 297. Maddesi kapsamında Anayasa'nın 138/1 maddesi atfı ile Davacının, davalı aleyhine açtığı tazminat davasının yargılama sırasında ödenmiş olduğu anlaşılmakla; dava konusuz kaldığından karar verilmesine yer olmadığına, dair mahkememizde oluşan vicdani kanaate göre aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir.

HÜKÜM: GEREKÇESİ YUKARIDA AÇIKLANDIĞI ÜZERE

1-Davacının, davalı aleyhine açtığı tazminat davasının yargılama sırasında ödenmiş olduğu anlaşılmakla; dava konusuz kaldığından KARAR VERİLMESİNE YER OLMADIĞINA,

2-Peşin alınan 615,40-TL harçtan karar tarihi itibariyle alınması gereken 732,00-TL maktu karar ve ilam harcının mahsubu ile bakiye 116,60-TL harcın davacıdan alınarak HAZİNEYE İRAD KAYDINA,

3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde BIRAKILMASINA,

4-Davacı vedavalı kendisini vekil ile temsil ettirmişse de taraflar arasında yapılan anlaşma gereği karar verilmesine YER OLMADIĞINA,

5-Davacı tarafından yapılan yargılama gideri konusunda taraflar arasında yapılan anlaşma gereği karar verilmesine YER OLMADIĞINA,

6-Davalı tarafından yapılan yargılama gideri olmadığından bu konuda hüküm kurulmasına YER OLMADIĞINA,

7-Taraflarca dava başında depo edilen gider avansından kullanılmayan kısmının karar kesinleştiğinde ilgilisine İADESİNE,

8-6102 sayılı TTK'nun 5/A maddesi kapsamında arabuluculuğa başvurulduğundan 4.600,00-TL arabulucu ücretinin 6235 sayılı Kanunu 18/A-13.maddesi gereğince davacıdan alınarak Hazine'ye gelir KAYDINA,

Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı davalının yokluğunda gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki haftalık süre içerisinde mahkememize veya başka bir yer Asliye Ticaret Mahkemesi'ne verilecek dilekçe ile Konya Bölge Adliye Mahkemesi'ne İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 23/09/2026

Katip Hakim