zorunlu trafik sigortası kapsamında trafik kazası geçiren yolcunun sürekli iş göremezlik ve bakıcı gideri tazminatında müterafik kusur ve emniyet kemeri takma zorunluluğunun resen incelenmesi gerekliliği.

Zorunlu trafik sigortası kapsamında trafik kazası geçiren yolcunun sürekli iş göremezlik ve bakıcı gideri tazminatında müterafik kusur ve emniyet kemeri takma zorunluluğunun resen incelenmesi gerekliliği.

Özet: Trafik kazasında yaralanan yolcunun sürekli iş göremezlik ve geçici bakıcı gideri tazminatı talebiyle sigorta şirketine açtığı davada, tahkim komisyonunun kısmi kabul kararının temyiz edilmesi üzerine, Yüksek Mahkeme davalı vekilinin diğer itirazlarını reddederek, özellikle 6098 sayılı Kanunun 52. maddesi uyarınca müterafik kusurun, zararın doğmasında veya artmasında etkili olan faktörlerin, bilhassa 2918 sayılı Kanunun 78. maddesi ve Karayolları Trafik Yönetmeliğinin 150. maddesindeki emniyet kemeri takma zorunluluğu gibi hususların, tazminatın indirilmesi veya kaldırılması açısından resen dikkate alınması gerektiğini belirtmiştir.

4. Hukuk Dairesi 2025/10467 E. , 2025/16667 K.

"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ :Ticaret Mahkemesi

SAYISI : 2023/89 D.İş, 2023/90 K.

SİGORTA TAHKİM KOMİSYONU İTİRAZ HAKEM HEYETİ

SAYISI : 2023/İHK-5689

SİGORTA TAHKİM KOMİSYONU UYUŞMAZLIK HAKEM HEYETİ

SAYISI : K-2022/280426

İtiraz Hakem Heyeti kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davalı tarafından zorunlu trafik sigortası ile teminat altına alınan aracın karıştığı 05.11.2018 tarihli trafik kazasında sigortalı araçta yolcu olarak bulunan davacının yaralanarak malul kaldığını ileri sürerek Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 107. maddesi uyarınca fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 4.950,00 TL sürekli iş göremezlik tazminatı ve 500,00 TL geçici bakıcı gideri olmak üzere toplam 5.000,00 TL tazminatın başvuru tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte tahsiline karar verilmesini talep etmiş; 24.10.2022 tarihli ıslah dilekçesiyle talebini sürekli iş göremezlik tazminatına ilişkin 356.911,11 TL, geçici bakıcı giderine ilişkin 3.088,89 TL olmak üzere toplam 360.000,00 TL 'ye yükseltmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; davanın zamanaşımı süreleri geçtikten sonra açıldığını, maluliyet ile kaza arasında illiyet bağı bulunmadığını, Adli Tıp 3. İhtisas Dairesi'nden maluliyete ilişkin yeni bir rapor alınması gerektiğini, hem Adli Tıp Kurumu İstanbul Trafik İhtisas Dairesi'nden hem de Karayolları Genel Müdürlüğü Fen Heyetinden seçilecek uzman bilirkişi heyetinden kusur raporu alınması gerektiğini, kaza esnasında davacının emniyet kemerinin takılı olup olmadığının araştırılması gerektiğini, olayda hatır taşıması söz konusu olduğunu belirterek davanın reddini istemiştir.

III. UYUŞMAZLIK HAKEM HEYETİ KARARI

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; davanın kabulü ile 356.911,11 TL sürekli iş göremezlik tazminatı ve 3.088,89 TL geçici bakıcı gideri tazminatı olmak üzere toplam 360.000,00 TL maddi tazminatın 03.02.2022 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiştir.

IV. İTİRAZ

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekilince itiraz edilmesi üzerine İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; davalı vekilinin itirazının kısmen kabulü ile Uyuşmazlık Hakem Heyeti kararı kaldırılarak hatır taşıması indirimi uygulanmak suretiyle davanın 356.911,11 TL sürekli iş göremezlik tazminatı ve 2.471,11 TL geçici bakıcı gideri tazminatı olmak üzere toplam 359.382,22 TL üzerinden kabulü ile hükmedilen maddi tazminatın 03.02.2022 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili temyiz dilekçesinde; davalı tarafından alınan medikal görüşte davacının kalıcı maluliyetinin oluşmadığının tespit edildiğini davacı tarafından sunulan raporun hükme esas teşkil edemeyeceğini, davacının kaza sebebiyle elde ettiği gelir ve tazminatların tespit edilerek tazminatta mahsup edilmesi gerektiğini, sigortalı araç sürücüsüne izafe edilen kusur oranını kabul etmediklerini, hem Adli Tıp Kurumu İstanbul Trafik İhtisas Dairesi'nden hem de Karayolları Genel Müdürlüğü Fen Heyetinden seçilecek uzman bilirkişi heyetinden kusur raporu alınması gerektiğini, davalı aleyhine vekalet ücretinin AAÜT'ye göre 1/5 oranında hesaplanarak hükmedilmesi gerektiğini belirtmiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, davalı ... tarafından Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (ZMSS) Poliçesi ile teminat altına alınan aracın karıştığı 05.11.2018 tarihli trafik kazası sonucu yaralanıp malul kalan davacı yolcunun sürekli iş göremezlik tazminatı ve geçici bakıcı gideri talebine ilişkindir.

1.Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre, davalı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2. 6098 sayılı Kanun'un 52. maddesi uyarınca zarar gören, zararı doğuran fiile razı olmuş veya zararın doğmasında ya da artmasında etkili olmuş yahut tazminat yükümlüsünün durumunu ağırlaştırmış (müterafik kusur hâli söz konusu) ise hâkim, tazminatı indirebilir veya tamamen kaldırabilir. Müterafik kusura ilişkin savunma bir def'i olmadığından bu yönde bir savunma olmasa da resen dikkate alınması gerekir.

2918 sayılı Kanun'un 78. ve Karayolları Trafik Yönetmeliği'nin 150. maddesi uyarınca emniyet kemeri takılması zorunluluğu bulunan araçlardan biri de otomobildir.

Davacının emniyet kemeri takmaması nedeniyle zararın artmasında katkısının bulunduğu, dolayısıyla müterafik kusur indirimi yapılması gerektiğine dair davalının savunması İtiraz Hakem Heyetince kabul edilmemiştir.

Somut olayda; yolcu konumunda olan davacının kazaya ilişkin ceza yargılamasında alınan beyanı ile araçtan fırlama durumu bulunduğu dikkate alındığında kaza esnasında emniyet kemeri takmaması nedeniyle zararın artmasında katkısının bulunduğu gözetilerek 6098 sayılı Kanun'un 52. maddesi gereğince Dairemizin yerleşik uygulamasına göre %20 oranında müterafik kusur indirimi yapılmak suretiyle davalının sorumlu olduğu tazminat miktarının belirlenmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm tesisi doğru görülmemiştir.

VI. KARAR

1.Yukarıda (1) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davalı vekilinin diğer temyiz itirazlarının REDDİNE,

2.Yukarıda (2) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile temyiz olunan İtiraz Hakem Heyeti kararının BOZULMASINA,

Peşin alınan temyiz harcının istek hâlinde davalıya iadesine,

Dosyanın mahkemeye gönderilmesine,

11.12.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.