dairenin sigorta tahkim komisyonu kararı üzerine trafik kazası kaynaklı sürekli iş göremezlik tazminatında hatır taşıması ve müterafik kusur indirimiyle kısmi kabulü onayan temyiz kararı.

Dairenin sigorta tahkim komisyonu kararı üzerine trafik kazası kaynaklı sürekli iş göremezlik tazminatında hatır taşıması ve müterafik kusur indirimiyle kısmi kabulü onayan temyiz kararı.

Özet: Bir trafik kazasında yaralanan davacının sürekli iş göremezlik tazminatı talebiyle açtığı belirsiz alacak davasında, uyuşmazlık hakem heyeti kararının itiraz hakem heyetince kaldırılması ve ardından temyiz üzerine kusur tespiti eksiklikleri nedeniyle bozma sonrası yeniden yapılan yargılamada, davanın kısmen kabulüyle hatır taşıması ve müterafik kusur indirimi uygulanarak 71.247,49 TL maddi tazminata hükmedilmiştir; davacının söz konusu indirimlere ilişkin temyiz itirazları, mahkemece kararda isabetsizlik bulunmadığı belirtilerek yerinde görülmemiştir.

4. Hukuk Dairesi 2025/5889 E. , 2025/16657 K.

"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ :Ticaret Mahkemesi

SAYISI : 2024/1344 E., 2024/1344 K.

SİGORTA TAHKİM KOMİSYONU İTİRAZ HAKEM HEYETİ

SAYISI : 2024/KIT- 2089

İtiraz Hakem Heyetince verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda Dairece İtiraz Hakem Heyeti kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İtiraz Hakem Heyetince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

İtiraz Hakem Heyeti kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davalı ... şirketleri nezdinde trafik sigortalı araçlar ile plakası tespit edilemeyen aracın karıştığı kazada davalılardan ... Sigorta AŞ nezdinde sigortalı araçta yolcu olarak bulunan davacının yaralandığını ve malul kaldığını açıklayıp belirsiz alacak davası olarak 5.000,00 TL sürekli iş göremezlik tazminatının davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiş, yargılama sırasında talebini 113.000,00 TL'ye yükseltmiştir.

II. CEVAP

Davalılar vekilleri davanın reddine karar verilmesini talep etmişlerdir.

III. BOZMADAN ÖNCEKİ YARGILAMA SÜRECİ

Uyuşmazlık Hakem Heyetince davanın usulden reddine karar verilmiş, karara davacı vekili tarafından itiraz edilmiş, İtiraz Hakem Heyetince davacı vekilinin itirazlarının kabulü ile Uyuşmazlık Hakem Heyeti kararının kaldırılarak meydana gelen kazada davalı ... AŞ ve davalı ... AŞ nezdinde sigortalı araçların sürücülerinin kusuru bulunmadığından bu davalılar aleyhine açılan davanın reddine, diğer davalı ... aleyhine açılan davanın kabulüyle 111.324,20 TL maddi tazminatın tahsiline karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

İtiraz Hakem Heyeti kararının davacı vekili ve davalı ... vekilince temyiz edilmesi üzerine Dairenin 27.02.2023 gün, 2022/14054 Esas- 2023/2467 karar sayılı bozma ilamıyla davacının tüm, davalı ... vekilinin diğer temyiz itirazları incelenmeksizin kararın"...ceza davasında alınan kusur raporu, İtiraz Hakem Heyeti tarafından karara esas alınan rapor, kaza tespit tutanağı ve tüm dosya kapsamını bir bütün olarak incelemek suretiyle, kazadaki kusur tespitinin yapılması ve raporlar arasındaki çelişkinin giderilmesi için İTÜ veya Karayolları Genel Müdürlüğü heyetinden rapor alınıp oluşacak sonuca göre karar verilmesi..." gerektiği gerekçesiyle kararın bozulmasına karar verilmiştir.

Bozma ilamından sonra yargılama sonunda İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile meydana gelen kazada plakası tespit edilemeyen araç sürücüsünün ve davalı ... AŞ nezdinde sigortalı araç sürücüsünün kusuru bulunmadığından adı geçen davalılar aleyhine açılan davanın reddine, davalı ... AŞ aleyhine açılan davanın kabulüyle hesaplanan tazminattan hatır taşıması ve müterafik kusur indirimi yapılmak suretiyle davanın kısmen kabulüyle 71.247,49 TL maddi tazminatın tahsiline karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde; bozma ilamından sonra güncel veriler kullanılmak suretiyle aktüer raporu alınması gerektiğini, hesaplanan tazminattan hatır taşıması ve müterafik kusur nedeniyle indirim yapılmasının hatalı olduğunu, davacının araç sürücüsünün alkollü olduğunu bilmesinin beklenemeyeceğini, araç sürücüsünün ısrar etmesi nedeniyle davacının araca bindiğini, bu nedenle hatır taşımasının sözkonusu olmadığını, indirim sırasının ve şeklinin de hatalı olduğunu belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık; trafik kazası nedeniyle bedensel zarara dayalı maddi tazminat talebine ilişkindir.

1.Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere, hesaplanan tazminattan hatır taşıması ve müterafik kusur nedeniyle indirim yapılmasında ve indirim yönteminde isabetsizlik bulunmamasına göre davacı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan diğer temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2.Davacı vekili davacının meydana gelen kazada yaralandığını ve malul kaldığını açıklayıp sürekli iş göremezlik tazminatı talebinde bulunmuştur.

Bozma ilamından önce Uyuşmazlık Hakem Heyetince davanın usulden reddine karar verilmiştir. Uyuşmazlık Hakem Heyeti kararına davacı vekilince itiraz edilmesi üzerine İtiraz Hakem Heyetince davacının itirazının kabulüyle Uyuşmazlık Hakem Heyeti kararının kaldırılarak meydana gelen kazada davalı ... AŞ ve davalı ... AŞ nezdinde sigortalı araçların sürücülerinin kusuru bulunmadığından bu davalılar aleyhine açılan davanın reddine, diğer davalı ... aleyhine açılan davanın kabulüne karar vermiştir.

İtiraz Hakem Heyeti kararını davacı vekili ve davalı ... vekilinin temyiz etmesi üzerine Dairece, kazaya karışan araçların sürücülerinin kusur durumlarının tespitine yönelik olarak çelişkiler bulunduğu, kusur durumunun net bir şekilde tespit edilmesi gerektiği gerekçesiyle kararın bozulmasına karar verilmiştir.

İtiraz Hakem Heyetince bozma ilamı sonrası kusur raporu alınmış ancak yeniden hesap raporu alınmadan bozmadan önce yapılmış hesap raporu esas alınarak karar verilmiştir.

Türk Borçlar Kanununun 51. maddesine göre; “Hâkim, tazminatın kapsamını ve ödenme biçimini, durumun gereğini ve özellikle kusurun ağırlığını göz önüne alarak belirler.” Anılan kanun hükmüne göre tazminatın kapsamını belirleme görevi hakime verilmiştir. Hakim haksız fiile dayalı tazminatın kapsamını TBK’nin 55. maddesine göre Türk Borçlar Kanunu ve sorumluluk hukuku ilkelerine göre belirleyecektir. Bu nedenle hakimin tazminatın kapsamını belirlerken tarafların kusur oranlarını net bir şekilde tespit etmesi gerekir.

Hakem Heyetince kanunun kendisine verdiği görevi yapmayarak tarafların kusur durumuna ilişkin çelişkiler giderilmeksizin ve tarafların kusur durumları net bir şekilde tespit edilmeden karar verilmesi zarar gören davacının kusuru olarak kabul edilemez.

Bu nedenle bozma ilamından sonra alınan kusur raporu ile zarar sorumlusu öğrenildiğine göre İtiraz Hakem Heyetince karar tarihine en yakın güncel veriler ile yeniden tazminat hesabı yaptırılması gerekir. Zira tazminatın hesaplanmasına etki eden unsurlardan birinin doğru uygulanmaması nedeniyle kararın bozulması durumunda tazminat hesabının davacının bilinen son gelirlerine göre yapılması Yargıtayca kabul edilmiş “Bilinen gelir varken varsayıma dayalı hesap yapılamaz.” ilkesine uygun olacaktır. Tazminat hesabı yapılırken zarar görenin rapor tarihindeki bilinen son geliri esas alınır. Bozma kararından sonra tazminat hesabı yapılırken zarar görenin kaza tarihine göre farklı olan yeni gelirinin ne kadar olduğu bilinmektedir. Bu nedenle rapor tarihinden önceki gelirler bilindiği için "Bilinen Dönem", rapor tarihinden sonraki dönem gelirinin ne olacağı bilinmediğinden “Bilinmeyen Dönem” olarak progresif rant formülü ile bilinen son gelirine göre %10 artırma ve %10 eksiltmeye göre hesaplanır.

Bozma ilamından sonra Hakem Heyetince zarardan asıl sorumlu/kusurlu olan taraf belirlendikten sonra ilk rapor tarihine göre asgari ücretteki artışı hakem bilmektedir. Kaldı ki bozma ilamından önceki kararın davacı vekilince tazminat hesabı yönünden temyiz edildiği ve Dairenin bozma ilamı ile kusur yönünden inceleme yapılması gerektiği gerekçesiyle davacı vekilinin temyiz itirazları incelenmeksizin kararın bozulduğu dikkate alındığında Hakem Heyetince bozma ilamından sonra bilinen asgari ücrete göre tazminat hesabı yaptırılması gerekir.

Yukarıda açıklanan sebeplerle; İtiraz Hakem Heyetince karar tarihine en yakın güncel asgari ücretler uygulanmak (davacı vekilinin talebiyle bağlı kalınarak bakiye ömrün tespitinde PMF 1931 Tablosu kullanılmak) suretiyle tazminat hesabı yaptırılmak üzere bilirkişiden ek rapor alınarak hasıl olacak sonuca göre bir karar verilmek üzere İtiraz Hakem Heyeti kararının bozulmasına karar vermek gerekmiştir.

VI. KARAR

1.Yukarıda (1) numaralı bentte açıklanan sebeplerle; davacı vekilinin diğer temyiz itirazlarının REDDİNE,

2.Yukarıda (2) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davacı vekilinin temyiz itirazının kabulüyle temyiz olunan İtiraz Hakem Heyeti kararının BOZULMASINA,

Peşin alınan temyiz harcının istek hâlinde davacıya iadesine,

Dosyanın mahkemeye gönderilmesine,

11.12.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.