karayolları motorlu araçlar zorunlu mali sorumluluk sigortası kapsamında trafik kazası sonrası sürekli iş göremezlik tazminatı talebiyle ilgili maluliyet, kusur ve hesaplama yöntemlerine dair sigorta şirketinin temyiz incelemesi.

Karayolları motorlu araçlar zorunlu mali sorumluluk sigortası kapsamında trafik kazası sonrası sürekli iş göremezlik tazminatı talebiyle ilgili maluliyet, kusur ve hesaplama yöntemlerine dair sigorta şirketinin temyiz incelemesi.

Özet: Sigorta şirketi, trafik kazasında yaralanan sürücüye sürekli iş göremezlik tazminatı ödenmesi yönündeki tahkim komisyonu kararına itiraz ederek, sürücünün daha önceki bir olayda %100 kusurlu bulunduğunu, tazminat hesaplama yönteminin ve sağlık raporunun hatalı olduğunu, ayrıca başvurunun şartlarının yerine getirilmediğini ileri sürmüş; ancak üst mahkeme, diğer itirazları reddederek, özellikle kazadaki kusur tespitini ilgilendiren teknik konular için bilirkişi incelemesi gerekliliğine işaret etmiştir.

4. Hukuk Dairesi 2025/10537 E. , 2025/16566 K.

"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ :Ticaret Mahkemesi

SAYISI : 2023/756-2023/757

SİGORTA TAHKİM KOMİSYONU İTİRAZ HAKEM HEYETİ

SAYISI : 2023/İHK-48429

SİGORTA TAHKİM KOMİSYONU UYUŞMAZLIK HAKEM HEYETİ

SAYISI : K-2023/285252

İtiraz Hakem Heyeti kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davalı ... tarafından tanzim edilmiş Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası poliçesi bulunan aracın karıştığı 05.04.2020 tarihli çift taraflı trafik kazasında, karşı araçta sürücü konumunda olan davacının yaralanarak malul kaldığını, bu nedenle fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 50,00 TL sürekli iş göremezlik tazminatının temerrüt tarihinden itibaren işleyecek faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiş, talebini 410.000,00 TL'ye artırmıştır.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; sigorta şirketine başvuru şartının gerçekleştirilmediğini, bu nedenle davacı tarafın kusurlu davranışlarından kaynaklı meydana gelen kaza nedeniyle tazminat talep etme hakkı bulunmadığını, dosyaya sunulan sağlık kurulu raporunun hükme esas alınamayacağını, raporun hatalı olduğunu, 1,65 iskonto oranı alınarak tazminatın hesaplanması gerektiğini, TRH 2010 Yaşam Tablosu ve teknik faiz kullanılması gerektiğini, başvuran 1/5 oranında vekalet ücretine hükmedilmesi gerektiğini, temerrüt tarihinin hatalı olduğunu belirterek kararı temyiz etmiştir.

III. UYUŞMAZLIK HAKEM HEYETİ KARARI

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile talebinin kabulüne, toplam 410.000,00 TL maddi tazminatın 22.12.2022 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalı ... şirketinden tahsil edilerek davacıya ödenmesine karar verilmiştir.

IV. İTİRAZ

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekilince itiraz edilmesi üzerine; İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile Hakem Heyeti Kararına karşı sigorta şirketi vekilinin müterafik kusur ve vekalet ücretine ilişkin yapmış olduğu itirazın kabulüne, sair itirazların reddine, kararın kaldırılması suretiyle; davacının talebinin kabulü ile toplam 330.293,60 TL maddi tazminatın 22.12.2022 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte sigorta şirketinden tahsil edilerek davacıya ödenmesine, davacı taraf kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde geçerli Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi ve 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu uyarınca 17.900,00 TL vekâlet ücretinin sigorta şirketinden tahsil edilerek davacıya ödenmesine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

Temyiz Sebepleri

Davalı vekili temyiz dilekçesinde; başvuru sahibinin aynı olaya ilişkin 2023.E.7630 sayılı başvurusunda davacı ...'ın %100 kusurlu olduğu tespit edilmiş olup davanın esastan reddine karar verildiğini, davacı tarafından yapılan 2023.İ.42714 sayılı itiraz başvurusunda 22.11.2023 - 2023/İHK-54762 karar gereği itirazın reddine karar verildiğini, bu nedenle bu 2023.E.6701 sayılı dosyada talebin reddine karar verilmesi gerekirken kabul kararının doğru olmadığını, davacının maluliyetine ilişkin zararın progresif rant yöntemi ile hesaplanmasının doğru olmadığını, kullanılması gereken yaşam tablosunun TRH 2010 Yaşam tablosu ve %1,8’lik teknik faiz olması gerektiğini, dosyaya sunulan ... ... Üniversitesi Sağlık Uygulama ve Araştırma Hastanesi Adli Tıp Anabilim Dalı raporunun engelli sağlık kurulu raporu vermeye yetkili hastanelerden olmasına rağmen ilgili yönetmeliğe uygun bir şekilde hazırlanmadığını belirterek kararı temyiz etmiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, davalı ... tarafından Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (ZMSS) Poliçesi ile teminat altına alınan aracın karıştığı trafik kazası sonucu yaralanıp malul kalan davacı sürücünün uğradığı sürekli iş göremezlik tazminatı talebine ilişkindir.

1.Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davalı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2.6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 266 ve devamı maddeleri gereğince, çözümü özel veya teknik bilgiyi gerektiren hâllerde bilirkişinin oy ve görüşünün alınmasına karar verilir.

Dosyanın incelenmesinde; dosya içerisinde bulunan kaza tespit tutanağında; sürücü ...'ın motosikleti ile seyir halinde iken kavşağa geldiğinde kendi istikametine dur trafik işaret levhası olmasına rağmen kavşağa hakim noktada durup kavşak içindeki ve kavşağın diğer kollarından gelen trafiği kontrol etmeden kavşağa girerek aracının ön kısımları ile sigortalı araç sürücüsü Nihat Tütüncü sevk ve idaresindeki aracın sol yan kısımlarına çarpması sonucu yaralanmalı ve maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiği, davacı motosiklet sürücüsünün 'kavşaklarda geçiş önceliğine uymamak" kuralını ihlal ettiğinden tamamen kusurlu olduğu belirtilmiş, Uyuşmazlık Hakem Heyeti tarafından alınan 20.07.2023 tarihli adli trafik bilirkişisi kusur raporunda; davalı sigortalı araç sürücüsünün kavşağa gelirken yavaşlamadığı, kazayı önleme dikkat ve özen yükümlülüğünü yerine getirmediği, bu nedenle KTK 52/1-a maddesini ihlal ettiği belirtilerek tali %25, davacının ise aracın geldiği kolun olduğu yöne dur trafik işaretinin olduğu, dolayasıyla bu sürücünün kavşağın diğer kollarından gelen araçlara ilk geçiş hakkını vermesi gerektiği, bu nedenle KTK 84/h maddisini ihlal ettiği belirtilerek asli %75 kusurlu olduğu kabul edilmiş ve hakem heyetince bu rapor hükme esas alınmıştır. 2023.E.7630 sayılı dosyada alınan 27.06.2023 tarihli adli trafik bilirkişisi kusur raporunda davacıya KTK 52/1-a ve KTK 109 uncu maddelerini ihlal ettiği kazada %100 kusurlu olduğu belirtilmiş, Savcılık soruşturma dosyasında sigortalı sürücünün kusuru olmadığı gerekçesi ile kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verilmiştir. Dosyada mevcut kaza tespit tutanağı ile Hakem Heyetince alınan 20.07.2023 tarihli kusur raporu arasında ve bu rapor ile 27.06.2023 tarihli kusur raporu arasında çelişki olduğu anlaşılmakla eksik inceleme ile karar verilmesi doğru olmamıştır.

Yargılama makamlarınca raporlara neden itibar edildiği, kaza tespit tutanağının neden tercih edilmediği gerekçelendirilmeli veya kaza tespit tutanağı ve kusur raporu arasındaki çelişkiyi gideren yeni bir rapor alınmalıdır.

Şu durumda İtiraz Hakem Heyetince, dosyada mevcut kaza tespit tutanağı, Savcılık soruşturma dosyasında alınan kusur raporu ve hükme esas alınan kusur raporu ile 2023.E.7630 sayılı dosyadaki kusur raporundaki tespitler de irdelenmek suretiyle, kusura ilişkin çelişkiyi giderecek şekilde Karayolları Fen Heyetinden (3'lü bilirkişiden) detaylı, incelemeye ve denetime elverişli yeni bir rapor alınması ve oluşacak sonuca göre karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ile yazılı olduğu şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiştir.

3.Maluliyete ilişkin alınacak raporların 11.10.2008 tarihinden önce Sosyal Sigorta Sağlık İşlemleri Tüzüğü, 11.10.2008 tarihi ile 01.09.2013 tarihleri arasında Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliği, 01.09.2013 tarihinden sonra Maluliyet Tespiti İşlemleri Yönetmeliği, 01.06.2015 tarihi ile 20.02.2019 tarihleri arasında Özürlülük Ölçütü, Sınıflandırması ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurulu Raporları Hakkında Yönetmelik, 20.02.2019 tarihinden sonra da Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirilmesi Hakkındaki Yönetmelik hükümlerine uygun olarak düzenlenmesi gerekir.

Somut olayda, kaza tarihi 05.04.2020 olup kaza neticesinde davacının maruz kaldığı yaralanmaya ilişkin olarak ... ... Üniversitesi Sağlık Uygulama ve Araştırma Hastanesi Adli Tıp Anabilim Dalı tarafından hazırlanan 15.04.2022 tarihli kurul raporunda davacının %25 sürekli maluliyeti olduğu belirlenmiştir. Anılan bu raporun tanziminde Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirilmesi Hakkındaki Yönetmelik ile ekindeki cetvellere göre belirleme yapılması doğru olmakla birlikte heyet mevzuata uygun teşekkül etmediğinden, bu raporun karara esas alınması mümkün değildir. Önceki tedavilere ilişkin epikrizlerde nöroloji uzmanının ve beyin sinir cerrahisi uzmanının muayene ve tedavisine ilişkin ayrıntılı bilgi ve belgeler bulunmadığı gibi, davacı/başvuranın maluliyetinin "sağ uyluk kemiği kırığına bağlı olarak kalça ve diz eklem hareket kısıtlılığı nedeni ile %21, yüz kemiği kırığına bağlı olarak beyin ödemi ve nöbet geçirme riski (femoral sinir hasarı, travmatik SAK) nedeni ile %5, toplam %25" olarak belirlendiği, heyette nöroloji uzmanının bulunmadığı anlaşılmıştır. Eksik inceleme ile hüküm kurulamaz.

Bu durumda, öncelikle, davacının yaralanmadan kaynaklı maluliyetinin tespiti için tüm tedavi evraklarının getirtilip değerlendirmek üzere içerisinde nöroloji uzmanının da bulunduğu, davacının ikametgahına en yakın üniversitelerin adli tıp bölümünden ya da Sağlık Bakanlığının belirlediği yetkili hastanelerden kaza tarihinde yürürlükte olan Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirilmesi Hakkındaki Yönetmelik hükümlerine uygun şekilde, davacıya ait ... ... Üniversitesi Sağlık Uygulama ve Araştırma Hastanesi Adli Tıp Anabilim Dalı raporu da irdelenmek suretiyle, davacıda kalıcı maluliyet bulunup bulunmadığı ve varsa oranının ne olduğu, maluliyet oranının davacının bakiye ömrü boyunca aynı oranda devam edip etmeyeceği hususlarında bilirkişi heyetince bizzat muayenesi de yapılarak ayrıntılı, gerekçeli, kaza ile illiyet bağı kuran, denetime elverişli bir rapor alınarak sonucuna göre karar verilmesi gerekirken eksik incelemeyle yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiştir.

VI. KARAR

1. Yukarıda (1) numaralı bentte açıklanan sebeplerle davalı vekilinin diğer temyiz itirazlarının REDDİNE,

2. Yukarıdan (2) ve (3) numaralı bentlerde açıklanan sebeplerle davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile temyiz olunan İtiraz Hakem Heyeti kararının BOZULMASINA,

Peşin alınan temyiz harcının istek hâlinde davalıya iadesine,

Dosyanın mahkemeye gönderilmesine,

10.12.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.