Trafik kazasıyla otoyol korkuluğuna verilen zararın Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (ZMSS) ve İhtiyari Mali Mesuliyet Sigortası (IMMSS) teminatları kapsamında sigortacının sorumluluğuna dair esas ve usul yönünden temyiz kararları.
Özet: Davacı, otoyol korkuluklarına çarparak zarar veren bir aracın neden olduğu 3.591,38 TLlik hasarın, davalı sigorta şirketinden yasal faiziyle tahsilini talep etmiş, davalı ise ihtiyari mali mesuliyet sigortası kapsamında, talep edilen zararın zorunlu mali mesuliyet sigortası limitinin altında kaldığını belirterek sorumluluklarının olmadığını savunmuş; ilk derece mahkemesinin davanın kabulüne ilişkin kararı, Yargıtay tarafından ihtiyari mali mesuliyet sigortasının ancak zorunlu mali mesuliyet sigortası limitini aşan kısım için geçerli olduğu ilkesi doğrultusunda bozulmuş, ardından mahkemenin davayı açılmamış sayma kararı da davacı vekilinin duruşma öncesi gönderdiği ve mahkemeye ulaşan mazeret telgrafının değerlendirilmemesi nedeniyle usulden tekrar bozulmuştur.
MAHKEMESİ :Sulh Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2018/160 Esas - 2020/88 Karar İlk Derece Mahkemesi kararı davacı vekilince temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:I. DAVA Davacı vekili dava dilekçesinde; T.A.G otoyolunun ... mevkiinde ... ... Nak. Tar. Ürün. Orman Tic. Ltd. Şirketinin maliki olduğu, ... ... Sigorta A.Ş. tarafından trafik sigortası yapılan aracın ... sevk ve idaresinde iken 22.06.2004 tarihinde otoyol korkuluklarına çarparak zarar verdiğini, belirterek 3.591,38 TL'nin yasal faizi ile birlikte davalılardan alınarak davacıya verilmesini talep etmiştir.II. CEVAP Davalı vekili cevap dilekçesinde; davalı taraf aracının müvekkili nezdinde düzenlenen kasko sigortası poliçesinin olay tarihinden çok önce 03.01.2004 tarihinde iptal edildiğini, kabul anlamına gelmemek üzere sigortalının kusuru oranında azami 20.000,00 TL İMSS teminatı bulunduğunu, poliçe geçerli kabul edilse dahi ZMSS hadlerinin üzerinde kalan kısımdan limit kadar sorumlu olduklarını, talep edilen tazminat miktarı kaza tarihi itibariyle ZMSS teminat tutarı olan 4.000,00 TL'yi aşmadığından sorumlulukları bulunmadığını belirterek davanın reddini savunmuştur.III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin 28.09.2007 tarih ve 2006/246 E.-2007/351 K. sayılı kararı ile davanın kabulüne, 3.591,38 YTL'nin davalılardan müteselsilen dava tarihinden itibaren yasal faizi ile tahsiline karar verilmiştir. IV.BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİI. Birinci Bozma Kararı İlk Derece Mahkemesinin 28.09.2007 tarih ve 2006/246 E.-2007/351 K. sayılı kararının süresi içerisinde davalı ... Sigorta A.Ş vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine Yargıtay (kapatılan) 17. Hukuk Dairesinin 11.11.2010 tarih ve 2010/7531 E., 2010/9775 K., sayılı ilamında " ... İMMS, motorlu araç işleteninin, bu aracın işletilmesinden dolayı KTK ve Genel Hükümlere göre oluşan ve ZMMS halleri dışında kalan hukuki sorumluluğunu sigorta poliçesinde yazılı azami hadlere kadar sigorta güvencesi altına alan bir sigorta sözleşmesidir. Bu sözleşme, ZMMS'nın güvencesini yeterli bulmayan işletenler tarafından ek olarak yapılmaktadır. İMMS kapsamının başlangıç noktası, ZMMS limitinin üzerinde kalan kısımdır. Kapsamın sonu ise İMMS limitidir. İMMS Poliçesi Genel Şartlarının 1.maddesine göre, sigortacının sorumluluğu ZMMS poliçesi limitinin üzerinde kalan miktardan başlayıp, İMMS teminat limiti ile sona ermektedir. Bu limitin tesbitinde, ZMMS'nın hiç yapılmaması veya teminat miktarlarının yeni limitlere getirilmemesi halinde, Hazine müsteşarlığınca tesbit olunan yeni tarife limitleri esas alınır. Bu durumlarda dahi, İMMS'nın sorumluluğu ZMMS'sı limitini aşan kısım için sözkonusudur. Bu durumda mahkemece öncelikle kaza tarihi itibariyle davalı taraf aracıyla ilgili davalı sigorta şirketi nezdinde düzenlenen ZMMS poliçesi olup olmadığının araştırılması, ZMMS poliçesinin davalı şirket tarafından düzenlenmediğinin davalı sigortacının davalı aracının İMMS olduğunun tespiti halinde kaza tarihindeki ZMMS limitinin belirlenerek hasarın ZMMS limitini aşması durumunda davalı sigortacının İMMS limiti oranında sorumluluğunun olacağının, hasarın ZMMS limitini geçmemesi halinde ise davalı sigorta şirketinin zarardan sorumlu olmayacağının gözetilmesi gerekirken yazılı olduğu biçimde hüküm kurulması doğru görülmemiştir" şeklindeki gerekçe ile karar bozulmuştur. II. İkinci Bozma Kararı İlk Derece Mahkemesi'nin 28.12.2011 tarih ve 2011/26 E.-2011/488 K. sayılı kararı ile davacı vekili tarafından davalılar aleyhine açılan tazminat dava dosyasının işlemden kaldırıldığı (başvuruya bırakıldığı) 15.09.2011 tarihinden itibaren üç aylık yasal süre içinde yenilenmediği anlaşıldığından 6100 sayılı HMK'nın 150/5. maddesi uyarınca davanın açılmamış sayılmasına karar verilmiştir. Mahkemece verilen 28.12.2011 tarih ve 2011/26 E.-2011/488 K. sayılı karar davacı vekilince temyiz edilmiştir. Yargıtay (kapatılan) 17. Hukuk Dairesi'nin 11.02.2013 tarih ve 2021/10414 E.-2013/1372 K. sayılı ilamında "...Davacı vekili yargılama sırasında 09.06.2011 günlü duruşmaya katıldıktan sonra yargılamanın ertelendiği 15.09.2012 günlü duruşma için mahkemeye mesleki mazeret istemini belirten cevap bonolu mazeret telgrafı göndermiş ve anılan telgraf duruşma gününden önce 13.09.2011 günü mahkemeye ulaşmasına rağmen duruşmadan sonra 22.09.2011 günlü havale ile dosyasına konmuş, davacı vekiline de herhangi bir cevap verilmemiştir. Bu durumda davacı vekilinin duruşma gününden önce cevap bonolu olarak mahkeme kalemine ulaşan mazeret telgrafı ile ilgili olarak mahkemece olumlu ya da olumsuz bir karar verilmeden ve bunun cevabı davalıya bildirilmeden yazılı biçimde karar verilmesi doğru değildir. " şeklindeki gerekçe ile karar bozulmuştur. III. Bozma Kararı İlk Derece Mahkemesinin 03.09.2014 tarih ve 2013/213 E.-2014/253 K. sayılı kararı ile davacı vekili 30.05.2014 tarihli duruşmaya gelmediği gibi bir mazeret de bildirmediği, davalının da duruşmaya gelmediği, bu nedenle dava dosyasının işlemden kaldırıldığı, dosyanın işlemden kaldırıldığı 30.05.2014 tarihinden itibaren üç aylık yasal süre içinde ise yenilenmediği anlaşıldığından 6100 sayılı HMK'nın 150/5. maddesi uyarınca davanın açılmamış sayılmasına karar verilmiştir. Mahkemece verilen 03.09.2014 tarih ve 2013/213 E.-2014/253 K. sayılı karar davacı vekilince temyiz edilmiştir. Yargıtay (kapatılan) 17. Hukuk Dairesi'nin 2015/12206 E.-2017/8011 K. ve 20.09.2017 tarihli bozma ilamında "... davacı vekili tarafından 30.05.2014 günlü duruşma için, 29.05.2014 de saat 17:59 itibariyle cevaplı telgraf ile mazeret dilekçesi gönderilmiş, duruşma 30.05.2014 de saat 09:20 de yapılmış ve dosya işlemden kaldırılmış, mazeret dilekçesi, duruşma gününden önce mahkemeye ulaşmasına rağmen duruşmadan sonra 30.05.20 14... :20 de havale edilerek dosyaya alınmış, davacı vekiline de herhangi bir cevap verilmemiştir. Bu durumda davacı vekilinin duruşma gününden önce cevap bonolu olarak mahkeme kalemine ulaşan mazeret telgrafı ile ilgili olarak mahkemece olumlu ya da olumsuz bir karar verilmeden ve bunun cevabı davacı vekiline bildirilmeden yazılı biçimde karar verilmesi usul hükümlerine aykırı olup doğru değildir." şeklindeki gerekçesi ile karar bozulmuştur.B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile kaza tarihi itibariyle davalı taraf aracıyla ilgili davalı sigorta şirketi nezdinde düzenlenen ZMSS poliçesi olmadığı, ZMSS poliçesi davalı şirket tarafından düzenlenmediği için davalı sigortacının, davalı aracının İMSS olması nedeniyle kaza tarihindeki ZMSS limitinin belirlendiği, dava konusu hasarın ZMSS limitini geçmemesi nedeniyle davalı sigorta şirketinin zarardan sorumlu olmayacağı gerekçesi ile davanın reddine karar verilmiştir. V. TEMYİZA. Temyiz Sebepleri Davacı vekili temyiz dilekçesinde; kararın usul ve yasaya uygun olmadığını belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir. B. Değerlendirme ve Gerekçe Uyuşmazlık; davalı sigorta şirketi tarafından Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (ZMSS) Poliçesi ile teminat altına alınan aracın karıştığı trafik kazası sonucu otoyol korkuluklarının zarar görmesinden dolayı haksız fiil sorumlularından hasar bedelinin tazmini talebine ilişkindir. Dosya kapsamından; mahkemece 28.09.2007 tarih ve 2006/246 E.-2007/351 K. sayılı karar ile 3.591,38 YTL'nin dava tarihinden itibaren yasal faizi ile davalılardan müteselsilen tahsiline dair verilen kararın davalı ... ... Sigorta A.Ş dışındaki diğer davalılar tarafından temyiz edilmediği, kararın sigorta şirketi haricindeki davalılar yönü ile kesinleştiği anlaşılmakla, sigorta şirketi hariç diğer davalılar yönünden de ret kararı verilmesi doğru olmamış kararın bu nedenle bozulması gerekmiştir. VI. KARAR Yukarıda açıklanan sebeplerle davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile temyiz olunan İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,Dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,10.12.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.