antalya bölge adliye mahkemesi kararı: ticari satış sözleşmesinden dönme sonrası eksik iade edilen bedelin tahsili talepli itirazın iptali davası incelemesi

Antalya Bölge Adliye Mahkemesi Kararı: Ticari Satış Sözleşmesinden Dönme Sonrası Eksik İade Edilen Bedelin Tahsili Talepli İtirazın İptali Davası İncelemesi

Özet: Taraflar arasındaki makine alım satım sözleşmesinin, ürünlerin randıman vermemesi üzerine feshedilip iade edilmesiyle, davacı tarafından ödenen 450.000 TLnin 50.000 TLlik bölümünün davalı tarafından masraf gerekçesiyle iade edilmemesi üzerine başlatılan icra takibine yapılan itirazın iptali talebiyle açılan davada, ilk derece mahkemesi davacının tam iade alacağı olduğuna hükmetmiş; davalı ise istinaf başvurusunda, sözleşmeden dönme koşullarının oluşmadığını, masraflar için kesilen 50.000 TLnin makul olduğunu ve bilirkişi incelemesi taleplerinin karşılanmadığını ileri sürmüştür.

T.C.

ANTALYA

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

16.HUKUK DAİRESİ

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ: Antalya 2.Asliye Ticaret Mahkemesi

KARAR TARİHİ: 10/02/2026

DAVANIN KONUSU: İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)

GEREKÇELİ KARAR

YAZIM TARİHİ: 14/09/2026

İlk derece mahkemesinin kararı süresi içerisinde istinaf edilmiş olduğundan dosya içerisinde bulunan belgeler okunup incelendi.

Üye hakimin görüşü değerlendirildi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

DAVACININ İDDİALARININ ÖZETİ:

Davacı vekili, müvekkili ile davalı arasında ... grubu makine ve eklerinin alım-satımı konusunda 24.12.2024 tarihli sözleşmenin imzalandığını ve sözleşme gereği davalı tarafa 450.000,00-TL ödendiğini, bu ödemelerin söz konusu ... grubu makine ve eklerinin bedeli olduğunu, sözleşmeye konu makinelerin randıman vermesi hususunda müvekkilinin üzerine düşen tüm çabayı gösterdiğini, makinelerin bir türlü istenildiği gibi çalışmadığını, makinelerin davalıya iade edildiğini, 400.000,00.-TL'nin müvekkiline iade edildiğini ancak bakiye 50.000,00.-TL'nin iadesinin yapılmadığını, davalı tarafça hiçbir masraf yapılmadığını, müvekkilinin cihaz için toplam 177.047,95-TL tutarında masraf yaptığını, bunun üzerine davalı aleyhine Antalya Genel İcra Dairesi'nin ... Esas sayılı dosyasından icra takibi başlatıldığını, itiraz üzerine takibin durduğunu, arabuluculuk görüşmelerinin anlaşamama ile sonuçlandığını, davalının mal kaçırma ihtimalinin bulunduğunu belirterek davalının malları ile üçüncü kişilerdeki hak ve alacakları üzerine ihtiyati haciz konulmasına, itirazın iptaline, takibin devamına, alacağın %20'sinden aşağı olmamak kaydı ile icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

DAVALININ SAVUNMALARININ ÖZETİ:

Davalı vekili, müvekkilinin sözleşmede belirtilen yükümlülüklerine uygun olarak davacıya mal teslimini yaptığını, müvekkili şirkete herhangi bir ayıp ihbarında bulunulmadığını, karşı tarafın makinelerden ne gibi bir randıman sağlamaya çalıştığının anlaşılamadığını, müvekkilinin davacının ürünleri sebepsiz yere iade etme talebine olumlu cevap vermesinin davacı tarafından kötüye kullanıldığını, davacının ürünleri teslim aldıktan sonra 1 aydan fazla süre kullandığını, ürünlerin iade alınması için 51.000,00.-TL masraf yaptıklarını, davacıya 400.000,00.-TL iade edildiğini belirterek davanın reddine karar verilmesini gerektiğini savunmuştur.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ:

İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonunda; "... sözleşme konusunun makinelerin iade edilmesi ve ödenen avansın iadesinin istenmesi sözleşmenin feshi niteliğinde olup, davalı yanca makineler iade alınmış olmasına rağmen davalının aldığı bedeli tamamen iade etmediği, TBK 125/3 maddesi gereğince davacının ödediği 450.000TL satış bedelinin iadesini isteyebileceğinden ödenmeyen kısım için başlatılan icra takibine davalının yaptığı itiraz haksız olup, davanın kabulüne" karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ:

Karara karşı, davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; Sözleşmeden dönmenin koşullarının oluşmadığını, müvekkilinin temerrüde düşürülmediğini, ayıp iddiası ve ihbarı bulunmadığını, ayrıca 50.000 TL'nin makinenin götürülmesi ve geri alınması sırasında yapılan giderler ile pompa ve işçilik bedellerine mahsuben kesildiğini, bu husustaki bilirkişi incelemesi taleplerinin karşılanmadığını belirterek kararın kaldırılmasını istemiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE:

Dava, sözleşmeden dönme nedeniyle eksik iade edilen satış bedelinin tahsili amacıyla başlatılan ilamsız takipte vaki itirazın iptali istemine ilişkindir.

Mahkemece yukarıda yazılı gerekçeyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Dairemizce istinaf incelemesi, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

Tarafların sözleşme ilişkisini sona erdirdikleri, makinenin davalıya iade edildiği ve davalının kendisine ödenen 450.000 TL'nin 400.000 TL'sini davacıya geri ödediği hususunda uyuşmazlık bulunmamaktadır.

Sözleşmeden dönme halinde kural olarak taraflar karşılıklı olarak aldıklarını iade ederler. Sözleşmenin haksız sona erdirildiğini iddia eden taraf, bundan kaynaklı uğradığı zararı ayrıca talep ve ispat etmelidir.

Somut olayda; davalı cevap dilekçesinde, davacının sözleşmeden dönmesini haklı gösterecek bir durumun bulunmadığını, ancak iade talebinin iyi niyetle karşılandığını, sözleşme nedeniyle süreç içinde makinenin götürülmesi ve geri alınması sırasında yapılan giderler ile davacıya ayrıca teslim edilen pompa ve işçilik masrafları sebebiyle 50.000 TL'lik tutarı satış bedelinden mahsup ederek kalanını gönderdiğini savunmuştur.

Davalının cevap dilekçesinde ileri sürdüğü masraf ve zararlarını satış bedelinden mahsup ettiğine yönelik anlatımlarının "takas ve mahsup" defi kapsamında ele alınarak irdelenmesi, bu husustaki delillerinin toplanması ve gerekirse masrafların varlığı ve miktarı konusunda bilirkişi incelemesi yaptırılması ile sonucuna göre karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ile yazılı şekilde karar verilmesi isabetsiz bulunmuş, davalının istinaf başvurusu kabul edilmiştir.

Sonuç olarak, davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının 6100 sayılı HMK'nın 353/1-a-6 maddesi gereğince kaldırılmasına karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM:Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1-Davalı vekilinin ilk derece mahkemesinin kararına ilişkin istinaf başvurusunun ESASTAN KABULÜNE,

2-6100 sayılı HMK'nın 353/1-a-6 maddesi gereğince Antalya 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 10/02/2026 tarih ve ... Esas ...Karar sayılı kararının KALDIRILMASINA,

3-6100 sayılı HMK'nın 353/1-a-6 maddesi gereğince davanın yeniden görülmesi için dosyanın ilk derece mahkemesine GÖNDERİLMESİNE,

4-492 sayılı Harçlar Kanunu gereğince peşin olarak yatırılan istinaf karar harcının ilk derece mahkemesince talebi halinde davalıya İADESİNE,

5-Davalı tarafından yapılan istinaf yargılama giderinin ilk derece mahkemesinde yapılacak yargılama sonunda dikkate ALINMASINA,

6-İstinaf incelemesi duruşmasız yapıldığından vekalet ücreti takdirine YER OLMADIĞINA,

7-6100 sayılı HMK'nın 333. maddesi gereğince peşin alınan ve harcanmayan istinaf gider avansının ilk derece mahkemesince ilgiliye İADESİNE,

9-Kararın ilk derece mahkemesince taraflara TEBLİĞİNE,

Dair, 6100 sayılı HMK'nın 353/1-a-6 maddesi gereğince dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda oybirliğiyle ve HMK'nın 353/1-a maddesince kesin olarak karar verildi.14/09/2026