konya asliye ticaret mahkemesi, kaybolan çekin keşidecisi tarafından açılan kıymetli evrak iptali davasını aktif dava ehliyeti yokluğu nedeniyle usulden reddetti.

Konya Asliye Ticaret Mahkemesi, kaybolan çekin keşidecisi tarafından açılan kıymetli evrak iptali davasını aktif dava ehliyeti yokluğu nedeniyle usulden reddetti.

Özet: Kendi keşide ettiği 900.000 TL bedelli çekin kaybolduğunu belirterek bankaya ibrazı halinde ödenmemesi için ihtiyati tedbir ve sonrasında çekin iptalini talep eden davacı keşidecinin açtığı davada mahkeme, Türk Ticaret Kanununun 651. maddesi ve emsal yargı kararları uyarınca çek iptali davası açma yetkisinin çeki zayi eden hamile ait olduğunu, keşidecinin ise bu davayı açmak için aktif dava ehliyeti bulunmadığını tespit ederek davayı usulden reddetmiş ve ihtiyati tedbir talebini de esas hükme bağlı olarak reddetmiştir.

T.C. KONYA . ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: ... Esas - ...

T.C.

KONYA

. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TÜRK MİLLETİ ADINA

GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO :

KARAR NO:

HAKİM :

KATİP :

DAVACI :

DAVALI :Hasımsız

DAVA :Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız))

DAVA TARİHİ :

KARAR TARİHİ :

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH :

Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

Davacı dava dilekçesinde özetle; Tarafınca ... Bankası ... Şubesine ait hesaptan keşide edilen 900.000,00-TL bedelli, 28/05/2024 tarih ve ... seri numaralı çek, işletmeye ait muhasebe biriminin evraklarının düzenlenmesi esnasında kaybolduğunu, bütün aramalara rağmen bulanamadığı, iptale konu çekin üçüncü şahıslar tarafından bulunması ve bankaya ibraz edilerek icra takibine konu edilmesi halinde hakları haleldar olacağını, belirtilen sebeplerle öncelikle çekin bankaya ibraz edilmesi halinde ödenmemesi için ihtiyati tedbir kararı verilmesi, kaybedilen çekin iptali için mahkememize başvurduğu şeklinde dava dilekçesi sunmuştur.

Tüm dosya kapsamı ve deliller birlikte değerlendirildiğinde;Ekte çekin fotokopisini sunduklarını ve bu çeki zayi ettiklerini, çekin üçüncü kişilerin eline geçmesi halinde zarara uğrama ihtimali bulunduğunu, bu nedenle çek hakkında ödeme yasağı kararı verilmesi ve gerekli ilanlar yapıldıktan sonra çekin iptaline karar verilmesini talep ve dava ettiği görülmüş yapılan incelemede davanın keşideci olan çek sahibinin açtığı, çekin iptali ve ödeme yasağı konulması istemine dayalı olduğu, davacının kendisine ait olan yani keşidecisi olduğu çekin iptalini talep etmiştir, keşidecinin ise çekin iptalini talep etme yetkisi yasal anlamda bulunmamaktadır. Çeki zayi eden keşideci muhatabı ödemekten men edebilirse de zayi nedeniyel iptal davası açamaz, (Yargıtay . HD'nin 18/06/2012 tarihli ... Esas, ... Karar sayılı ilamı), yine TTK'nın 651. Maddesine göre çek iptali davasının çekin hamilinin açabileceğine ilişkin olduğu, keşidecinin çek iptali davasını açma hakkının bulunmadığına yöneliktir. "Senedin iptaline karar verilmesini mahkemeden zayi olduğu veya ziyanın ortaya çıktığı anda senet üzerindeki hak sabihi olan lehtarın veya senedin devri halinde yetkili hamilin isteyebileceği (TTK 651/2) sabit olduğundan TTK'nın bu düzenlemesi uyarınca senedi düzenleyerek tedavüle çıkaran "keşidecinin" iptal davası açma hakkı yoktur, (Prof. Dr. ... , Prof. Dr. ... Kıymetli Evrak Hukuku Güncellenmiş ve Genişletilmiş 7. Baskı -Ekim 2017 Kitabı) " hükmü ile Adana BAM . HD.'nin 28/12/2018 Tarih, ... ... Karar sayılı ilamı ile "iptal davası açma hakkı, TTK'nın 651. Maddesi uyarınca, çeke bağlı alacağı bulunan hamile aittir, iptal kararını alan hamil, TTK'nın 652. Maddesinde düzenlendiği üzere hakkını senetsiz ileri sürebilir ya da borçludan yeni bir kıymetli evrak düzenlemesini isteyebilir, iptal davasının amacı budur. Çek keşidecisinin TTK'nın 818/1-s maddesi yollamasıyla TTK'nın 757. Maddesi gereğince iptal davası açma hakkı bulunmamaktadır" demektedir. Emsal kararlar göz önüne alındığında iptal davası açma hakkının çeke bağlı alacağı bulunan hamile ait olması nedeniyle davanın usulden reddi ile davacı tarafından talep edilen ihtiyati tedbir kararının da esas hükme bağlı kalınarak reddine dair oluşan vicdani kanaate göre aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir.

HÜKÜM : GEREKÇESİ YUKARIDA AÇIKLANDIĞI ÜZERE

1-Davacının davasının aktif dava ehliyeti yokluğu nedeniyle USULDEN REDDİNE,

2-Peşin harç yeterli olduğundan yeniden harç alınmasına YER OLMADIĞINA,

3- Yapılan giderlerin davacı üzerinde BIRAKILMASINA,

4- Davacı tarafından yatırılan gider avansından kullanılmayan kısmın kendilerine İADESİNE,

Dair, davacı yanın yokluğunda gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki haftalık süre içerisinde mahkememize veya başka bir yer Asliye Ticaret Mahkemesi'ne verilecek dilekçe ile Konya Bölge Adliye Mahkemesi'ne İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 06/08/2026

Katip Hakim